1 Reis 1
hch (HCH) vs VC
1 Merikɨtsɨ Rawiri ti'aitame waɨkawa kani'ukiratsitɨkaitɨniri, pɨkaheuxɨkakai tsepa waɨkawa memika'ɨkaritɨwakai yaxeikɨa katineuhaɨtɨkaitɨni.
1 O rei Davi estava velho, avançado em anos, e por mais que o cobrissem de roupas, não se aquecia.
2 'Ayumieme 'iparewiwamete mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Xeime 'uka 'ɨimari yuxewime tepɨkuwauni para matsi'ɨwiyanikɨ, meta 'a'aurie mutihupunikɨ mɨmatsi'utixɨriyanikɨ».
2 Seus familiares disseram-lhe: Busquemos para nosso senhor, o rei, uma donzela virgem que sirva o rei e tenha cuidado dele, e durma em seu seio para que ele se aqueça.
3 Hikɨ mɨkɨ mekaniukakɨne naitsarie 'ixaheritsixi wahetsɨa 'uka mekuwautɨwetɨ witsimɨ'ane, mekanitaxeiya 'Awitsahaki Tsunemi kiekariyaritsie kiekame, mɨkɨ ti'aitame mekani'atɨirieni.
3 Procuraram, pois, em toda a terra de Israel, uma donzela formosa; encontraram Abisag, a sunamita, e levaram-na ao rei.
4 Mɨkɨ 'uka yemekɨ witsipɨtiyuxexeiyakai, ti'aitame pɨ'ɨwiyakai meta 'apɨrepiniriwakai tita mɨreuyehɨakai, peru ti'aitame mɨkɨ hatsuaku pɨka'ikumayɨa.
4 Essa donzela era muito formosa. Ela cuidava do rei e o servia, mas o rei não a possuiu.
5 Merikɨtsɨ 'Aruniyaxi Rawiri nu'aya Kakiti matɨa memeyexei, kaniuyukuha'aritɨani mɨpaɨ 'utaitɨ: «Ti'aitame nepayani». 'Ayumieme yuwaɨkawame kaniwarukuxeɨrieni kuyaxi. Kaxetate kuyaxa miemete meta kawayutsixi kaniwarukuxeɨrieni meta huta tewiyari heimana tamamata kuyaxi 'ihɨwemete.
5 Ora, Adonias, filho de Hagit, encheu-se de orgulho e exclamou: Sou eu quem reinará. Adquiriu para si um carro e cavalos, e tomou uma escolta de cinqüenta homens.
6 'Aruniyaxi pɨtemaikɨtɨkai 'aixɨa pɨtiyuxexeiyakai yakɨ puyumaikai 'Awitsaruni 'utɨa mieme pɨhɨkɨtɨkai. Paapaya Rawiri hatsuaku pɨka'ita'imaiyaxɨ kemɨtiyurienekai 'Aruniyaxi.
6 Nunca seu pai o contrariou, dizendo: Por que fazes isso? Além disso, ele era muito belo e {na idade} seguia imediatamente a Absalão.
7 'Ayumieme 'Aruniyaxi Kuhawi Tsariwiya nu'aya matɨa mekatenikuxatakaitɨni 'awie meta mawari wewiwame hamatɨa 'Awiyataxi, mɨkɨta mekaniparewieni.
7 Tendo feito reuniões com Joab, filho de Sarvia, e com o sacerdote Abiatar, esses tornaram-se seus adeptos.
8 'Ikɨta 'Aruniyaxi memɨka'uparewi mepɨhɨkɨtɨkai mawari wewiwame Tsaruki meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya, Natani Kakaɨyari niukameya, Tsimi meta Xeki meta Rawiri kuyaximama memɨkamama.
8 O sacerdote Sadoc, porém, bem como Banaías, filho de Jojada, o profeta Natã, Semei, Rei e os valentes de Davi, não abraçaram o seu partido.
9 Hikɨ 'Aruniyaxi 'Enixukeri haixayari 'aurie katiniutimawa, Tsukereti 'aiyari manukatsie, mana tsikerutsixi memɨwaiyatɨka, tuurutsixi meta muxatsi mekaniwarutimawa. Yu'iwama kaniwaruta'inieni ti'aitame niwemama memɨ'iwamamatɨkaikɨ meta yunaime paratsiyuta te'uximayatamete, Kura kwieyaritsie miemete,
9 Adonias, tendo imolado ovelhas, bois e bezerros cevados junto à pedra de Zoelet, ao lado de En-Rogel, convidou todos os seus irmãos, filhos do rei, e todos os de Judá que estavam a serviço do rei.
10 peru Natani Kakaɨyari niukameya pɨka'uta'ini, Wenahiyaxi meta ti'aitame kuyaximama memɨkamama, meta yu'iwa Tsarumuni pɨka'uta'ini.
10 Mas não convidou o profeta Natã, nem Banaías, nem os valentes, nem o seu irmão Salomão.
11 'Ayumieme Natani Tsarumuni maamaya Wetitsawe, mɨpaɨ katiniuta'iwawiya: «¿Mɨpaɨ petimateri, 'Aruniyaxi Kakiti nu'aya ti'aitame mayuyeitɨaxime, tati'aitɨwame Rawiri 'atsikatimaikaku?
11 Disse Natã a Betsabé, mãe de Salomão: Não soubeste que Adonias, filho de Hagit, se proclamou rei, sem que o saiba Davi, nosso senhor?
12 Xɨka pehauyuwikweitsitɨamɨkɨni meta 'aniwe Tsarumuni pehauwikweitsitɨamɨkɨni, keneneupitɨa mɨpaɨ nemɨmatitaxatɨanikɨ:
12 Escuta: vou dar-te um conselho, para que salves a tua vida e a de teu filho Salomão.
13 Kenemie ti'aitame Rawiri hetsɨa, mɨpaɨ ketinetahɨawi: “¿Tamɨ ne mati'uximayatsiriwame mɨpaɨ pepɨnetiuhɨritɨa, kename neniwe Tsarumuni ti'aitame 'ayanikekai 'a'utɨma? ¿Kepautɨtɨ hikɨ 'Aruniyaxi ti'aitame pɨhɨkɨ?”
13 Vai ter com o rei Davi e dize-lhe: Ó rei, meu senhor, não juraste à tua serva que Salomão, meu filho, reinaria depois de ti, e se sentaria no teu trono? Por que então Adonias se proclamou rei?
14 Mexi 'ekɨ perekuxatani Rawiri hamatɨa neta nepautahani para neta yaxeikɨa nemɨreitahɨawekɨ».
14 Enquanto estiveres falando assim ao rei, entrarei e confirmarei o que tiveres dito.
15 Merikɨte Wetitsawe kaneutahani ti'aitame muyehupu. Mɨkɨri waɨkawa mɨ'ukiratsitɨkaikɨ 'Awitsahaki pi'ɨwiyakai Tsunemi kiekame.
15 Foi Betsabé ter com o rei no seu quarto. {O rei estava já muito velho, e Abisag, a sunamita, cuidava dele.}
16 Wetitsawe kepauka muwa munua kaniukatunumakeni hɨxiena. Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinita'iwawiya:
16 Betsabé inclinou-se e prostrou-se diante do rei. Este disse-lhe: Que queres?
17 Hikɨ Wetitsawe mɨpaɨ katinita'eiya:
17 Ela respondeu: Meu senhor, prometeste com juramento à tua serva que meu filho Salomão reinaria depois de ti, e se sentaria no teu trono.
18 Peru hikɨ matsi 'Aruniyaxi pɨta ti'aitame payuyeitɨaxime, 'ekɨ 'atsipekatimaikaku yuri ti'aitame pemɨhɨkɨ.
18 Ora, eis que Adonias se proclamou rei, sem que o saiba o rei, meu senhor.
19 Mɨkɨri mawari kanewewieni turutsixi, tsikerutsixi meta muxatsi kaniwarekwini yumɨireme. Hikɨ kaniwaruta'inieni yunaime ti'aitame 'aniwema, mawari wewiwame 'Awiyataxi meta Kuhawi kuyaxi tiwa'aitɨwame. Peru Tsarumuni pɨka'uta'ini 'aixɨa mɨmati'uximayatsirie.
19 Imolou bois, bezerros cevados e grande quantidade de ovelhas, e convidou todos os príncipes, o sacerdote Abiatar e o general Joab; mas não convidou o teu servo Salomão.
20 Hikɨ neti'aitɨwame meta ti'aitame, yunaitɨ 'ixaheritsixi mekanita'ikwewani yapemɨtayɨnikɨ, kemɨ'ane mɨtita'aita 'a'utɨma 'a'uwenitsie mayerɨni.
20 Ó rei, meu senhor, todo o Israel tem os olhos postos em ti, esperando que declares quem há de tomar o teu lugar no trono depois de ti.
21 Mexɨka 'ekɨ yapekatayɨwetɨ pe'umɨni, matsi kwitɨwa 'Aruniyaxi pɨtatsikwini ne meta neniwe Tsarumuni matɨa 'axateyuruwamete wahepaɨ.
21 Do contrário, logo que o rei, meu senhor, dormir com os seus pais, eu e meu filho Salomão seremos tratados como criminosos.
22 Mexi 'akuxi Wetitsawe tikuxatakai ti'aitame hamatɨa, Natani Kakaɨyari niukameya kaninuani.
22 Falava ela ainda ao rei, quando se apresentou o profeta Natã.
23 Ti'aitame katinetimani kepauka munua. Hikɨ Natani hɨxiena 'utihɨximakeka,
23 Disseram ao rei: Está aí o profeta Natã. Ele entrou e prostrou-se com o rosto por terra diante do rei.
24 mɨpaɨ Rawiri katiniutahɨawe:
24 Em seguida disse: Ó rei, meu senhor, porventura declaraste: Adonias reinará depois de mim e se sentará no meu trono?
25 Mɨpaɨ nekamatina'iwawiyani yanetimaitɨ mɨkɨ mawari mewewikɨ yumɨireme, turutsixi, muxatsi meta tsikerutsixi memɨwaiyatɨka. Meta yunaime 'aniwema kaniwaruta'inieni, kuyaxi tewa'aitɨwamete, meta mawari wewiwamete 'Awiyataxi mana mɨkɨ yunaitɨ mekatenekwaka mekane'ieka, mɨpaɨ mete'uhiwatɨ hɨxiena: “Ti'aitame 'Aruniyaxi yuheyemekɨ keti'aitani”.
25 Pois ele desceu hoje para imolar bois, bezerros cevados e grande quantidade de ovelhas, tendo convidado todos os príncipes, os generais e o sacerdote Abiatar, os quais estão comendo e bebendo com ele, e gritando: Viva o rei Adonias!
26 Peru ne pɨkanetsi'uta'ini 'ahetsiemieme nemɨti'uximaya, yaxeikɨa mawari wewiwame Tsaruki meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya meta Tsarumuni pɨka'uta'ini 'aixɨa mɨmati'uximayatsirie.
26 Não fomos, porém, convidados nem eu, teu servo, nem o sacerdote Sadoc, nem Banaías, filho de Jojada, nem teu servo Salomão.
27 ¿Kamɨtsɨ 'ekɨ mɨpaɨ petiuta'ai, tame mate'uximayatsiriwamete yapekatarahɨawetɨ, kemɨ'ane 'a'utɨma 'a'uwenitsie mayerɨnikekai?
27 Será do agrado de meu senhor e rei que assim se faça? Porque não deste a conhecer a teus servos quem deverá sentar-se depois de ti no trono do rei, meu senhor.
28 Merikɨtsɨ mɨpaɨ tiu'enaka, ti'aitame Rawiri mɨpaɨ katiniuta'aita:
28 O rei respondeu: Chamai-me Betsabé. Ela entrou e ficou de pé diante dele;
29 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe:
29 o rei fez-lhe este juramento: Pela vida de Deus que me livrou de toda a angústia,
30 hikɨ nekaneye'atɨamɨkɨ kenemɨmatiutahɨawixɨ Yawé 'ixaheritsixi takakaɨyari hɨxie. Hikɨ yanepɨtiyurieni ne kenemɨmatiutahɨawixɨ, 'aniwe Tsarumuni ti'aitame payani ne'utɨma, nehetsiemieme pɨtita'aita.
30 o que te jurei pelo Senhor, Deus de Israel, dizendo: Teu filho Salomão reinará depois de mim e sentar-se-á no meu trono em meu lugar, isso vou cumprir hoje.
31 Hikɨ Wetitsawe ti'aitame hɨxie 'utihɨximakeka, mɨpaɨ kaniutayɨni:
31 Betsabé inclinou-se diante do rei, prostrando-se com a face por terra, e disse: Viva o rei Davi, meu senhor, para sempre!
32 'Ana Rawiri mɨpaɨ katiniuta'aita:
32 O rei Davi disse: Chamai-me o sacerdote Sadoc, o profeta Natã, e Banaías, filho de Jojada. Tendo-se eles apresentado diante do rei, este disse-lhes:
33 ti'aitame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
33 Tomai convosco os servos de vosso amo, fazei montar na minha mula o meu filho Salomão, e levai-o a Gião.
34 muwa mawari wewiwame Tsaruki meta Natani Kakaɨyari niukameya hatseiti witsimu'ɨa memeikawirienikɨ, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mayanikɨ. Hikɨ 'ana 'awa kuxinetayari xekenetahɨtsi meta xekenetihiwani mɨpaɨ xe'utiyuatɨ: “Ti'aitame Tsarumuni yuheyemekɨ keti'aitani”.
34 Ali o sacerdote Sadoc e o profeta Natã o ungirão rei de Israel. Tocareis então a trombeta e direis: Viva o rei Salomão!
35 Hikɨ mɨpaɨ xeteheyurieme, xekenakunuitɨa Tsarumuni ne'uwenitsie mayerɨnikɨ nehetsiemieme mɨtita'aitakɨ. Karikɨ ne nekanenayexeiya mɨkɨ mɨhɨkɨtɨnikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie mɨtita'aita meta Kura kwieyaritsie.
35 Voltareis depois atrás dele, e ele virá sentar-se no meu trono para reinar em meu lugar; pois é a ele que estabeleço chefe de Israel e de Judá.
36 Wenahiyaxi Kuyara nu'aya mɨpaɨ katinita'eiya:
36 Banaías, filho de Jojada, respondeu ao rei: Assim seja; assim queira ordenar o Senhor, o Deus de meu senhor e rei!
37 Ti'aitame Yawé 'ahamatɨa kemɨtiuyeikakai, mɨpaɨta Tsarumuni hamatɨa ketiuyeikani, ketimariwemekɨ pemɨti'aitakai Rawiri ti'aitame, matsi waɨkawa Tsarumuni mariwemekɨ ketiuta'aita.
37 Esteja ele com Salomão assim como esteve com o rei, meu senhor, e eleve o seu trono ainda acima do trono de meu senhor o rei Davi!
38 Tsaruki mawari wewiwame, Natani Kakaɨyari niukameya meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya, meta kereteutsixi, pereteutsixi, Tsarumuni mekananutiyeni Rawiri ti'aitame murayatsie, meta me'ihɨtɨ 'auriena mekaneutiwetɨkateitɨni kepauka Kikuni haixayari hepa kɨatsata memukahukai.
38 O sacerdote Sadoc desceu com o profeta Natã, Banaías, filho de Jojada, os cereteus e os feleteus; fizeram montar Salomão na mula de Davi e conduziram-no a Gião.
39 Meheta'axɨaka mawari wewiwame Tsaruki hatseiti 'awata mɨyema kanewatihana 'ixuriki tukiyarita Kakaɨyari hetsiemieme muyepatsieta meiyehanakai, hikɨ Tsarumuni kaniukawirieni mu'uyatsie. Meta 'awa mekaniutahɨtsieni, hikɨ yunaitɨ teɨteri mɨpaɨ mekateniuhiwa: «Ti'aitame Tsarumuni yuheyemekɨ keti'aitani».
39 Tomou o sacerdote Sadoc no tabernáculo o chifre de óleo e ungiu com ele Salomão. A trombeta soou e todo o povo pôs-se a gritar: Viva o rei Salomão!
40 Mɨpaɨ tiuyɨku, yunaitɨ mekanekɨne 'utɨmana, pirikɨxakɨ mete'ukayuitɨwatɨ meta me'utihiwatɨ karima temawierikakɨ. Kwinimieme yemekɨ pɨtiyu'eniɨriɨkɨkai wahiwari, kwie 'ɨaritɨ puwatayuanekai.
40 Depois toda a gente voltou atrás dele, tocando flauta e fazendo grandes festas, de modo que a terra vibrava com suas aclamações.
41 Hikɨ 'Aruniyaxi meta yu'inierima yunaitɨ metekwatɨ mekatenitahayewarɨmekaitɨniri kepauka yuariya memu'eni. Kuhawi 'awa yuariyaya 'u'enieka, mɨpaɨ kaniutayɨni:
41 Adonias e seus convivas, tendo terminado o seu banquete, ouviram aquela algazarra. Joab, ouvindo soar a trombeta, disse: Por que esse barulho de cidade alvoroçada?
42 Kuhawi 'akuxi tikuxatakaku Kunatani kaninuani, mawari wewiwame 'Awiyataxi nu'aya.
42 Falava ainda, quando sobreveio Jônatas, filho do sacerdote Abiatar. Adonias disse-lhe: Vem: tu és um homem valente e trazes certamente boas notícias.
43 Hikɨ Kunatani mɨpaɨ 'Aruniyaxi katiniutahɨawe:
43 Sim, respondeu Jônatas; é verdade que o rei Davi, meu senhor, proclamou rei a Salomão.
44 Metatsiere kaniwaruta'aitɨani Tsaruki mawari wewiwame, Natani Kakaɨyari niukameya meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya metatsiere kereteutsixi, pereteutsixi, Tsarumuni memanutiyenikɨ ti'aitame murayatsie.
44 Enviou com ele o sacerdote Sadoc, o profeta Natã, Banaías, filho de Jojada, os cereteus e os feleteus e estes fizeram-no montar na mula do rei.
45 Tsaruki Natani matɨa ti'aitame mayanikɨ hatseiti witsimu'ɨa mekaneikawirieni Kikuni paitɨ. Muwa paitɨ mekaneitsutɨani teɨteri me'utihiwatɨ temawierikakɨ meta kiekaritsie yaxeikɨa mepeyuxeɨrie. 'Ayumieme mɨkɨ hiwari kana'eniɨriɨkɨni.
45 O sacerdote Sadoc e o profeta Natã ungiram-no rei em Gião. Dali voltaram cheios de alegria, e a cidade está em alvoroço: essa é a algazarra que ouviste.
46 Metatsiere 'ari Tsarumuni ti'aitame 'uwenieyatsie kanayerɨni,
46 E Salomão até já está sentado no trono do reino.
47 meta paratsiyuta te'uximayatamete tati'aitɨwame Rawiri mekaneiwaɨritɨatɨwekaitɨni mɨyamɨtiuyurikɨ. Mɨpaɨ paitɨ matsi mekateneikɨhɨawekaitɨni Kakaɨyari Tsarumuni matsi waɨkawa mariweme kehayeitɨani keyuri Rawiri, meta matsi mariwemekɨ ketiuta'aita keyuri Rawiri. Hikɨ ti'aitame Rawiri mɨpaɨ rahɨawarɨwatɨ yu'utatsie 'akaitɨ kananakatutsire
47 Além disso, os servos do rei foram felicitar o rei Davi, meu senhor, dizendo: Que o teu Deus torne o nome de Salomão maior que o teu, e eleve o seu trono ainda acima do teu! O rei prostrou-se então sobre o seu leito e disse:
48 hikɨ mɨpaɨ kanetayɨni: “'Aixɨa kerahɨawarɨwani Yawé 'ixaheritsixi takakaɨyari, hikɨ mɨnetsi'upitɨa nemixeiyakɨ ne'utɨma mɨtita'aita, ne'uwenitsie 'akaime”.
48 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, que hoje pôs sobre o meu trono um sucessor, vendo-o eu com os meus próprios olhos!
49 Hikɨ mɨpaɨ mete'u'enanaka, yunaitɨ 'Aruniyaxi 'inierimama me'anuku'uka mekaneutayeixɨani waɨkawa memamatɨ.
49 Os convidados de Adonias, aterrorizados, levantaram-se e foram cada um para o seu lado.
50 'Aruniyaxi, waɨkawa Tsarumuni makatɨ, 'ixuriki tukiyari manuwe kaneuyuta'una, mawari wewiwame 'awateyatsie katinawiyakaitɨni.
50 Adonias, temendo Salomão, levantou-se também e foi abraçar-se com os cornos do altar.
51 Hikɨ yapauka ti'aitame Tsarumuni mɨpaɨ pɨtiutaxatɨarie:
51 Disseram-no a Salomão, nestes termos: Eis que Adonias, temendo o rei Salomão, foi abraçar-se com os cornos do altar, dizendo: Jure-me hoje o rei Salomão que ele não fará morrer o seu servo à espada!
52 Hikɨ Tsarumuni mɨpaɨ kaniutayɨni:
52 Se ele se mostrar um homem valente, respondeu Salomão, não lhe cairá por terra um só de seus cabelos; mas se nele se encontrar maldade, morrerá.
53 Hikɨ ti'aitame Tsarumuni katiniutanɨ'ani mɨwitɨkiemiekɨ. Kepauka 'Aruniyaxi munua, kaniutihɨximakeni ti'aitame Tsarumuni hɨxie, hikɨ mɨkɨ kanitanɨ'ani yukie mɨyemiekɨ.
53 O rei Salomão mandou mensageiros, e o fizeram descer do altar. Ele veio e prostrou-se diante do rei, que lhe disse: Volta para a tua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.