Lucas 1
Eyacuiñajjija Esohui (ESENT) vs VC
1 Eyaya mi que tehuenaje Teopino achajja Jesosa ebajji. Quea dejja huisohua Jesosaja ehuohuiꞌyo cuanajo tehue sa aca cua, huohui mee sa aca cua peaꞌai.
1 Muitos empreenderam compor uma história dos acontecimentos que se realizaram entre nós,
2 Ojaya epeejji cuaa, ojaya esohui huohuijji cuaa, Jesosa ba neinei ca cua. Ohuaya ecuanaya huohui neinei ca cua.
2 como no-los transmitiram aqueles que foram desde o princípio testemunhas oculares e que se tornaram ministros da palavra.
3 Jamajjeya eyaya catehueꞌyahua onaa huohui caꞌyoqui Jesosajo. Jjeya eyaya mi que tehuenaje, Teopino. Jiquio esohui eꞌe jojo nei Jesosajo. Eyaya shajjaꞌajja neineinaje onaa huohui caꞌyoqui Jesosajo. Majoya jjashahuaba neineiquinaje jiquio etehuejji, jamajjeya eꞌe jojo nei jiquio esohui.
3 Também a mim me pareceu bem, depois de haver diligentemente investigado tudo desde o princípio, escrevê-los para ti segundo a ordem, excelentíssimo Teófilo,
4 Tehuenaje eyaya miquea Jesosa eba neineijji. Mi jjashahuaba neineiquijji eyaya tehuenaje, de. Jamajjeya ¡ba neineicue jiquio esohui ecue tehueꞌyo!
4 para que conheças a solidez daqueles ensinamentos que tens recebido.
5 Yahuajo pishana Jodioja emeshi mese nequia cua. Yohua bajjani cua baꞌa: Enode. Ma eshequiajajo tiiya aje baꞌya cua Eyacuiñajji nijje mimiani yohua bajjani baꞌa: Sacania. Oya chacochacoania cua Eyacuiñajji nijje emimijji cuana nijje, ma dejja yohua bajjani nijje baꞌa: Abiase dejja cuana nijje. Oya cuana Eyacuiñajji nijje mimiania cua. Sacaniaja ehuanase yohua bajjani cua baꞌa: Isameni. Isamenija etiiquiana cuana Eyacuiñajji nijje mimiani peaꞌai cua. Anoni dejja bajjani cua.
5 Nos tempos de Herodes, rei da Judéia, houve um sacerdote por nome Zacarias, da classe de Abias; sua mulher, descendente de Aarão, chamava-se Isabel.
6 Sacania Eyacuiñajjija epeejji nei nei cua, oja huanase o jayojja nei neiya cua. Oya cuaa shajjaꞌajja neinei ca cua Eyacuiñajjija esohui.
6 Ambos eram justos diante de Deus e observavam irrepreensivelmente todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Jamatii bacuamaꞌ cua; ojaya ehuanase jjamejoqui ajja neinei cua. Ehuanase epona tii cua; oya edejja tii peaꞌai cua.
7 Mas não tinham filho, porque Isabel era estéril e ambos de idade avançada.
8 — ausente —
8 Ora, exercendo Zacarias diante de Deus as funções de sacerdote, na ordem da sua classe,
9 — ausente —
9 coube-lhe por sorte, segundo o costume em uso entre os sacerdotes, entrar no santuário do Senhor e aí oferecer o perfume.
10 Beca cuana aje oe esecuejo nequia cua Eyacuiñajji nijje emimijji peaꞌaiya.
10 Todo o povo estava de fora, à hora da oferenda do perfume.
11 Sacaniaa aje oe acui shaa quea shiye dahua huichachajea canequia cua acui shaa edahuajeajji biajje iya ani. Majoya aje oe Eyacuiñajjija esohuidojojji jjanequijaꞌaquia cua, edahuajeajji ebañei mijijje nequia cua.
11 Apareceu-lhe então um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do perfume.
12 Sacania esohuidojojji ba majje piopio neineiꞌya cua esohuidojojji ba po jjima jjejojoya.
12 Vendo-o, Zacarias ficou perturbado, e o temor assaltou-o.
13 Majoya aje oe esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Sacania, ¡aꞌa piopiojji! Miya Eyacuiñajji nijje mimi majamajanaje ebacua yajjijo. Jamajjeya miya Eyacuiñajjiya shajjaꞌajja canaje miquea esohui ebacua yajjijo. Miquea ehuanase aje oe jjamejoquije. Majoya ¡ebacua cuayajo Huani bajjani acue!
13 Mas o anjo disse-lhe: Não temas, Zacarias, porque foi ouvida a tua oração: Isabel, tua mulher, dar-te-á um filho, e chamá-lo-ás João.
14 Miya o cuayajo quea bihui nee nee cuaje. Pea dejja cuanaya quea bihui nee nee cuaje ebacua cuayajo.
14 Ele será para ti motivo de gozo e alegria, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 Oya Eyacuiñajjija epeejji nei nei cuaje, jamajjeya miquianaya quea bihui nee cuaje. Oya acuijjajja na sese ishi ajja cuaje, ecahuishi ishi ajja peaꞌai cuaje. Edojjoshahua Bameya jaahuana cajeꞌyo oya cuayajo.
15 porque será grande diante do Senhor e não beberá vinho nem cerveja, e desde o ventre de sua mãe será cheio do Espírito Santo;
16 Ohuaya Eyacuiñajjija esohui huohui bame bame caje. Jamajjeya quea huiso Jodio cuaa shajjaꞌajja caje Eyacuiñajjija esohui. Ohuaya jjapeequi mee cajeꞌyo quea huiso Jodio dejja cuana Eyacuiñajji nijje.
16 ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus,
17 Huaniya ebionei esohui huohui caje, majoya aje Quitohua, Eyacuiñajjija huoojeaꞌyohua esohui huohui caje. Huani Enia jayojja cuaje. Enia ma etiiquiana cua; Eyacuiñajjija esohui huohuijji nei nei cua. Huani Eyacuiñajjija esohui huohui po nequije. Shajjamaꞌ cuana ohuaya sohuihuohui caje. Majoya shajjamaꞌ cuaa ojaya esohui shajjaꞌajja caje; jjapeequije Eyacuiñajji nijje. Ojaya esohui shajjaꞌajja majje Quitoja esohui shajjaꞌajja sa acaje.
17 e irá adiante de Deus com o espírito e poder de Elias para reconduzir os corações dos pais aos filhos e os rebeldes à sabedoria dos justos, para preparar ao Senhor um povo bem disposto.
18 Sacaniaa huohuiꞌajja ca cua esohuidojojji jama baꞌa: —De, ¿achajja acuae po cajji soꞌo? Oya ca iña edejja tii nojinoji aña, ecuea ehuanase epona tii peaꞌai.
18 Zacarias perguntou ao anjo: Donde terei certeza disto? Pois sou velho e minha mulher é de idade avançada.
19 Esohuidojojjiya jama tecueame aca cua baꞌa: —Eya bajjani Jamieni, eya Eyacuiñajjija esohuidojojji nei nei cueyanaje. Ohuaya eya huoojea canaje minijje mimiya. Ecuea esohui quea bame miyaya shajjaꞌajjanaje.
19 O anjo respondeu-lhe: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te trazer esta feliz nova.
20 Miya jjashajjaꞌajjaqui ajja cuanaje, jamajjeya miya mimi ajja cuaje. Huani cuayajo ca mi ca oe mimijeꞌyo. Ma ecua miya eyaya huohuinaje jayojjaya cuaje miya —jamaya cua esohuidojojji.
20 Eis que ficarás mudo e não poderás falar até o dia em que estas coisas acontecerem, visto que não deste crédito às minhas palavras, que se hão de cumprir a seu tempo.
21 Pea cuaa esecuejo nequia ishoaꞌajja ca nequia cua Sacania. Jama huohuiꞌajjame aca cua baꞌa: —¿Yajjajje shai Sacania eyiyedojjo tii nequi?
21 No entanto, o povo estava esperando Zacarias; e admirava-se de ele se demorar tanto tempo no santuário.
22 Majoya Sacania esecue yasijje cuayaꞌyo majje mimiꞌyo ajja cua. Eme nei ca ca oe huo canequia cua Sacaniaa. Sohuimajojo jama aca cuaa cua baꞌa: —Ohuaya pojjaꞌa ba canaje esohuidojojji nei eyiyedojjo nequi, de.
22 Ao sair, não lhes podia falar, e compreenderam que tivera no santuário uma visão. Ele lhes explicava isto por acenos; e permaneceu mudo.
23 Sacania Eyacuiñajjija equijo chacojeyo majje poquia cua oja equi yasijje.
23 Decorridos os dias do seu ministério, retirou-se para sua casa.
24 Quijje pishana Sacaniaa ehuanase bacua jea ca cua, oꞌejji po majje. Isameni me oejje baꞌime cuayaquiꞌyo jjima; ania cua oja equijo tii. Oya jjashahuabaquia cua jama baꞌa:
24 Algum tempo depois Isabel, sua mulher, concebeu; e por cinco meses se ocultava, dizendo:
25 —Eyacuiñajjiya eya jjamejoqui meesahua canaje quea bihui epojji. Jjeya pea cuana mimijajiꞌyo ajja e bacuajjijo —jamaya Isameni cua.
25 Eis a graça que o Senhor me fez, quando lançou os olhos sobre mim para tirar o meu opróbrio dentre os homens.
26 — ausente —
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 — ausente —
27 a uma virgem desposada com um homem que se chamava José, da casa de Davi e o nome da virgem era Maria.
28 Esohuidojojji dobiquia cua Maniaja equi yasijje. Jama mimime cua onijje baꞌa: —Mania, yani eya. Eya Eyacuiñajjiya huoojea canaje mi que mimiya. Miya ca ca oe ohuaya bacaca canaje ejjamejoquijji. Eyacuiñajji miquea Emeshi Mese nei, miya ohuaya jaahuana cani —jamaya cua esohuidojojji.
28 Entrando, o anjo disse-lhe: Ave, cheia de graça, o Senhor é contigo.
29 Mania quea mete cuanaje esohuidojojjija esohuijo. Majoya oya jama jjashahuabaquime cua baꞌa: —¿Apiojji shai oya jama mimime cuani enijje?
29 Perturbou-se ela com estas palavras e pôs-se a pensar no que significaria semelhante saudação.
30 Esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Mania, ¡aꞌa quea mete pojji! Eyacuiñajjiya miya quea jea nee acani.
30 O anjo disse-lhe: Não temas, Maria, pois encontraste graça diante de Deus.
31 Jjeyahua nei miya oꞌejji anije, ebacuajje dejja cuaje. ¡Yohua bajjani acue baꞌa: Jesosa!
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, e lhe porás o nome de Jesus.
32 — ausente —
32 Ele será grande e chamar-se-á Filho do Altíssimo, e o Senhor Deus lhe dará o trono de seu pai Davi; e reinará eternamente na casa de Jacó,
33 — ausente —
33 e o seu reino não terá fim.
34 Maniaa esohuidojojji huohuiꞌajja ca cua jama baꞌa: —¿Achajja jjamejoquime acuae po cajji soꞌo, ca dejja ba po jjima?
34 Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, pois não conheço homem?
35 Esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Edojjoshahua Bame nei mi que cueje. Bo jayojja mi que anioqueje. Eyacuiñajjiya miquea ebacua baꞌe mee caje. Jamajjeya miquea ebacua quea bame nee nee cuayaje oya Eyacuiñajjija Bacua jjejojo.
35 Respondeu-lhe o anjo: O Espírito Santo descerá sobre ti, e a força do Altíssimo te envolverá com a sua sombra. Por isso o ente santo que nascer de ti será chamado Filho de Deus.
36 Ecuea esohui eꞌe jojo nei, mique nene Isameni eshoꞌyahua bacuamaꞌ tii cua. Jjeya ca ca oe jjamejoquinaje. Me oejje oe baꞌime ejjamejoqui ani. Jamajjeya ecuea esohui eꞌe jojo cuanaje.
36 Também Isabel, tua parenta, até ela concebeu um filho na sua velhice; e já está no sexto mês aquela que é tida por estéril,
37 Eꞌe, Eyacuiñajjiya camajaꞌama po mee cajeꞌyo ojjaña —jamaya esohuidojojji cua.
37 porque a Deus nenhuma coisa é impossível.
38 Jamajjeya Mania jama cua baꞌa: —Eya Eyacuiñajji nijje jjapee neineiqui sa cuani. Miquea esohui jayojja jama caꞌa cahua Eyacuiñajjiya —jamaya cuanaje Mania.
38 Então disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor. Faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo afastou-se dela.
39 Quijje pishana Mania poquia cua eꞌaꞌi meseja equi yasijje, Isamenija equi yasijje. Jodea meshi bajjani yasijje poquicuajinaje, eyiyojo baꞌeca huasijje.
39 Naqueles dias, Maria se levantou e foi às pressas às montanhas, a uma cidade de Judá.
40 Isamenija equi yasijje dobiqui majje Mania jama cua baꞌa: —Eya mi que cueyanaje anicuaa.
40 Entrou em casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 O mimiajo Isamenija bacua teejo baꞌe moquiquia cua. Isameni quea bihui cua; Edojjoshahua Bameya mimi mee ca cua.
41 Ora, apenas Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança estremeceu no seu seio; e Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Jamajjeya Isameni jjanobajjima nei mimia cua Mania nijje jama baꞌa: —Mania, miya Eyacuiñajjija quea jea nee nee pea epona jayojja jama pojjeama. Jamajjeya miquea ebacua teejo baꞌe ojaya quea jea nee nee peaꞌaiya.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres e bendito é o fruto do teu ventre.
43 Eꞌe, miya cueyanaje e que anicuaa, jamajjeya eya quea bihui nee cuani miya Eyacuiñajjija Bacua baꞌe meejojo.
43 Donde me vem esta honra de vir a mim a mãe de meu Senhor?
44 Mi ecue equi yasijje dobiajo ecuea ebacua moquiquinaje teejo baꞌe.
44 Pois assim que a voz de tua saudação chegou aos meus ouvidos, a criança estremeceu de alegria no meu seio.
45 Eꞌe, miyaya Eyacuiñajjija esohui shajjaꞌajja neineinaje, jamajjeya jamaya acajeꞌyo —jama mimimeya Isameni cua.
45 Bem-aventurada és tu que creste, pois se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor te foram ditas!
46 Majoya aje Mania jama mimime cua baꞌa: —Jjeya eya quea bihui nee nee Eyacuiñajji nijje.
46 E Maria disse: Minha alma glorifica ao Senhor,
47 Eyacuiñajji ecuea Emeshi Mese nei cuani. Ohuaya ecuea mimishi cuijea caꞌyonaje.
47 meu espírito exulta de alegria em Deus, meu Salvador,
48 Jamatii eya epona, ahuemaꞌani. Eya baꞌe sa cuani Eyacuiñajjija yajjijo. ¿Yajjajo shai Eyacuiñajjiya eya bacaca canaje? Jamatii ojjaña cuana aje oe mimi tiitiijeꞌyo ejo jama baꞌa: “Mania quea bihui nee nee. Eyacuiñajjiya oya bacaca canaje”.
48 porque olhou para sua pobre serva. Por isto, desde agora, me proclamarão bem-aventurada todas as gerações,
49 Eyacuiñajji quea caꞌa nee nee. Jamajjeya eya ohuaya quea bame acanaje. Oya mimishiꞌama nei nei, quea bame nee nee baꞌe.
49 porque realizou em mim maravilhas aquele que é poderoso e cujo nome é Santo.
50 Eyacuiñajjiya ojaya epeejji cuana jaahuana cani. Eꞌe, ojjaña joya onijje jjapeequiani Eyacuiñajjiya jaahuana cani etiiquiana yahuajo nei baꞌya cua, eshoꞌiquiana jjeya nei baꞌyani peaꞌai.
50 Sua misericórdia se estende, de geração em geração, sobre os que o temem.
51 — ausente —
51 Manifestou o poder do seu braço: desconcertou os corações dos soberbos.
52 — ausente —
52 Derrubou do trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Ojjaña cuana oja esohuijo jjashajjaꞌajjaqui sa cuanijo ohuaya jjashajjaꞌajjaqui mee cajeꞌyo. Beca cuana ca ca oja esohuijo jjashajjaꞌajjaqui sa po ajjajo ohuaya jjashajjaꞌajjaqui mee jjima acajeꞌyo; jeajea cajeꞌyo cuaqui yasijje jjashajjaꞌajjaqui sa po ajjajojo.
53 Saciou de bens os indigentes e despediu de mãos vazias os ricos.
54 Eyacuiñajjiya Jodio dejja cuana jaahuana caje. Jamajjeya ohuaya oja Bacua Ejja huoojea caje Jodio dejja jaahuanajji epojji. Ohuaya pajeaꞌyo jjima acajeꞌyo.
54 Acolheu a Israel, seu servo, lembrado da sua misericórdia,
55 Jamaya ohuaya esejaya etiiquiana Amajama jaahuana ca cua. Oja bacua cuana peaꞌai jaahuana ca cua. Oja osecua cuana jaahuana tiitii ca cua. Jjeya nei ohuaya eseya jaahuana cani peaꞌai —jama bihuiameya Maniaa Eyacuiñajji aca cua.
55 conforme prometera a nossos pais, em favor de Abraão e sua posteridade, para sempre.
56 Majoya Mania pea beca peejjima baꞌime ania cua oja nene nijje. Majoya aje Mania poquiꞌya cua oja equi yasijje.
56 Maria ficou com Isabel cerca de três meses. Depois voltou para casa.
57 Quijje Isamenija bacua cuaya cua; yahue cua.
57 Completando-se para Isabel o tempo de dar à luz, teve um filho.
58 Ojaya huapa pojjeama cuana cueya cua oja bacua baa. Ojjaña Eyacuiñajji nijje quea bihui cua Isamenija ebacua cuayajo.
58 Os seus vizinhos e parentes souberam que o Senhor lhe manifestara a sua misericórdia, e congratulavam-se com ela.
59 Me oejje pea beca peejjima cahuime po majje ojjaña cue oꞌoya cua ebacua bajjaniya; oja cuiishasha jehuisejjajeaa peaꞌai. Ojjañaa bajjani sa aca cua ejeajjija bajjani.
59 No oitavo dia, foram circuncidar o menino e o queriam chamar pelo nome de seu pai, Zacarias.
60 Isameniya ca jama aca cua baꞌa: —Chojja, ¡yohua bajjani oe acue baꞌa: Huani!
60 Mas sua mãe interveio: Não, disse ela, ele se chamará João.
61 Pea cuaa jama aca cua baꞌa: —¿Apiojji acuaeya ma bajjani aje? Chamaꞌ aje jja che pea bajjani Huani.
61 Replicaram-lhe: Não há ninguém na tua família que se chame por este nome.
62 Jamajjeya aje jja oe ojjañaa Sacania huohuiꞌajja ca cua: —¿Ae bajjani acuae jja cuaje soꞌo?
62 E perguntavam por acenos ao seu pai como queria que se chamasse.
63 Majoya Sacaniaa mimi ajja jjejojo jama tehueme aca cua baꞌa: —¡Huani bajjani oe acue!
63 Ele, pedindo uma tabuinha, escreveu nela as palavras: João é o seu nome. Todos ficaram pasmados.
64 Majoya aje Sacania mimi mee ca oꞌoya cua Eyacuiñajjiya. Jamajjeya ohuaya Eyacuiñajji bihui ca oꞌoya cua.
64 E logo se lhe abriu a boca e soltou-se-lhe a língua e ele falou, bendizendo a Deus.
65 Ojjaña cuana ca jja ca jama cua baꞌa: —De, Sacania mimiꞌya, de.
65 O temor apoderou-se de todos os seus vizinhos; o fato divulgou-se por todas as montanhas da Judéia.
66 Ojjañaa shajjaꞌajja majje huohuiꞌajja ca cua jama baꞌa: —Eyacuiñajjiya jaahuana cani Sacaniaja bacua, Huani. Oya quea caꞌa nee nee cuaje; Eyacuiñajjiya quea bame nee nee baꞌe meesahua caje Huani.
66 Todos os que o ouviam conservavam-no no coração, dizendo: Que será este menino? Porque a mão do Senhor estava com ele.
67 Sacania Edojjoshahua Bameya sohuicuaya mee ca cua. Jama sohuicuayame po mee ca cua baꞌa:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, nestes termos:
68 —Eseyaya oe Eyacuiñajji ejjabihuiaqui, ojjañaa. Oya esejaya Emeshi Mese nei, Jodio dejjaja Emeshi Mese nei, de. Ohuaya esejaya mimishi cuana cuijea caꞌyani.
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e resgatou o seu povo,
69 Ohuaya Quito huoojea caje ese que. Ma ehuoojeaꞌyo Quito quea sohui poja nee nee cuajeꞌyo. Quitohua eseya quea caꞌa po mee cajeꞌyo. Ojaya etiiquiana Dabi emeshi mese cua yahuajo nei iye caꞌa caꞌa cua, Quito ca ca oe ojjañaja Emeshi Mese cuaje ese jaahuanajji.
69 e suscitou-nos um poderoso Salvador, na casa de Davi, seu servo
70 Jamaya yahuajo tehue ca cua Eyacuiñajjija esohui huohuijji cuaa. Tehue majamaja ca cua Quitojo.
70 {como havia anunciado, desde os primeiros tempos, mediante os seus santos profetas},
71 Jama tehueme aca cua baꞌa:
71 para nos livrar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam.
72 — ausente —
72 Assim exerce a sua misericórdia com nossos pais, e se recorda de sua santa aliança,
73 — ausente —
73 segundo o juramento que fez a nosso pai Abraão: de nos conceder que, sem temor,
74 — ausente —
74 libertados de mãos inimigas, possamos servi-lo
75 — ausente —
75 em santidade e justiça, em sua presença, todos os dias da nossa vida.
76 Majoya Sacaniaa oja bacua jama aca cua baꞌa: —Miya ecue bacua oe nei. Miya Eyacuiñajjija esohui huohuijji cuajeꞌyo. Ohuaya miya huoojea caje ebionei. Huohuicue jama baꞌa: “¡Oya shajjaꞌajjacue! Oya Quito, Eyacuiñajjija huoojeaꞌyo ojjaña jaahuanajji cueje”.
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor e lhe prepararás o caminho,
77 Huani, miyaya ojjaña cuana huohuicue jiquio esohui jama baꞌa: “Eyacuiñajjiya ojjaña cuanaja mimishi cuijea cajeꞌyo onijje jjapeequianija”.
77 para dar ao seu povo conhecer a salvação, pelo perdão dos pecados.
78 Jamaya eseya Eyacuiñajjiya quea jea nee nee acajeꞌyo.
78 Graças à ternura e misericórdia de nosso Deus, que nos vai trazer do alto a visita do Sol nascente,
79 Jamajjeya ecuana meteꞌama cuaje onijje jjapeequi majje. Poquije eyahuasijje onijje ebaꞌe tiitiiꞌyojji. Ohuaya eseya quea bihui po mee cajeꞌyo —jamaya Sacania cua.
79 que há de iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte e dirigir os nossos passos no caminho da paz.
80 Majoya ebacua tii majje quea caꞌa nee nee cua; Eyacuiñajjija epeejji nei nei cua. Oya oe nei baꞌya cua quimajo. Majo tiiya aje Huaniya esohui huohui ca cua Jodio dejja cuana huasijje.
80 O menino foi crescendo e fortificava-se em espírito, e viveu nos desertos até o dia em que se apresentou diante de Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.