1 Reis 22
hch (HCH) vs NAA
1 Haika wiyari panuyetɨa tsiriyutsixi mekayukwitɨwetɨ 'ixaheritsixi wahamatɨa.
1 Três anos se passaram sem haver guerra entre Síria e Israel.
2 Peru haika wiyari 'anuyeyaku Kutsapati, Kura kwieyaritsie ti'aitame, kaneyani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa.
2 Porém, no terceiro ano, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei de Israel.
3 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe memiparewie: «¿Xeme xetematetɨtɨ Xamuti Karaha kwieyaritsie mukuma tahetsɨa mumieme? Tame 'atsitepɨkateyuriwawe Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame mɨtatsiyetuirienikɨ waɨriyarika».
3 Este perguntou aos seus servos: — Vocês não sabem que Ramote-Gileade é nossa, e nós ficamos quietos e não a tiramos das mãos do rei da Síria?
4 Hikɨ mɨpaɨ Kutsapati katiniuta'iwawiya:
4 Então perguntou a Josafá: — Você vai comigo à batalha contra Ramote-Gileade? Josafá respondeu ao rei de Israel: — Sou como você é, o meu povo é como o seu povo, e os meus cavalos são como os seus cavalos.
5 Peru mɨpaɨta kaniutayɨni:
5 Josafá disse mais ao rei de Israel: — Consulte primeiro a palavra do
6 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniwarukuxeɨrieni Kakaɨyari niukametemama, nauka tsienituyari 'etsiwatɨkaku mekaniyupaɨmekaitɨni, mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'iwawiya:
6 Então o rei de Israel reuniu os profetas, cerca de quatrocentos homens, e lhes perguntou: — Devo ir e lutar contra Ramote-Gileade ou devo me conter? Eles responderam: — Vá, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Peru Kutsapati mɨpaɨ kaniutayɨni:
7 Mas Josafá perguntou: — Não há aqui ainda algum profeta do
8 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katinita'eiya:
8 O rei de Israel respondeu a Josafá: — Há um ainda, por meio de quem podemos consultar o Josafá disse: — O rei não deveria falar assim.
9 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame xeime kaniuta'inieni yuparewiwame, mɨpaɨ katinita'aitɨani:
9 Então o rei de Israel chamou um oficial e disse: — Traga-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame, meta Kutsapati Kura kwieyaritsie ti'aitame, te'aitamete wakamixate me'anakatɨtɨkaitɨ meta yu'uwenitetsie menatekaitɨni, teɨteri memayukuxexeɨriwatsie Tsamariya kiekariyari kitenieyaritsie, meta yunaitɨ Kakaɨyari niukametemama memɨyuxatakai wahɨxie memɨtekuxatakai.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam assentados, cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, numa eira à entrada do portão da cidade de Samaria; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Tserekiyaxi Kenana nu'aya, mɨkɨ tepɨa 'awayari 'uyutiwewirieka, mɨpaɨ putayɨ: «Yawé mɨpaɨ kanaineni: “'Ikɨ 'awatekɨ pekaniwatakwimɨkɨ tsiriyutsixi pepɨkawahayewa kepaukake pemɨwakwini”».
11 Zedequias, filho de Quenaana, fez para si uns chifres de ferro e disse: — Assim diz o
12 Hipatɨta Kakaɨyari niukametemama meniparewiekaitɨni yaxeikɨa me'utiyuatɨ, mɨpaɨ mete'ikɨhɨawetɨ 'Akawi, «Ti'aitame, keniwarutakuya Xamuti Karaha kwieyaritsie kiekatari, pekaniwara'iwamɨkɨ Yawé kameniparewimɨkɨ».
12 Todos os profetas profetizaram assim, dizendo: — Suba a Ramote-Gileade! Você triunfará! O
13 Hikɨ, Mikahiyaxi 'iniwame mɨpaɨ katinitahɨawe:
13 O mensageiro que tinha ido chamar Micaías falou-lhe, dizendo: — Eis que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei. Portanto, que a sua palavra seja como a palavra de um deles; fale o que é bom.
14 Peru Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
14 Micaías respondeu: — Tão certo como vive o
15 Kepauka munua ti'aitame hɨxie, mɨpaɨ katinita'iwawiya:
15 Quando ele chegou à presença do rei, este lhe perguntou: — Micaías, devemos ir a Ramote-Gileade para a batalha ou devemos nos conter? Ele respondeu: — Vá! Você triunfará! O
16 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe:
16 O rei lhe disse: — Quantas vezes devo fazer você jurar que não me fale a não ser a verdade em nome do
17 Hikɨ Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
17 Então Micaías disse: — Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor. E o
18 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ Kutsapati katiniutahɨawe:
18 Então o rei de Israel disse a Josafá: — Eu não disse a você que a meu respeito ele não profetiza o que é bom, mas somente o que é mau?
19 Tawarita Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
19 Micaías prosseguiu: — Portanto, ouça a palavra do
20 Hikɨ Yawé mɨpaɨ kaniutayɨni: “¿Kemɨ'ane 'Akawi pɨkemakaxɨani, Xamuti Karaha kwieyaritsie mieme kiekari mɨtamienikɨ mana mɨmɨnikɨ?” Yuxexuitɨ yɨkɨ metenikuxatakaitɨni kehapaɨ memɨteku'eriwakai.
20 Então o Senhor perguntou: “Quem enganará Acabe, para que vá e seja morto em Ramote-Gileade?” E um dizia uma coisa, e outro dizia outra coisa.
21 'Arike 'imatɨrieka, xewitɨ 'iyari kaninuani, Yawé hɨxie kaniutakeni, mɨpaɨ kaniutayɨni: “Ne nepikemakaxɨani”.
21 Então um espírito saiu, se apresentou diante do Senhor e disse: “Eu o enganarei.” O Senhor perguntou: “Como?”
22 Yawé mɨpaɨ katinitahɨawe: “¿Kehapaɨ petiyurieni?”. 'Iyari mɨpaɨ kaniutayɨni: “Nepɨyemie hikɨ 'iyari mɨti'itawa nepayani yunaime 'aniukametema 'Akawi hetsɨa memɨmiemete wahetsie”. Hikɨ Yawé mɨpaɨ katinitanɨ'ani: “Kenemie mɨpaɨ ketinekaye'a, pepeyɨwekaxɨani pepeikemakaxɨani”.
22 Ele respondeu: “Sairei e serei um espírito mentiroso na boca de todos os profetas do rei.” Então o Senhor disse: “Você conseguirá enganá-lo. Vá e faça assim.”
23 Kenemaine, Yawé kaniwarupitɨani 'iyari mɨti'itawa yunaime 'ikɨ Kakaɨyari niukametemama 'ahetsɨa miemete, Yawé 'ari yakaniutayɨni ke'axamɨmatsiyurieni.
23 E agora eis que o Senhor pôs esse espírito mentiroso na boca de todos estes seus profetas e o Senhor declarou que um mal vai lhe acontecer.
24 Tserekiyaxi Kenana nu'aya mɨpaɨ tiu'enaka kananukukeni hikɨ Mikahiyaxi 'auritapa kaneutiwani.
24 Então Zedequias, filho de Quenaana, chegou, deu uma bofetada em Micaías e perguntou: — Por onde é que passou o Espírito do
25 Mikahiyaxi mɨpaɨ katinita'eiya:
25 Micaías respondeu: — Eis que você o verá no dia em que estiver correndo de quarto em quarto, tentando se esconder!
26 Hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniuta'aita:
26 Então o rei de Israel disse: — Prenda Micaías e leve-o de volta a Amom, governador da cidade, e a Joás, filho do rei.
27 Mɨpaɨ xeketeniwaretahɨawi kename mɨpaɨ nehaine meke'enutahɨani mɨkɨ tewi, nitixaɨtɨ mepɨkateheimikwani paa xeikɨa meta haa, kepaukake ne nemakunuani 'aixɨa nereu'erietɨ.
27 E diga: “Assim diz o rei: Metam este homem na cadeia e o ponham a pão e água, até que eu volte em paz.”
28 Peru Mikahiyaxi mɨpaɨ kaniutayɨni:
28 Micaías disse: — Se o rei de fato voltar em paz, é porque o E acrescentou: — Que todos os povos ouçam isto!
29 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame meta Kutsapati Kura kwieyaritsie ti'aitame, mekanekɨne yunaitɨ Xamuti Karaha kwieyaritsie kiekatari mewaretakwinike.
29 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, foram atacar Ramote-Gileade.
30 Mana 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ Kutsapati katiniutahɨawe: «Ne nekaniyutamiemɨkɨ yɨkɨ nerekemaritɨ, peru 'ekɨ ti'aitame kamixateya ketinanakapitɨ». Hikɨ 'Ixaheritsie ti'aitame yɨkɨ tiyukemaritɨaka kaniyutamieni.
30 O rei de Israel disse a Josafá: — Eu vou me disfarçar e entrar no combate, mas você use os seus trajes reais. E assim o rei de Israel se disfarçou e entrou no combate.
31 Peru Tsiriya kwieyaritsie ti'aitame mɨpaɨ katiniwaruta'aitɨakaitɨni xeitewiyari heimana tamamata heimana huta meyupaɨmeme kaxetate kuyaxa miemete nɨ'awamete tewa'aitɨwamete: «'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame xeikɨa xekenetami'a, nixeime tawari xepɨkahemietɨweni».
31 Ora, o rei da Síria havia ordenado aos trinta e dois capitães dos seus carros de guerra que não lutassem nem contra pequeno nem contra grande, mas somente contra o rei de Israel.
32 Kepauka kuyaxi kaxeta memuhapana tewa'aitɨwamete Kutsapati memuxei, mɨpaɨ mekateniu'erieni: «'Ikɨ xɨari 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame pɨyɨane». Hikɨ mekanenukuweiya me'itamienike, peru Kutsapati kaniutahiwa.
32 Quando os capitães dos carros viram Josafá, disseram: — Aquele certamente é o rei de Israel. E se dirigiram até ele para o atacar. Porém Josafá gritou.
33 Hikɨ kaxeta memuhapana tewa'aitɨwamete mɨpaɨ metenetimani kename 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kayɨanekai, hikɨ 'ana mekanihayewa me'iweiyatɨ.
33 Quando os capitães dos carros de guerra viram que não era o rei de Israel, deixaram de persegui-lo.
34 Matsi, xewitɨ katiniutamɨni yutupikɨ hau'erietɨ hikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame kaniu'axe katinikwinitɨani, tepɨa kamixayari manakatɨkɨkaita kaneukakeni. Hikɨ ti'aitame kaxetaya mahanakai mɨpaɨ katiniutahɨawe: «Keneukunuitɨa, kenenetuamie hakewa mɨkarayukwinetsie, 'ariri nepu'axie».
34 Então um homem entesou o arco e, atirando ao acaso, atingiu o rei de Israel por entre as juntas da sua armadura. Então o rei Acabe disse ao condutor do seu carro: — Dê a volta e leve-me para fora do combate, porque estou gravemente ferido.
35 Tukarikɨ waɨkawamekɨ mekaniyukwitɨwekaitɨni, ti'aitame kaxetaya kayuwatɨ katinikeriekaitɨni, tsiriyutsixi wahɨxie. Peru xuriyaya pɨkatihayewakai matamɨiyatsie mieme puhanekai kaxetatsie, hikɨ mɨkɨ taikaiyaritsie 'Akawi kaniumɨni.
35 A batalha se intensificou naquele dia. Quanto ao rei, seguraram-no em pé no seu carro de guerra de frente para os sírios, mas à tarde ele morreu. O sangue corria da ferida para o fundo do carro.
36 'Ari 'akayunirɨmekaku tau, yunaitɨ kuyaxi mɨpaɨ mekateniutahɨawarieni: «Yuxexuitɨ xekeneutayeixɨa yukie. Yunaitɨ yukwiepa xekenakunuaxɨa».
36 Ao pôr do sol, fez-se ouvir um grito pelo acampamento, que dizia: — Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Hikɨ ti'aitame kaniumɨni, kanetɨkieni Tsamariya paitɨ, mana kanekateukieni.
37 Morto o rei, levaram-no a Samaria, onde o sepultaram.
38 Kaxetaya mekaniutahauxini putsu matinieretsie Tsamariya kiekariyaritsie, hakewa 'ukari tuminikɨ memɨyuwitɨnɨa memati'ɨwakaitsie, hikɨ tsɨikɨri xuriyaya mekaniukutsena, Yawé kemainekai 'ana kanaye'ani.
38 Quando lavaram o carro de guerra junto à cisterna de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, segundo a palavra que o Senhor tinha dito; as prostitutas banharam-se naquelas águas.
39 Hipatɨta kemɨtiɨyɨ 'Akawi ti'aitakaku, meta naime kemɨtiuyuri, paratsiyu kemɨtiutawewi 'erepanite 'awateyakɨ meta kiekarite kemɨ'ane 'aixɨa mutiyuri, kanaye'uka kemɨtiuyɨ xapayaritsie 'Ixaheri kwieyaritsie te'aitamete waxapatsie.
39 Quanto aos demais atos de Acabe, a tudo o que fez, ao palácio de marfim que construiu e a todas as cidades que edificou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Israel?
40 'Akawi kaniumɨni, nu'aya kanitsutɨani 'Ukutsiyaxi titewatɨ 'utɨmana ti'aitatɨ.
40 Assim, Acabe morreu, e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Merikɨtsɨ Kutsapati 'Atsá nu'aya kanitsutɨani Kura kwieyaritsie ti'aitatɨ nauka wiyari ti'aitakakuri 'Akawi, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame.
41 Josafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano do reinado de Acabe, rei de Israel.
42 Kutsapati xeitewiyari heimana tamamata heimana 'auxɨwi wiyari kanexeiyakaitɨni kepauka mitsutɨa ti'aitatɨ, Kerutsareme kiekariyaritsie pɨtiuta'aitaxɨ xeitewiyari heimana 'auxɨwi wiyari. Maamaya pɨtitewakai 'Atsuwa Tsiriki nu'aya.
42 Josafá tinha trinta e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. A mãe dele se chamava Azuba e era filha de Sili.
43 Yuheyemekɨ mɨkɨ piweiyakai yupaapa 'Atsá ke'aixɨa mɨtiuyuri, hatsuaku pɨkatiuhayewaxɨ, matsi Yawé kemɨtinake pɨtiyurienekai. Peru pɨka'iti'unaxɨ kakaɨyarixi memɨte'atimawiyarɨwa, 'ayumieme teɨteri mepiyeweiyakai mana metemawatɨwetɨ meta 'ɨkwa metaiyatɨwetɨ.
43 Josafá andou em todos os caminhos de Asa, seu pai; não se desviou deles e fez o que era reto aos olhos do Senhor .
44 Kutsapati meta kayuwatɨ kanexeiyakaitɨni 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame hamatɨa.
44 Os lugares altos, porém, não foram destruídos; neles, o povo ainda oferecia sacrifícios e queimava incenso.
45 Hipatɨta kemɨtiuyɨ Kutsapati ti'aitakaku, kemɨtiuyuri meta kuyaximama kememɨte'ayu'iwaxɨ, katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Kura kwieyaritsie te'aitamete waxapatsie.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Kaniwarayeweiya mɨkɨ kwieyaritsie kakaɨyarixi mewarayexeiyatɨ yuhamatɨa memukahipitekai tuminikɨ, mɨkɨ mana mekaniyuhayewatɨwekaitɨni kepauka paapaya mɨti'aitakai 'Atsá.
46 Quanto aos demais atos de Josafá, ao poder que mostrou e como guerreou, não está tudo escrito no Livro da História dos Reis de Judá?
47 'Ana 'akuxi 'Erumi kwieyaritsie ti'aitame kaniumawekaitɨni, xewitɨ kuwexinaruri pɨta mana pukatei.
47 Também exterminou da terra os restantes dos prostitutos cultuais que ficaram nos dias de Asa, seu pai.
48 Mɨkɨ tukaritsie Kutsapati kanuwate 'amupapa kaniutiwewieni tituayamete makɨnekɨ, 'Upixi reyetewakaku paitɨ memuhukɨ huru memɨtɨyukɨ, peru hatsuaku mepɨkaheuye'axɨa, mekaniukayunixɨani 'Etsihuni-Kewexi reyetewakaku.
48 Nessa época não havia rei em Edom, porém somente um governador.
49 Hikɨ 'Ukutsiyaxi 'Akawi nu'aya Kutsapati mɨpaɨ katiniutahɨawe: «Keniwarupitɨa neteɨterima 'ateɨterima wahamatɨa nawiyatsixi memɨwanɨ'atɨwenikɨ». Peru Kutsapati yapɨkatiutanaki'eri.
49 Josafá fez grandes navios, para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Kutsapati kaniumɨni kaniukateukieni yu'ukiyarima wahamatɨa Rawiri kiekariena, 'ukiyarieya. 'Utɨmanata nu'aya Kurani titewatɨ kanitsutɨani ti'aitatɨ.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Josafá: — Deixe que os meus servos naveguem com os seus. Porém Josafá não quis.
51 Merikɨtsɨ 'Ukutsiyaxi 'Akawi nu'aya kanitsutɨani 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitatɨ Tsamariya kiekariyaritsie, tamamata heimana 'atahuta wiyari ti'aitametɨkaku Kutsapati Kura kwieyaritsie, 'Ukutsiyaxi huta wiyari katiniuta'aita 'ixaheri kwieyaritsie.
51 Josafá morreu e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 Peru mɨkɨ Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, paapaya kemɨtiuyuri mɨpaɨ katiniyurienekaitɨni meta yumaama hepaɨ, meta Keruwuhani Nawati nu'aya kemɨtiuyuri hepaɨ, 'ixaheritsixi 'axameteyuriekame muwarayeitɨa.
52 Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel em Samaria, no décimo sétimo ano do reinado de Josafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 Wahari kakaɨyariyari katini'uximayatsiriekaitɨni meta kaneyexeiyakaitɨni, hikɨ mɨpaɨ Yawé katiniuyehaxɨatɨani, 'Ixaheri Kakaɨyarieya, yemekɨ paapaya kemɨtiuyuri.
53 Fez o que era mau aos olhos do Senhor , pois andou nos caminhos de seu pai, bem como nos caminhos de sua mãe e nos caminhos de Jeroboão, filho de Nebate, que levou Israel a pecar.
54 — ausente —
54 Ele serviu a Baal, e o adorou, como o seu pai havia feito antes dele, provocando o Senhor , Deus de Israel, à ira.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.