Mateus 5
Chipaya NT (CAP_SBB) vs NVT
1 Walja tama zÌ oñinaca cherzÌ cu, Jesusaqui tsjii kolta curulla yawchicÌ ha. Jalla nekztan nii curullquin julzicÌ ha. NizÌ aza niizÌ kjawzÌ ta zÌ oñinacaqui niizÌ muytata ajczicÌ ha.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Jalla nekztan Jesusaqui ninaczÌ quiz tjaajñi kallantichicÌ ha, tuzÌ cjican:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 â Jecnacat â wejrqui ujchizpancÌ haâ cjican persun kuzquiz sint'icÌ haja, jalla ninacazÌ Yooz wajtchiz zÌ oñinaca cjequicÌ ha. Nekztanqui cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 â Jecnacat persun ujquiztan llaquita zÌ ejlcÌ haja, jalla ninaczÌ quiz Yoozqui kuznaquicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha ninacaqui.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 â Jecnacat humilde kuzziz cjecÌ haja, jalla ninaczÌ quiz Yoozqui irinsazÌ tjaaquicÌ ha, ew yoka. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Jecnacat Yooz kuzcamakaz kamz ancha peccÌ haja, jalla ninaczÌ quiz YoozpanzÌ zuma kamzjapa yanapaquicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 â Jecnacat parti zÌ oñinaczÌ tajapa oksñi kuzziz cjecÌ haja, jalla ninaczquiz Yoozqui zakaz oksnaquicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 â Jecnacat ancha zuma kuzziz cjecÌ haja, jalla ninacaqui Yooz cheraquicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 â Jecnacat pasinsis kuzziz kamñi cjecÌ haja, jalla ninacaqui Yooz maati cjitazÌ cjequicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Jecnacat Yooz kuzcama kamtiquiztan chjaawjta sufracÌ haja, jalla ninacazÌ Yooz wajtchiz zÌ oñinaca cjequicÌ ha. Nekztan cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Jecnacat werizÌ cjen zÌ oñinacazÌ chjaawjta cjecÌ haja, nizÌ aza kijchta cjecÌ haja, nizÌ aza tjapaman toscar tawkzÌ tan quintra ch'aanita cjecÌ haja, jalla ninacami cuntintuzÌ cjequicÌ ha.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Jecnacat werizÌ cjen jalla nizÌ tanaca sufrichi cjecÌ haja, jalla ninaczÌ quiz Yoozqui arajpachquin wali pajk honora tjaaquicÌ ha. Jalla nizÌ tiquiztan tii muntuquiz kamcan, cuntintukazÌ cjee. AncÌ hucqui cjuñzna. Yooz cuntiquiztan chiiñi profetanacaqui nizÌ ta zakaz sufrichicÌ ha tuqui timpuquiztanpacha.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â AncÌ hucqui tii muntuquiz kamcan yacu cuntazÌ takazza, parti zÌ oñinaczÌ tajapa. Pero yacuqui lak'azÌ cjesazÌ niiqui, ¿kjazÌ pant wilta walipan cjisnasajo? AnapanzÌ cjesacÌ ha. Nekztan anazÌ cÌ hjuljapami sirwasacÌ ha; tjojttapanzÌ cjesacÌ ha; nekztan zÌ oñinacazÌ tjeczÌ tazÌ cjequicÌ ha.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 â AncÌ hucqui tii muntuquiz kamcan, parti zÌ oñinaczÌ tajapa kjana cuntazÌ takaz cjesacÌ ha, zuma kamaña zizajo. Tsjii curquiz kjuyta watjaqui, ana chjojzÌ ta cjesacÌ ha.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Tsjii lamparaqui tjeezÌ tazÌ cjecÌ haj niiqui, anapanzÌ cajón koztan nonzÌ ta cjesacÌ ha. Lamparaqui tjeeztazÌ cjecÌ haj niiqui, tsewc tsjijptapanzÌ cjesacÌ ha, tjapa nii kjuyquiz zÌ ejlñi zÌ oñinaczÌ tajapa kjanajo.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Jalla nuzÌ ancÌ hucqui lamparazÌ takaz cjee, zÌ oñinaczÌ tajapaqui. Kjanapacha zuma kamañchiz cjee. Nekztan zÌ oñinacaqui ancÌ huca zuma kamaña cherzÌ cu, ancÌ huca arajpach Yooz EjpzÌ quin honora tjaaquicÌ ha.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â Wejrqui ana tjonchincÌ ha Moisés lii tjatanskatzjapa, nizÌ aza profetanacazÌ tjaajintanaca tjatanskatzjapami. Jalla nizÌ ta anazÌ pinsa ancÌ hucqui. Wejrqui ana tjonchincÌ ha nii tuquita Yooz tjaajintanaca tjatñiqui; antis tjonchincÌ ha cumpliskatzjapa.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Weraral chiizÌ inucÌ ha. Tuquita YoozizÌ tjaata liiquiztan tjapa puntumi tjapa letrami anazÌ tjatanta cjequicÌ ha, tjappacha cumpliscama. Ima tii muntumi arajpachami tucuzÌ inzÌ nan, nii liiqui anapanzÌ tjatantazÌ cjequicÌ ha.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Jalla nizÌ tiquiztan jequit tuquita YoozizÌ tjaata liiquiztan tsjii mantita, kolta lii cjenami, ana pajz peccÌ haj niiqui, nizÌ aza yekjap zÌ oñinaczÌ quiz nizÌ tapacha tjaajincÌ haja, jalla nii zÌ oñiqui arajpach Yooz wajtquin anazÌ cÌ hjul honorchiz cjequicÌ ha. Pero jequit nii tuquita lii mantita cazacÌ haja, nizÌ aza yekjap zÌ oñinaczÌ quiz nizÌ tapacha tjaajincÌ haja, jalla nii zÌ oñiqui arajpach Yooz wajtquin chekan honorchiz zÌ oñizÌ cjequicÌ ha.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 AncÌ hucaquiz wejr chiizÌ inucÌ ha. Lii tjaajiñi maestrunacami, nizÌ aza fariseo zÌ oñinacami zÌ ejlcÌ ha. Pero ancÌ hucqui ninaczÌ quiztan anazÌ juc'anti Yooz mantitacama kamacÌ haj niiqui, anapanzÌ arajpach Yooz wajtquin luzasacÌ ha. Yooz mantitacama kamstancÌ ha, arajpach Yooz wajtquin luzjapa.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â AncÌ hucqui tuquita atchi ejpnaczÌ quiztan tuzÌ nonzincÌ huccÌ ha. Ninacaqui cjiñitacÌ ha, tuzÌ cjican: â AnacÌ ha zÌ oñi conzqui. Jequit zÌ oñi conacÌ haja, niiqui juzjitazÌ cjequicÌ haâ .
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Pero wejr chiizÌ inucÌ ha, jequit tsjii jilzÌ japa zÌ awjwacÌ haj niiqui, jusjitazÌ cjequicÌ ha. NizÌ aza jequit tsjii jilzÌ tan ch'aacÌ haj niiqui, Junta Suprema cjita chawjc jilirinacazÌ jusjitazÌ cjequicÌ ha. NizÌ aza jequit tsjii jilzÌ quiz â ana zumamcÌ haâ cjican ch'aancÌ haj niiqui, infiernuquin chjatkattazÌ cjequicÌ ha.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 NizÌ aza tii puntu zakal cjeecÌ ha. Jequit niizÌ ofrenda Yooz yujcquin chjichacÌ haj niiqui, nizÌ aza chjichcu niizÌ jilzÌ tan quintra tanasta cjuñsnacÌ haj niiqui,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 jalla nekztan ima ofrenda tjaacan, nii timpluquizpacha ecla. Nekztanaqui niizÌ jilzÌ quin pertuna mayiza ojkla. NiizÌ tan jilzÌ tan walikaz cjila. Jalla nekztanaqui timpluquin quejpzÌ cu, ofrenda Yoozquin tjaasacÌ ha.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 â Jequit am quintra quijchi cjecÌ haj niiqui, nizÌ aza jilirzÌ kjuya chjichacÌ haj niiqui, jalla nii quijchi zÌ oñzÌ quiz pertunam mayizaquicÌ ha ana enenzcu, ima jilirzÌ kjuya irantican. Pertunazta cjequizÌ niiqui, anam juez jilirzÌ quin intirjita cjequicÌ ha jusjita cjisjapa. Amqui ultimpacha juez jilirzÌ quin intirjita cjesazÌ niiqui, nii juez jiliriqui am tsjii policiiquin zakaz intirjasacÌ ha; carsilquiz chawjcta cjesacÌ ha.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Weraral chiizÌ inucÌ ha. Carsilquiz chawjctam cjesazÌ niiqui, anam ulanasacÌ ha, liwj pacañcama.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â AncÌ hucqui tuquita atchi ejpnaczÌ quiztan tuzÌ nonzincÌ huccÌ ha: â AnacÌ ha adulteriuquiz ojklayzquiâ .
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Pero wejrqui tuzÌ chiizÌ inucÌ ha, jakzilta luctakat yekja maataka â wejt maatakaj cjejaaâ cjican pinsicÌ haja, jalla niiqui persun kuzquiz niwjctanaqui adulterio paachizakazza Yooz yujcquiziqui.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Am zÌ ew latu cÌ hjujquiqui ujquiz tjojtskatcÌ haj niiqui, nii cÌ hjujqui leczna, nizÌ aza nawjk tjojtta. Jalla nuzÌ tsjii cÌ hjujquiqui pertissi cjenaqui am parti curpuqui ana infiernuquin tjojtta cjesacÌ ha. Jalla nuzÌ walizÌ cjesacÌ ha.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 NizÌ aza am zÌ ew kjaraqui ujquiz tjojtskatcÌ haj niiqui, nii kjara pootzna, nizÌ aza nawjk tjojtta. Jalla nuzÌ tsjii kjaraqui pertissi cjenaqui am parti curpuqui ana infiernuquin tjojtta cjesacÌ ha. Jalla nuzÌ walizÌ cjesacÌ ha.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â AncÌ huca tuquita atchi ejpnacaqui tuzÌ cjiñitacÌ ha: â JecmizÌ niizÌ persun tjunatan jaljtasazÌ niiqui, primiruqui tsjii ultim jaljtita cjijrta papel certificado tjaasaâ .
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Pero wejrqui tuzÌ chiizÌ inucÌ ha, jakziltamizÌ persun tjunatan jaljtasazÌ niiqui, nizÌ aza ana cÌ hjul adulterio motivo zÌ elan, jalla nijwctanaqui naa ultimu jaljtita tjunqui adulterio cjiskatasacÌ ha. NizÌ aza jakziltami naa ultimu jaljtita tjunatan zalznacÌ haj niiqui, adulterio ujpanzÌ paacÌ ha.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â NizÌ aza ancÌ hucqui tuquita atchi ejpnaczÌ quiztan tuzÌ nonzincÌ huccÌ ha: â AnacÌ ha toscar tawkzÌ tan juramento paazqui. Juramento paaquizÌ niiqui, tjapa nii juramentuzÌ tan compromitta takupanzÌ cumplisnaquicÌ ha Yooz yujcquiziquiâ .
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Pero wejrqui tuzÌ chiizÌ inucÌ ha, anazÌ cÌ hjulquiztanami juramento paasacÌ ha, werara chiizpancÌ ha. NizÌ aza anacÌ ha â arajpacha zizzaâ cjican juramento paazqui. YooztajapacÌ ha arajpachaqui.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 NizÌ aza anacÌ ha â tii yoka zizzaâ cjican juramento paazqui. YooztajapacÌ ha tii yokaqui. NizÌ aza Jerusalén wajtzÌ tjuu aynakcan anacÌ ha juramento paazqui. Chawjc Yooz JilirzÌ tajapacÌ ha nii watjaqui.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 NizÌ aza anacÌ ha â wejt persun acha zizzaâ cjican juramento paazqui. Amqui anam zinta tsok charquiztan chiw charquin tuckatasacÌ ha. NizÌ aza anam zinta chiw charquiztan tsok charquin tuckatasacÌ ha.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Jalla nizÌ tiquiztan, â Jesallaâ cjicanaqui, â Jesallaâ cjispancÌ ha; nizÌ aza â AnazÌ â cjicanaqui, â AnazÌ â cjispancÌ ha. Zajra diabluzÌ cjen juramento paazqui zÌ ejlcÌ ha.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â AncÌ hucqui tuquita atchi ejpnaczÌ quiztan tuzÌ nonzincÌ huccÌ ha: â Tsjii zÌ oñiqui yekja zÌ oñzÌ cÌ hjujqui pjatzÌ inasacÌ ha, nekztan nii pjatñi zÌ oñzÌ cÌ hjujqui pjatzÌ intazakaz cjesacÌ ha. NizÌ aza tsjii izÌ ke chjatkatzÌ inasazÌ niiqui, nii chjatkatñi zÌ oñzÌ izÌ ke chjatkatzÌ intazakaz cjesacÌ haâ .
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Pero wejr chiizÌ inucÌ ha, anacÌ ha kijtzñi zÌ oñiqui nizÌ tapacha kijtzqui. NizÌ aza am quintra tsjii yujc latu kijchasazÌ niiqui, kijchta cjiskazza, tsjii yujc latuzÌ tanpachami.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 NizÌ aza jakziltamizÌ am tanzÌ cu am almilla kjanz peccÌ haj niiqui, kjañaj cjiskazza, irztanpachami.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 JakziltamizÌ niizÌ kuzi tsjii tupucama, amquiz chjitskatasazÌ niiqui, juc'anti tupucama chjichna.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 JakziltamizÌ amquiztan mayasazÌ niiqui, tjaa amqui. NizÌ aza jakziltamizÌ amquiztan tomzñi tjonasazÌ niiqui, onzna amqui.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Jesusaqui tjaajinchizakazza: â NizÌ aza ancÌ hucqui tuquita atchi ejpnaczÌ quiztan tuzÌ nonzincÌ huccÌ ha: â MazinaczÌ tan zuma munaziza. NizÌ aza am quintra zÌ oñinaczÌ tan chjaawjkataâ .
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Pero wejr chiizÌ inucÌ ha, am quintra zÌ oñinaczÌ tanami zuma munaziza. NizÌ aza am quintra laykiñi zÌ oñinaczÌ tajapa zuma kuztan Yoozquiztan maynaquicÌ ha. NizÌ aza am quintra chjaawjkatñi zÌ oñinaczÌ quin zumapan paa. NizÌ aza am quintra ch'aañinaczÌ quinami kichñinaczÌ quinami zumapan Yoozquiztan mayt'izÌ ina.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Jalla nuzÌ zuma kamcan ancÌ hucqui tjeezÌ a, arajpach Yooz EjpzÌ maaticÌ huccÌ ha, nii. Yoozqui zuma zÌ oñinaczÌ quizimi ana zuma zÌ oñinaczÌ quizimi liwj tsjiikaz niizÌ paata tjuñi tewkkatcÌ ha. NizÌ aza niizÌ kuzcama kamñinaczÌ quizimi nizÌ aza ana niizÌ kuzcama kamñinaczÌ quizimi tjapa ninaczÌ quiz chijñi apayzÌ quicÌ ha.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 AncÌ hucqui persun okzñi zÌ oñinaczÌ quizkaz okznaquizÌ niiqui, jalla nuzÌ paatiquiztan ¿cÌ hjul premio Yoozquiztan tanznaquejo? Jalla nizÌ tazakaz kamcÌ ha ana wali impuesto cobriñinacami.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 NizÌ aza ancÌ hucqui persun jilanaczÌ quizkaz tsaanaquizÌ niiqui, jalla nijwctan ¿cÌ hjul zumazÌ ancÌ huc paajo? Jalla nizÌ tazakaz paacÌ ha ana Yooz pajñinacami.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 AncÌ hucqui walja zuma kuzziz kama, jaknuzÌ t ancÌ huc arajpach Yooz Ejp walja zuma kuzzizpancÌ halaja, jalla nuzÌ .
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.