1 Reis 11
hch (HCH) vs NAA
1 Merikɨte Tsarumuni yɨmɨireme 'ukari waruxeiyaka kaniwarutihiwe'erieni. Parahuni niweya 'utiwitɨkatɨtɨ, yuwaɨkawa hipame kaniwarutiwitɨnita, muhawitsixi, 'amunitsixi, 'erumitsixi, Tsiruniyu kiekatari meta hetitsixi teɨteriyari, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'ateewa kiekatari mepɨhɨkɨtɨkai,
1 Além da filha de Faraó, Salomão amou muitas mulheres estrangeiras: moabitas, amonitas, edomitas, sidônias e heteias,
2 hipame nuiwarite waniwema mepɨhɨkɨtɨkai Yawé wahetsiemieme mɨpaɨ putayɨkai, mɨpaɨ tiwarahɨawetɨ 'ixaheritsixi: «Xepɨkawawitɨtɨweni meta mɨkɨ mepɨkaxewitɨtɨweni, ne yurikɨ mɨpaɨ nekanaineni xɨka xewarutiwitɨni mɨkɨ mepɨxeheuyexɨrieni xe'iyaritsie para xemɨwarayexeiyanikɨ hipame pɨta kakaɨyarixi». Mɨkɨ 'ukari Tsarumuni kaniwarutiwitɨni meta kaniwarutihiwe'erieni.
2 mulheres das nações de que o Senhor tinha dito aos filhos de Israel: “Não casem com elas, nem casem elas com vocês, pois perverteriam o coração de vocês, para seguirem os seus deuses.” A estas Salomão se apegou pelo amor.
3 'Atahuta tsienituyari mepɨyupaɨmekai 'ɨitamama mɨkɨ te'aitamete waniwema mepɨhɨkɨtɨkai, haika tsienituyari mepɨtuxexerimamatɨkai, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'axamekaniyurieni 'iyarieyatsie.
3 Tinha setecentas mulheres que eram princesas e trezentas concubinas; e suas mulheres lhe perverteram o coração.
4 Mɨpaɨ katiniɨyɨni, kepauka Tsarumuni 'ukiratsi matɨa, 'ɨitamama 'iyarieya mekaneuyehɨani, hipame kakaɨyarixi pɨta warayexeiyatɨ kanayani, Yawé yukakaɨyari hetsɨa yapɨkatikatɨa yuheyemekɨ paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
4 Sendo já velho, suas mulheres lhe perverteram o coração para seguir outros deuses, e o coração dele não era fiel ao Senhor , seu Deus, como havia sido fiel o coração de Davi, seu pai.
5 Matsi pɨta, Tsarumuni 'Atsitaruti titewakame kanayexeiyakaitɨni tsiruniyutsixi wakakaɨyaritɨme meta Muruki titewakame 'axamɨ'ane 'amunitsixi wakakaɨyari.
5 Salomão seguiu Astarote, deusa dos sidônios, e Milcom, abominação dos amonitas.
6 Mɨyatɨtɨri Tsarumuni Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, heitseriemekɨ yapɨkatikamiekai hetsiena mieme, paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
6 Assim, Salomão fez o que era mau aos olhos do Senhor e não perseverou em seguir o Senhor , como Davi, seu pai, havia feito.
7 Mɨkɨ tukaritsie pɨtiyurienekai Tsarumuni kepauka, Kerutsareme tau manatineika hepatsie xeime yemuritsie mitawewi tuki muhawitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Kemuxi hetsiemieme, xeimeta tsiere kaniutawewieni 'amunitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Muruki hetsiemieme.
7 Nesse tempo, sobre o monte que fica diante de Jerusalém, Salomão construiu um santuário a Quemos, abominação de Moabe, e a Moloque, abominação dos filhos de Amom.
8 Yaxeikɨata katiniuyurieni yu'ɨitama 'ateewa memɨkiekataritɨkai wahetsiemieme, mɨkɨ 'ɨkwa memɨwatairietɨwenikɨ meta memɨtewamawirietɨwenikɨ yukakaɨyarixi.
8 Assim fez para todas as suas mulheres estrangeiras, as quais queimavam incenso e ofereciam sacrifícios aos seus deuses.
9 Hikɨ Yawé, 'Ixaheri Kakaɨyarieya, kaniuyeha'ani Tsarumuni hepaɨtsita 'iyarieya hetsiena mieme mɨkayukɨhɨawekaikɨri, tsepanetɨ hutakɨa Tsarumuni hɨxie muyuhekɨatakai,
9 O Senhor se indignou contra Salomão, por ter desviado o seu coração do Senhor , Deus de Israel, que lhe havia aparecido duas vezes
10 'iku'imaiyatɨ hipame kakaɨyarixi mɨkawaranukuweweiyanikɨ. Tsarumuni mɨkɨ Yawé 'aitsikaya mɨkahaye'atɨakɨ,
10 e ordenado que não seguisse outros deuses. Ele, porém, não guardou o que o Senhor lhe havia ordenado.
11 Yawé mɨpaɨ katinitahɨawe: «Mɨya pemɨtikamiekɨ, netɨratu meta ne'aitsikate pemɨkahaye'atɨakɨ nemɨmatsiyetuiri, mɨpaɨ ketinemaika nepɨmatsinawairieni hakewa pemɨre'aita, xeime pɨta nepɨyetuirieni meti'uximayatsiriwame.
11 Por isso o Senhor disse a Salomão: — Já que você procedeu assim e não guardou a minha aliança, nem os meus estatutos que lhe ordenei, vou tirar o reino de você e dá-lo a um dos seus servos.
12 Peru, 'apaapa nemɨnaki'eriekɨ Rawiri, mɨpaɨ nepɨkatiyurieni pe'ayeyurikaku, matsi 'aniwe ti'aitakakuke nepinawairieni.
12 No entanto, por amor a Davi, seu pai, não farei isso enquanto você estiver vivo, mas durante o reinado do seu filho.
13 Meta mɨkɨ, tsiere 'a'ukiyari Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, naime nepɨka'inawairieni, matsi xeinuiwari nepihayewirieni, hikɨri 'ari nekanenayexeiya».
13 Todavia, não tirarei o reino todo; darei uma tribo a seu filho, por amor a Davi, meu servo, e por amor a Jerusalém, que escolhi.
14 Hikɨ 'ayumieme, Yawé xeime kaniuyuitɨani Harari titewakame 'erumi tewiyari, 'Erumi kwieyaritisie te'aitamete waniwe, Tsarumuni 'aye'uniekame kanayeitɨani.
14 O Senhor levantou um adversário contra Salomão, a saber, Hadade, o edomita, que era da linhagem real de Edom.
15 Hikɨ, meripaitɨ Rawiri 'erumitsixi muwakwinekaitsie, kuyaxi tiwa'aitɨwame Kuhawi, kaneyakaitɨni warekateukuke 'ixaheritsixi memekwi'iwakai meheyukwitɨwetɨ, hikɨ mexi mana me'u'uwakai mepɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
15 Porque, quando Davi esteve em Edom, Joabe, o comandante do exército, que tinha ido sepultar os mortos, matou todos os homens em Edom.
16 Kuhawi meta kuyaxi 'ixaheritsixi hamatɨana memu'uwakai mana mekaniyuhayewa 'ataxewi metseriyari, kepaukake memɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
16 Porque Joabe ficou ali seis meses com todo o Israel, até que eliminou todos os homens em Edom.
17 Peru Harari, 'ana 'akuxi temaikɨ hɨkɨtɨtɨ, kaniutayuni 'Ekipitu paitɨ hipame paratsiyuta te'uximayatamete 'erumitsixi warawitɨtɨ paapaya memɨparewiekai.
17 Porém Hadade fugiu para o Egito na companhia de alguns homens edomitas, dos servos de seu pai. Na ocasião, Hadade era ainda muito jovem.
18 Mɨkɨ Mariyani mekaniyekɨne hikɨ Parani paitɨ mekaniu'axɨani, mana hipatɨ teɨteri mekaniwarutinɨni mana kiekatari. Mana memɨyekɨ mekanekɨne 'Ekipitu paitɨ, hikɨ mana Parahuni hetsɨa mekaniyutaxata, mɨkɨ kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨkɨ kii Harari kaniumini meta puyuhɨritɨa mɨtiwamikwanikɨ metatsiere kwie kaniwaruxatɨani.
18 Partiram de Midiã e foram até Parã, de onde levaram consigo alguns homens e chegaram ao Egito, a Faraó, rei do Egito, que deu a Hadade uma casa, e lhe prometeu sustento, e lhe deu terras.
19 Parahuni Harari 'aixɨa katiniuxeiya, hikɨ 'ɨyaya mayanikɨ kaniwitɨtɨani yukwe, yɨ'ɨya Tapenetsi 'iwaya.
19 Hadade encontrou favor aos olhos de Faraó, tanto que este lhe deu por mulher a irmã de sua própria mulher,
20 Tapenetsi 'iwaya xeime nunutsi kanayexeiya, mɨkɨ Kenuwati katiniterɨwa, hikɨ Tapenetsi paratsiyuta katiniti'ɨkitɨani. Mɨyatɨtɨri Kenuwati Parahuni niwemama wahamatɨa kaniutawere.
20 a irmã de Tafnes, a rainha. A irmã de Tafnes deu-lhe à luz seu filho Genubate, que foi criado por Tafnes na casa de Faraó, onde Genubate ficou entre os filhos de Faraó.
21 Harari 'Ekipitu 'uyeikatɨ katiniutamarieni kename hemɨkairi Rawiri meta Kuhawi, kuyaxi mɨtiwa'aitɨwametɨkai. Hikɨ Harari Parahuni mɨpaɨ katiniutahɨawe:
21 Quando Hadade soube no Egito que Davi tinha morrido e que Joabe, comandante do exército, estava morto, disse a Faraó: — Deixe-me voltar para a minha terra.
22 Parahuni mɨpaɨ katinita'iwawiya:
22 Então Faraó lhe perguntou: — Mas o que lhe falta comigo, para que você queira voltar para a sua terra? Hadade respondeu: — Não me falta nada; mas deixe-me ir.
23 Yaxeikɨa Kakaɨyari, Xetsuni 'Erihara nu'aya kaniupitɨani Tsarumuni maye'unie mayanikɨ. Xetsuni, puyuta'unakai Harari-'Etsexi Tsuwa kwieyaritsie ti'aitame ti'uximayatsirietɨ,
23 Deus levantou mais um adversário contra Salomão, a saber, Rezom, filho de Eliada, que havia fugido de seu senhor Hadadezer, rei de Zobá.
24 mɨkɨ kaniwarukuxeɨrieni 'axamete'u'iyarime, mɨkɨta wa'ukiyari kanayuyeitɨani. Kepauka Rawiri tsiriyutsixi mɨwara'iwaxɨ, mɨkɨ 'axamemɨte'u'iyari mekanekɨne Ramatsiku paitɨ, mana mɨkɨ mete'aitatɨ mekanakɨne.
24 Ele ajuntou homens e se fez chefe de um bando. Depois do morticínio feito por Davi, eles se foram para Damasco, onde habitaram e fizeram de Rezom o seu rei.
25 Mɨpaɨ 'uyɨka Xetsuni ti'aitame kanayani Tsiriya kwieyaritsie. Kepauka Tsarumuni 'amuyeikakai, Xetsuni 'Ixaheri naye'uxiwe'eriekaitɨni mɨkɨ meye'unie kanayani, mɨpaɨ meteyurietɨ kwinimieme mekatenikwinitɨani Harari yunaitɨ.
25 Este foi adversário de Israel durante toda a vida de Salomão, e lhe fez mal, como Hadade havia feito. Rezom detestava Israel e reinava sobre a Síria.
26 Metatsiere Keruwuhani Nawati nu'aya, ti'aitame Tsarumuni 'aye'unietɨ kanayani ti'uximayatsirietɨtɨ. Mɨkɨ Keruwuhani 'Epɨrahini nuiwarieya hetsie pumiemetɨkai, Tserera kiekariyaritsie kiekame, maamaya pɨtitewakai Tseruha meta pɨwiuratɨkai.
26 Jeroboão, filho de Nebate, efraimita de Zereda, servo de Salomão, e cuja mãe era uma viúva chamada Zerua, revoltou-se contra o rei.
27 Kepauka Keruwuhani Tsarumuni 'aye'unietɨ matɨa pɨtiuyɨ Tsarumuni Rawiri kiekariena ti'uximayakaku kwie heukawiwiwatɨ hakuweriritakaku, paapaya Rawiri kiekariena kuraruyatsie mɨranunanikɨ.
27 Esta foi a causa por que levantou a sua mão contra o rei: Salomão estava edificando Milo e reparando as brechas da cidade de seu pai Davi.
28 Keruwuhani yunaitɨ 'aixɨa metenixeiyakaitɨni, merikɨte kepauka Tsarumuni mixei 'aixɨa ti'uximayakame kanihɨritɨani raheteme memɨte'uximaya mɨwaxeiyanikɨ mɨpaɨ mekateni'uximayakaitɨni Kutse nuiwarimama.
28 Jeroboão era um homem valente e capaz. Quando Salomão viu que ele era um jovem que fazia bem o seu trabalho, ele o encarregou de todos os trabalhadores forçados da casa de José.
29 Heiwa Keruwuhani Kerutsareme kiekariyaritsie 'ayeyaku, huyeta Kakaɨyari niukameya 'Ahiyaxi Tsiru kiekame kanenukunake, mɨkɨ mata hekwame newawiekaitɨni. Yuxaɨta yuhutatɨ yeuta meniyɨakaitɨni.
29 Aconteceu que, nesse tempo, quando Jeroboão estava saindo de Jerusalém, o profeta Aías, de Siló, o encontrou no caminho. O profeta estava usando uma capa nova, e os dois estavam sozinhos no campo.
30 Hikɨ 'Ahiyaxi mata mewawiekai 'enutihurieka, kanititsanaxɨani tamamata heimana hutame kanayexɨrieni,
30 Aías pegou a capa nova que estava usando, rasgou-a em doze pedaços
31 mɨpaɨ Keruwuhani katiniutahɨawe: «'Ekɨ kenanuhuri 'ahetsiemieme tamamata paɨmeme, mɨpaɨtsɨ Yawé 'Ixaheri Kakakaɨyarieya kanaineni: “Hikɨri Tsarumuni nekaninawairiemɨkɨ mɨra'aitatsie, 'ekɨ pɨta nekamenipitɨamɨkɨ tamamata nuiwariyari.
31 e disse a Jeroboão: — Pegue dez pedaços, porque assim diz o
32 Mɨkɨ xeinuiwari xeikɨa nepihayewirieni, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, mɨkɨ kiekari pɨhɨkɨ nemenayexei yunaime 'Ixaheri nuiwarimama watsata.
32 Porém ele terá uma tribo, por amor a Davi, meu servo, e por amor a Jerusalém, a cidade que escolhi de todas as tribos de Israel.
33 Mɨpaɨ nepɨtiyurieni mɨkɨ mɨnetsi'uku'eirikɨ, 'Atsitaruti mayexeiyakɨ tsiruniyutsixi wakakaɨyari meta Kemuxi muhawitsixi wakakaɨyari, metatsiere Muruki 'amunitsixi wakakaɨyari. Tsarumuni nehuyeta pɨka'umie, yapɨkatiyuriwe kemɨnetinake, pɨkaraye'atɨa ne'aitsikatsie ne'inɨari niukiyaritsie, yupaapa Rawiri hepaɨ pɨkatikatɨa.
33 Porque Salomão me abandonou e se inclinou diante de Astarote, deusa dos sidônios, diante de Quemos, deus de Moabe, e diante de Milcom, deus dos filhos de Amom. Ele não andou nos meus caminhos para fazer o que é reto aos meus olhos, a saber, para guardar os meus estatutos e os meus juízos, como fez Davi, seu pai.
34 »”Peru, naime nepɨka'inawairieni mɨra'aitatsie Tsarumuni, matsi nepihayewa mɨtita'aitakɨ 'ayeyuritɨ kemɨreutere, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ, nemenayexei meta yamɨtikatɨakɨ ne'inɨari niukiyaritsie meta ne'aitsikatetsie.
34 Porém não vou tirar de Salomão o reino todo; pelo contrário, farei com que ele governe durante todos os dias da sua vida, por amor a Davi, meu servo, que escolhi e que guardou os meus mandamentos e os meus estatutos.
35 Nu'aya pɨta nepɨnawairieni, 'ekɨta nepɨmatsiyetuirieni tamamata nuiwarite.
35 Mas da mão do filho de Salomão tomarei o reino, a saber, as dez tribos, e as darei a você.
36 Peru nu'aya xeime hɨkɨame nepɨyetuirieni xeikɨa, Rawiri nuiwarimama memiyeweiyanikɨ mete'aitatɨ, kɨxeme hepaɨ memɨhekɨariwiekakɨ Kerutsaremetsie, kiekari nemenayexeitsie mana nemukanikɨ.
36 E ao filho dele darei uma tribo, para que Davi, meu servo, tenha sempre uma lâmpada diante de mim em Jerusalém, a cidade que escolhi para pôr ali o meu nome.
37 'Ekɨta, ti'aitame nepɨmatsihayeitɨani 'Ixaheri kwieyaritsie, kemɨmatinake mana pemɨtita'aitakɨ naitsarie.
37 Quanto a você, eu o tomarei e você reinará sobre tudo o que desejar a sua alma; e você será rei sobre Israel.
38 Xɨka naimetsie yapetikamieni kenemati'aitɨa meta xɨka nehuyeta pe'umieni, yapetiyurienetɨ kemɨnetinake meta peraye'atɨwatɨ ne'aitsikatsie meta ne'inɨari niukiyaritsie, netsiparewiwame Rawiri mɨreye'atɨa hepaɨ, ne 'ana 'ahamatɨa nekaniuyeikamɨkɨ. Ne nepɨmatsipitɨani 'anuiwari yuheyemekɨ te'aitamete memɨhɨkɨtɨnikɨ Rawiri kenemɨtiupitɨa, 'Ixaheri kwieyari nepɨmatsiyetuirieni.
38 Se você ouvir tudo o que eu lhe ordenar, e andar nos meus caminhos, e fizer o que é reto aos meus olhos, guardando os meus estatutos e os meus mandamentos, como fez Davi, meu servo, eu estarei com você, e lhe edificarei uma casa estável, como edifiquei para Davi, e darei Israel a você.
39 Ne nepɨwa'uximatɨani Rawiri nuiwarimama, peru yuheyemekɨ pɨkatixaɨ”».
39 Por causa disso, afligirei a descendência de Davi, mas não para sempre.”
40 Hikɨ Tsarumuni, mɨpaɨ 'ayumieme Keruwuhani pɨmiemɨkɨkai, peru mɨkɨ kaniyuta'una 'Ekipitu paitɨ hikɨ mana kaniyuhayewa, ti'aitame Tsitsaki 'iparewiekaku, mana puyuhayewaxɨ kepaukake Tsarumuni mumɨ.
40 Salomão tentou matar Jeroboão, mas este se levantou e fugiu para o Egito, para junto de Sisaque, rei do Egito; e ali permaneceu até a morte de Salomão.
41 Hipatɨta kemɨtiɨyɨ Tsarumuni ti'aitakaku, meta kemɨtimaiwekai metatsiere naime kemɨtiuyuri, mɨkɨ katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Tsarumuni xapayatsie,
41 Quanto aos demais atos de Salomão, a tudo o que fez e à sua sabedoria, não está tudo escrito no Livro da História de Salomão?
42 mɨkɨ huta tewiyari wiyari Kerutsareme 'ukaitɨ katiniuta'aita naitsarie 'Ixaheri kwieyaritsie.
42 O tempo que Salomão reinou sobre todo o Israel, em Jerusalém, foi de quarenta anos.
43 Kepauka mumɨ, kaniukateukieni Rawiri kiekariena, mɨpaapayatɨkai, hikɨ nu'aya Xuwuhani kanitsutɨani ti'aitatɨ 'utɨmana.
43 Salomão morreu e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai, e Roboão, seu filho, reinou em seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.