2 Crônicas 9
hch (HCH) vs NTLH
1 Merikɨtsɨ ti'aitame 'uka Tsawa kiekame Tsarumuni kaniutamarieni kemɨtikuxaxatsiwakai, hikɨ ti'aitame 'uka kaneyani Kerutsareme paitɨ para mita'inɨatakɨ mukwaniwetɨkakɨ miti'iwawiyakɨ. Kaninuani yumɨireme yuteɨterima warawitɨtɨ, kameyutsiximama witsimɨtiu'ɨatɨka mepɨte'ɨtɨkɨkai meta huru waɨkawame metatsiere tetexi witsimɨ'anene. Kepauka Tsarumuni hetsɨa munua, mɨkɨ naimekɨ katiniti'iwawiya kemɨtiku'eriwakai,
1 A rainha de Sabá ouviu falar da fama de Salomão e foi até Jerusalém a fim de pô-lo à prova com perguntas difíceis. Ela chegou com um grande grupo de servidores e também camelos carregados de especiarias , uma grande quantidade de ouro e de pedras preciosas. Quando se encontrou com Salomão, ela lhe fez todas as perguntas que pôde imaginar.
2 mɨkɨta katinitaxatɨani naime ketitakɨ mɨtiti'iwawiyaxɨ. Nitixaɨtɨkɨ pɨkatiu'iyɨri Tsarumuni, tsepa kemɨtikwaniwetɨkatei.
2 Ele respondeu a todas; não houve nenhuma que fosse difícil demais para ele responder.
3 — ausente —
3 A rainha de Sabá ouviu a sabedoria de Salomão e viu o palácio que ele havia construído.
4 — ausente —
4 Ela viu a comida que era servida na mesa dele, viu os apartamentos dos seus altos funcionários, a organização do pessoal que trabalhava no palácio e os uniformes que eles usavam. Viu os empregados que o serviam nos banquetes e os seus uniformes e os sacrifícios que ele oferecia no Templo. Isso tudo a deixou de boca aberta e muito admirada.
5 Hikɨ mɨpaɨ ti'aitame katiniutahɨawe: «Tita nemɨretamari nekwieyaritsie paitɨ kepemɨtiuyuri hepaɨtsita meta kepemɨtimaiwe, kaniyuritɨni.
5 Então ela disse ao rei Salomão: — Tudo aquilo que eu ouvi no meu país a respeito de você e da sua sabedoria é, de fato, verdade.
6 Ne yuri nepɨkare'eriekai 'ikɨ 'atsita nepeyetɨa, hikɨri nehɨxikɨ nepunierixɨ. Matsi xɨari 'etsiwa xeikɨa nepɨremariekai waɨkawa kepemɨtimaiwe. Waɨkawa matsi pepɨrexeiya keyuri tita nemɨre'eni 'ahepaɨtsita.
6 Porém eu não pude acreditar até que vim e vi com os meus próprios olhos. Acontece que não tinham me contado nem a metade da sua sabedoria; ela vai muito além daquilo que ouvi dizer.
7 Kemeteyutemamawie 'ateɨterima. Kemeteyutemamawie memɨmete'uximayatsirie 'ahamatɨa yamemɨte'u'uwa me'i'enietɨ kepemɨtimaiwe.
7 Que sorte têm estes seus servidores, que estão sempre ao seu lado e têm o privilégio de ouvir os seus sábios provérbios!
8 Meta 'aixɨa kerahɨawarɨwani Yawé 'akakaɨyari, 'aixɨa 'anemekɨ mɨmatsi'uxei meta yu'uwenitsie mɨmatsihaye pemɨ'inɨarieyatɨnikɨ hetsiena mieme peti'aitatɨ. 'Ixaheritsixi wanaki'erietɨ, 'akakaɨyari ti'aitame kamanayeitɨani wahetsie pemɨtita'aitakɨ kehapaɨ 'aixɨa mɨ'ane meta kemɨtiheitserie, mɨkɨ yuheyemekɨ yuteɨterima pɨwakamanikeyu».
8 Bendito seja o Senhor , seu Deus, que ficou tão contente com você, que o tornou rei de Israel para governar em nome dele! O amor dele pelo povo de Israel é eterno, e ele quer conservar este povo para sempre como uma nação e por isso ele o fez rei de Israel, para que você possa manter a lei e a justiça.
9 Hikɨ ti'aitame 'uka, Tsarumuni katiniyetuirieni 'imikieri haika miriyari heimana 'atanauka tsienituyari heimana haika tewiyari (3.960) kiruyari huru, tetexi witsimɨ'anene, meta waɨkawa witsimɨtiu'ɨatɨka. Tawari hatsuaku pɨka'utixuawerixɨ waɨkawa witsimu'ɨatɨka ti'aitame 'uka Tsawa kiekame Tsarumuni mumi hepaɨ paɨmetɨ.
9 Ela entregou ao rei os presentes que havia trazido: mais de quatro mil quilos de ouro e uma grande quantidade de especiarias e de pedras preciosas. Nunca houve especiarias tão finas como as que a rainha de Sabá deu ao rei Salomão.
10 Huru kememɨte'atɨa 'Upixi mieme Hirami teɨterimama meta Tsarumuni teɨterimama, mekani'atɨanita huku kɨyeyari kwinie mɨraye'axe meta tetexi witsimɨ'anene.
10 (Os homens do rei Hirão e do rei Salomão que haviam trazido ouro da terra de Ofir também trouxeram madeira de sândalo e pedras preciosas.
11 Mɨkɨ kɨyeyarikɨ, ti'aitame kanitiwewieni Yawé tukieyata mieme 'imɨmɨi 'amatayeyeu witsimɨ'anene meta paratsiyuta mieme, metatsiere haripa kaniutiwewieni meta kanarite teyuitɨwamete wahetsiemieme. Hatsuaku meripaitɨ mɨpaɨ pɨkatiyɨwekai Kura kwieyaritsie.
11 Salomão usou a madeira para fazer degraus para o Templo e para o palácio e também fez harpas e liras para os músicos. Nunca tinham sido vistos em Jerusalém instrumentos musicais tão bonitos.)
12 Mɨkɨta ti'aitame Tsarumuni, katinimini naime tita ti'aitame 'uka Tsawa kiekame tiutihiwe'erieka mɨtitawawiri, mɨkɨ matsi waɨkawa pɨratɨa keyuri kepaɨmeme ti'aitame Tsarumuni mɨtiumikai. Hikɨ 'arike, kanakunuani ti'aitame 'uka yukwieyari hetsie paitɨ yunaime memiparewie wahamatɨa.
12 O rei Salomão deu à rainha de Sabá tudo o que ela quis e pediu, além dos presentes que lhe deu em troca dos presentes que ela havia trazido para ele. Então a rainha e os seus servidores voltaram para Sabá, a sua terra.
13 Tsarumuni xeiwiyari 'anuyeyeikakaku xeitewiyari heimana huta miriyari kiruyari huru pɨ'atɨiriyarɨwakai,
13 Todos os anos o rei Salomão recebia mais ou menos vinte e três mil quilos de ouro,
14 tetuayamete memɨteyukutuaya ka'inɨaritɨ. Metatsiere 'Arawiya kwieyaritsie te'aitamete meta kuwexinaruritsixi 'Ixaheri kwieyaritsie memu'uitɨariekai Tsarumuni hetsɨa mekaniyetuayakaitɨni huru meta pɨrata.
14 além dos impostos pagos pelos comerciantes e vendedores. Também os reis árabes e os administradores dos vários distritos do país lhe traziam prata e ouro.
15 Hikɨ ti'aitame Tsarumuni kaniutiwewieni huta tsienituyari yuheima nunuwame 'apapame hurukɨ wewiyatɨkaime tsunarietɨkaime, xexuitɨ 'etsiwatɨkaku 'atahuta kiruyari huru kaniuyɨni.
15 Salomão fez duzentos grandes escudos e mandou folhear cada um com quase sete quilos de ouro.
16 Metatsiere kanitiwewieni haika tsienituyari yuheima nunuwame yakɨ yeyeume, yaxeikɨa hurukɨ wewiyatɨkaime tsunarietɨkaime, xexuitɨ haika kiruyari huru kaniuyɨni. Mɨkɨ yuheima nunuwame ti'aitame yuparatsiyuta piti'utaxɨ «Riwanu Makukariuxaya» mɨtitewata.
16 Também fez trezentos escudos menores e folheou cada um com quase três quilos e meio de ouro. Ele mandou colocar todos esses escudos no Salão da Floresta do Líbano .
17 Metatsiere ti'aitame xeime 'uweni 'apame kaniutawewieni maripirikɨ tatsɨari 'erepanite 'awateyakɨ, herie huru 'aixɨa mɨ'ane pɨkawiriyariekai.
17 Salomão também mandou fazer um grande trono, revestido de marfim e de ouro puro.
18 'Uweni yuhetɨa peixeiyakai 'imumɨi 'amatayewa 'ataxewimexɨa panukuhetei mana mutiyeikanikɨ, 'uweni hetsiena mawekai hurukɨ puwewiyakai, pamamatɨkatei, xexuime mamateya 'aurie mayetsi yuxexuitɨ mepeuti'utɨkatei,
18 O trono tinha seis degraus, e ligado ao trono havia um estrado revestido de ouro. O trono tinha dois braços, e no lado de cada braço havia a figura de um leão.
19 meta 'imumɨi 'amatayewatsie 'ataxewimexɨa manukuhetsie mepa'utɨkatei mayetsi tamamata heimana huta meyupaɨmetɨ, manukunenieretsie mepeuka'utɨkatei naitsata. Tawari xewitɨ pumawekai 'uweni naitsarie kwiepa Tsarumuni 'uwenieya hepaɨ 'anetɨ.
19 Havia também a figura de um leão nas pontas de cada degrau, isto é, havia doze leões ao todo. Nunca tinha sido feito em qualquer outro reino um trono como este.
20 Naitɨ Tsarumuni tekɨxiteya meta naitɨ xakɨrɨteya paratsiyutana mɨtiyepikai, «Riwanu Makukariuxaya» mɨtitewata, mɨkɨ naitɨ huru 'aixɨa mɨ'anekɨ pɨtiwewiyatɨkatei. Xewitɨ tɨma pɨratakɨ pɨkatiwewiyakai, 'ana Tsarumuni muyeikakaitsie pɨrata 'araye'akame pɨka'eriwakai.
20 Todas as taças que o rei Salomão usava para beber eram de ouro, e todos os objetos do Salão da Floresta do Líbano eram de ouro puro. No tempo de Salomão a prata era considerada sem valor.
21 Haika wiyari 'anuyeyeikakaku, ti'aitame Tsarumuni kanuwateya 'amupapa meixeiyakai Hirami teɨterimama memikunɨ'atɨwekai, mɨkɨ Taritsi kaneyekɨkakaitɨni huru 'utɨtɨ, pɨrata meta maripiri tatsɨari 'erepanite 'awateya, hutseri memawɨriwawe meta 'aruxi witsimemɨ'anene.
21 Salomão tinha uma frota de navios que viajava até a Espanha junto com a frota do rei Hirão. Cada três anos a sua frota voltava trazendo ouro, prata, marfim, macacos e micos.
22 Ti'aitame Tsarumuni waɨkawa matsi pɨtimaiwekai meta waɨkawa matsi pɨxikutɨkai keyuri hipatɨ te'aitamete kwiepa memɨtamakai.
22 O rei Salomão era mais rico e mais sábio do que qualquer outro rei,
23 Yunaitɨ mɨkɨ te'aitamete mekani'iwatatɨwekaitɨni me'i'eniekutɨ kemɨtimaiwekai Kakaɨyari 'ipitɨaku,
23 e todos os outros reis queriam ir ouvir a sabedoria que Deus lhe tinha dado.
24 xexuime wiyaritsie mekateni'atɨiriwakaitɨni 'imikieri: piinite hurukɨ mɨtiwewiyatɨka meta pɨratakɨ, kemarite, 'ixiparate meta witsimɨtiu'ɨatɨka, kawayutsixi meta muratsixi.
24 Todos os que chegavam traziam um presente para ele: objetos de prata e de ouro, roupas, armas, especiarias , cavalos e mulas. E era assim ano após ano.
25 Tsarumuni pexeiyakai nauka miriyari kurarute kawayutsixi meta kaxetate kuyaxa miemete wahetsiemieme, meta puwarexeiyakai tamamata heimana huta miriyari kawayutsixi mɨkɨ pɨtiwamikwakai kuraruta meta yuparatsiyu 'aurie Kerutsareme paitɨ.
25 Salomão tinha quatro mil cocheiras para os seus carros de guerra e para os seus cavalos e também possuía doze mil cavalos de cavalaria. Ele deixou em Jerusalém uma parte deles e espalhou o resto por várias cidades que haviam sido preparadas para isso.
26 Tsarumuni ti'aitame naitsarie katiniwaruta'aitɨani te'aitamete kememɨte'ukutetɨkatsie, 'Eupɨrate hatuxameyari manuyekatsie 'itsutɨatɨ 'atsita piritsiteu kwieyaritsie meta 'Ekipitu kwieyari maka'atɨkatsie paitɨ.
26 Ele dominava todos os reis que havia desde o rio Eufrates até a terra dos filisteus e até a fronteira do Egito.
27 Kerutsareme kiekariyaritsie ti'aitame pɨrata waɨkawa pexeiyakai tetexi hepaɨ katinixeiyakaitɨni, meta kariuxa kɨyeyari waɨkawa pexeiyakai piní makuweri mieme hepaɨ.
27 Em Jerusalém, durante o seu reinado, a prata era tão comum como as pedras, e havia tantos cedros como as figueiras bravas que existem nas planícies de Judá.
28 Kawayutsiximama 'Ekipitu kwieyaritsie mepɨnanaiyakatetɨkai meta hipame kwieyaritsie.
28 Ele importava cavalos de Musri e de todos os outros países.
29 Hipatɨta kemɨtiuyɨ Tsarumuni ti'aitakaku, kepauka paitɨtɨ mitsutɨa meta kepauka mɨtiutahayewaxɨ, mɨkɨ katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Natani Kakaɨyari niukameya kemɨraka'utɨa, meta kemɨtiyɨni xapayaritsie 'Ahiyaxi Tsiru kiekame kemɨraka'utɨa, meta kemɨtiunierixɨ xapayaritsie 'Iruhu mɨniere kemɨtiyɨni kemɨraka'utɨa Keruwuhani Nawati nu'aya hepaɨtsita mieme.
29 Todas as outras coisas que Salomão fez, do princípio do seu reinado até o fim, estão escritas nos livros História do Profeta Natã , Profecia de Aías, de Siló , e Visões do Profeta Ido ; esse último livro fala também do rei Jeroboão, filho de Nebate.
30 Tsarumuni huta tewiyari wiyari Kerutsareme 'ukaitɨ katiniuta'aita naitsarie 'Ixaheri kwieyaritsie.
30 Salomão governou quarenta anos em Jerusalém como rei de toda a terra de Israel.
31 Kepauka mumɨ, kaniukateukieni 'ukiyarieyatɨkai Rawiri kiekariena, hikɨ nu'aya Xuwuhani kanitsutɨani ti'aitatɨ 'utɨmana.
31 Ele morreu e foi sepultado na Cidade de Davi , e o seu filho Roboão ficou no lugar dele como rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Crônicas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.