1 Reis 1
hch (HCH) vs ARA
1 Merikɨtsɨ Rawiri ti'aitame waɨkawa kani'ukiratsitɨkaitɨniri, pɨkaheuxɨkakai tsepa waɨkawa memika'ɨkaritɨwakai yaxeikɨa katineuhaɨtɨkaitɨni.
1 Sendo o rei Davi já velho e entrado em dias, envolviam-no com roupas, porém não se aquecia.
2 'Ayumieme 'iparewiwamete mɨpaɨ mekatenitahɨawe: «Xeime 'uka 'ɨimari yuxewime tepɨkuwauni para matsi'ɨwiyanikɨ, meta 'a'aurie mutihupunikɨ mɨmatsi'utixɨriyanikɨ».
2 Então, lhe disseram os seus servos: Procure-se para o rei, nosso senhor, uma jovem donzela, que esteja perante o rei, e tenha cuidado dele, e durma nos seus braços, para que o rei, nosso senhor, se aqueça.
3 Hikɨ mɨkɨ mekaniukakɨne naitsarie 'ixaheritsixi wahetsɨa 'uka mekuwautɨwetɨ witsimɨ'ane, mekanitaxeiya 'Awitsahaki Tsunemi kiekariyaritsie kiekame, mɨkɨ ti'aitame mekani'atɨirieni.
3 Procuraram, pois, por todos os limites de Israel uma jovem formosa; acharam Abisague, sunamita, e a trouxeram ao rei.
4 Mɨkɨ 'uka yemekɨ witsipɨtiyuxexeiyakai, ti'aitame pɨ'ɨwiyakai meta 'apɨrepiniriwakai tita mɨreuyehɨakai, peru ti'aitame mɨkɨ hatsuaku pɨka'ikumayɨa.
4 A jovem era sobremaneira formosa; cuidava do rei e o servia, porém o rei não a possuiu.
5 Merikɨtsɨ 'Aruniyaxi Rawiri nu'aya Kakiti matɨa memeyexei, kaniuyukuha'aritɨani mɨpaɨ 'utaitɨ: «Ti'aitame nepayani». 'Ayumieme yuwaɨkawame kaniwarukuxeɨrieni kuyaxi. Kaxetate kuyaxa miemete meta kawayutsixi kaniwarukuxeɨrieni meta huta tewiyari heimana tamamata kuyaxi 'ihɨwemete.
5 Então, Adonias, filho de Hagite, se exaltou e disse: Eu reinarei. Providenciou carros, e cavaleiros, e cinquenta homens que corressem adiante dele.
6 'Aruniyaxi pɨtemaikɨtɨkai 'aixɨa pɨtiyuxexeiyakai yakɨ puyumaikai 'Awitsaruni 'utɨa mieme pɨhɨkɨtɨkai. Paapaya Rawiri hatsuaku pɨka'ita'imaiyaxɨ kemɨtiyurienekai 'Aruniyaxi.
6 Jamais seu pai o contrariou, dizendo: Por que procedes assim? Além disso, era ele de aparência mui formosa e nascera depois de Absalão.
7 'Ayumieme 'Aruniyaxi Kuhawi Tsariwiya nu'aya matɨa mekatenikuxatakaitɨni 'awie meta mawari wewiwame hamatɨa 'Awiyataxi, mɨkɨta mekaniparewieni.
7 Entendia-se ele com Joabe, filho de Zeruia, e com Abiatar, o sacerdote, que, seguindo-o, o ajudavam.
8 'Ikɨta 'Aruniyaxi memɨka'uparewi mepɨhɨkɨtɨkai mawari wewiwame Tsaruki meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya, Natani Kakaɨyari niukameya, Tsimi meta Xeki meta Rawiri kuyaximama memɨkamama.
8 Porém Zadoque, o sacerdote, e Benaia, filho de Joiada, e Natã, o profeta, e Simei, e Reí, e os valentes que Davi tinha não apoiavam Adonias.
9 Hikɨ 'Aruniyaxi 'Enixukeri haixayari 'aurie katiniutimawa, Tsukereti 'aiyari manukatsie, mana tsikerutsixi memɨwaiyatɨka, tuurutsixi meta muxatsi mekaniwarutimawa. Yu'iwama kaniwaruta'inieni ti'aitame niwemama memɨ'iwamamatɨkaikɨ meta yunaime paratsiyuta te'uximayatamete, Kura kwieyaritsie miemete,
9 Imolou Adonias ovelhas, e bois, e animais cevados, junto à pedra de Zoelete, que está perto da fonte de Rogel, e convidou todos os seus irmãos, os filhos do rei, e todos os homens de Judá, servos do rei,
10 peru Natani Kakaɨyari niukameya pɨka'uta'ini, Wenahiyaxi meta ti'aitame kuyaximama memɨkamama, meta yu'iwa Tsarumuni pɨka'uta'ini.
10 porém a Natã, profeta, e a Benaia, e os valentes, e a Salomão, seu irmão, não convidou.
11 'Ayumieme Natani Tsarumuni maamaya Wetitsawe, mɨpaɨ katiniuta'iwawiya: «¿Mɨpaɨ petimateri, 'Aruniyaxi Kakiti nu'aya ti'aitame mayuyeitɨaxime, tati'aitɨwame Rawiri 'atsikatimaikaku?
11 Então, disse Natã a Bate-Seba, mãe de Salomão: Não ouviste que Adonias, filho de Hagite, reina e que nosso senhor, Davi, não o sabe?
12 Xɨka pehauyuwikweitsitɨamɨkɨni meta 'aniwe Tsarumuni pehauwikweitsitɨamɨkɨni, keneneupitɨa mɨpaɨ nemɨmatitaxatɨanikɨ:
12 Vem, pois, e permite que eu te dê um conselho, para que salves a tua vida e a de Salomão, teu filho.
13 Kenemie ti'aitame Rawiri hetsɨa, mɨpaɨ ketinetahɨawi: “¿Tamɨ ne mati'uximayatsiriwame mɨpaɨ pepɨnetiuhɨritɨa, kename neniwe Tsarumuni ti'aitame 'ayanikekai 'a'utɨma? ¿Kepautɨtɨ hikɨ 'Aruniyaxi ti'aitame pɨhɨkɨ?”
13 Vai, apresenta-te ao rei Davi e dize-lhe: Não juraste, ó rei, senhor meu, à tua serva, dizendo: Teu filho Salomão reinará depois de mim e se assentará no meu trono? Por que, pois, reina Adonias?
14 Mexi 'ekɨ perekuxatani Rawiri hamatɨa neta nepautahani para neta yaxeikɨa nemɨreitahɨawekɨ».
14 Eis que, estando tu ainda a falar com o rei, eu também entrarei depois de ti e confirmarei as tuas palavras.
15 Merikɨte Wetitsawe kaneutahani ti'aitame muyehupu. Mɨkɨri waɨkawa mɨ'ukiratsitɨkaikɨ 'Awitsahaki pi'ɨwiyakai Tsunemi kiekame.
15 Apresentou-se, pois, Bate-Seba ao rei na recâmara; era já o rei mui velho, e Abisague, a sunamita, o servia.
16 Wetitsawe kepauka muwa munua kaniukatunumakeni hɨxiena. Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinita'iwawiya:
16 Bate-Seba inclinou a cabeça e prostrou-se perante o rei, que perguntou: Que desejas?
17 Hikɨ Wetitsawe mɨpaɨ katinita'eiya:
17 Respondeu-lhe ela: Senhor meu, juraste à tua serva pelo Senhor , teu Deus, dizendo: Salomão, teu filho, reinará depois de mim e ele se assentará no meu trono.
18 Peru hikɨ matsi 'Aruniyaxi pɨta ti'aitame payuyeitɨaxime, 'ekɨ 'atsipekatimaikaku yuri ti'aitame pemɨhɨkɨ.
18 Agora, eis que Adonias reina, e tu, ó rei, meu senhor, não o sabes.
19 Mɨkɨri mawari kanewewieni turutsixi, tsikerutsixi meta muxatsi kaniwarekwini yumɨireme. Hikɨ kaniwaruta'inieni yunaime ti'aitame 'aniwema, mawari wewiwame 'Awiyataxi meta Kuhawi kuyaxi tiwa'aitɨwame. Peru Tsarumuni pɨka'uta'ini 'aixɨa mɨmati'uximayatsirie.
19 Imolou bois, e animais cevados, e ovelhas em abundância. Convidou todos os filhos do rei, a Abiatar, o sacerdote, e a Joabe, comandante do exército, mas a teu servo Salomão não convidou.
20 Hikɨ neti'aitɨwame meta ti'aitame, yunaitɨ 'ixaheritsixi mekanita'ikwewani yapemɨtayɨnikɨ, kemɨ'ane mɨtita'aita 'a'utɨma 'a'uwenitsie mayerɨni.
20 Porém, ó rei, meu senhor, todo o Israel tem os olhos em ti, para que lhe declares quem será o teu sucessor que se assentará no teu trono.
21 Mexɨka 'ekɨ yapekatayɨwetɨ pe'umɨni, matsi kwitɨwa 'Aruniyaxi pɨtatsikwini ne meta neniwe Tsarumuni matɨa 'axateyuruwamete wahepaɨ.
21 Do contrário, sucederá que, quando o rei, meu senhor, jazer com seus pais, eu e Salomão, meu filho, seremos tidos por culpados.
22 Mexi 'akuxi Wetitsawe tikuxatakai ti'aitame hamatɨa, Natani Kakaɨyari niukameya kaninuani.
22 Estando ela ainda a falar com o rei, eis que entra o profeta Natã.
23 Ti'aitame katinetimani kepauka munua. Hikɨ Natani hɨxiena 'utihɨximakeka,
23 E o fizeram saber ao rei, dizendo: Aí está o profeta Natã. Apresentou-se ele ao rei, prostrou-se com o rosto em terra perante ele
24 mɨpaɨ Rawiri katiniutahɨawe:
24 e disse: Ó rei, meu senhor, acaso disseste: Adonias reinará depois de mim e ele é quem se assentará no meu trono?
25 Mɨpaɨ nekamatina'iwawiyani yanetimaitɨ mɨkɨ mawari mewewikɨ yumɨireme, turutsixi, muxatsi meta tsikerutsixi memɨwaiyatɨka. Meta yunaime 'aniwema kaniwaruta'inieni, kuyaxi tewa'aitɨwamete, meta mawari wewiwamete 'Awiyataxi mana mɨkɨ yunaitɨ mekatenekwaka mekane'ieka, mɨpaɨ mete'uhiwatɨ hɨxiena: “Ti'aitame 'Aruniyaxi yuheyemekɨ keti'aitani”.
25 Porque, hoje, desceu, imolou bois, e animais cevados, e ovelhas em abundância e convidou todos os filhos do rei, e os chefes do exército, e a Abiatar, o sacerdote, e eis que estão comendo e bebendo perante ele; e dizem: Viva o rei Adonias!
26 Peru ne pɨkanetsi'uta'ini 'ahetsiemieme nemɨti'uximaya, yaxeikɨa mawari wewiwame Tsaruki meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya meta Tsarumuni pɨka'uta'ini 'aixɨa mɨmati'uximayatsirie.
26 Porém a mim, sendo eu teu servo, e a Zadoque, o sacerdote, e a Benaia, filho de Joiada, e a Salomão, teu servo, não convidou.
27 ¿Kamɨtsɨ 'ekɨ mɨpaɨ petiuta'ai, tame mate'uximayatsiriwamete yapekatarahɨawetɨ, kemɨ'ane 'a'utɨma 'a'uwenitsie mayerɨnikekai?
27 Foi isto feito da parte do rei, meu senhor? E não fizeste saber a teu servo quem se assentaria no teu trono, depois de ti?
28 Merikɨtsɨ mɨpaɨ tiu'enaka, ti'aitame Rawiri mɨpaɨ katiniuta'aita:
28 Respondeu o rei Davi e disse: Chamai-me a Bate-Seba. Ela se apresentou ao rei e se pôs diante dele.
29 Hikɨ ti'aitame mɨpaɨ katinitahɨawe:
29 Então, jurou o rei e disse: Tão certo como vive o Senhor , que remiu a minha alma de toda a angústia,
30 hikɨ nekaneye'atɨamɨkɨ kenemɨmatiutahɨawixɨ Yawé 'ixaheritsixi takakaɨyari hɨxie. Hikɨ yanepɨtiyurieni ne kenemɨmatiutahɨawixɨ, 'aniwe Tsarumuni ti'aitame payani ne'utɨma, nehetsiemieme pɨtita'aita.
30 farei no dia de hoje, como te jurei pelo Senhor , Deus de Israel, dizendo: Teu filho Salomão reinará depois de mim e se assentará no meu trono, em meu lugar.
31 Hikɨ Wetitsawe ti'aitame hɨxie 'utihɨximakeka, mɨpaɨ kaniutayɨni:
31 Então, Bate-Seba se inclinou, e se prostrou com o rosto em terra diante do rei, e disse: Viva o rei Davi, meu senhor, para sempre!
32 'Ana Rawiri mɨpaɨ katiniuta'aita:
32 Disse o rei Davi: Chamai-me Zadoque, o sacerdote, e Natã, o profeta, e Benaia, filho de Joiada. E eles se apresentaram ao rei.
33 ti'aitame mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
33 Disse-lhes o rei: Tomai convosco os servos de vosso senhor, e fazei montar meu filho Salomão na minha mula, e levai-o a Giom.
34 muwa mawari wewiwame Tsaruki meta Natani Kakaɨyari niukameya hatseiti witsimu'ɨa memeikawirienikɨ, 'Ixaheri kwieyaritsie ti'aitame mayanikɨ. Hikɨ 'ana 'awa kuxinetayari xekenetahɨtsi meta xekenetihiwani mɨpaɨ xe'utiyuatɨ: “Ti'aitame Tsarumuni yuheyemekɨ keti'aitani”.
34 Zadoque, o sacerdote, com Natã, o profeta, ali o ungirão rei sobre Israel; então, tocareis a trombeta e direis: Viva o rei Salomão!
35 Hikɨ mɨpaɨ xeteheyurieme, xekenakunuitɨa Tsarumuni ne'uwenitsie mayerɨnikɨ nehetsiemieme mɨtita'aitakɨ. Karikɨ ne nekanenayexeiya mɨkɨ mɨhɨkɨtɨnikɨ 'Ixaheri kwieyaritsie mɨtita'aita meta Kura kwieyaritsie.
35 Subireis após ele, e virá e se assentará no meu trono, pois é ele quem reinará em meu lugar; porque ordenei seja ele príncipe sobre Israel e sobre Judá.
36 Wenahiyaxi Kuyara nu'aya mɨpaɨ katinita'eiya:
36 Então, Benaia, filho de Joiada, respondeu ao rei e disse: Amém! Assim o diga o Senhor , Deus do rei, meu senhor.
37 Ti'aitame Yawé 'ahamatɨa kemɨtiuyeikakai, mɨpaɨta Tsarumuni hamatɨa ketiuyeikani, ketimariwemekɨ pemɨti'aitakai Rawiri ti'aitame, matsi waɨkawa Tsarumuni mariwemekɨ ketiuta'aita.
37 Como o Senhor foi com o rei, meu senhor, assim seja com Salomão e faça que o trono deste seja maior do que o trono do rei Davi, meu senhor.
38 Tsaruki mawari wewiwame, Natani Kakaɨyari niukameya meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya, meta kereteutsixi, pereteutsixi, Tsarumuni mekananutiyeni Rawiri ti'aitame murayatsie, meta me'ihɨtɨ 'auriena mekaneutiwetɨkateitɨni kepauka Kikuni haixayari hepa kɨatsata memukahukai.
38 Então, desceu Zadoque, o sacerdote, e Natã, o profeta, e Benaia, filho de Joiada, e a guarda real, fizeram montar Salomão a mula que era do rei Davi e o levaram a Giom.
39 Meheta'axɨaka mawari wewiwame Tsaruki hatseiti 'awata mɨyema kanewatihana 'ixuriki tukiyarita Kakaɨyari hetsiemieme muyepatsieta meiyehanakai, hikɨ Tsarumuni kaniukawirieni mu'uyatsie. Meta 'awa mekaniutahɨtsieni, hikɨ yunaitɨ teɨteri mɨpaɨ mekateniuhiwa: «Ti'aitame Tsarumuni yuheyemekɨ keti'aitani».
39 Zadoque, o sacerdote, tomou do tabernáculo o chifre do azeite e ungiu a Salomão; tocaram a trombeta, e todo o povo exclamou: Viva o rei Salomão!
40 Mɨpaɨ tiuyɨku, yunaitɨ mekanekɨne 'utɨmana, pirikɨxakɨ mete'ukayuitɨwatɨ meta me'utihiwatɨ karima temawierikakɨ. Kwinimieme yemekɨ pɨtiyu'eniɨriɨkɨkai wahiwari, kwie 'ɨaritɨ puwatayuanekai.
40 Após ele, subiu todo o povo, tocando gaitas e alegrando-se com grande alegria, de maneira que, com o seu clamor, parecia fender-se a terra.
41 Hikɨ 'Aruniyaxi meta yu'inierima yunaitɨ metekwatɨ mekatenitahayewarɨmekaitɨniri kepauka yuariya memu'eni. Kuhawi 'awa yuariyaya 'u'enieka, mɨpaɨ kaniutayɨni:
41 Adonias e todos os convidados que com ele estavam o ouviram, quando acabavam de comer; também Joabe ouviu o sonido das trombetas e disse: Que significa esse ruído de cidade alvoroçada?
42 Kuhawi 'akuxi tikuxatakaku Kunatani kaninuani, mawari wewiwame 'Awiyataxi nu'aya.
42 Estando ele ainda a falar, eis que vem Jônatas, filho de Abiatar, o sacerdote; disse Adonias: Entra, porque és homem valente e trazes boas-novas.
43 Hikɨ Kunatani mɨpaɨ 'Aruniyaxi katiniutahɨawe:
43 Respondeu Jônatas e disse a Adonias: Pelo contrário, nosso senhor, o rei Davi, constituiu rei a Salomão.
44 Metatsiere kaniwaruta'aitɨani Tsaruki mawari wewiwame, Natani Kakaɨyari niukameya meta Wenahiyaxi Kuyara nu'aya metatsiere kereteutsixi, pereteutsixi, Tsarumuni memanutiyenikɨ ti'aitame murayatsie.
44 E Davi enviou com ele a Zadoque, o sacerdote, e a Natã, o profeta, e a Benaia, filho de Joiada, e aos da guarda real; e o fizeram montar a mula que era do rei.
45 Tsaruki Natani matɨa ti'aitame mayanikɨ hatseiti witsimu'ɨa mekaneikawirieni Kikuni paitɨ. Muwa paitɨ mekaneitsutɨani teɨteri me'utihiwatɨ temawierikakɨ meta kiekaritsie yaxeikɨa mepeyuxeɨrie. 'Ayumieme mɨkɨ hiwari kana'eniɨriɨkɨni.
45 Zadoque, o sacerdote, e Natã, o profeta, o ungiram rei em Giom e dali subiram alegres, e a cidade se alvoroçou; esse é o clamor que ouviste.
46 Metatsiere 'ari Tsarumuni ti'aitame 'uwenieyatsie kanayerɨni,
46 Também Salomão já está assentado no trono do reino.
47 meta paratsiyuta te'uximayatamete tati'aitɨwame Rawiri mekaneiwaɨritɨatɨwekaitɨni mɨyamɨtiuyurikɨ. Mɨpaɨ paitɨ matsi mekateneikɨhɨawekaitɨni Kakaɨyari Tsarumuni matsi waɨkawa mariweme kehayeitɨani keyuri Rawiri, meta matsi mariwemekɨ ketiuta'aita keyuri Rawiri. Hikɨ ti'aitame Rawiri mɨpaɨ rahɨawarɨwatɨ yu'utatsie 'akaitɨ kananakatutsire
47 Ademais, os oficiais do rei Davi vieram congratular-se com ele e disseram: Faça teu Deus que o nome de Salomão seja mais célebre do que o teu nome; e faça que o seu trono seja maior do que o teu trono. E o rei se inclinou sobre o leito.
48 hikɨ mɨpaɨ kanetayɨni: “'Aixɨa kerahɨawarɨwani Yawé 'ixaheritsixi takakaɨyari, hikɨ mɨnetsi'upitɨa nemixeiyakɨ ne'utɨma mɨtita'aita, ne'uwenitsie 'akaime”.
48 Também disse o rei assim: Bendito o Senhor , Deus de Israel, que deu, hoje, quem se assente no meu trono, vendo-o os meus próprios olhos.
49 Hikɨ mɨpaɨ mete'u'enanaka, yunaitɨ 'Aruniyaxi 'inierimama me'anuku'uka mekaneutayeixɨani waɨkawa memamatɨ.
49 Então, estremeceram e se levantaram todos os convidados que estavam com Adonias, e todos se foram, tomando cada um seu caminho.
50 'Aruniyaxi, waɨkawa Tsarumuni makatɨ, 'ixuriki tukiyari manuwe kaneuyuta'una, mawari wewiwame 'awateyatsie katinawiyakaitɨni.
50 Porém Adonias, temendo a Salomão, levantou-se, foi e pegou nas pontas do altar.
51 Hikɨ yapauka ti'aitame Tsarumuni mɨpaɨ pɨtiutaxatɨarie:
51 Foi dito a Salomão: Eis que Adonias tem medo de ti, porque pega nas pontas do altar, dizendo: Jure-me, hoje, o rei Salomão que não matará a seu servo à espada.
52 Hikɨ Tsarumuni mɨpaɨ kaniutayɨni:
52 Respondeu Salomão: Se for homem de bem, nem um de seus cabelos cairá em terra; porém, se se achar nele maldade, morrerá.
53 Hikɨ ti'aitame Tsarumuni katiniutanɨ'ani mɨwitɨkiemiekɨ. Kepauka 'Aruniyaxi munua, kaniutihɨximakeni ti'aitame Tsarumuni hɨxie, hikɨ mɨkɨ kanitanɨ'ani yukie mɨyemiekɨ.
53 Enviou o rei Salomão mensageiros, e o fizeram descer do altar; então, veio ele e se prostrou perante o rei Salomão, e este lhe disse: Vai para tua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.