Lucas 12
bwd (BWD) vs ARA
1 Tayuwe tova-nai wagaine kaliva moyai-moedi ivagavagauta yoo tausani ke tausani ada ivetutuwaiwainau. Aku Yeisu givebutu nagona yana tonogalayavo wagaidiya gimaduvona, “Taumiyavo wana itaveyabimi badi Falisiyavo yadi meyalagalaga wagaine, faina yadi dewa nafone anafaiweya falawa anayisti ani gidamadamana kaliva wagaidiya.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Gaitoma-dina ivetalafufudi ani aimo ina vetaladadedi, kaduwe gaitoma-dina sewasewavuyedi ani aimo kaliva moyaidi ina alamanedi.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Taidei faina gavana yuyuvaneya wavonayena ani aimo malina wagaine ina nogalina, ada gavana vetawaneya waalakululuyena tubuiya tagana wagaine ani aimo manuwa wamelaleya ina awamogatalena.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Tubuiyakuweyavo, gana vonemi, keke wana matausedi badi gavega vovomi ina luvealikana aku aimo ani keke adifaiweya gavana tamo koyona kadu inagai wagaimiya.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Aku gana kivealamanimi ani gaito wana matause. Yaubada wana matausena, faina Banae wa yana veimeya ada anafata vovomi gina luvealikana ada kaduwe gina batugemi wanaobu eli wagaine. E ada ika, gana vonemi, Tauna Banae wana matausena.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Wana itana manuga kibita. Kai adifaifi kana vekimonedi aga fatadi keke lakaina, tu toya gaga. E aku kai au seya-moena, aku Yaubada keke gida venuwavuluye.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Aku imiyavo ani ginuwanuwa lakaina faimiya ayo manuga kibita moyaidi. Ika velemoena, kuluwami anavutuvutu adiveyawa gialamane-yabuna. E ada keke wana matauta. Imi amiita lakaina Yaubada matane.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Kaduwe gana vonemi, gavakaliva keke gina matauta aku kaliva matadiya gina awamogatala, ginavona, ‘Iya Yeisu Keliso yana kaliva’, aga Banae Kaliva Natuna kaduwe anafaiweya Yaubada yana aneloseyavo matadiya gina awamogatala, ginavona, ‘Banae yaku kaliva’.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aku gavakaliva gina matauta ada kaliva matadiya gina veweyeku ginavona, ‘Iya keke Yeisu yana kaliva’, aga anafaiweya kaduwe Yaubada yana aneloseyavo matadiya gana veweyena, ganavona, ‘Banae keke yaku kaliva’.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ada gavega inavona koyona Banae Kaliva Natuna faine, tainei Yaubada gina venuwaegena. Aku Aluwaluwa Tabuna ani badi gavega Banae inavona awadamanena, tainei yadi koyona ani keke-mowa Yaubada gina venuwaege.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Ada imi wamuliyeku faina, tova-nai kaliva ina nauwemi manuwa ebavewala wagaidiya o kai tonagonayavo ada toveimeyayavo wagaidiya ke ina vevonayavugimi, aga keke wana venuwana gavaiyamu taumiyavo wana awabababalimi o kai gavana wanavona.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Faina tayuwe tova-nai wagaine Aluwaluwa Tabuna gina vewalemi gavana amilauboda anafaiweya wana vonayena.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Yeisu giifuifufu aku yoo nafodiya kaliva seyana givona Yeisu wagaine, givona, “Tovewala, kawaku una vonena ada tamama laovina tufona gina vutugena wagaikuya.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Aku Yeisu gilufata, givona, “Tubuiyaku, gaito yana veimeya ada Iya gana vetoveimeya amiselu wagaimiya, o kai yami giba gana vutuge faimiya?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Kaduwe Yeisu givona moyaidi wagaidiya, “Wana itaveyabimi gaitoma moyaina adiitaluvadiga wagaidiya ada keke nuwami ginadola, faina kaliva yana kaikaiwabu moyaina wagaine keke yawaina anaiwakana gina nuwaga.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ada vona matalivulivuna seyana giifufuyena, givona, “Tokaikaiwabu seyana yana babi wagaine yana bavagu iwakana ada gimaliya lakaina.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ada ginuwanuwa, givonaga, ‘Iya yaku mwatugu keke lakaina ayo yaku aa lakaina ganadodo. Ada gavana ganagai?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 E ada givona, ‘Taidei anafaiweya gana gugai. Yaku kweda gana yaweli ginaobu aku gana yogona lakai-moena, ada yaku aa ke yaku lokoloko matatabuna gana dododi.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ada ganavona tauku wagaikuya, “Yawaiku wagaine gavana faine gana nuwanuwa? Faina gaitoma moyaina gavelakavidi malamala moyaina anafata, ada au ganamiya-mowa aku wa yaku gakaikai gana kanikani gana yugayuga ada gana vemwamwala-vagata.”;
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Aku Yaubada givonena, givona, ‘O kwavakwava! Bogibogi taidei wagaine yawai gana vaina wagainiya. E ada gaitoma moyaina ukidewedewena tauni fainiya ani gaito ginavai?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ada Yeisu yana vona matalivulivuna idedeku giluyabuna ada givona, “Taidei anafaiweya gina yegemona badi gavega lokoloko moyaina iluvelaka taudiyavo faidiya aku keke ida luvelaka Yaubada faine.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Aku Yeisu yana tonogalayavo wagaidiya givona, “Taidei faina gana vonemi, keke wana venuwana yawaimi faidiya, kai gavana wanakani, o kai vovomi faina, gavanuya wanaose.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Faina yawaimi ani gaitoma lakaina ayo muliya aa, ada kaduwe vovomi ani gaitoma lakaina ayo muliya nuya.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Manuga bwayobwayo wana nuwenuwedi. Keke ida bakubakula o bavagu ida veiveiva. Keke yadi tutulagolota aa faina o kai yadi kweda, e aku Yaubada givekavekanidi. Ada imiyavo amiita lakaina ayo muliya manuga.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Gavaiyamu, kai tamo gaito wagaimiya yana venuwana wagaine anafata yawaina anaetowava maita-moena gina kivemanawena? Au keke.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ada kai ya venuwana wagaine gaitoma kabiso-moedi taidei anafaiweya keke afaiweya una faisewa, aga gavana faina gaitoma moyaina faidiya uvenuvenuwana?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Veiya walaiya itabotabo ani wana nuwenuwedi. Keke ida faifaisewa o kai adinuya ida ionaonaga e aku gana vonemi, Kini Solomoni anaveigavu kaikaiwabu-moedi, aku veiya-dina adiita ani iwaka-moedi ayo muliya Solomoni anaveigavu.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ada Yaubada kai wala matatabuna giveiveigavuna veiya wagaine, ada malinai itabotabo aku malabutu ina alika ke kaliva ina batugedi aiya gina alaidi, aga gavaiyamu imiyavo? Gavana faina wanuwanuwa vaita Yaubada keke imi kaduwe gina veiveigavumi? Imi yami vetumagana Banae wagaine keke lakaina.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 E ada aa ke gufa keke wana maduleledi, kaduwe keke wana venuwana ke wana aseuloulolo faidiya.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Faina babi anakaliva adiyoo moyaidi badi keke Yaubada ida alamane ani tova moyaina taidei gaitoma-dina imadumadu leledi. Aku imiyavo ani bademowa Tamami gabameya gialamanena gavana amilauboda velemoena yami miya faina, e ada keke wana venuwana gaitoma-dina faidiya.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Aku gaitoma lakaina ani Yaubada yana ebaveimeya ananuwanuwa wagaine wanamadu awaegemi, ada Banae gaitoma-dina taidei gina velevelemi.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Yaku sifi amiyoo kabisona aku keke wana matauta, faina Tamami gabameya givemwamwala gina velemi yana ebaveimeya.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Yami lokoloko wana vekimonedi ada mani wana veledi fanifani. E ada tayuwe wagaine anafaiweya taumiyavo faimiya yami kaikaiwabu anafose gabameya bademowa wabubuna ada keke ginaavai. Wadedeku keke tokiyafu inaela, kaduwe keke kwalukwalu inaona ke ginakoyo.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Faina gadedeku yami kaikaiwabu velemoena gimiyamiya ani tayuwe wagaine tova moyaina yami nuwanuwa ke aseasemi kaduwe ina miyamiya.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Wana kidewadewa-vagata ada nuya wanaose-vagaidi gugai faina aku yami mayale gina alata-vagata,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 anafaiweya kaliva iitaitabodana yadi kauveya yana yewa-vagila nagi abutuna muline, ada tova-nai ginayewa gina lufifita, ada adifaiweya wana ina yavuna faine.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Tayuwe ebavemwamwala lakaina kai togugai-dina yadi kauveya gina nuwagadi ina itaitabodana yana yewa-vagila wagaine. Vona velemoena, gavona wagaimiya, kauveya tauna togugai adiveigavu gina osena, ada yana togugai gina vonedi ina vetogadi kani faina aku faidiya adiga gina kidewedewena ada gina vekanidi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Ada kai togugai-dina yadi kauveya gina yewana boginafa o kai malalavuga ada gina nuwagadi ikidewadewa aku ibodaboda, aga kauveya-nai gina awanuwakabubuyedi badi togugai-dina.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Aku taidei wana alamanena. Kai toni manuwa gida alamanena gavakauwana tokiyafu gidaelai, aga gida itaitaboda ke tokiyafu keke gida iyawela gidaluku yana manuweya.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 E ada imi kaduwe anafaiweya, tova moyaina wana itaveyabimi ke wana veitabodaboda, faina gavakauwana keke wada veitabodaboda wagaine ani Banae Kaliva Natuna ginayewa-vagilena.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ada Pita gitolidadana, givona, “Kauveya, tainei vona matalivulivuna uifufuyena ani gavega faidiya, ime tonogalayavo gaga wagaimeya o kai kaliva moyaima faimeya?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ada Kauveya gilufata, givona, “Gava togugai ani banae wa anavetumagana ada kadu tonuwanuwa velemoena? Banae togugai-nai ani yana kauveya gina venuwadadanena ke yana togugaiyavo ani gina itaitaveyabidi, ada adiga gina veleveledi aditova velemoena wagaidiya.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Kai yana kauveya ginayewa-vagila ada gina itanuwagana gigugugai ani giveimeyena anafaiweya, aga banae togugai-nai vemwamwala gina nuwagana yana kauveya wagaine.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Gavonemi velemoena, togugai-nai ani yana kauveya ginasena ke yana giba matatabuna gina itaveyabidi.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Aku kai banae togugai ani nuwainagene ginavona, ‘Ida yaku kauveya givekwalu lakaina. Kai keke gina maduela.’ E ada gina vebutu togugaiyavo kaliva ke vevine gina lavulavudi aku kaduwe gina kanikani-faila ke ginayuga kwavakwava.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 E aku yadayada-nai togugai keke gida itaitaboda wagaine ani yana kauveya gina yewana ada togugai gina veyaulovogina, faina keke gida alamane yadayada-nai o kai gavakauwana anabai wagaine ginayewa. Ada yana kauveya gina nuwagana ke gina lumalimaliwavuna, ada ginasena badi togadibudibusoyoga nodi adimatavuloga anafafali wagaine.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Ada gavatogugai yana kauveya yana nuwanuwa gialamanena aku keke gida kidewadewa o kai keke gida faisewa, aga banae ina mununa analavuga moyai-moena.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Aku gavatogugai keke gida alamane gavana yana kauveya yana nuwanuwa e ada gaitoma koyodi gifaisewadi aku analauboda matavuloga gina nuwagana, aga ina mununa analavuga keke moyaina. Badi gavega wagaidiya vutuvutuga lakaina Yaubada wa yana vetumagana nimadiya gisena, aga aimo kaduwe gina vonedi ada lakaina ina velena. Ada gavakaliva Yaubada wa yana vetumagana gaitoma lakaidi gisena nimane ke gina itaveyabidi, aga aimo gaitoma-dina lakaidi faidiya Yaubada gina veola banae wagaine.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “Iya gaelai babiya ke ai alalata gana aliyena, ada yaku nuwanuwa lakaina vaita bademowa gidakuli gida alata.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Aku babitaiso seyana Iya faikuya gimiyamiya aimo gana lukuna, ada aseulolo giveakumunuku aku analaba gana luyabuna.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Gavaiyamu, imi yami nuwanuwa vaita Iya gaelai babiya ke miya niwalova gada aliye? Gana vonemi, Keke. Iya gaelai ani ludaka gana aliyena.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Faina tova malinai ke gina naunau wagaine manuwa seyana anatomiya kaliva adifaifi, ada adiitoto ani ivenibaina kaliva adiselu wagaidiya.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Yadi venibaina taidei anafaiweya. Tama gina venibaina natuna kaliva wagaine, ada ina kaduwe natudi vavine ina venibainena, ada vavine lawadi vavine ina venibaina wagaine.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Kaduwe Yeisu yoo wagaidiya givona, “Tova-nai kauwana ebaoluna wagaine wana itana buibui givelakavi gilaka, ada maduga-mowa wanavona, ‘Ida wei gina lugaga,’ ada ika velemoena gina lugaga.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ada wabolimaneya mala ginamadu aga wanavona, ‘Ida aimo ginaginana lakaina,’ ada ika anafaiweya.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Imi meyalagalaga! Babi ke mwatugu adiita wainanadi, e aku gavaiyamu-yo gaitoma-dina malinai iyegeyegemona ani keke wada itaitainanadi?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “E ada gavaiyamu-yo dewa tunutunugina faina ani taumiyavo keke wanamadu venuwadadane ke wana gugaiye?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Kai tamo gaito giawavekoyoyeni e ada amiselu wanauna wana vonayavuga tovevonayavuga wagaine, aga una galuvaluva ada nodi wanamadu kivetunugina aenanai gina nauweni tovevonayavuga wagaine, ada banae ginaseni filisimani nimane, ada filisimani ginaseni deliya.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Gana vonemi, keke inamadu etoyavuni aku nagona gavaiyei mani ivenuwadadanena anatubuga anafaiweya ani unafata-yabuna ayo muliya ina etoyavuni.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.