Lucas 1
Eyacuiñajjija Esohui (ESENT) vs NAA
1 Eyaya mi que tehuenaje Teopino achajja Jesosa ebajji. Quea dejja huisohua Jesosaja ehuohuiꞌyo cuanajo tehue sa aca cua, huohui mee sa aca cua peaꞌai.
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Ojaya epeejji cuaa, ojaya esohui huohuijji cuaa, Jesosa ba neinei ca cua. Ohuaya ecuanaya huohui neinei ca cua.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Jamajjeya eyaya catehueꞌyahua onaa huohui caꞌyoqui Jesosajo. Jjeya eyaya mi que tehuenaje, Teopino. Jiquio esohui eꞌe jojo nei Jesosajo. Eyaya shajjaꞌajja neineinaje onaa huohui caꞌyoqui Jesosajo. Majoya jjashahuaba neineiquinaje jiquio etehuejji, jamajjeya eꞌe jojo nei jiquio esohui.
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Tehuenaje eyaya miquea Jesosa eba neineijji. Mi jjashahuaba neineiquijji eyaya tehuenaje, de. Jamajjeya ¡ba neineicue jiquio esohui ecue tehueꞌyo!
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Yahuajo pishana Jodioja emeshi mese nequia cua. Yohua bajjani cua baꞌa: Enode. Ma eshequiajajo tiiya aje baꞌya cua Eyacuiñajji nijje mimiani yohua bajjani baꞌa: Sacania. Oya chacochacoania cua Eyacuiñajji nijje emimijji cuana nijje, ma dejja yohua bajjani nijje baꞌa: Abiase dejja cuana nijje. Oya cuana Eyacuiñajji nijje mimiania cua. Sacaniaja ehuanase yohua bajjani cua baꞌa: Isameni. Isamenija etiiquiana cuana Eyacuiñajji nijje mimiani peaꞌai cua. Anoni dejja bajjani cua.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Sacania Eyacuiñajjija epeejji nei nei cua, oja huanase o jayojja nei neiya cua. Oya cuaa shajjaꞌajja neinei ca cua Eyacuiñajjija esohui.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Jamatii bacuamaꞌ cua; ojaya ehuanase jjamejoqui ajja neinei cua. Ehuanase epona tii cua; oya edejja tii peaꞌai cua.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 — ausente —
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 — ausente —
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Beca cuana aje oe esecuejo nequia cua Eyacuiñajji nijje emimijji peaꞌaiya.
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 Sacaniaa aje oe acui shaa quea shiye dahua huichachajea canequia cua acui shaa edahuajeajji biajje iya ani. Majoya aje oe Eyacuiñajjija esohuidojojji jjanequijaꞌaquia cua, edahuajeajji ebañei mijijje nequia cua.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Sacania esohuidojojji ba majje piopio neineiꞌya cua esohuidojojji ba po jjima jjejojoya.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Majoya aje oe esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Sacania, ¡aꞌa piopiojji! Miya Eyacuiñajji nijje mimi majamajanaje ebacua yajjijo. Jamajjeya miya Eyacuiñajjiya shajjaꞌajja canaje miquea esohui ebacua yajjijo. Miquea ehuanase aje oe jjamejoquije. Majoya ¡ebacua cuayajo Huani bajjani acue!
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Miya o cuayajo quea bihui nee nee cuaje. Pea dejja cuanaya quea bihui nee nee cuaje ebacua cuayajo.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Oya Eyacuiñajjija epeejji nei nei cuaje, jamajjeya miquianaya quea bihui nee cuaje. Oya acuijjajja na sese ishi ajja cuaje, ecahuishi ishi ajja peaꞌai cuaje. Edojjoshahua Bameya jaahuana cajeꞌyo oya cuayajo.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Ohuaya Eyacuiñajjija esohui huohui bame bame caje. Jamajjeya quea huiso Jodio cuaa shajjaꞌajja caje Eyacuiñajjija esohui. Ohuaya jjapeequi mee cajeꞌyo quea huiso Jodio dejja cuana Eyacuiñajji nijje.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Huaniya ebionei esohui huohui caje, majoya aje Quitohua, Eyacuiñajjija huoojeaꞌyohua esohui huohui caje. Huani Enia jayojja cuaje. Enia ma etiiquiana cua; Eyacuiñajjija esohui huohuijji nei nei cua. Huani Eyacuiñajjija esohui huohui po nequije. Shajjamaꞌ cuana ohuaya sohuihuohui caje. Majoya shajjamaꞌ cuaa ojaya esohui shajjaꞌajja caje; jjapeequije Eyacuiñajji nijje. Ojaya esohui shajjaꞌajja majje Quitoja esohui shajjaꞌajja sa acaje.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Sacaniaa huohuiꞌajja ca cua esohuidojojji jama baꞌa: —De, ¿achajja acuae po cajji soꞌo? Oya ca iña edejja tii nojinoji aña, ecuea ehuanase epona tii peaꞌai.
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Esohuidojojjiya jama tecueame aca cua baꞌa: —Eya bajjani Jamieni, eya Eyacuiñajjija esohuidojojji nei nei cueyanaje. Ohuaya eya huoojea canaje minijje mimiya. Ecuea esohui quea bame miyaya shajjaꞌajjanaje.
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Miya jjashajjaꞌajjaqui ajja cuanaje, jamajjeya miya mimi ajja cuaje. Huani cuayajo ca mi ca oe mimijeꞌyo. Ma ecua miya eyaya huohuinaje jayojjaya cuaje miya —jamaya cua esohuidojojji.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Pea cuaa esecuejo nequia ishoaꞌajja ca nequia cua Sacania. Jama huohuiꞌajjame aca cua baꞌa: —¿Yajjajje shai Sacania eyiyedojjo tii nequi?
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Majoya Sacania esecue yasijje cuayaꞌyo majje mimiꞌyo ajja cua. Eme nei ca ca oe huo canequia cua Sacaniaa. Sohuimajojo jama aca cuaa cua baꞌa: —Ohuaya pojjaꞌa ba canaje esohuidojojji nei eyiyedojjo nequi, de.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Sacania Eyacuiñajjija equijo chacojeyo majje poquia cua oja equi yasijje.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 Quijje pishana Sacaniaa ehuanase bacua jea ca cua, oꞌejji po majje. Isameni me oejje baꞌime cuayaquiꞌyo jjima; ania cua oja equijo tii. Oya jjashahuabaquia cua jama baꞌa:
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 —Eyacuiñajjiya eya jjamejoqui meesahua canaje quea bihui epojji. Jjeya pea cuana mimijajiꞌyo ajja e bacuajjijo —jamaya Isameni cua.
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 — ausente —
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 — ausente —
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Esohuidojojji dobiquia cua Maniaja equi yasijje. Jama mimime cua onijje baꞌa: —Mania, yani eya. Eya Eyacuiñajjiya huoojea canaje mi que mimiya. Miya ca ca oe ohuaya bacaca canaje ejjamejoquijji. Eyacuiñajji miquea Emeshi Mese nei, miya ohuaya jaahuana cani —jamaya cua esohuidojojji.
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Mania quea mete cuanaje esohuidojojjija esohuijo. Majoya oya jama jjashahuabaquime cua baꞌa: —¿Apiojji shai oya jama mimime cuani enijje?
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Mania, ¡aꞌa quea mete pojji! Eyacuiñajjiya miya quea jea nee acani.
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Jjeyahua nei miya oꞌejji anije, ebacuajje dejja cuaje. ¡Yohua bajjani acue baꞌa: Jesosa!
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 — ausente —
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 — ausente —
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Maniaa esohuidojojji huohuiꞌajja ca cua jama baꞌa: —¿Achajja jjamejoquime acuae po cajji soꞌo, ca dejja ba po jjima?
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Esohuidojojjiya jama aca cua baꞌa: —Edojjoshahua Bame nei mi que cueje. Bo jayojja mi que anioqueje. Eyacuiñajjiya miquea ebacua baꞌe mee caje. Jamajjeya miquea ebacua quea bame nee nee cuayaje oya Eyacuiñajjija Bacua jjejojo.
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Ecuea esohui eꞌe jojo nei, mique nene Isameni eshoꞌyahua bacuamaꞌ tii cua. Jjeya ca ca oe jjamejoquinaje. Me oejje oe baꞌime ejjamejoqui ani. Jamajjeya ecuea esohui eꞌe jojo cuanaje.
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 Eꞌe, Eyacuiñajjiya camajaꞌama po mee cajeꞌyo ojjaña —jamaya esohuidojojji cua.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 Jamajjeya Mania jama cua baꞌa: —Eya Eyacuiñajji nijje jjapee neineiqui sa cuani. Miquea esohui jayojja jama caꞌa cahua Eyacuiñajjiya —jamaya cuanaje Mania.
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Quijje pishana Mania poquia cua eꞌaꞌi meseja equi yasijje, Isamenija equi yasijje. Jodea meshi bajjani yasijje poquicuajinaje, eyiyojo baꞌeca huasijje.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Isamenija equi yasijje dobiqui majje Mania jama cua baꞌa: —Eya mi que cueyanaje anicuaa.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 O mimiajo Isamenija bacua teejo baꞌe moquiquia cua. Isameni quea bihui cua; Edojjoshahua Bameya mimi mee ca cua.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Jamajjeya Isameni jjanobajjima nei mimia cua Mania nijje jama baꞌa: —Mania, miya Eyacuiñajjija quea jea nee nee pea epona jayojja jama pojjeama. Jamajjeya miquea ebacua teejo baꞌe ojaya quea jea nee nee peaꞌaiya.
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 Eꞌe, miya cueyanaje e que anicuaa, jamajjeya eya quea bihui nee cuani miya Eyacuiñajjija Bacua baꞌe meejojo.
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Mi ecue equi yasijje dobiajo ecuea ebacua moquiquinaje teejo baꞌe.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Eꞌe, miyaya Eyacuiñajjija esohui shajjaꞌajja neineinaje, jamajjeya jamaya acajeꞌyo —jama mimimeya Isameni cua.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Majoya aje Mania jama mimime cua baꞌa: —Jjeya eya quea bihui nee nee Eyacuiñajji nijje.
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Eyacuiñajji ecuea Emeshi Mese nei cuani. Ohuaya ecuea mimishi cuijea caꞌyonaje.
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Jamatii eya epona, ahuemaꞌani. Eya baꞌe sa cuani Eyacuiñajjija yajjijo. ¿Yajjajo shai Eyacuiñajjiya eya bacaca canaje? Jamatii ojjaña cuana aje oe mimi tiitiijeꞌyo ejo jama baꞌa: “Mania quea bihui nee nee. Eyacuiñajjiya oya bacaca canaje”.
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Eyacuiñajji quea caꞌa nee nee. Jamajjeya eya ohuaya quea bame acanaje. Oya mimishiꞌama nei nei, quea bame nee nee baꞌe.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Eyacuiñajjiya ojaya epeejji cuana jaahuana cani. Eꞌe, ojjaña joya onijje jjapeequiani Eyacuiñajjiya jaahuana cani etiiquiana yahuajo nei baꞌya cua, eshoꞌiquiana jjeya nei baꞌyani peaꞌai.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 — ausente —
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 — ausente —
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Ojjaña cuana oja esohuijo jjashajjaꞌajjaqui sa cuanijo ohuaya jjashajjaꞌajjaqui mee cajeꞌyo. Beca cuana ca ca oja esohuijo jjashajjaꞌajjaqui sa po ajjajo ohuaya jjashajjaꞌajjaqui mee jjima acajeꞌyo; jeajea cajeꞌyo cuaqui yasijje jjashajjaꞌajjaqui sa po ajjajojo.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Eyacuiñajjiya Jodio dejja cuana jaahuana caje. Jamajjeya ohuaya oja Bacua Ejja huoojea caje Jodio dejja jaahuanajji epojji. Ohuaya pajeaꞌyo jjima acajeꞌyo.
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 Jamaya ohuaya esejaya etiiquiana Amajama jaahuana ca cua. Oja bacua cuana peaꞌai jaahuana ca cua. Oja osecua cuana jaahuana tiitii ca cua. Jjeya nei ohuaya eseya jaahuana cani peaꞌai —jama bihuiameya Maniaa Eyacuiñajji aca cua.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Majoya Mania pea beca peejjima baꞌime ania cua oja nene nijje. Majoya aje Mania poquiꞌya cua oja equi yasijje.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Quijje Isamenija bacua cuaya cua; yahue cua.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Ojaya huapa pojjeama cuana cueya cua oja bacua baa. Ojjaña Eyacuiñajji nijje quea bihui cua Isamenija ebacua cuayajo.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Me oejje pea beca peejjima cahuime po majje ojjaña cue oꞌoya cua ebacua bajjaniya; oja cuiishasha jehuisejjajeaa peaꞌai. Ojjañaa bajjani sa aca cua ejeajjija bajjani.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Isameniya ca jama aca cua baꞌa: —Chojja, ¡yohua bajjani oe acue baꞌa: Huani!
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Pea cuaa jama aca cua baꞌa: —¿Apiojji acuaeya ma bajjani aje? Chamaꞌ aje jja che pea bajjani Huani.
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Jamajjeya aje jja oe ojjañaa Sacania huohuiꞌajja ca cua: —¿Ae bajjani acuae jja cuaje soꞌo?
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Majoya Sacaniaa mimi ajja jjejojo jama tehueme aca cua baꞌa: —¡Huani bajjani oe acue!
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Majoya aje Sacania mimi mee ca oꞌoya cua Eyacuiñajjiya. Jamajjeya ohuaya Eyacuiñajji bihui ca oꞌoya cua.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Ojjaña cuana ca jja ca jama cua baꞌa: —De, Sacania mimiꞌya, de.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Ojjañaa shajjaꞌajja majje huohuiꞌajja ca cua jama baꞌa: —Eyacuiñajjiya jaahuana cani Sacaniaja bacua, Huani. Oya quea caꞌa nee nee cuaje; Eyacuiñajjiya quea bame nee nee baꞌe meesahua caje Huani.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Sacania Edojjoshahua Bameya sohuicuaya mee ca cua. Jama sohuicuayame po mee ca cua baꞌa:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 —Eseyaya oe Eyacuiñajji ejjabihuiaqui, ojjañaa. Oya esejaya Emeshi Mese nei, Jodio dejjaja Emeshi Mese nei, de. Ohuaya esejaya mimishi cuana cuijea caꞌyani.
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Ohuaya Quito huoojea caje ese que. Ma ehuoojeaꞌyo Quito quea sohui poja nee nee cuajeꞌyo. Quitohua eseya quea caꞌa po mee cajeꞌyo. Ojaya etiiquiana Dabi emeshi mese cua yahuajo nei iye caꞌa caꞌa cua, Quito ca ca oe ojjañaja Emeshi Mese cuaje ese jaahuanajji.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Jamaya yahuajo tehue ca cua Eyacuiñajjija esohui huohuijji cuaa. Tehue majamaja ca cua Quitojo.
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Jama tehueme aca cua baꞌa:
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 — ausente —
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 — ausente —
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 — ausente —
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 — ausente —
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 Majoya Sacaniaa oja bacua jama aca cua baꞌa: —Miya ecue bacua oe nei. Miya Eyacuiñajjija esohui huohuijji cuajeꞌyo. Ohuaya miya huoojea caje ebionei. Huohuicue jama baꞌa: “¡Oya shajjaꞌajjacue! Oya Quito, Eyacuiñajjija huoojeaꞌyo ojjaña jaahuanajji cueje”.
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Huani, miyaya ojjaña cuana huohuicue jiquio esohui jama baꞌa: “Eyacuiñajjiya ojjaña cuanaja mimishi cuijea cajeꞌyo onijje jjapeequianija”.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 Jamaya eseya Eyacuiñajjiya quea jea nee nee acajeꞌyo.
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Jamajjeya ecuana meteꞌama cuaje onijje jjapeequi majje. Poquije eyahuasijje onijje ebaꞌe tiitiiꞌyojji. Ohuaya eseya quea bihui po mee cajeꞌyo —jamaya Sacania cua.
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Majoya ebacua tii majje quea caꞌa nee nee cua; Eyacuiñajjija epeejji nei nei cua. Oya oe nei baꞌya cua quimajo. Majo tiiya aje Huaniya esohui huohui ca cua Jodio dejja cuana huasijje.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.