Atos 13
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVT
1 Mwiꞌshengero lya mu kaaya keꞌHandyokiya, mwâli riiri abaleevi, naꞌbigiriza, bo baaba: Barinaaba, na Simyoni Nigeeri, na Lukiyo weꞌKureene, na Manaheni (úkalererwa kuguma noꞌmutwali Heroode), na Sahuli.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Yabo booshi, bâli gweti bagayishalisa, iri banayikumba Nahano. Haaho, Umutima Mweru gwanababwira: «Mumbiikirage Barinaaba na Sahuli ku mukolwa gwo keera nꞌgabahamagalira.»
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Iri bakayusa ukuyishalisa noꞌkuhuuna Rurema, banabiika Barinaaba na Sahuli kwaꞌmaboko, babuli bahanguula kwo bagende.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Bwo Barinaaba na Sahuli bâli mali tumwa noꞌMutima Mweru, banamanukira mu kaaya keꞌSelukiya. Banalyoka yaho naꞌmashuba, banagenda mu kalira Kipuro.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Neꞌri bakaba mu kaaya keꞌSalami, banakizi genda mu nyumba zeꞌmihumaanano zaꞌBayahudi, iri banayigiriza mwiꞌGambo lya Rurema. Bâli gendiinwi na Yohana Mariko, umutabaazi wabo.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Neꞌri bakaba keera bahulukaana mu kalira kooshi, banahika mu kaaya keꞌPafo. Banagwana mwoꞌMuyahudi muguma, iziina lyage Bariyesu, úwâli munamaleere. Kundu kwokwo, âli kizi yihunda kwo ali muleevi wa Rurema.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Uyo Bariyesu, âli riiri mulemberezi wa guvuruneeri Serugyo Pahulu. Noꞌyo guvuruneeri, âli riiri munabwenge bweneene, kyanatuma agatumira Barinaaba na Sahuli, gira naye alonge ukuyuvwa Igambo lya Rurema.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Halikago, ikyanya bakatondeera ukudeta hiꞌgulu lya Yesu, ulya munamaleere (neꞌrindi iziina lyage Herima, kuli kudeta: munamaleere) anakizi bahaliiza. Anagiraga mbu atirike guvuruneeri kwo atayemeere Yesu.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Sahuli (neꞌlindi iziina lyage Pahulu) âli yijwiri mwoꞌMutima Mweru. Anafutulira Herima amasu, anamúbwiririra.
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 «Si ulyagagi mwana wa Shetaani! Unali mugoma wa byoshi íbikwaniini imbere lya Rurema! Uyamiri uli mu teberezania ku ngiisi bulyalya. Aaho! Ka utâye twikire ukuvujuuka mu njira za Nahano ízitungiini?
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Lolaga buno! Nahano, akola agakuhana, mu kukuhumaaza! Ugaahisa isiku ndebe, utakiri mu bona umulengeerwe gwiꞌzuuba.» Lyeryo ngana, uluuta lwanayami múziba amasu, anaba mu kihulu, namudidi! Anatondeera ukububuuta-bubuuta, mu kulooza umundu woꞌkumúgwatira ku kuboko, mbu amúrongoore. Umunamaleere Herima ahumaala|src="WA03970b.tif" size="col" copy="Graham Wade" ref="13.11"
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Ulya guvuruneeri, mbu abonage kwokwo, anayami yemeera Nahano. Âli koli somiirwi bweneene hiꞌgulu lyaꞌmigirizo go akayuvwa hiꞌgulu lyage.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Pahulu naꞌbaabo, banalyoka yaho i Pafo, banagenda naꞌmashuba, halinde i Periga, mu poroveesi yeꞌPamufiriya. Halikago, Yohana Mariko yehe, anabasiga yo, anagalukira i Yerusaleemu.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Pahulu na Barinaaba, banalyoka i Periga, banagenderera, halinde i Handyokiya, mu poroveesi yeꞌPisidiya. Na ku lusiku lweꞌSabaato, banayingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi, banabwatala.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Abandu banatee soma amagambo ga mu maaja za Musa, naꞌga mu bitaabo byaꞌbaleevi. Ha nyuma, abakulu beꞌyo nyumba, banatuma umundu áhali Pahulu na Barinaaba, ababwire: «E beene witu, iri mwangaba muli niꞌgambo lyoꞌkukania yaba bandu imitima, mwangalideta.»
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Pahulu anayimuka, analengeza ukuboko, gira bahulike, anababwira: «E bashosi beꞌHisiraheeri, kiri na mwe bandu beꞌgindi milala mwe mukoli simbahiri Rurema, munyuvwirize!
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Rurema wa guno mulala gwitu gwaꞌBahisiraheeri, ye katoola bashokuluza biitu. Neꞌkyanya bâli shumbisiri mu kihugo kyeꞌMiisiri, anabaluza bweneene, halinde banaba kandaharuurwa!
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Anamala imyaka makumi gana agweti agabagooyera mwiꞌshamba.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Neꞌri akaba keera ashereeza imilala irinda mu kihugo kyeꞌKaanani, anabaheereza kyo, kibe kihugo kyabo.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Yibyo byoshi, bikakoleka ku myaka nga magana gana na makumi gataanu.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Neꞌri bakahuuna kwo nabo bahaabwe umwami, anabayimikira Sahuli, mugala Kishi, wa mu mulala gwa Binyamiini. Uyo Sahuli anahisa imyaka makumi gana ali mwami.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 «Neꞌri Rurema akaba keera amúshaaza, anayimika Dahudi, abe ye gaaba mwami wabo. Uyo Dahudi, Rurema anadeta hiꞌgulu lyage, ti: “Keera nabona kwo Dahudi, mugala Yese, ye nzimisiizi. Ye ganakizi gira ngiisi byo ndoziizi.”
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 «Na mwiꞌkondo lya Dahudi, mwo Rurema akayiji lyokeza Abahisiraheeri Lukiza Yesu, nga kwo âli mali gwanwa abalagaania.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Ikyanya Yesu atâli zaazi tondeera umukolwa gwage, Yohana âli kizi yigiriza Abahisiraheeri booshi kwo batwikirage ku byaha byabo, banabatiizibwe.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 «Uyo Yohana iri akaba akola bu yusa umukolwa gwage, anadeta: “Mutoniri kwo ndi nyandi? Ndali nie ulya Masiya! Si yehe agaki yija ha nyuma lyani. Ndanakwaniini kiri noꞌkushwekuula imigozi yeꞌbiraato byage!”
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 «E beene witu, mwe bandu ba mwiꞌkondo lya Hiburahimu, kuguma naꞌbeꞌgindi milala, mwe mukoli simbahiri Rurema! Twehe, twe tukatumirwa imyazi miija yoꞌbukize.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Kundu kwokwo, abandu beꞌYerusaleemu, naꞌbatwali baabo, batakamenya kwo Yesu ye Lukiza, banamútwira ulubaaja lwoꞌkuyitwa. Mu kugira kwokwo, lyo bakakoleesa amagambo ágâli mali gwanwa gayandikwa hiꞌgulu lyage mu bitaabo byaꞌbaleevi, go ganali mu somwa ku ngiisi lusiku lweꞌSabaato.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 «Na kundu abandu beꞌYerusaleemu batakalongaga igambo lyoꞌkuli lyoꞌkuyitiisa Yesu, haliko banagendi huuna Pilaato kwo amúyite.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Yibyo byoshi, byâli mali gwanwa byayandikwa hiꞌgulu lyage. Neꞌri bakaba keera babikoleesa, banamúshonoola ku kibambo, banamúlambika mu shinda.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 «Kundu kwokwo, ikyanya Yesu âli kolaga mu bafwiri, Rurema anamúzuula mwo!
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Anamala siku nyingi agweti agayiyerekana mu bandu. Yabo bandu, bo bakazamuukanwa mu kulyoka i Galilaaya, noꞌkugenda i Yerusaleemu. Tunali two tumasi twage mu mulala gwitu gwaꞌBahisiraheeri.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 «Na buno, tugweti tugamùmenyeesa Imyazi Miija. Birya byo Rurema âli mali gwanwa alagaania bashokuluza biitu,
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 keera byakoleka imwitu, twe baana baabo! Mukuba, Rurema keera akazuula Yesu, nga kwo biyandisirwi mu Zaburi ya kabiri kwokuno:
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Amagambo ágayerekiini kwo Rurema akazuula Yesu mu bafwiri gira atabole, go gaaga:
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Yiryo igambo liyandisirwi naꞌhandi kwokuno:
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 «Ikyanya Dahudi akaba keera akolaga byoshi byo Rurema âli múshungikiiri ku kibusi kyage, anafwa. Anaziikwa ha butambi lya bashokuluza baage, anabola.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Halikago, ulya ye Rurema akazuula, yehe ataboziri!
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 «Ku yukwo, e beene witu! Mumenye kwo ku njira ya Yesu, kwo muli mu menyeesibwa ubulyo bwoꞌkukogwa mweꞌbyaha biinyu.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 Ee! Kuli ku njira yoꞌkumúbiika kwoꞌbwemeere naaho, kwo muli mu longa ukukwanana imbere lya Rurema. Si imaaja za Musa zoohe, zitâli shobwiri ukugira kwokwo.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Ku yukwo, muloleekeze bwija, mutayiji kengeera mwagwatwa naꞌmagambo ágayandisirwi mu bitaabo byaꞌbaleevi kwokuno:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 “Mwe mugweti mugashekerezania, mulole bwija!
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Pahulu na Barinaaba, iri bakahuluka mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi, abandu banabayinginga kwo bakashubi galuka ku lundi lusiku lweꞌSabaato, gira bakashubi yiji baganuulira gaago-gaago magambo.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Neꞌri abandu bakaba keera bataaha, Pahulu na Barinaaba banakulikirwa naꞌBayahudi bingi, kuguma naꞌbandu beꞌgindi milala ábâli koli yemiiri ibanga lyeꞌKiyahudi. Yabo bombi, banakizi genda bagabakania imitima, gira bagenderere noꞌkutuula mu lukogo lwa Rurema.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Lulya lundi lusiku lweꞌSabaato, iri lukahika, hoofi abandu booshi ba mu yako kaaya keꞌHandyokiya banayiji yuvwiriza igambo lya Nahano.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Balya Abayahudi, iri bakabonaga ngiisi kwaꞌbandu bingi bweneene keera bashololokera yaho, arara-rara! Banatondeera ukukizi haliiza Pahulu, iri banamútuka.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Kundu kwokwo, Pahulu na Barinaaba banabashuvya ku bukaruuke, ti: «Mwe Bayahudi, igambo lya Rurema lishubi kwiriiri litee menyeesibwa imwinyu. Haliko, keera mwalilahira, mutanayibwini kwo mukwaniini ukulama imyaka neꞌmyakuula. Aaho! Lolagi! Tukola tugayigendera mu bandu beꞌgindi milala.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Mukuba, Nahano akatubwira:
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Yago magambo, iri ábatali Bayahudi bakagayuvwa, banashambaala bweneene, banahuuza Igambo lya Nahano. Na ngiisi ábâli mali gwanwa bashungikwa kwo bagaalama imyaka neꞌmyakuula, banabiika Yesu kwoꞌbwemeere.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Kwokwo, kwiꞌGambo lya Nahano likakwira mu yikyo kihugo kyoshi.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Kundu kwokwo, Abayahudi banashimya abakazi boꞌlushaagwa ábâli koli simbahiri Rurema. Banashimya naꞌbakulu ba mu kaaya, halinde banatondeera ukulibuza Pahulu na Barinaaba. Neꞌri hakatama, banabayimula mu poroveesi yabo.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Yabo bombi, banababugumulira ulukungu úlwâli tumukiiri ku magulu gaabo, kabe kalangikizo koꞌkubakengula. Babuli genda mu kaaya keꞌHikonyo.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Abigirizibwa ba Yesu beꞌHandyokiya, bâli shambiiri bweneene, banayijuzibwa mwoꞌMutima Mweru.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.