1 Reis 22
hch (HCH) vs VC
1 Haika wiyari panuyetɨa tsiriyutsixi mekayukwitɨwetɨ 'ixaheritsixi wahamatɨa.
1 Três anos se passaram sem lutas entre a Síria e Israel.
2 Peru haika wiyari 'anuyeyaku Kutsapati, Kura kwieyaritsie ti'aitame, kaneyani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa.
2 No terceiro ano, Josafá, rei de Judá, veio ter com o rei de Israel.
3 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe memiparewie: «¿Xeme xetematetɨtɨ Xamuti Karaha kwieyaritsie mukuma tahetsɨa mumieme? Tame 'atsitepɨkateyuriwawe Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame mɨtatsiyetuirienikɨ waɨriyarika».
3 Este tinha dito aos seus servos: Sabeis porventura que Ramot de Galaad é nossa, e que nós temos descuidado de retomá-la do rei da Síria?
4 Hikɨ mɨpaɨ Kutsapati katiniuta'iwawiya:
4 E disse a Josafá; Queres vir comigo à guerra contra Ramot de Galaad? Josafá respondeu: Farei o que fizeres: meu povo fará o que fizer o teu, e minha cavalaria fará o que fizer a tua.
5 Peru mɨpaɨta kaniutayɨni:
5 E continuando a falar ao rei de Israel, Josafá ajuntou: Consulta antes de tudo, eu te peço, o oráculo do Senhor.
6 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniwarukuxeɨrieni Kakaɨyari niukametemama, nauka tsienituyari 'etsiwatɨkaku mekaniyupaɨmekaitɨni, mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya:
6 O rei de Israel, tendo reunido os profetas, que eram em número de quatrocentos, perguntou-lhes: Devo eu ir atacar Ramot de Galaad, eu devo-me abster? Eles responderam: Vai; o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Peru Kutsapati mɨpaɨ kaniutayɨni:
7 Mas Josafá replicou: Haverá porventura algum outro profeta do Senhor por aqui, a quem possamos consultar?
8 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katinita'eiya:
8 Sim, respondeu o rei de Israel, há ainda outro por quem poderíamos consultar o Senhor; mas eu o detesto, porque ele não profetiza jamais o bem, e sim sempre o mal: é Miquéias, filho de Jemla. Josafá disse: Não fale o rei assim.
9 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame xeime kaniuta'inieni yuparewiwame, mɨpaɨ katinita'aitɨani:
9 Chamou então o rei de Israel um eunuco e deu-lhe esta ordem: Traze-me aqui depressa Miquéias, filho de Jemla.
10 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, meta Kutsapati Kura kwieyaritsie ti'aitame, te'aitamete wakamixate me'anakatɨtɨkaitɨ meta yu'uwenitetsie menatekaitɨni, teɨteri memayukuxexeɨriwatsie Tsamariya kiekariyari kitenieyaritsie, meta yunaitɨ Kakaɨyari niukametemama memɨyuxatakai wahɨxie memɨtekuxatakai.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, sentaram cada um no seu trono, revestidos de suas insígnias reais, na praça que está à entrada da porta de Samaria, e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Tserekiyaxi Kenana nu'aya, mɨkɨ tepɨa 'awayari 'uyutiwewirieka, mɨpaɨ putayɨ: «Yawé mɨpaɨ kanaineni: “'Ikɨ 'awatekɨ pekaniwatakwimɨkɨ tsiriyutsixi pepɨkawahayewa kepaukake pemɨwakwini”».
11 Sedecias, filho de Canaana, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Eis o que diz o Senhor: com estes chifres ferirás os sírios até que sejam exterminados.
12 Hipatɨta Kakaɨyari niukametemama meniparewiekaitɨni yaxeikɨa me'utiyuatɨ, mɨpaɨ mete'ikɨhɨawetɨ 'Akawi, «Ti'aitame, keniwarutakuya Xamuti Karaha kwieyaritsie kiekatari, pekaniwara'iwamɨkɨ Yawé kameniparewimɨkɨ».
12 E todos os profetas profetizavam da mesma maneira, dizendo: Sobe a Ramot de Galaad: serás vencedor, porque o Senhor entregará a cidade nas mãos do rei.
13 Hikɨ, Mikahiyaxi 'iniwame mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 Entretanto, o mensageiro que fora buscar Miquéias dizia-lhe: Os profetas são unânimes em predizer a vitória do rei. Que o teu oráculo seja conforme o deles. Predize bom êxito.
14 Peru Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
14 Miquéias, porém, respondeu: Por Deus que eu só direi o que o Senhor me disser.
15 Kepauka munua ti'aitame hɨxie, mɨpaɨ katinita'iwawiya:
15 Quando ele se apresentou ao rei, este disse-lhe: Miquéias, devemos nós ir atacar Ramot de Galaad, ou não? Vai, respondeu Miquéias, serás vencedor; o Senhor a entregará nas mãos do rei.
16 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe:
16 O rei disse-lhe: Quantas vezes será preciso conjurar-te a que só digas a verdade em nome do Senhor?
17 Hikɨ Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
17 Ao que Miquéias respondeu: Vejo todo o Israel espalhado pelas montanhas como um rebanho sem pastor. O Senhor disse: Essa gente não tem um guia; volte cada um em paz para a sua casa!
18 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ Kutsapati katiniutahɨawe:
18 O rei de Israel disse a Josafá: Não te disse eu que ele nunca profetiza o bem, mas sempre o mal?
19 Tawarita Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
19 Miquéias replicou: Ouve o oráculo do Senhor: Eu, vi o Senhor sentado no seu trono e todo o exército dos céus ao redor dele, à direita e à esquerda.
20 Hikɨ Yawé mɨpaɨ kaniutayɨni: “¿Kemɨ'ane 'Akawi pɨkemakaxɨani, Xamuti Karaha kwieyaritsie mieme kiekari mɨtamienikɨ mana mɨmɨnikɨ?” Yuxexuitɨ yɨkɨ metenikuxatakaitɨni kehapaɨ memɨteku'eriwakai.
20 O Senhor disse: Quem seduzirá Acab, para que ele suba e pereça em Ramot de Galaad? Um disse uma coisa e outro, outra.
21 'Arike 'imatɨrieka, xewitɨ 'iyari kaninuani, Yawé hɨxie kaniutakeni, mɨpaɨ kaniutayɨni: “Ne nepikemakaxɨani”.
21 Então um espírito adiantou-se e apresentou-se diante do Senhor, dizendo: Eu irei seduzi-lo. O Senhor perguntou: De que modo?
22 Yawé mɨpaɨ katinitahɨawe: “¿Kehapaɨ petiyurieni?”. 'Iyari mɨpaɨ kaniutayɨni: “Nepɨyemie hikɨ 'iyari mɨti'itawa nepayani yunaime 'aniukametema 'Akawi hetsɨa memɨmiemete wahetsie”. Hikɨ Yawé mɨpaɨ katinitanɨ'ani: “Kenemie mɨpaɨ ketinekaye'a, pepeyɨwekaxɨani pepeikemakaxɨani”.
22 Ele respondeu: Irei e serei um espírito de mentira na boca de seus profetas. - É isto, replicou o Senhor. Conseguirás seduzi-lo. Vai e faze como disseste.
23 Kenemaine, Yawé kaniwarupitɨani 'iyari mɨti'itawa yunaime 'ikɨ Kakaɨyari niukametemama 'ahetsɨa miemete, Yawé 'ari yakaniutayɨni ke'axamɨmatsiyurieni.
23 O Senhor pôs um espírito de mentira na boca de todos os profetas aqui presentes, mas é a tua perda que o Senhor decretou.
24 Tserekiyaxi Kenana nu'aya mɨpaɨ tiu'enaka kananukukeni hikɨ Mikahiyaxi 'auritapa kaneutiwani.
24 Nesse momento, Sedecias, filho de Canaana, aproximou-se de Miquéias e deu-lhe uma bofetada, dizendo: Por onde saiu de mim o espírito do Senhor para falar a ti?
25 Mikahiyaxi mɨpaɨ katinita'eiya:
25 Tu o verás, respondeu Miquéias, no dia em que fores de quarto em quarto para te esconder.
26 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita:
26 Então o rei de Israel ordenou: Prende Miquéias; leva-o à casa de Amon, governador da cidade, e de Joás, filho do rei.
27 Mɨpaɨ xeketeniwaretahɨawi kename mɨpaɨ nehaine meke'enutahɨani mɨkɨ tewi, nitixaɨtɨ mepɨkateheimikwani paa xeikɨa meta haa, kepaukake ne nemakunuani 'aixɨa nereu'erietɨ.
27 Dize-lhes: Esta é a ordem do rei: Metei este homem na prisão e alimentai-o com um pão de miséria, até que eu volte são e salvo.
28 Peru Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
28 Ao que respondeu Miquéias: Se voltares são e salvo, será um sinal de que o Senhor não falou por mim. E ajuntou: Ouvi, povo, tudo isso!
29 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame meta Kutsapati Kura kwieyaritsie ti'aitame, mekanekɨne yunaitɨ Xamuti Karaha kwieyaritsie kiekatari mewaretakwinike.
29 O rei de Israel subiu com Josafá, rei de Judá, a Ramot de Galaad.
30 Mana 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ Kutsapati katiniutahɨawe: «Ne nekaniyutamiemɨkɨ yɨkɨ nerekemaritɨ, peru 'ekɨ ti'aitame kamixateya ketinanakapitɨ». Hikɨ 'Ixaheritsie ti'aitame yɨkɨ tiyukemaritɨaka kaniyutamieni.
30 Disse-lhe: Vou disfarçar-me para ir ao combate; tu, porém, conserva as tuas vestes. E o rei de Israel disfarçou-se antes de entrar em combate.
31 Peru Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniwaruta'aitɨakaitɨni xeitewiyari heimana tamamata heimana huta meyupaɨmeme kaxetate kuyaxa miemete nɨ'awamete tewa'aitɨwamete: «'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame xeikɨa xekenetami'a, nixeime tawari xepɨkahemietɨweni».
31 Ora, o rei da Síria tinha dado aos seus trinta e dois chefes de carros a seguinte ordem: Não atacareis ninguém, pequeno ou grande, mas unicamente o rei de Israel.
32 Kepauka kuyaxi kaxeta memuhapana tewa'aitɨwamete Kutsapati memuxei, mɨpaɨ mekateniu'erieni: «'Ikɨ xɨari 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame pɨyɨane». Hikɨ mekanenukuweiya me'itamienike, peru Kutsapati kaniutahiwa.
32 Os chefes de carros, tendo visto Josafá, disseram entre si: Aquele é seguramente o rei de Israel. E o atacaram. Josafá soltou o seu grito {de guerra},
33 Hikɨ kaxeta memuhapana tewa'aitɨwamete mɨpaɨ metenetimani kename 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kayɨanekai, hikɨ 'ana mekanihayewa me'iweiyatɨ.
33 e os chefes de carros, vendo que não era o rei de Israel, afastaram-se dele.
34 Matsi, xewitɨ katiniutamɨni yutupikɨ hau'erietɨ hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniu'axe katinikwinitɨani, tepɨa kamixayari manakatɨkɨkaita kaneukakeni. Hikɨ ti'aitame kaxetaya mahanakai mɨpaɨ katiniutahɨawe: «Keneukunuitɨa, kenenetuamie hakewa mɨkarayukwinetsie, 'ariri nepu'axie».
34 Nesse momento, estirando um homem o seu arco ao acaso, feriu o rei de Israel entre as junturas da couraça. O rei disse ao condutor de seu carro: Volta a rédea, leva-me para fora do campo de batalha, porque estou ferido.
35 Tukarikɨ waɨkawamekɨ mekaniyukwitɨwekaitɨni, ti'aitame kaxetaya kayuwatɨ katinikeriekaitɨni, tsiriyutsixi wahɨxie. Peru xuriyaya pɨkatihayewakai matamɨiyatsie mieme puhanekai kaxetatsie, hikɨ mɨkɨ taikaiyaritsie 'Akawi kaniumɨni.
35 Mas o combate foi naquele dia tão violento, que o rei teve que ficar de pé em seu carro diante dos sírios. Morreu ao cair da tarde. O sangue corria de sua ferida e inundava o seu carro.
36 'Ari 'akayunirɨmekaku tau, yunaitɨ kuyaxi mɨpaɨ mekateniutahɨawarieni: «Yuxexuitɨ xekeneutayeixɨa yukie. Yunaitɨ yukwiepa xekenakunuaxɨa».
36 Ao pôr-do-sol, ouviu-se um clamor que corria por todo o exército: Volte cada um para a sua cidade e para a sua casa!
37 Hikɨ ti'aitame kaniumɨni, kanetɨkieni Tsamariya paitɨ, mana kanekateukieni.
37 Morreu o rei! Levaram-no para Samaria e enterraram-no ali.
38 Kaxetaya mekaniutahauxini putsu matinieretsie Tsamariya kiekariyaritsie, hakewa 'ukari tuminikɨ memɨyuwitɨnɨa memati'ɨwakaitsie, hikɨ tsɨikɨri xuriyaya mekaniukutsena, Yawé kemainekai 'ana kanaye'ani.
38 Quando lavaram o carro na piscina de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, e as prostitutas banhavam-se ali, conforme o oráculo do Senhor.
39 Hipatɨta kemɨtiɨyɨ 'Akawi ti'aitakaku, meta naime kemɨtiuyuri, paratsiyu kemɨtiutawewi 'erepanite 'awateyakɨ meta kiekarite kemɨ'ane 'aixɨa mutiyuri, kanaye'uka kemɨtiuyɨ xapayaritsie 'Ixaheri kwieyaritsie te'aitamete waxapatsie.
39 O resto da história de Acab, suas ações, o palácio de marfim que construiu, as cidades que edificou, tudo isso se acha consignado no livro das Crônicas dos reis de Israel.
40 'Akawi kaniumɨni, nu'aya kanitsutɨani 'Ukutsiyaxi titewatɨ 'utɨmana ti'aitatɨ.
40 Acab adormeceu com os seus pais, e seu filho Ocozias sucedeu-lhe no trono.
41 Merikɨtsɨ Kutsapati 'Atsá nu'aya kanitsutɨani Kura kwieyaritsie ti'aitatɨ nauka wiyari ti'aitakakuri 'Akawi, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame.
41 No quarto ano de Acab, rei de Israel, Josafá, filho de Asa, tornou-se rei de Judá.
42 Kutsapati xeitewiyari heimana tamamata heimana 'auxɨwi wiyari kanexeiyakaitɨni kepauka mitsutɨa ti'aitatɨ, Kerutsareme kiekariyaritsie pɨtiuta'aitaxɨ xeitewiyari heimana 'auxɨwi wiyari. Maamaya pɨtitewakai 'Atsuwa Tsiriki nu'aya.
42 Tinha trinta e cinco anos quando começou a reinar, e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. Sua mãe chamava-se Azuba, filha de Salai.
43 Yuheyemekɨ mɨkɨ piweiyakai yupaapa 'Atsá ke'aixɨa mɨtiuyuri, hatsuaku pɨkatiuhayewaxɨ, matsi Yawé kemɨtinake pɨtiyurienekai. Peru pɨka'iti'unaxɨ kakaɨyarixi memɨte'atimawiyarɨwa, 'ayumieme teɨteri mepiyeweiyakai mana metemawatɨwetɨ meta 'ɨkwa metaiyatɨwetɨ.
43 Andou em todos os caminhos de Asa, seu pai, e não se desviou deles. Fez o que é bom aos olhos do Senhor.
44 Kutsapati meta kayuwatɨ kanexeiyakaitɨni 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hamatɨa.
44 Todavia, não desapareceram os lugares altos, onde o povo continuava sacrificando e queimando incenso.
45 Hipatɨta kemɨtiuyɨ Kutsapati ti'aitakaku, kemɨtiuyuri meta kuyaximama kememɨte'ayu'iwaxɨ, katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Kura kwieyaritsie te'aitamete waxapatsie.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Kaniwarayeweiya mɨkɨ kwieyaritsie kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ yuhamatɨa memukahipitekai tuminikɨ, mɨkɨ mana mekaniyuhayewatɨwekaitɨni kepauka paapaya mɨti'aitakai 'Atsá.
46 O resto da história de Josafá, seus grandes feitos e suas campanhas, tudo se acha consignado no livro das Crônicas dos reis de Judá.
47 'Ana 'akuxi 'Erumi kwieyaritsie ti'aitame kaniumawekaitɨni, xewitɨ kuwexinaruri pɨta mana pukatei.
47 Expulsou da terra as prostitutas {sagradas} que ainda restavam do tempo de seu pai.
48 Mɨkɨ tukaritsie Kutsapati kanuwate 'amupapa kaniutiwewieni tituayamete makɨnekɨ, 'Upixi reyetewakaku paitɨ memuhukɨ huru memɨtɨyukɨ, peru hatsuaku mepɨkaheuye'axɨa, mekaniukayunixɨani 'Etsihuni-Kewexi reyetewakaku.
48 Não havia então rei em Edom, mas um governador que exercia as funções de rei.
49 Hikɨ 'Ukutsiyaxi 'Akawi nu'aya Kutsapati mɨpaɨ katiniutahɨawe: «Keniwarupitɨa neteɨterima 'ateɨterima wahamatɨa nawiyatsixi memɨwanɨ'atɨwenikɨ». Peru Kutsapati yapɨkatiutanaki'eri.
49 Josafá construiu um navio de Társis para ir buscar ouro em Ofir. Mas não pôde ir, porque o seu navio naufragou em Asiongaber.
50 Kutsapati kaniumɨni kaniukateukieni yu'ukiyarima wahamatɨa Rawiri kiekariena, 'ukiyarieya. 'Utɨmanata nu'aya Kurani titewatɨ kanitsutɨani ti'aitatɨ.
50 Ocozias, filho de Acab, disse a Josafá: Deixa os meus servos embarcar com os teus. Mas Josafá não quis.
51 Merikɨtsɨ 'Ukutsiyaxi 'Akawi nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ Tsamariya kiekariyaritsie, tamamata heimana 'atahuta wiyari ti'aitametɨkaku Kutsapati Kura kwieyaritsie, 'Ukutsiyaxi huta wiyari katiniuta'aita 'ixaheri kwieyaritsie.
51 Josafá adormeceu com os seus pais, e foi sepultado com eles na cidade de Davi. Seu filho Jorão sucedeu-lhe no trono.
52 Peru mɨkɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, paapaya kemɨtiuyuri mɨpaɨ katiniyurienekaitɨni meta yumaama hepaɨ, meta Keruwuhani Nawati nu'aya kemɨtiuyuri hepaɨ, 'ixaheritsixi 'axameteyuriekame muwarayeitɨa.
52 No décimo sétimo ano de Josafá, rei de Judá, Ocozias, filho de Acab, tornou-se rei de Israel em Samaria, e reinou dois anos sobre Israel.
53 Wahari kakaɨyariyari katini'uximayatsiriekaitɨni meta kaneyexeiyakaitɨni, hikɨ mɨpaɨ Yawé katiniuyehaxɨatɨani, 'Ixaheri Kakaɨyarieya, yemekɨ paapaya kemɨtiuyuri.
53 Fez o mal aos olhos do Senhor: seguiu os caminhos de seu pai e de sua mãe, e de Jeroboão, filho de Nabat, que tinha arrastado Israel ao pecado.
54 — ausente —
54 Prestou culto a Baal e prostrou-se diante dele, provocando desse modo a cólera do Senhor, Deus de Israel, como o fizera seu pai.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.