1 Reis 2
hch (HCH) vs NTLH
1 Hikɨ Rawiri kanimɨximekaitɨni, 'ayumieme yuniwe Tsarumuni mɨpaɨ katiniuhɨritɨani:
1 Quando estava chegando o dia da morte de Davi, ele deu conselhos ao seu filho Salomão. Davi disse:
2 «Teyunaitɨ yaxeikɨa mɨɨya pɨtatsiheutakwewie, neri 'etsiwa xeikɨa peuyewetse nemɨmɨnikɨ. Kene'atɨrɨkariyani, pepɨkaheumaka 'uki muka'iyari kenehɨkɨtɨni.
2 — Está chegando o dia da minha morte. Portanto, seja corajoso e seja homem!
3 Yawé 'akakaɨyari 'aitsikayatsie yaketinekamieni huyeya keneuweiyani meta Muitsexi naime 'inɨari niukiyaritsie kemɨraka'utɨa. Mɨpaɨ 'ana tsepa kepemɨtiyuriene 'aixɨa pepɨtiukaxexeiyani meta tsepa hakewa pemetɨa,
3 E faça aquilo que o Senhor , seu Deus, manda. Obedeça a todas as suas leis e mandamentos, como estão escritos na Lei de Moisés. Assim você será bem-sucedido aonde quer que for e em tudo o que fizer.
4 Yawé, kaneye'atɨamɨkɨ 'ipaɨ kemɨnetiutahɨawixɨ: “Xɨka 'anuiwarima 'aixɨa mete'u'uwani, xɨka yu'iyarikɨ yametekahuni, mɨpaɨ 'anuiwarima xeikɨa mepanuti'uweni 'ixaheritsixi metewa'aitɨatɨ”.
4 Se você obedecer ao Senhor Deus, ele cumprirá a promessa que me fez. Ele me prometeu que os meus descendentes governariam Israel enquanto obedecessem cuidadosamente e fielmente aos seus mandamentos, com todo o seu coração e com toda a sua alma.
5 »'Ekɨ pepɨtimate, kemɨtiuyuri Kuhawi Tsariwiya nu'aya, mɨkɨ kuyaxa mɨyɨaneni hepaɨ pɨtiuyuri kayuwatɨ 'umakakutɨtɨ, 'Awinexi Nexi nu'aya meta 'Amatsaha Ketexi nu'aya, mɨkɨ yuhutame puwarukwi kuyaxi tewa'aitɨwamete 'ixaheritsixi, mɨpaɨ mɨkɨ yuhetsie pɨrahɨa.
5 — Além disso, você sabe o que Joabe, cuja mãe é Zeruia, me fez. Ele matou os dois comandantes do exército de Israel, isto é, Abner, filho de Ner, e Amasa, filho de Jéter. Você sabe como, em tempo de paz, ele os matou para vingar as mortes que eles haviam causado em tempo de guerra. Joabe matou homens inocentes, e agora eu sou o responsável pelo que ele fez e estou sofrendo as consequências.
6 'Ayumieme, ketinemaiweni, 'apɨkareutewini 'ena 'uyeikatɨ, pepɨka'ihayewani kayuwatɨ hexeiyatɨ mumɨnikɨ.
6 Você sabe o que deve fazer. Não deixe que ele tenha morte natural.
7 Matsi 'aixɨa ketiniwaxeiyani Waxitsirahi niwemama Karaha kiekame, mɨkɨ 'amexatsie keniwapitɨaka 'ahamatɨa memɨtekwanikɨ, mɨkɨtsɨ neheima mekaniutanuani kepauka 'a'iwa mɨnetsi'uweiyakai 'Awitsaruni.
7 — Mas seja bondoso para os filhos de Barzilai, que é de Gileade, e deixe que eles comam à sua mesa, pois foram bons para mim quando eu estava fugindo do seu irmão Absalão. Davi continuou:
8 »Yaxeikɨata nepɨmatsiyetuirie Tsimi Kera nu'aya, Wenikamini xiɨyarieya Wakurini kiekame, waɨkawa 'axapɨnetiutihɨawixɨ Makanahini ne'umiekaku. Kaniyuritɨnita kepauka Kurutani hatuxameyaritsie mɨnetsihekunakixɨ, ne Yawé hɨxie mɨpaɨ nekatineitahɨawe kename neka'imienikekai.
8 — E não esqueça Simei, filho de Gera, da cidade de Baurim, no território da tribo de Benjamim. Ele me amaldiçoou duramente no dia em que fui a Maanaim. Porém, quando eu me encontrei com ele perto do rio Jordão, jurei em nome do Senhor que não o mandaria matar.
9 'Ayumiemeri 'ekɨ pepɨkareiyehɨwirieka. 'Ekɨ matsi waɨkawa pepɨtimaiwe, 'ekɨri kepemiyurieneni, tsepa mɨ'ukiratsiri keneuta'aita mɨmierienikɨ».
9 Mas você é um homem sábio e não deve deixar que ele fique sem castigo. Você sabe o que deve fazer para que ele morra.
10 Hikɨ Rawiri kaniumɨni, kaniukateukieni yukiekaritsie hepaɨna mɨtitewatsie yu'ukiyarima wahamatɨa.
10 Davi morreu e foi sepultado ao lado dos seus antepassados na Cidade de Davi .
11 Hewuruni kiekariyaritsie pɨti'aitametɨkai 'atahuta wiyari, Kerutsareme hetsieta xeitewiyari heimana tamamata heimana haika wiyari, naimekɨri pɨtiuta'aitaxɨ huta tewiyari wiyari, 'Ixaheri kwieyaritsie.
11 Ele foi rei de Israel quarenta anos. Governou sete anos em Hebrom e trinta e três anos em Jerusalém.
12 'Utɨmana mɨtiuta'aitaxɨ nu'aya kanayani Tsarumuni, hikɨ mɨkɨ tɨrɨkaɨyemekɨ katiniuta'aita.
12 Salomão ficou no lugar de Davi, o seu pai, como rei, e o seu governo se fortaleceu muito.
13 Hikɨ 'Aruniyaxi Kakiti nu'aya petɨa Wetitsawe Tsarumuni maamaya hetsɨa, Wetitsawe mɨpaɨ katinita'iwawiya:
13 Então Adonias, filho de Hagite, foi visitar Bate-Seba, a mãe de Salomão. Ela perguntou: — A sua visita é de amigo? — É, sim! — respondeu ele.
14 tixaɨtɨ nepɨrayexeiya nepɨmatitaxatɨani.
14 E continuou: — Eu quero lhe dizer uma coisa. — Diga! — disse ela.
15 'Aruniyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
15 E Adonias disse: — A senhora sabe que sou eu quem deveria ser o rei e que todos esperavam isso em Israel. Mas as coisas aconteceram de modo diferente, e o meu irmão se tornou rei porque essa era a vontade de Deus, o
16 'Aixɨatsɨ kani'aneni, peru tixaɨtɨ nepɨmatitawawirieni, perutsɨ pekatinaye'atɨamɨkɨ.
16 Agora vou lhe fazer só um pedido e peço que a senhora me atenda. — O que você quer? — perguntou Bate-Seba.
17 'Aruniyaxi mɨpaɨ katinitahɨawe:
17 E ele disse: — Peça ao rei Salomão que me dê Abisague, a moça de Suném, para ser minha mulher. Eu sei que Salomão não deixará de atender um pedido seu.
18 Wetitsawe mɨpaɨ katinita'eiya:
18 — Está bem! — respondeu ela. — Eu vou falar com o rei por você.
19 Hikɨ Wetitsawe kaneyani ti'aitame Tsarumuni hetsɨa, mɨpaɨ mɨtitaxatɨanikɨ 'Aruniyaxi hetsiemieme. Ti'aitame kananukukeni mitahɨawekɨ yuwarutsi hɨxie kananakatutsire, hikɨ 'itahɨaweka kanayerɨni yu'uwenitsie, kanita'aitata tawari xeime 'uweni mana mayerɨnikɨ maamaya, hikɨ tserietana kaniutiyerɨni.
19 Então Bate-Seba foi falar com o rei em favor de Adonias. Salomão se levantou para recebê-la e se inclinou diante dela. Depois sentou-se no seu trono e mandou que trouxessem um trono para Bate-Seba, e ela se sentou do lado direito do rei.
20 Wetitsawe mɨpaɨ katinitahɨawe:
20 Aí Bate-Seba disse: — Tenho um pequeno pedido para lhe fazer. Por favor, não recuse. E o rei disse: — Pode pedir, minha mãe. Eu não recusarei.
21 Maamaya mɨpaɨ kaniutayɨni:
21 Bate-Seba disse: — Dê Abisague em casamento ao seu irmão Adonias.
22 Hikɨ ti'aitame yumaama mɨpaɨ katiniutahɨawe:
22 — Por que é que a senhora está pedindo Abisague para Adonias? — perguntou Salomão. — A senhora deveria pedir que eu dê a ele também o reino. Afinal, Adonias é o meu irmão mais velho, e o sacerdote Abiatar e Joabe estão do lado dele!
23 Mɨpaɨ 'utayɨka, ti'aitame Tsarumuni mɨpaɨ kaniutayɨni Yawé hɨxie: «Kakaɨyari kenetsi'u'uximatɨani kanetsinenimayatɨ, xɨka 'Aruniyaxi neka'umieni mɨya mutayɨkɨ.
23 Aí Salomão jurou pelo Senhor Deus assim: — Que Deus me castigue, e em dobro, se eu não fizer Adonias pagar com a vida por ter feito esse pedido!
24 Yawé pɨnetsi'upitɨa tɨrɨkaɨyemekɨ nepaapa 'uwenieyatsie nemayerɨnikɨ, kemainekai yapɨtiuyuri, nenuiwarimata te'aitamete mepakɨne. 'Ayumieme yurikɨ Kakaɨyari mayenierekɨ mɨpaɨ nepaine hikɨ kwitɨwa 'Aruniyaxi pɨmɨni».
24 O Senhor Deus me firmou no trono do meu pai Davi; ele cumpriu a sua promessa e deu o reino a mim e aos meus descendentes. Juro pelo Deus vivo que Adonias morrerá hoje mesmo!
25 Hikɨ kwitɨwa, ti'aitame Tsarumuni Wenahiyaxi Kuyara nu'aya kaniuta'aitɨani 'Aruniyaxi mɨmienikɨ.
25 Então o rei deu ordem a Benaías, e ele foi, atacou Adonias e o matou.
26 Meta mawari wewiwame 'Awiyataxi, ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe: «Kenemie 'akwiepa paitɨ 'Anatuti. Pemɨmierieni 'aixɨa kani'aneni, peru hikɨ pɨkatixaɨ nepɨkamatsimieni, 'ekɨ nepaapa Rawiri matɨa pepukatei kepauka mɨtiuka'eniwakaitsie, meta hɨxiena tɨratu kakuniyari peputikwei Yawé naimekɨmɨyɨwe tipiinieya».
26 Depois o rei Salomão disse ao sacerdote Abiatar: — Vá para as suas terras em Anatote. Você merece morrer, mas eu não vou mandar matá-lo hoje porque você, quando estava com o meu pai Davi, era o encarregado da
27 Tsarumuni 'Awiyataxi 'uta'imaiyaku Yawé hetsiemieme mawari wewiwame mɨkahɨkɨtɨnikɨ, 'ana mɨpaɨ pɨraye'a Yawé kemutayɨ Tsiru kiekariyaritsie 'Eri nuiwarimama wahepaɨtsita.
27 Depois Salomão dispensou Abiatar do serviço de sacerdote de Deus e assim fez com que acontecesse o que o Senhor Deus tinha dito em Siló a respeito do sacerdote Eli e dos seus descendentes.
28 Kuhawi 'Aruniyaxi pɨparewiekai, tsepa 'Awitsaruni ka'uparewi, mɨkɨ mɨpaɨ tiu'enaka kename 'Aruniyaxi hemɨkairi mɨkɨ kaneyani, 'ixuriki tukiyari Yawé hetsiemieme manuwe peyuta'unaxɨ, mawari wewiwame 'awateyatsie kanikawiekaitɨni.
28 Joabe soube do que aconteceu. (Ele havia passado para o lado de Adonias, porém não havia passado para o lado de Absalão.) Então fugiu para a Tenda da Presença do Deus e ficou segurando nas pontas do altar .
29 Kepauka mɨpaɨ mɨtiutamari Tsarumuni kename Kuhawi 'uyuta'unakai 'ixuriki tukiyari manuwe, meta kename mawari wewiwame 'aurie heutiwekai, ti'aitame Wenahiyaxi Kuyara nu'aya kaniuta'aitɨani, Kuhawi mɨmienikɨ.
29 Contaram ao rei Salomão que Joabe havia fugido para a Tenda e estava ao lado do altar. Aí ele mandou um mensageiro perguntar a Joabe por que havia fugido para o altar. Joabe respondeu que havia fugido para o Senhor Deus porque estava com medo de Salomão. Então Salomão mandou que Benaías fosse matar Joabe.
30 Wenahiyaxi kaneyani Yawé tukieya manuwe, Kuhawi mɨpaɨ katiniutahɨawe:
30 Benaías foi até a Tenda de Deus e disse a Joabe: — O rei mandou você sair daí. — Não saio! — respondeu Joabe. — Eu morrerei aqui. Então Benaías voltou e contou ao rei o que Joabe tinha dito.
31 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ kaniutayɨni:
31 Aí Salomão ordenou: — Faça o que ele disse. Mate-o e sepulte-o. Assim nem eu nem os descendentes do meu pai Davi seremos mais considerados culpados pelo que Joabe fez quando matou homens inocentes.
32 Yawé Kuhawi 'apɨrakapitɨani mɨɨyakɨ 'atsimekate'u'iyarime mɨwarukwikɨ, nepaapa 'atsikatimaikaku, mɨkɨ Kuhawi 'Awinexi kaniumieni Nexi nu'aya, kuyaxi tiwa'aitɨwametɨkaku 'Ixaheri kwieyaritsie, yaxeikɨata 'Amatsaha Ketexi nu'aya kaniumieni, kuyaxi tiwa'aitɨwametɨkaku Kura kwieyaritsie. Mɨpaɨ yuhutame katiniwarukwini 'ixiparakɨ teɨteri 'aixɨa memɨte'u'iyarikai heitseriemekɨ yamemɨtekahukai keyuri Kuhawi.
32 O Senhor Deus castigará Joabe pelos assassinatos que cometeu sem o conhecimento do meu pai Davi. Sem o meu pai saber, Joabe matou dois homens que eram inocentes e que eram melhores do que ele: Abner, comandante do exército de Israel, e Amasa, comandante do exército de Judá.
33 Kuhawi hetsie kerahɨiyani mɨkɨ memukwi'iwaxɨkɨ metatsiere nuiwarimama wahetsie. 'Apɨta Yawé kayuwatɨ kewapitɨaka Rawiri meta nuiwarimama meta wa'uweni.
33 O castigo pelo assassinato desses dois homens cairá para sempre sobre Joabe e sobre os seus descendentes. Mas o Senhor sempre dará prosperidade aos descendentes de Davi que forem reis depois dele.
34 Hikɨ Wenahiyaxi Kuyara nu'aya heyaka Kuhawi kanemieni meta katiniuta'aita mɨkateukienikɨ kiiya mati'utsie paitɨ makumawetsie.
34 Então Benaías foi até a Tenda de Deus e matou Joabe. Ele foi sepultado na sua propriedade, em campo aberto.
35 Hikɨ Tsarumuni Wenahiyaxi Kuyara nu'aya kuyaxi tiwa'aitɨwame kanayeitɨani Kuhawi hetsiemieme. Meta mawari wewiwamete wa'ukiyari Tsaruki kanayeitɨani 'Awiyataxi hetsiemieme.
35 O rei pôs Benaías como comandante do exército no lugar de Joabe e colocou o sacerdote Zadoque no lugar de Abiatar.
36 Merikɨte Tsimi tiutanɨ'airieka, mɨpaɨ katinitahɨawe:
36 Depois o rei Salomão mandou buscar Simei e disse: — Faça uma casa para você aqui em Jerusalém. Fique morando nela e não saia da cidade.
37 kepauka pemayeyani meta kepauka Kiruni 'akiyaritsie pemuyani, pekanimieriemɨkɨ. Peru tame tahetsie pɨkarahɨiyani.
37 E fique sabendo que, no dia em que você sair e atravessar o ribeirão Cedrom, você será morto, e a culpa será somente sua.
38 Tsimi mɨpaɨ ti'aitame katiniutahɨawe:
38 — Está bem, ó rei! — respondeu Simei. — Eu prometo fazer o que o senhor está mandando. E ele ficou morando em Jerusalém por muito tempo.
39 Matsi haika wiyari 'anuyeyaku, yuhutatɨ te'i'uximayatsiriwamete mekaniyuta'una Kahati kiekariyaritsie paitɨ, 'Akihitsi mɨra'aitakaitsie Mahaka nu'aya. Kepauka Tsimi mɨtiutamari kename Kahati paitɨ mehe'uwa te'i'uximayatsiriwamete,
39 Acontece que, três anos depois, dois escravos de Simei fugiram e foram procurar refúgio com o governador da cidade de Gate, que era Aquis, filho de Maacá.
40 'ana yupuxu 'anutixiratɨaka kaneyani wareuwaumieka meta tawari mɨwa'atɨanikɨ.
40 Simei ficou sabendo; por isso, selou o seu jumento e foi até Gate falar com Aquis a fim de procurar os seus escravos. Ele os achou e os levou de volta para casa.
41 Kepauka Tsarumuni mɨtiutamari kename Tsimi Kerutsareme yeyaka Kahati paitɨ heyakai meta kename 'akunuakai,
41 Quando Salomão soube do que Simei havia feito,
42 hikɨ titanɨ'airieka mɨpaɨ katinitahɨawe:
42 mandou buscá-lo e disse: — Eu fiz você jurar em nome do
43 ¿Kamɨtsɨ ketitayari yapekatikatɨa yape'utayɨka Yawé hetsiemieme, meta titayari yapekatikatɨa kenemainekai?
43 Então por que é que você quebrou o seu juramento feito em nome do Senhor e desobedeceu à minha ordem?
44 Metatsiere ti'aitame mɨpaɨ Tsimi katiniutahɨawe:
44 Você sabe muito bem de todo o mal que fez a Davi, meu pai. O Senhor Deus fará com que a sua maldade caia sobre você mesmo,
45 Matsi ne 'aixɨa nepɨ'itɨarieka, meta Rawiri 'uwenieya yuheyemekɨ 'apuweni nuiwarimama wahetsiemieme meta 'aixɨa pɨtiumieni Yawé hɨxie.
45 porém me abençoará e fará com que o reino de Davi fique seguro para sempre.
46 Hikɨ yapauka ti'aitame, Wenahiyaxi Kuyara nu'aya mimienikɨ kanita'aitɨani. 'Ana Wenahiyaxi Tsimi kaniumieni. Mɨpaɨ tiuyɨku Tsarumuni xeikɨa ti'aitatɨ kanayani.
46 Aí o rei deu ordem a Benaías, e ele saiu, atacou Simei e o matou. E assim Salomão controlou completamente a situação do seu governo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.