1 Reis 11

hch (HCH) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Merikɨte Tsarumuni yɨmɨireme 'ukari waruxeiyaka kaniwarutihiwe'erieni. Parahuni niweya 'utiwitɨkatɨtɨ, yuwaɨkawa hipame kaniwarutiwitɨnita, muhawitsixi, 'amunitsixi, 'erumitsixi, Tsiruniyu kiekatari meta hetitsixi teɨteriyari, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'ateewa kiekatari mepɨhɨkɨtɨkai,
1 O rei Salomão amou muitas mulheres estrangeiras. Além da filha do faraó, ele se casou com mulheres de Moabe, de Amom, de Edom, de Sidom e dos hititas.
2 hipame nuiwarite waniwema mepɨhɨkɨtɨkai Yawé wahetsiemieme mɨpaɨ putayɨkai, mɨpaɨ tiwarahɨawetɨ 'ixaheritsixi: «Xepɨkawawitɨtɨweni meta mɨkɨ mepɨkaxewitɨtɨweni, ne yurikɨ mɨpaɨ nekanaineni xɨka xewarutiwitɨni mɨkɨ mepɨxeheuyexɨrieni xe'iyaritsie para xemɨwarayexeiyanikɨ hipame pɨta kakaɨyarixi». Mɨkɨ 'ukari Tsarumuni kaniwarutiwitɨni meta kaniwarutihiwe'erieni.
2 O S enhor havia instruído os israelitas claramente: “Não se casem com mulheres dessas nações, pois desviarão seu coração para os deuses delas”. E, no entanto, Salomão amou essas mulheres.
3 'Atahuta tsienituyari mepɨyupaɨmekai 'ɨitamama mɨkɨ te'aitamete waniwema mepɨhɨkɨtɨkai, haika tsienituyari mepɨtuxexerimamatɨkai, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'axamekaniyurieni 'iyarieyatsie.
3 No total, casou-se com setecentas princesas e teve trezentas concubinas. E elas desviaram seu coração do S enhor .
4 Mɨpaɨ katiniɨyɨni, kepauka Tsarumuni 'ukiratsi matɨa, 'ɨitamama 'iyarieya mekaneuyehɨani, hipame kakaɨyarixi pɨta warayexeiyatɨ kanayani, Yawé yukakaɨyari hetsɨa yapɨkatikatɨa yuheyemekɨ paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
4 Quando Salomão era idoso, elas o induziram a adorar outros deuses em vez de ser inteiramente fiel ao S enhor , seu Deus, como seu pai, Davi, tinha sido.
5 Matsi pɨta, Tsarumuni 'Atsitaruti titewakame kanayexeiyakaitɨni tsiruniyutsixi wakakaɨyaritɨme meta Muruki titewakame 'axamɨ'ane 'amunitsixi wakakaɨyari.
5 Salomão adorou Astarote, a deusa dos sidônios, e Moloque, o repulsivo deus dos amonitas.
6 Mɨyatɨtɨri Tsarumuni Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, heitseriemekɨ yapɨkatikamiekai hetsiena mieme, paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
6 Com isso, Salomão fez o que era mau aos olhos do S enhor ; recusou-se a seguir inteiramente o S enhor , como seu pai, Davi, tinha feito.
7 Mɨkɨ tukaritsie pɨtiyurienekai Tsarumuni kepauka, Kerutsareme tau manatineika hepatsie xeime yemuritsie mitawewi tuki muhawitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Kemuxi hetsiemieme, xeimeta tsiere kaniutawewieni 'amunitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Muruki hetsiemieme.
7 No monte que fica a leste de Jerusalém, chegou a construir um lugar de culto para Camos, o repulsivo deus de Moabe, e outro para Moloque, o repulsivo deus dos amonitas.
8 Yaxeikɨata katiniuyurieni yu'ɨitama 'ateewa memɨkiekataritɨkai wahetsiemieme, mɨkɨ 'ɨkwa memɨwatairietɨwenikɨ meta memɨtewamawirietɨwenikɨ yukakaɨyarixi.
8 Salomão construiu esses lugares de culto para que suas esposas estrangeiras queimassem incenso e oferecessem sacrifícios aos deuses delas.
9 Hikɨ Yawé, 'Ixaheri Kakaɨyarieya, kaniuyeha'ani Tsarumuni hepaɨtsita 'iyarieya hetsiena mieme mɨkayukɨhɨawekaikɨri, tsepanetɨ hutakɨa Tsarumuni hɨxie muyuhekɨatakai,
9 O S enhor se irou com Salomão, porque o coração dele tinha se desviado do S enhor , o Deus de Israel, que lhe havia aparecido duas vezes.
10 'iku'imaiyatɨ hipame kakaɨyarixi mɨkawaranukuweweiyanikɨ. Tsarumuni mɨkɨ Yawé 'aitsikaya mɨkahaye'atɨakɨ,
10 Ele tinha advertido Salomão especificamente de que não adorasse outros deuses, mas Salomão não obedeceu à ordem do S enhor .
11 Yawé mɨpaɨ katinitahɨawe: «Mɨya pemɨtikamiekɨ, netɨratu meta ne'aitsikate pemɨkahaye'atɨakɨ nemɨmatsiyetuiri, mɨpaɨ ketinemaika nepɨmatsinawairieni hakewa pemɨre'aita, xeime pɨta nepɨyetuirieni meti'uximayatsiriwame.
11 Por isso, o S enhor lhe disse: “Uma vez que você não cumpriu minha aliança e desobedeceu a meus decretos, certamente tirarei de você o reino e o entregarei a um de seus servos.
12 Peru, 'apaapa nemɨnaki'eriekɨ Rawiri, mɨpaɨ nepɨkatiyurieni pe'ayeyurikaku, matsi 'aniwe ti'aitakakuke nepinawairieni.
12 Mas, por causa de seu pai, Davi, não farei isso enquanto você estiver vivo. Tirarei o reino de seu filho
13 Meta mɨkɨ, tsiere 'a'ukiyari Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, naime nepɨka'inawairieni, matsi xeinuiwari nepihayewirieni, hikɨri 'ari nekanenayexeiya».
13 e, ainda assim, não tirarei dele o reino inteiro; deixarei que governe sobre uma tribo, por causa do meu servo Davi e de Jerusalém, a cidade que escolhi”.
14 Hikɨ 'ayumieme, Yawé xeime kaniuyuitɨani Harari titewakame 'erumi tewiyari, 'Erumi kwieyaritisie te'aitamete waniwe, Tsarumuni 'aye'uniekame kanayeitɨani.
14 Então o S enhor levantou o edomita Hadade, da família real de Edom, para ser adversário de Salomão.
15 Hikɨ, meripaitɨ Rawiri 'erumitsixi muwakwinekaitsie, kuyaxi tiwa'aitɨwame Kuhawi, kaneyakaitɨni warekateukuke 'ixaheritsixi memekwi'iwakai meheyukwitɨwetɨ, hikɨ mexi mana me'u'uwakai mepɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
15 Anos antes, Davi tinha derrotado Edom. Joabe, comandante do exército de Davi, tinha ficado para trás a fim de enterrar alguns soldados israelitas mortos na batalha. Enquanto estavam ali, mataram todos os homens de Edom.
16 Kuhawi meta kuyaxi 'ixaheritsixi hamatɨana memu'uwakai mana mekaniyuhayewa 'ataxewi metseriyari, kepaukake memɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
16 Joabe e o exército de Israel tinham permanecido ali seis meses, até matarem todos os edomitas.
17 Peru Harari, 'ana 'akuxi temaikɨ hɨkɨtɨtɨ, kaniutayuni 'Ekipitu paitɨ hipame paratsiyuta te'uximayatamete 'erumitsixi warawitɨtɨ paapaya memɨparewiekai.
17 Contudo, Hadade e alguns dos oficiais de seu pai conseguiram fugir e seguiram para o Egito. Na época, Hadade ainda era bem jovem.
18 Mɨkɨ Mariyani mekaniyekɨne hikɨ Parani paitɨ mekaniu'axɨani, mana hipatɨ teɨteri mekaniwarutinɨni mana kiekatari. Mana memɨyekɨ mekanekɨne 'Ekipitu paitɨ, hikɨ mana Parahuni hetsɨa mekaniyutaxata, mɨkɨ kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨkɨ kii Harari kaniumini meta puyuhɨritɨa mɨtiwamikwanikɨ metatsiere kwie kaniwaruxatɨani.
18 Partiram de Midiã e foram a Parã, onde outros se juntaram a eles. Em seguida, foram ao Egito e se apresentaram ao faraó, o rei do Egito, que lhes ofereceu casas, sustento e terras.
19 Parahuni Harari 'aixɨa katiniuxeiya, hikɨ 'ɨyaya mayanikɨ kaniwitɨtɨani yukwe, yɨ'ɨya Tapenetsi 'iwaya.
19 O faraó se agradou de Hadade e lhe deu em casamento sua cunhada, a irmã da rainha Tafnes.
20 Tapenetsi 'iwaya xeime nunutsi kanayexeiya, mɨkɨ Kenuwati katiniterɨwa, hikɨ Tapenetsi paratsiyuta katiniti'ɨkitɨani. Mɨyatɨtɨri Kenuwati Parahuni niwemama wahamatɨa kaniutawere.
20 A esposa de Hadade deu à luz um filho chamado Genubate. Tafnes o criou na casa do faraó, entre os próprios filhos do faraó.
21 Harari 'Ekipitu 'uyeikatɨ katiniutamarieni kename hemɨkairi Rawiri meta Kuhawi, kuyaxi mɨtiwa'aitɨwametɨkai. Hikɨ Harari Parahuni mɨpaɨ katiniutahɨawe:
21 Quando chegou a Hadade no Egito a notícia de que Davi e seu comandante Joabe estavam mortos, ele disse ao faraó: “Deixe-me voltar para minha terra”.
22 Parahuni mɨpaɨ katinita'iwawiya:
22 “Por quê?”, perguntou o faraó. “O que lhe falta aqui para que você queira voltar para sua terra?” “Não me falta nada”, respondeu ele. “Ainda assim, peço que me deixe voltar.”
23 Yaxeikɨa Kakaɨyari, Xetsuni 'Erihara nu'aya kaniupitɨani Tsarumuni maye'unie mayanikɨ. Xetsuni, puyuta'unakai Harari-'Etsexi Tsuwa kwieyaritsie ti'aitame ti'uximayatsirietɨ,
23 Deus também levantou Rezom, filho de Eliada, para ser adversário de Salomão. Rezom havia fugido de seu senhor Hadadezer, rei de Zobá,
24 mɨkɨ kaniwarukuxeɨrieni 'axamete'u'iyarime, mɨkɨta wa'ukiyari kanayuyeitɨani. Kepauka Rawiri tsiriyutsixi mɨwara'iwaxɨ, mɨkɨ 'axamemɨte'u'iyari mekanekɨne Ramatsiku paitɨ, mana mɨkɨ mete'aitatɨ mekanakɨne.
24 e se tornado líder de um bando de rebeldes. Depois que Davi derrotou Hadadezer, Rezom e seus homens fugiram para Damasco, onde Rezom se tornou rei.
25 Mɨpaɨ 'uyɨka Xetsuni ti'aitame kanayani Tsiriya kwieyaritsie. Kepauka Tsarumuni 'amuyeikakai, Xetsuni 'Ixaheri naye'uxiwe'eriekaitɨni mɨkɨ meye'unie kanayani, mɨpaɨ meteyurietɨ kwinimieme mekatenikwinitɨani Harari yunaitɨ.
25 Ele foi inimigo ferrenho de Israel durante o resto do reinado de Salomão e, assim como Hadade, causou muitos problemas. Rezom continuou a reinar na Síria e odiava Israel profundamente.
26 Metatsiere Keruwuhani Nawati nu'aya, ti'aitame Tsarumuni 'aye'unietɨ kanayani ti'uximayatsirietɨtɨ. Mɨkɨ Keruwuhani 'Epɨrahini nuiwarieya hetsie pumiemetɨkai, Tserera kiekariyaritsie kiekame, maamaya pɨtitewakai Tseruha meta pɨwiuratɨkai.
26 Outro líder rebelde foi Jeroboão, filho de Nebate, um dos próprios oficiais de Salomão. Veio da cidade de Zeredá, em Efraim; sua mãe era viúva e se chamava Zerua.
27 Kepauka Keruwuhani Tsarumuni 'aye'unietɨ matɨa pɨtiuyɨ Tsarumuni Rawiri kiekariena ti'uximayakaku kwie heukawiwiwatɨ hakuweriritakaku, paapaya Rawiri kiekariena kuraruyatsie mɨranunanikɨ.
27 Esta é a história por trás de sua rebelião. Salomão estava construindo o aterro e reparando os muros da Cidade de Davi, seu pai.
28 Keruwuhani yunaitɨ 'aixɨa metenixeiyakaitɨni, merikɨte kepauka Tsarumuni mixei 'aixɨa ti'uximayakame kanihɨritɨani raheteme memɨte'uximaya mɨwaxeiyanikɨ mɨpaɨ mekateni'uximayakaitɨni Kutse nuiwarimama.
28 Jeroboão era um jovem muito capaz e, quando Salomão viu como era diligente, encarregou-o dos trabalhadores das tribos de Efraim e Manassés, os descendentes de José.
29 Heiwa Keruwuhani Kerutsareme kiekariyaritsie 'ayeyaku, huyeta Kakaɨyari niukameya 'Ahiyaxi Tsiru kiekame kanenukunake, mɨkɨ mata hekwame newawiekaitɨni. Yuxaɨta yuhutatɨ yeuta meniyɨakaitɨni.
29 Certo dia, quando Jeroboão saía de Jerusalém, Aías, profeta de Siló, encontrou-se com ele no caminho. Aías vestia uma capa nova. Enquanto os dois estavam sozinhos no campo,
30 Hikɨ 'Ahiyaxi mata mewawiekai 'enutihurieka, kanititsanaxɨani tamamata heimana hutame kanayexɨrieni,
30 Aías pegou sua capa nova e a rasgou em doze partes.
31 mɨpaɨ Keruwuhani katiniutahɨawe: «'Ekɨ kenanuhuri 'ahetsiemieme tamamata paɨmeme, mɨpaɨtsɨ Yawé 'Ixaheri Kakakaɨyarieya kanaineni: “Hikɨri Tsarumuni nekaninawairiemɨkɨ mɨra'aitatsie, 'ekɨ pɨta nekamenipitɨamɨkɨ tamamata nuiwariyari.
31 Disse a Jeroboão: “Fique com dez pedaços, pois assim diz o S enhor , o Deus de Israel: ‘Estou prestes a tirar o reino das mãos de Salomão e entregar dez tribos a você.
32 Mɨkɨ xeinuiwari xeikɨa nepihayewirieni, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, mɨkɨ kiekari pɨhɨkɨ nemenayexei yunaime 'Ixaheri nuiwarimama watsata.
32 Contudo, deixarei uma tribo para ele, por causa do meu servo Davi e de Jerusalém, a cidade que escolhi dentre todas as tribos de Israel.
33 Mɨpaɨ nepɨtiyurieni mɨkɨ mɨnetsi'uku'eirikɨ, 'Atsitaruti mayexeiyakɨ tsiruniyutsixi wakakaɨyari meta Kemuxi muhawitsixi wakakaɨyari, metatsiere Muruki 'amunitsixi wakakaɨyari. Tsarumuni nehuyeta pɨka'umie, yapɨkatiyuriwe kemɨnetinake, pɨkaraye'atɨa ne'aitsikatsie ne'inɨari niukiyaritsie, yupaapa Rawiri hepaɨ pɨkatikatɨa.
33 Pois Salomão me abandonou e adorou Astarote, a deusa dos sidônios, Camos, o deus de Moabe, e Moloque, o deus dos amonitas. Não seguiu meus caminhos nem fez o que me agrada. Não obedeceu a meus decretos e estatutos, como fez seu pai, Davi.
34 »”Peru, naime nepɨka'inawairieni mɨra'aitatsie Tsarumuni, matsi nepihayewa mɨtita'aitakɨ 'ayeyuritɨ kemɨreutere, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ, nemenayexei meta yamɨtikatɨakɨ ne'inɨari niukiyaritsie meta ne'aitsikatetsie.
34 “‘Contudo, não tirarei o reino inteiro de Salomão agora. Por causa do meu servo Davi, a quem escolhi e que obedeceu a meus mandamentos e decretos, manterei Salomão no governo enquanto ele viver.
35 Nu'aya pɨta nepɨnawairieni, 'ekɨta nepɨmatsiyetuirieni tamamata nuiwarite.
35 Mas tirarei o reino do filho dele e darei dez tribos a você.
36 Peru nu'aya xeime hɨkɨame nepɨyetuirieni xeikɨa, Rawiri nuiwarimama memiyeweiyanikɨ mete'aitatɨ, kɨxeme hepaɨ memɨhekɨariwiekakɨ Kerutsaremetsie, kiekari nemenayexeitsie mana nemukanikɨ.
36 O filho de Salomão terá uma tribo, para que os descendentes de meu servo Davi continuem a brilhar como uma lâmpada em Jerusalém, a cidade que escolhi como lugar para o meu nome.
37 'Ekɨta, ti'aitame nepɨmatsihayeitɨani 'Ixaheri kwieyaritsie, kemɨmatinake mana pemɨtita'aitakɨ naitsarie.
37 Eu o colocarei no trono de Israel, e você governará sobre tudo que seu coração desejar.
38 Xɨka naimetsie yapetikamieni kenemati'aitɨa meta xɨka nehuyeta pe'umieni, yapetiyurienetɨ kemɨnetinake meta peraye'atɨwatɨ ne'aitsikatsie meta ne'inɨari niukiyaritsie, netsiparewiwame Rawiri mɨreye'atɨa hepaɨ, ne 'ana 'ahamatɨa nekaniuyeikamɨkɨ. Ne nepɨmatsipitɨani 'anuiwari yuheyemekɨ te'aitamete memɨhɨkɨtɨnikɨ Rawiri kenemɨtiupitɨa, 'Ixaheri kwieyari nepɨmatsiyetuirieni.
38 Se der ouvidos ao que digo, seguir meus caminhos e fizer o que me agrada, e se obedecer a meus estatutos e mandamentos, como fez meu servo Davi, sempre estarei com você. Estabelecerei para você uma dinastia, como fiz com Davi, e lhe darei Israel.
39 Ne nepɨwa'uximatɨani Rawiri nuiwarimama, peru yuheyemekɨ pɨkatixaɨ”».
39 Por causa do pecado de Salomão, castigarei os descendentes de Davi, mas não para sempre’”.
40 Hikɨ Tsarumuni, mɨpaɨ 'ayumieme Keruwuhani pɨmiemɨkɨkai, peru mɨkɨ kaniyuta'una 'Ekipitu paitɨ hikɨ mana kaniyuhayewa, ti'aitame Tsitsaki 'iparewiekaku, mana puyuhayewaxɨ kepaukake Tsarumuni mumɨ.
40 Salomão tentou matar Jeroboão, mas ele fugiu para junto de Sisaque, rei do Egito, e ficou ali até a morte de Salomão.
41 Hipatɨta kemɨtiɨyɨ Tsarumuni ti'aitakaku, meta kemɨtimaiwekai metatsiere naime kemɨtiuyuri, mɨkɨ katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Tsarumuni xapayatsie,
41 Os demais acontecimentos do reinado de Salomão, incluindo todos os seus feitos e sua sabedoria, estão registrados no Livro dos Atos de Salomão .
42 mɨkɨ huta tewiyari wiyari Kerutsareme 'ukaitɨ katiniuta'aita naitsarie 'Ixaheri kwieyaritsie.
42 Salomão reinou por quarenta anos sobre todo o Israel, em Jerusalém.
43 Kepauka mumɨ, kaniukateukieni Rawiri kiekariena, mɨpaapayatɨkai, hikɨ nu'aya Xuwuhani kanitsutɨani ti'aitatɨ 'utɨmana.
43 Quando morreu e se reuniu a seus antepassados, foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai. Seu filho Roboão foi seu sucessor.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.