Lucas 14

ܕܝܬܩܐ ܚܕܬܐ ܕܡܪܢ ܝܫܘܥ ܡܫܝܚܐ ܘܡܙܡܘܪ̈ܐ ܒܠܫܢܐ ܐܬܘܪܝܐ (AII) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 ܥܒ݂ܝܼܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܠܒܲܝܬܵ‌ܐ ܕܚܲܕ ܡ̣ܢ ܓܘܼܪ̈ܵܢܹܐ ܕܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܕܐܵܟܹܠܔ ܗܘܵܐ ܠܲܚܡܵܐ ܒܝܵܘܡܵܐ ܕܫܲܒܬܵ‌ܐ، ܘܐܵܢܝܼ ܢܵܛܪܝܼ ܗܘܵܘ ܐܸܠܹܗ.
1 Aconteceu que, ao entrar ele num sábado na casa de um dos principais fariseus para comer pão, eis que o estavam observando.
2 ܘܐܝܼܬ ܗܘܵܐ ܬܵܡܵܐ ܩܲܕܡܘܼܗ‌ܝ ܚܲܕ ܐܢܵܫܵܐ ܡܪܝܼܥܵܐ، ܙܝܼܪܵܐ ܡ̣ܢ ܡ̈ܝܼܵܐ.
2 Ora, diante dele se achava um homem hidrópico.
3 ܒܘܼܩܸܪܹܗ ܝܼܫܘܿܥ ܡ̣ܢ ܢܵܡܘܿܣܵܝܹ̈ܐ ܘܦܪ̈ܝܼܫܹܐ ܘܐܡܝܼܪܹܗ: ”ܩܵܢܘܿܢܵܝܬܵ‌ܐ ܝܠܵܗ̇ ܠܒܲܣܘܼܡܹܐ ܒܝܵܘܡܵܐ ܕܫܲܒܬܵ‌ܐ ܝܲܢ ܠܵܐ؟“
3 Então, Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou-lhes: É ou não é lícito curar no sábado?
4 ܐܝܼܢܵܐ ܐܵܢܝܼ ܫܬܝܼܩ ܠܗܘܿܢ. ܕܒ݂ܝܼܩ ܠܹܗ ܘܒܘܼܣܸܡ ܠܹܗ ܐܸܠܹܗ ܘܫܒ݂ܝܼܩ ܠܹܗ ܕܐܵܙܹܠܔ ܗܘܵܐ.
4 Eles, porém, nada disseram. E, tomando-o, o curou e o despediu.
5 ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗ‌ܝ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܐܲܝܢܝܼ ܡܸܢܵܘܟ݂ܘܿܢ ܐܸܢ ܢܵܦܹܠܔ ܒܪܘܿܢܹܗ ܝܲܢ ܬܵܘܪܹܗ ܓܵܘ ܒܹܐܪܵܐ ܒܝܵܘܡܵܐ ܕܫܲܒܬܵ‌ܐ، ܠܹܐ ܦܲܠܸܛ ܠܹܗ ܗܲܪ ܒܗ̇ܝ ܥܕܵܢܵܐ؟“
5 A seguir, lhes perguntou: Qual de vós, se o filho ou o boi cair num poço, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 ܘܠܵܐ ܡܨܹܐ ܠܗܘܿܢ ܓ̰ܲܘܸܒܝܼ ܐܸܠܹܗ ܒܘܼܬ ܐܵܗܵܐ.
6 A isto nada puderam responder.
7 ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܵܗܵܐ ܡܲܬܠܵܐ ܠܐܵܢܝܼ ܕܝܼܗܘܵܘ ܟ̰ܝܼܕܹܐ، ܣܵܒܵܒ ܒܸܚܙܵܝܵܐ ܝܗܘܵܐ ܕܵܐܟ݂ܝܼ ܓܲܒܘܼܝܹܐ ܝܗܘܵܘ ܕܘܼܟܵܢܹ̈ܐ ܒܪܹܝܫܵܐ ܕܡܸܫܬܘܼܝܵܬܹ̈‌ܐ. ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗ‌ܝ:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes uma parábola:
8 ”ܐܝܼܡܲܢ ܕܦܵܝܫܹܬ ܟ̰ܝܼܕܵܐ ܠܚܠܘܼܠܵܐ ܒܝܲܕ ܐܢܵܫܵܐ، ܠܵܐ ܝܵܬܒܹܬ ܒܪܹܝܫܵܐ ܕܡܸܫܬܘܼܬܵ‌ܐ، ܕܠܵܐ ܗܵܘܝܵܐ ܚܲܕ ܐܚܹܪܢܵܐ ܒܘܼܫ ܡܵܪܹܐ ܐܝܼܩܵܪܵܐ ܡܸܢܘܼܟ݂ ܦܵܐܹܫ ܟ̰ܝܼܕܵܐ ܬܵܡܵܐ،
8 Quando por alguém fores convidado para um casamento, não procures o primeiro lugar; para não suceder que, havendo um convidado mais digno do que tu,
9 ”ܘܐܵܬܹ‌ܐ ܗ̇ܘ ܕܝܼܠܹܗ ܟ̰ܝܼܕܵܘܟ݂ܘܿܢ ܘܐܵܡܹܪ ܐܸܠܘܼܟ݂: ’ܗܲܒ݂ܠܔ ܕܘܼܟܘܼܟ݂ ܩܵܐ ܐܵܗܵܐ،‘ ܗ̇ܝܓܵܗ ܒܢܟܸܦܬܵ‌ܐ ܒܸܬ ܝܵܬܒܹܬ ܒܕܘܼܟܵܐ ܐܚܹܪܬܵ‌ܐ.
9 vindo aquele que te convidou e também a ele, te diga: Dá o lugar a este. Então, irás, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 ”ܐܝܼܡܲܢ ܕܦܵܝܫܹܬ ܟ̰ܝܼܕܵܐ، ܙܹܠܔ݇ ܘܝܬܘܿܒ݂ ܒܚܲܪܬܵ‌ܐ ܕܟܠܵܝܗ‌ܝ، ܘܐܝܼܡܲܢ ܕܐܵܬܹ‌ܐ ܗ̇ܘ ܕܟ̰ܝܼܕܘܼܟ݂ ܝܼܠܹܗ، ܒܸܬ ܐܵܡܹܪ ܐܸܠܘܼܟ݂: ’ܚܲܒ݂ܪܝܼ، ܣܘܿܩ ܥܸܠܸܠܔ.‘ ܗ̇ܝܓܵܗ ܒܸܬ ܗܵܘܹܐ ܠܘܼܟ݂ ܐܝܼܩܵܪܵܐ ܩܲܕܡ ܟܠܵܝܗ‌ܝ ܐܵܢܝܼ ܕܝܼܢܵܐ ܝܬܝܼܒܹܐ ܥܲܡܘܼܟ݂.
10 Pelo contrário, quando fores convidado, vai tomar o último lugar; para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, senta-te mais para cima. Ser-te-á isto uma honra diante de todos os mais convivas.
11 ”ܣܵܒܵܒ ܟܠܔ ܕܡܲܪܸܡ ܓܵܢܹܗ ܒܸܬ ܦܵܐܹܫ ܡܘܼܟܸܦܵܐ، ܘܟܠܔ ܕܡܲܟܸܦ ܓܵܢܹܗ ܒܸܬ ܦܵܐܹܫ ܡܘܼܪܡܵܐ.“
11 Pois todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܠܡܵܪܵܐ ܕܒܲܝܬܵ‌ܐ: ”ܐܝܼܡܲܢ ܕܥܵܒ݂ܕܹܬ ܫܵܪܘܼܬܵ‌ܐ ܝܲܢ ܐܟ݂ܵܠ݇ܪܲܡܫܵܐ، ܠܵܐ ܟ̰ܵܝܕܹܬ ܚܲܒ݂ܪ̈ܵܘܵܬܘܼܟ݂، ܐܘܼܦ ܠܵܐ ܐܲܚܘܿܢܘܵܬܘܼ̈ܟ݂، ܝܲܢ ܚܸܙܡܵܢܘܼ̈ܟ݂، ܝܲܢ ܫܒ݂ܵܒ݂ܘܼ̈ܟ݂ ܥܲܬܝܼܪܹ̈ܐ، ܕܠܵܐ ܗܵܘܝܵܐ ܐܘܼܦ ܐܵܢܝܼ ܟ̰ܵܝܕܝܼ ܠܘܼܟ݂ ܘܡܲܕܸܪܝܼ ܠܹܗ ܦܘܼܪܥܵܢܘܼܟ݂.
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar ou uma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem vizinhos ricos; para não suceder que eles, por sua vez, te convidem e sejas recompensado.
13 ”ܐܝܼܢܵܐ ܐܝܼܡܲܢ ܕܥܵܒ݂ܕܹܬ ܐܲܪܚܘܼܬܵ‌ܐ، ܩܪܝܼ ܠܡܸܣܟܹܢܹ̈ܐ، ܘܠܣܲܩܲܬܹ̈‌ܐ، ܘܠܫܦܝܼܠܹ̈ܐ ܘܠܣܸܡܝܹ̈ܐ.
13 Antes, ao dares um banquete, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos;
14 ”ܛܘܼܒ݂ܵܐ ܐܸܠܘܼܟ݂ ܕܠܲܝܬ ܠܗܘܿܢ ܕܦܵܪܥܝܼ ܠܘܼܟ݂، ܣܵܒܵܒ ܒܸܬ ܦܵܝܫܹܬ ܦܪܝܼܥܵܐ ܒܩܝܵܡܬܵ‌ܐ ܕܙܲܕܝܼܩܹ̈ܐ.“
14 e serás bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensar-te; a tua recompensa, porém, tu a receberás na ressurreição dos justos.
15 ܚܲܕ ܡ̣ܢ ܐܵܢܝܼ ܕܝܼܗܘܵܐ ܝܬܝܼܒܹܐ، ܐܝܼܡܲܢ ܕܫܡܝܼܥ ܠܹܗ ܐܲܢܹܐ ܗܹܡܸܙܡܵܢܹ̈ܐ، ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܹܗ: ”ܛܘܼܒ݂ܵܐ ܠܡ̇ܢ ܕܐܵܟܹܠܔ ܡܹܐܟ݂ܘܼܠܬܵ‌ܐ ܓܵܘ ܡܲܠܟܘܼܬܵ‌ܐ ܕܐܲܠܵܗܵܐ.“
15 Ora, ouvindo tais palavras, um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܹܗ ܝܼܫܘܿܥ: ”ܚܲܕ ܐܢܵܫܵܐ ܥܒ݂ܝܼܕ ܠܹܗ ܐܟ݂ܵܠ݇ܪܲܡܫܵܐ ܓܘܼܪܬܵ‌ܐ ܘܩܪܹܐ ܠܹܗ ܪܵܒܵܐ ܐܲܪ̈ܚܹܐ.
16 Ele, porém, respondeu: Certo homem deu uma grande ceia e convidou muitos.
17 ”ܘܫܘܼܕܸܪܹܗ ܪܹܓܹܗ ܒܥܕܵܢܵܐ ܕܐܟ݂ܵܠ݇ܪܲܡܫܵܐ ܕܐܵܡܹܪ ܗܘܵܐ ܠܐܵܢܝܼ ܕܝܼܗܘܵܘ ܟ̰ܝܼܕܹܐ: ’ܬܹܝܡܘܼܢ، ܐܵܕܝܼܵܐ ܟܠܔ ܡܸܢܕܝܼ ܗܘܼܕܪܵܐ ܝܠܹܗ.‘
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: Vinde, porque tudo já está preparado.
18 ”ܘܫܘܼܪܹܐ ܠܗܘܿܢ ܚܲܕ ܒܚܲܕ ܠܸܕܒ݂ܵܩܵܐ ܡܵܗܵܢܵܐ. ܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܹܗ ܗ̇ܘ ܩܲܕܡܵܝܵܐ: ’ܙܒ݂ܝܼܢܵܐ ܝܘܸܢ ܚܲܩܠܵܐ، ܘܵܠܹܐ ܝܠܵܗ̇ ܕܐܵܙܹܠ݇ܢ ܘܚܵܙܹܢܵܗ̇. ܒܸܒܥܵܝܵܐ ܝܘܸܢ ܡܸܢܘܼܟ݂ ܕܦܲܚܠܸܬ ܠܝܼ.‘
18 Não obstante, todos, à uma, começaram a escusar-se. Disse o primeiro: Comprei um campo e preciso ir vê-lo; rogo-te que me tenhas por escusado.
19 ”ܗ̇ܘ ܐܚܹܪܢܵܐ ܐܡܝܼܪܹܗ: ’ܙܒ݂ܝܼܢܵܐ ܝܘܸܢ ܚܲܡܫܵܐ ܙܵܘܓܹ̈ܐ ܬܵܘܪܹ̈ܐ، ܘܒܹܐܙܵܠܵܐ ܝܘܸܢ ܕܓ̰ܲܪܒܸܢܗܘܿܢ. ܒܸܛܠܵܒܵܐ ܝܘܸܢ ܡܸܢܘܼܟ݂ ܕܦܲܚܠܸܬ ܠܝܼ.‘
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te que me tenhas por escusado.
20 ”ܚܲܕ ܐܚܹܪܢܵܐ ܐܡܝܼܪܹܗ: ’ܐܵܕܝܼܵܐ ܝܘܸܢ ܓܒ݂ܝܼܪܵܐ، ܒܘܼܬ ܐܵܗܵܐ ܠܹܐ ܡܵܨܹܝܢ ܐܵܬܹܝܢ.‘
20 E outro disse: Casei-me e, por isso, não posso ir.
21 ”ܐܬܹ‌ܐ ܠܹܗ ܗ̇ܘ ܪܹܓܵܐ ܘܡܘܼܕܸܥ ܠܹܗ ܠܡܵܪܹܗ. ܟܪܝܼܒ ܠܹܗ ܡܵܪܵܐ ܕܒܲܝܬܵ‌ܐ، ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܠܪܹܓܹܗ: ’ܦܠܘܿܛ ܓ̰ܲܠܕܹܐ ܠܥܵܠܘܿܠܹ̈ܐ ܘܠܩܘܼܪ̈ܢܝܼܵܬܹ‌ܐ ܕܡܕܝܼܢ݇ܬܵ‌ܐ، ܘܡܲܥܒܸܪ ܠܲܐܟ݂ܵܐ ܠܡܸܣܟܹܢܹ̈ܐ، ܘܠܣܲܩܲܬܹ̈‌ܐ، ܘܠܣܸܡܝܹ̈ܐ ܘܠܫܦܝܼܠܹ̈ܐ.‘
21 Voltando o servo, tudo contou ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze para aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 ”ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܪܹܓܵܐ: ’ܡܵܪܝܼ، ܥܒ݂ܝܼܕ ܠܝܼ ܐܲܝܟ݂ ܕܦܩܝܼܕ ܠܘܼܟ݂، ܘܗܸܫ ܐܝܼܬ ܕܘܼܟܵܐ.‘
22 Depois, lhe disse o servo: Senhor, feito está como mandaste, e ainda há lugar.
23 ”ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܡܵܪܵܐ ܠܪܹܓܵܐ: ’ܦܠܘܿܛ ܠܐܘܼܪ̈ܚܵܬܹ‌ܐ ܘܠܒܹܝܬ ܣܝܵܓܹ̈ܐ، ܘܡܲܥܒܸܕ ܠܐܢܵܫܹ̈ܐ ܕܥܵܒ݂ܪܝܼ، ܕܦܵܐܹܫ ܡܸܠܝܵܐ ܒܲܝܬ‌ܝܼ.
23 Respondeu-lhe o senhor: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga a todos a entrar, para que fique cheia a minha casa.
24 ”’ܣܵܒܵܒ ܒܹܐܡܵܪܵܐ ܝܘܸܢ ܐܸܠܵܘܟ݂ܘܿܢ، ܐܘܼܦ ܚܲܕ ܡ̣ܢ ܐܵܢܝܼ ܐܢܵܫܹ̈ܐ ܕܟ̰ܝܼܕܹܐ ܝܗܘܵܘ ܠܹܐ ܛܵܥܹܡ ܠܵܗ̇ ܐܟ݂ܵܠ݇ܪܲܡܫܝܼ.‘“
24 Porque vos declaro que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 ܟܲܕ ܒܹܐܙܵܠܵܐ ܝܗܘܵܘ ܥܲܡ ܝܼܫܘܿܥ ܟܸܢܫܹ̈ܐ ܪܵܒܵܐ، ܕܝܼܪܹܗ ܘܐܡܝܼܪܹܗ ܐܸܠܵܝܗ‌ܝ:
25 Grandes multidões o acompanhavam, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 ”ܡ̇ܢ ܕܐܵܬܹ‌ܐ ܒܵܬܪܝܼ ܘܠܵܐ ܣܵܢܹܐ ܠܒܵܒܘܼܗ‌ܝ، ܘܠܝܸܡܹܗ، ܘܠܐܲܚܘܿܢܘܵܬܘܼ̈ܗ‌ܝ ܘܠܚܵܬܘܵܬܘܼ̈ܗ‌ܝ، ܘܠܒܲܟ݂ܬܹܗ ܘܠܒܢܘܿܢܘܼ̈ܗ‌ܝ، ܘܐܘܼܦ ܠܓܵܢܹܗ، ܠܹܐ ܡܵܨܹܐ ܗܵܘܹܐ ܐܸܠܝܼ ܬܲܠܡܝܼܕܵܐ.
26 Se alguém vem a mim e não aborrece a seu pai, e mãe, e mulher, e filhos, e irmãos, e irmãs e ainda a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 ”ܘܡ̇ܢ ܕܠܵܐ ܫܵܩܹܠܔ ܙܩܝܼܦܹܗ ܘܐܵܬܹ‌ܐ ܒܵܬܪܝܼ، ܠܹܐ ܡܵܨܹܐ ܗܵܘܹܐ ܐܸܠܝܼ ܬܲܠܡܝܼܕܵܐ.
27 E qualquer que não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 ”ܐܲܝܢܝܼ ܡܸܢܵܘܟ݂ܘܿܢ ܐܸܢ ܒܵܥܹܐ ܒܵܢܹܐ ܒܘܼܪܓ̰ܵܐ، ܠܹܐ ܝܵܬܹܒ݂ ܩܲܕܡܵܝܬܵ‌ܐ ܘܚܲܫܒܸܢ ܢܲܦܩܵܬܘܼ̈ܗ‌ܝ، ܕܐܸܢ ܐܝܼܬ ܠܹܗ ܠܬܲܡܘܼܡܹܗ؟
28 Pois qual de vós, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 ”ܕܠܵܐ ܗܵܘܝܵܐ ܕܡܲܬܸܒ݂ ܒܸܢܝܲܬ ܘܠܵܐ ܡܵܨܹܐ ܬܲܡܸܡ، ܘܟܠܵܝܗ‌ܝ ܐܵܢܝܼ ܕܚܵܙܝܼ ܠܹܗ ܫܲܪܝܼ ܡܲܣܚܘܼܪܹܐ ܒܝܼܹܗ.
29 Para não suceder que, tendo lançado os alicerces e não a podendo acabar, todos os que a virem zombem dele,
30 ”ܒܸܬ ܐܵܡܪܝܼ: ’ܐܵܗܵܐ ܐܢܵܫܵܐ ܫܘܼܪܹܐ ܠܹܗ ܠܸܒܢܵܝܵܐ ܘܠܵܐ ܡܨܹܐ ܠܹܗ ܬܲܡܸܡ.‘
30 dizendo: Este homem começou a construir e não pôde acabar.
31 ”ܝܲܢ ܐܲܝܢܝܼ ܡܲܠܟܵܐ ܕܐܵܙܹܠܔ ܠܸܦܠܵܫܵܐ ܠܕܲܠܩܘܼܒ݂ܠܔ ܕܚܲܕ ܡܲܠܟܵܐ ܐܚܹܪܢܵܐ، ܠܹܐ ܝܵܬܹܒ݂ ܩܲܕܡܵܝܬܵ‌ܐ ܘܚܲܫܒܸܢ ܕܐܸܢ ܡܵܨܹܐ ܒܥܸܣܪܵܐ ܐܲܠܦܹ̈ܐ ܦܵܠܹܫ ܥܲܡ ܗ̇ܘ ܕܐܵܬܹ‌ܐ ܥܲܠܘܼܗ‌ܝ ܒܥܸܣܪܝܼ ܐܲܠܦܹ̈ܐ؟
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 ”ܐܸܢ ܝܵܕܹܥ ܕܠܹܐ ܡܵܨܹܐ، ܗܸܫ ܗ̇ܘ ܪܸܚܩܵܐ ܡܸܢܹܗ، ܒܸܬ ܫܲܕܸܪ ܐܝܼܙܓܲܕܹ̈ܐ ܕܥܵܒܹܕ ܫܠܵܡܵܐ ܥܲܡܹܗ.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 ”ܘܗܵܕܟ݂ܵܐ ܟܠܔ ܚܲܕ ܡܸܢܵܘܟ݂ܘܿܢ، ܐܸܢ ܠܵܐ ܫܵܒܹܩ ܟܠܹܗ ܡܸܢܕܝܼܹܗ، ܠܹܐ ܡܵܨܹܐ ܗܵܘܹܐ ܐܸܠܝܼ ܬܲܠܡܝܼܕܵܐ.
33 Assim, pois, todo aquele que dentre vós não renuncia a tudo quanto tem não pode ser meu discípulo.
34 ”ܡܸܠܚܵܐ ܨܦܵܝܝܼ ܝܠܵܗ̇، ܐܝܼܢܵܐ ܐܸܢ ܦܵܝܟܵܐ ܡܸܠܚܵܐ، ܒܡܘܼܕܝܼ ܒܸܬ ܦܵܝܫܵܐ ܡܘܼܡܠܸܚܬܵ‌ܐ؟
34 O sal é certamente bom; caso, porém, se torne insípido, como restaurar-lhe o sabor?
35 ”ܠܵܐ ܩܵܐ ܐܲܪܥܵܐ ܘܠܵܐ ܩܵܐ ܙܸܒܠܵܐ ܐܝܼܬ ܠܵܗ̇ ܝܘܼܬܪܵܢܵܐ. ܟܹܐ ܪܲܦܝܼ ܠܵܗ̇ ܠܒܲܕܲܪ. ܡ̇ܢ ܕܐܝܼܬ ܠܹܗ ܢܵܬܝܵܬܹ̈‌ܐ ܠܸܫܡܵܥܵܐ، ܫܵܡܹܥ.“
35 Nem presta para a terra, nem mesmo para o monturo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.