1 Reis 11
hch (HCH) vs ARIB
1 Merikɨte Tsarumuni yɨmɨireme 'ukari waruxeiyaka kaniwarutihiwe'erieni. Parahuni niweya 'utiwitɨkatɨtɨ, yuwaɨkawa hipame kaniwarutiwitɨnita, muhawitsixi, 'amunitsixi, 'erumitsixi, Tsiruniyu kiekatari meta hetitsixi teɨteriyari, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'ateewa kiekatari mepɨhɨkɨtɨkai,
1 Ora, o rei Salomão amou muitas mulheres estrangeiras, além da filha de Faraó: moabitas, amonitas, edomitas, sidônias e heteias,
2 hipame nuiwarite waniwema mepɨhɨkɨtɨkai Yawé wahetsiemieme mɨpaɨ putayɨkai, mɨpaɨ tiwarahɨawetɨ 'ixaheritsixi: «Xepɨkawawitɨtɨweni meta mɨkɨ mepɨkaxewitɨtɨweni, ne yurikɨ mɨpaɨ nekanaineni xɨka xewarutiwitɨni mɨkɨ mepɨxeheuyexɨrieni xe'iyaritsie para xemɨwarayexeiyanikɨ hipame pɨta kakaɨyarixi». Mɨkɨ 'ukari Tsarumuni kaniwarutiwitɨni meta kaniwarutihiwe'erieni.
2 das nações de que o Senhor dissera aos filhos de Israel: Não ireis para elas, nem elas virão para vós; doutra maneira perverterão o vosso coração para seguirdes os seus deuses. A estas se apegou Salomão, levado pelo amor.
3 'Atahuta tsienituyari mepɨyupaɨmekai 'ɨitamama mɨkɨ te'aitamete waniwema mepɨhɨkɨtɨkai, haika tsienituyari mepɨtuxexerimamatɨkai, mɨkɨ 'ukari yunaitɨ 'axamekaniyurieni 'iyarieyatsie.
3 Tinha ele setecentas mulheres, princesas, e trezentas concubinas; e suas mulheres lhe perverteram o coração.
4 Mɨpaɨ katiniɨyɨni, kepauka Tsarumuni 'ukiratsi matɨa, 'ɨitamama 'iyarieya mekaneuyehɨani, hipame kakaɨyarixi pɨta warayexeiyatɨ kanayani, Yawé yukakaɨyari hetsɨa yapɨkatikatɨa yuheyemekɨ paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
4 Pois sucedeu que, no tempo da velhice de Salomão, suas mulheres lhe perverteram o coração para seguir outros deuses; e seu coração já não era perfeito para com o Senhor seu Deus, como fora o de Davi, seu pai;
5 Matsi pɨta, Tsarumuni 'Atsitaruti titewakame kanayexeiyakaitɨni tsiruniyutsixi wakakaɨyaritɨme meta Muruki titewakame 'axamɨ'ane 'amunitsixi wakakaɨyari.
5 Salomão seguiu a Astarete, deusa dos sidônios, e a Milcom, abominação dos amonitas.
6 Mɨyatɨtɨri Tsarumuni Yawé kemɨkatinake katiniuyurieni, heitseriemekɨ yapɨkatikamiekai hetsiena mieme, paapaya Rawiri kemɨtikatɨa.
6 Assim fez Salomão o que era mau aos olhos do Senhor, e não perseverou em seguir, como fizera Davi, seu pai.
7 Mɨkɨ tukaritsie pɨtiyurienekai Tsarumuni kepauka, Kerutsareme tau manatineika hepatsie xeime yemuritsie mitawewi tuki muhawitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Kemuxi hetsiemieme, xeimeta tsiere kaniutawewieni 'amunitsixi wakakaɨyari 'axamɨ'ane Muruki hetsiemieme.
7 Nesse tempo edificou Salomão um alto a Quemós, abominação dos moabitas, sobre e monte que está diante de Jerusalém, e a Moleque, abominação dos amonitas.
8 Yaxeikɨata katiniuyurieni yu'ɨitama 'ateewa memɨkiekataritɨkai wahetsiemieme, mɨkɨ 'ɨkwa memɨwatairietɨwenikɨ meta memɨtewamawirietɨwenikɨ yukakaɨyarixi.
8 E assim fez para todas as suas mulheres estrangeiras, as quais queimavam incenso e ofereciam sacrifícios a seus deuses.
9 Hikɨ Yawé, 'Ixaheri Kakaɨyarieya, kaniuyeha'ani Tsarumuni hepaɨtsita 'iyarieya hetsiena mieme mɨkayukɨhɨawekaikɨri, tsepanetɨ hutakɨa Tsarumuni hɨxie muyuhekɨatakai,
9 Pelo que o Senhor se indignou contra Salomão, porquanto e seu coração se desviara do Senhor Deus de Israel, o qual duas vezes lhe aparecera,
10 'iku'imaiyatɨ hipame kakaɨyarixi mɨkawaranukuweweiyanikɨ. Tsarumuni mɨkɨ Yawé 'aitsikaya mɨkahaye'atɨakɨ,
10 e lhe ordenara expressamente que não seguisse a outros deuses. Ele, porém, não guardou o que o Senhor lhe ordenara.
11 Yawé mɨpaɨ katinitahɨawe: «Mɨya pemɨtikamiekɨ, netɨratu meta ne'aitsikate pemɨkahaye'atɨakɨ nemɨmatsiyetuiri, mɨpaɨ ketinemaika nepɨmatsinawairieni hakewa pemɨre'aita, xeime pɨta nepɨyetuirieni meti'uximayatsiriwame.
11 Disse, pois, o Senhor a Salomão: Porquanto houve isto em ti, que não guardaste a meu pacto e os meus estatutos que te ordenei, certamente rasgarei de ti este reino, e o darei a teu servo.
12 Peru, 'apaapa nemɨnaki'eriekɨ Rawiri, mɨpaɨ nepɨkatiyurieni pe'ayeyurikaku, matsi 'aniwe ti'aitakakuke nepinawairieni.
12 Contudo não o farei nos teus dias, por amor de Davi, teu pai; da mão de teu filho o rasgarei.
13 Meta mɨkɨ, tsiere 'a'ukiyari Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, naime nepɨka'inawairieni, matsi xeinuiwari nepihayewirieni, hikɨri 'ari nekanenayexeiya».
13 Todavia não rasgarei o reino todo; mas uma tribo darei a teu filho, por amor de meu servo Davi, e por amor de Jerusalém, que escolhi.
14 Hikɨ 'ayumieme, Yawé xeime kaniuyuitɨani Harari titewakame 'erumi tewiyari, 'Erumi kwieyaritisie te'aitamete waniwe, Tsarumuni 'aye'uniekame kanayeitɨani.
14 O Senhor levantou contra Salomão um adversário, Hadade, o edomeu; o qual era da estirpe real de Edom.
15 Hikɨ, meripaitɨ Rawiri 'erumitsixi muwakwinekaitsie, kuyaxi tiwa'aitɨwame Kuhawi, kaneyakaitɨni warekateukuke 'ixaheritsixi memekwi'iwakai meheyukwitɨwetɨ, hikɨ mexi mana me'u'uwakai mepɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
15 Porque sucedeu que, quando Davi esteve em guerra contra Edom, tendo Jeabe, o chefe do exército, subido a enterrar os mortos, e ferido a todo varão em Edom
16 Kuhawi meta kuyaxi 'ixaheritsixi hamatɨana memu'uwakai mana mekaniyuhayewa 'ataxewi metseriyari, kepaukake memɨwarukwi yunaime 'ukitsi 'Erumi kiekatari.
16 {porque Joabe ficou ali seis meses com todo o Israel, até que destruiu a todo varão em Edom},
17 Peru Harari, 'ana 'akuxi temaikɨ hɨkɨtɨtɨ, kaniutayuni 'Ekipitu paitɨ hipame paratsiyuta te'uximayatamete 'erumitsixi warawitɨtɨ paapaya memɨparewiekai.
17 Hadade, que era ainda menino, fugiu para o Egito com alguns edemeus, servos de seu pai.
18 Mɨkɨ Mariyani mekaniyekɨne hikɨ Parani paitɨ mekaniu'axɨani, mana hipatɨ teɨteri mekaniwarutinɨni mana kiekatari. Mana memɨyekɨ mekanekɨne 'Ekipitu paitɨ, hikɨ mana Parahuni hetsɨa mekaniyutaxata, mɨkɨ kwieyaritsie ti'aitame hetsɨa, mɨkɨ kii Harari kaniumini meta puyuhɨritɨa mɨtiwamikwanikɨ metatsiere kwie kaniwaruxatɨani.
18 Levantando-se, pois, de Midiã, foram a Parã; e tomando consigo homens de Parã, foram ao Egito ter com Faraó, rei do Egito, o qual deu casa a Hadade, proveu-lhe a subsistência, e lhe deu terras.
19 Parahuni Harari 'aixɨa katiniuxeiya, hikɨ 'ɨyaya mayanikɨ kaniwitɨtɨani yukwe, yɨ'ɨya Tapenetsi 'iwaya.
19 E Hadade caiu tanto em graça a Faraó, que este lhe deu por mulher a irmã de sua mulher, a irmã da rainha Tafnes.
20 Tapenetsi 'iwaya xeime nunutsi kanayexeiya, mɨkɨ Kenuwati katiniterɨwa, hikɨ Tapenetsi paratsiyuta katiniti'ɨkitɨani. Mɨyatɨtɨri Kenuwati Parahuni niwemama wahamatɨa kaniutawere.
20 Ora, desta irmã de Tafnes nasceu a Hadade seu filho Genubate, a qual Tafnes criou na casa de Faraó, onde Genubate esteve entre os filhos de rei.
21 Harari 'Ekipitu 'uyeikatɨ katiniutamarieni kename hemɨkairi Rawiri meta Kuhawi, kuyaxi mɨtiwa'aitɨwametɨkai. Hikɨ Harari Parahuni mɨpaɨ katiniutahɨawe:
21 Ouvindo, pois, Hadade no Egito que Davi adormecera com seus pais, e que Jeabe, chefe do exército, era morto, disse o Faraó: Deixa-me ir, para que eu volte à minha terra.
22 Parahuni mɨpaɨ katinita'iwawiya:
22 Perguntou-lhe Faraó: Que te falta em minha companhia, que procuras partir para a tua terra? Respondeu ele: Nada; todavia, peço que me deixes ir.
23 Yaxeikɨa Kakaɨyari, Xetsuni 'Erihara nu'aya kaniupitɨani Tsarumuni maye'unie mayanikɨ. Xetsuni, puyuta'unakai Harari-'Etsexi Tsuwa kwieyaritsie ti'aitame ti'uximayatsirietɨ,
23 Deus levantou contra Salomão ainda outro adversário, Rezom, filho de Eliadá, que tinha fugido de seu senhor Hadadézer, rei de Zobá.
24 mɨkɨ kaniwarukuxeɨrieni 'axamete'u'iyarime, mɨkɨta wa'ukiyari kanayuyeitɨani. Kepauka Rawiri tsiriyutsixi mɨwara'iwaxɨ, mɨkɨ 'axamemɨte'u'iyari mekanekɨne Ramatsiku paitɨ, mana mɨkɨ mete'aitatɨ mekanakɨne.
24 Pois ele ajuntara a si homens, e se fizera capitão de uma tropa, quando Davi matou os de Zebá; e, indo-se para Damasco, habitaram ali; e fizeram-no rei em Damasco.
25 Mɨpaɨ 'uyɨka Xetsuni ti'aitame kanayani Tsiriya kwieyaritsie. Kepauka Tsarumuni 'amuyeikakai, Xetsuni 'Ixaheri naye'uxiwe'eriekaitɨni mɨkɨ meye'unie kanayani, mɨpaɨ meteyurietɨ kwinimieme mekatenikwinitɨani Harari yunaitɨ.
25 E foi adversário de Israel por todos os dias de Salomão, e isto além do mal que Hadade fazia; detestava a Israel, e reinava sobre a Síria.
26 Metatsiere Keruwuhani Nawati nu'aya, ti'aitame Tsarumuni 'aye'unietɨ kanayani ti'uximayatsirietɨtɨ. Mɨkɨ Keruwuhani 'Epɨrahini nuiwarieya hetsie pumiemetɨkai, Tserera kiekariyaritsie kiekame, maamaya pɨtitewakai Tseruha meta pɨwiuratɨkai.
26 Também Jeroboão, filho de Nebate, efrateu de Zeredá, servo de Salomão, cuja mãe era viúva, por nome Zeruá, levantou a mão contra o rei.
27 Kepauka Keruwuhani Tsarumuni 'aye'unietɨ matɨa pɨtiuyɨ Tsarumuni Rawiri kiekariena ti'uximayakaku kwie heukawiwiwatɨ hakuweriritakaku, paapaya Rawiri kiekariena kuraruyatsie mɨranunanikɨ.
27 E esta foi a causa por que levantou a mão contra o rei: Salomão tinha edificado a Milo, e cerrado a brecha da cidade de Davi, seu pai.
28 Keruwuhani yunaitɨ 'aixɨa metenixeiyakaitɨni, merikɨte kepauka Tsarumuni mixei 'aixɨa ti'uximayakame kanihɨritɨani raheteme memɨte'uximaya mɨwaxeiyanikɨ mɨpaɨ mekateni'uximayakaitɨni Kutse nuiwarimama.
28 Ora, Jeroboão era homem forte e valente; e vendo Salomão que este mancebo era laborioso, colocou-o sobre toda a carga imposta à casa de José.
29 Heiwa Keruwuhani Kerutsareme kiekariyaritsie 'ayeyaku, huyeta Kakaɨyari niukameya 'Ahiyaxi Tsiru kiekame kanenukunake, mɨkɨ mata hekwame newawiekaitɨni. Yuxaɨta yuhutatɨ yeuta meniyɨakaitɨni.
29 E sucedeu naquele tempo que, saindo Jeroboão de Jerusalém, o profeta Aías, o silonita, o encontrou no caminho; este se tinha vestido duma capa nova; e os dois estavam sós no campo.
30 Hikɨ 'Ahiyaxi mata mewawiekai 'enutihurieka, kanititsanaxɨani tamamata heimana hutame kanayexɨrieni,
30 Então Aías pegou na capa nova que tinha sobre si, e a rasgou em doze pedaços.
31 mɨpaɨ Keruwuhani katiniutahɨawe: «'Ekɨ kenanuhuri 'ahetsiemieme tamamata paɨmeme, mɨpaɨtsɨ Yawé 'Ixaheri Kakakaɨyarieya kanaineni: “Hikɨri Tsarumuni nekaninawairiemɨkɨ mɨra'aitatsie, 'ekɨ pɨta nekamenipitɨamɨkɨ tamamata nuiwariyari.
31 E disse a Jeroboão: Toma estes dez pedaços para ti, porque assim diz e Senhor Deus de Israel: Eis que rasgarei o reino da mão de Salomão, e a ti darei dez tribos.
32 Mɨkɨ xeinuiwari xeikɨa nepihayewirieni, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ meta Kerutsareme, mɨkɨ kiekari pɨhɨkɨ nemenayexei yunaime 'Ixaheri nuiwarimama watsata.
32 Ele, porém, terá uma tribo, por amor de Davi, meu servo, e por amor de Jerusalém, a cidade que escolhi dentre todas as tribos de Israel.
33 Mɨpaɨ nepɨtiyurieni mɨkɨ mɨnetsi'uku'eirikɨ, 'Atsitaruti mayexeiyakɨ tsiruniyutsixi wakakaɨyari meta Kemuxi muhawitsixi wakakaɨyari, metatsiere Muruki 'amunitsixi wakakaɨyari. Tsarumuni nehuyeta pɨka'umie, yapɨkatiyuriwe kemɨnetinake, pɨkaraye'atɨa ne'aitsikatsie ne'inɨari niukiyaritsie, yupaapa Rawiri hepaɨ pɨkatikatɨa.
33 Porque me deixaram, e se encurvaram a Astarote, deusa dos sidônios, a Quemés, deus dos moabitas, e a Milcom, deus dos amonitas; e não andaram pelos meus caminhos, para fazerem o que parece reto aos meus olhos, e para guardarem os meus estatutos e os meus preceitos, como o fez Davi, seu pai.
34 »”Peru, naime nepɨka'inawairieni mɨra'aitatsie Tsarumuni, matsi nepihayewa mɨtita'aitakɨ 'ayeyuritɨ kemɨreutere, neti'uximayatsiriwame Rawiri nemɨnaki'eriekɨ, nemenayexei meta yamɨtikatɨakɨ ne'inɨari niukiyaritsie meta ne'aitsikatetsie.
34 Todavia não tomarei da sua mão o reino todo; mas deixá-lo-ei governar por todos os dias da sua vida, por amor de Davi, meu servo, a quem escolhi, o qual guardou os meus mandamentos e os meus estatutos.
35 Nu'aya pɨta nepɨnawairieni, 'ekɨta nepɨmatsiyetuirieni tamamata nuiwarite.
35 Mas da mão de seu filho tomarei e reino e to darei a ti, isto é, as dez tribos.
36 Peru nu'aya xeime hɨkɨame nepɨyetuirieni xeikɨa, Rawiri nuiwarimama memiyeweiyanikɨ mete'aitatɨ, kɨxeme hepaɨ memɨhekɨariwiekakɨ Kerutsaremetsie, kiekari nemenayexeitsie mana nemukanikɨ.
36 Todavia a seu filho darei uma tribo, para que Davi, meu servo, sempre tenha uma lâmpada diante de mim em Jerusalém, a cidade que escolhi para ali pôr o meu nome.
37 'Ekɨta, ti'aitame nepɨmatsihayeitɨani 'Ixaheri kwieyaritsie, kemɨmatinake mana pemɨtita'aitakɨ naitsarie.
37 Então te tomarei, e reinarás sobre tudo o que desejar a tua alma, e serás rei sobre Israel.
38 Xɨka naimetsie yapetikamieni kenemati'aitɨa meta xɨka nehuyeta pe'umieni, yapetiyurienetɨ kemɨnetinake meta peraye'atɨwatɨ ne'aitsikatsie meta ne'inɨari niukiyaritsie, netsiparewiwame Rawiri mɨreye'atɨa hepaɨ, ne 'ana 'ahamatɨa nekaniuyeikamɨkɨ. Ne nepɨmatsipitɨani 'anuiwari yuheyemekɨ te'aitamete memɨhɨkɨtɨnikɨ Rawiri kenemɨtiupitɨa, 'Ixaheri kwieyari nepɨmatsiyetuirieni.
38 E há de ser que, se ouvires tudo o que eu te ordenar, e andares pelos meus caminhos, e fizeres o que é reto aos meus olhos, guardando os meus estatutos e os meus mandamentos, como o fez Davi, meu servo, eu serei contigo, e te edificarei uma casa firme, como o fiz para Davi, e te darei Israel.
39 Ne nepɨwa'uximatɨani Rawiri nuiwarimama, peru yuheyemekɨ pɨkatixaɨ”».
39 E por isso afligirei a descendência de Davi, todavia não para sempre.
40 Hikɨ Tsarumuni, mɨpaɨ 'ayumieme Keruwuhani pɨmiemɨkɨkai, peru mɨkɨ kaniyuta'una 'Ekipitu paitɨ hikɨ mana kaniyuhayewa, ti'aitame Tsitsaki 'iparewiekaku, mana puyuhayewaxɨ kepaukake Tsarumuni mumɨ.
40 Pelo que Salomão procurou matar Jeroboão; porém este se levantou, e fugiu para o Egito, a ter com Sisaque, rei de Egito, onde esteve até a morte de Salomão.
41 Hipatɨta kemɨtiɨyɨ Tsarumuni ti'aitakaku, meta kemɨtimaiwekai metatsiere naime kemɨtiuyuri, mɨkɨ katinaka'utɨarieni kemɨtiuyɨ xapayaritsie Tsarumuni xapayatsie,
41 Quanto ao restante dos atos de Salomão, e a tudo o que ele fez, e à sua sabedoria, porventura não está escrito no livro dos atos de Salomão?
42 mɨkɨ huta tewiyari wiyari Kerutsareme 'ukaitɨ katiniuta'aita naitsarie 'Ixaheri kwieyaritsie.
42 O tempo que Salomão reinou em Jerusalém sobre todo o Israel foi quarenta anos.
43 Kepauka mumɨ, kaniukateukieni Rawiri kiekariena, mɨpaapayatɨkai, hikɨ nu'aya Xuwuhani kanitsutɨani ti'aitatɨ 'utɨmana.
43 E Salomão dormiu com seus pais, e foi sepultado na cidade de Davi, seu pai; e Roboão, seu filho, reinou em seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.