João 6

Didzaʼ cub rucáʼn tsahuiʼ (ZSRNT) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Gdöd guc lë ni, gyijëꞌ Jesús yetsláꞌa Nis Zxön Qui Galilea, nazíꞌ lei caꞌ Nis Zxön Queëꞌ Tiberias.
1 Depois disso, Jesus atravessou o mar da Galileia, conhecido também como mar de Tiberíades.
2 Yajnaugac Jesús bunách zian le gulaleꞌi yuguꞌ yöl‑laꞌ huac benëꞌ, bunëꞌ bönniꞌ téꞌinëꞌ.
2 Uma grande multidão o seguia por toda parte, pois tinham visto os sinais que ele havia realizado ao curar os enfermos.
3 Niꞌr grenëꞌ Jesús, gyijëꞌ ga nac tu lu guíꞌadauꞌ, atiꞌ niꞌ grö́ꞌlenëꞌ yuguꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ.
3 Então Jesus subiu a um monte e sentou-se com seus discípulos.
4 Chzoa gdxin Lni Pascua catiꞌ tuꞌspanëꞌ bönniꞌ judío ca benëꞌ Dios, bubijëꞌ luyú Egipto xuz xtauꞌquëꞌ.
4 Era quase tempo da festa judaica da Páscoa.
5 Catiꞌ bchis lahuëꞌ Jesús len bléꞌinëꞌ bunách zian zaꞌc ga zoëꞌ, niꞌr rëꞌ Felipe:
5 Jesus logo viu uma grande multidão que vinha a seu encontro. Voltando-se para Filipe, perguntou: “Onde podemos comprar pão para alimentar toda essa gente?”.
6 Cni gnëꞌ Jesús quië siꞌ bëꞌë Felipe naꞌ, le nözcznëꞌ Lëꞌ nac gunëꞌ.
6 Disse isso para pôr Filipe à prova, pois já sabia o que ia fazer.
7 Bubiꞌë didzaꞌ Felipe, rnëꞌ:
7 Filipe respondeu: “Mesmo que trabalhássemos vários meses, não teríamos dinheiro suficiente para dar alimento a todos!”.
8 Niꞌr rëꞌ Jesús bönniꞌ usë́d queëꞌ, lëꞌ Andrés, böchëꞌë Simón Pedro, rnëꞌ:
8 Então um de seus discípulos, André, irmão de Simão Pedro, falou:
9 ―Ni zoabiꞌ biꞌi bönniꞌ, nuaꞌbiꞌ gayuꞌ yöt xtil náquini zxoaꞌ cebada, len chopbaꞌ böl cuídiꞌdauꞌ. ¿Naruꞌ huáquiꞌtsa ugagu cátiꞌga zian bunách le dauꞌ ni?
9 “Aqui está um rapaz com cinco pães de cevada e dois peixes. Mas que adianta isso para tanta gente?”.
10 Niꞌr Jesús rëꞌ lequëꞌ:
10 Jesus respondeu: “Digam ao povo que se sente”. Todos se sentaram na grama que cobria o monte. Só os homens eram cerca de cinco mil.
11 Niꞌr gdel‑lëꞌë Jesús yöt xtil naꞌ. Catiꞌ chgudxëꞌ Dios: “Xclenuꞌ”, gdisiëꞌ lei quequëꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ, atiꞌ lequëꞌ gulaguisiëꞌ lei quegac yúguꞌtë nup naꞌ röꞌgac lu dacaꞌ niꞌ. Lëzcaꞌ cni glunëꞌ quecbaꞌ böl cuídiꞌdauꞌ naꞌ, atiꞌ glahuëꞌ tsca glëꞌnnëꞌ lahuëꞌ.
11 Então Jesus tomou os pães, agradeceu a Deus e os repartiu entre o povo. Em seguida, fez o mesmo com os peixes. E todos comeram à vontade.
12 Catiꞌ chguluhuöljnëꞌ, rëꞌ yuguꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ Jesús, rnëꞌ:
12 Depois que todos estavam satisfeitos, Jesus disse a seus discípulos: “Agora juntem os pedaços que sobraram, para que nada se desperdice”.
13 Gulutubëꞌ caꞌ, atiꞌ guludzë́ꞌë chinnu bdö́ꞌadauꞌ le bizxj quegac gayuꞌ yöt xtil náquini zxoaꞌ cebada naꞌ, le gulugáꞌn quequëꞌ bönniꞌ naꞌ glahuëꞌ.
13 Eles juntaram o que restou e encheram doze cestos com as sobras.
14 Catiꞌ gulaléꞌinëꞌ bönniꞌ niꞌ yöl‑laꞌ huac naꞌ benëꞌ Jesús, taꞌnë́ꞌ:
14 Quando o povo viu Jesus fazer esse sinal, exclamou: “Sem dúvida ele é o profeta que haveria de vir ao mundo!”.
15 Le ráquibeꞌinëꞌ Jesús tëꞌnnëꞌ laꞌchë́ꞌë Lëꞌ bayúdx quië lunëꞌ ga gna béꞌinëꞌ lequëꞌ, qui lë ni naꞌ buzë́ꞌë niꞌ, zijëꞌ tuzëꞌ tu lu guiꞌa.
15 Jesus sabia que pretendiam obrigá-lo a ser rei deles, de modo que se retirou, sozinho, para o monte.
16 Catiꞌ chzaꞌ ral, yjaquëꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ Jesús, guladxinëꞌ raꞌ nis zxön.
16 Ao entardecer, os discípulos de Jesus desceram à praia,
17 Niꞌ gulabenëꞌ tu lëꞌi bárcodauꞌ, zjaquëꞌ taꞌdödëꞌ lu nis zxön naꞌ, quië ludxinëꞌ Capernaum. Chnac chul atiꞌ Jesús cutu rdxíninëꞌ ga naꞌ nacuꞌë.
17 entraram no barco e atravessaram o mar em direção a Cafarnaum. Quando escureceu, porém, Jesus ainda não tinha vindo se encontrar com eles.
18 Gzu lau reycj böꞌ bdunuꞌ lu nis zxön naꞌ, atiꞌ ryas rdxia nis naꞌ.
18 Logo, um vento forte veio sobre eles, e o mar ficou muito agitado.
19 Catiꞌ chgulusë́ꞌë bárcodauꞌ naꞌ, gzaꞌ le nac tsca rzaꞌruꞌ tu hora, niꞌr gulaléꞌinëꞌ Jesús rzëꞌi niꞌë lu nis zxön naꞌ, len zëꞌë rbiguëꞌë ga naꞌ zeaj barco naꞌ, atiꞌ gladxi guladzöbnëꞌ.
19 Depois de remarem cinco ou seis quilômetros, de repente viram Jesus caminhando sobre o mar, em direção ao barco. Ficaram aterrorizados,
20 Niꞌr Jesús rëꞌ lequëꞌ:
20 mas ele lhes disse: “Sou eu! Não tenham medo”.
21 Niꞌr len yöl‑laꞌ rudziji quequëꞌ guluguel‑lëꞌë Lëꞌ lëꞌi bárcodauꞌ naꞌ, atiꞌ laꞌ bdxintë bárcodauꞌ naꞌ lu yu bidx ga niꞌ zjaquëꞌ.
21 Eles o receberam no barco e, logo em seguida, chegaram a seu destino.
22 Dza buróp niꞌ, gláquibeꞌi bunách zian naꞌ nagaꞌngac yetsláꞌa nis zxön bdxin niꞌ tuz bárcodauꞌ atiꞌ Jesús cutu grénlenëꞌ yuguꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ lëꞌi bárcodauꞌ naꞌ, san légaczëꞌ naꞌ yjaquëꞌ.
22 No dia seguinte, a multidão que tinha ficado do outro lado do mar viu que os discípulos haviam pegado o único barco dali e que Jesus não fora com eles.
23 Niꞌr gularúj yelaꞌgac bárcodauꞌ lu yödz Tiberias, atiꞌ guladxín tu latj dë gal‑laꞌz ga niꞌ glahuëꞌ yöt xtil catiꞌ niꞌ Xanruꞌ Jesús gudxëꞌ Dios: “Xclenuꞌ”, qui.
23 Alguns barcos de Tiberíades se aproximaram do lugar onde o povo tinha comido os pães depois que o Senhor os abençoou.
24 Le gulaléꞌinëꞌ cutur zoëꞌ niꞌ Jesús len cutu nacuꞌë niꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ, qui lë ni naꞌ gulabenëꞌ lë́ꞌigac bárcodauꞌ naꞌ, yjaquëꞌ Capernaum, tuꞌguiljëꞌ Jesús.
24 Quando a multidão viu que nem Jesus nem os discípulos estavam ali, todos entraram nos barcos e atravessaram para Cafarnaum, a fim de procurá-lo.
25 Catiꞌ guladxín bunách zian naꞌ yetsláꞌa nis zxön naꞌ, yajxácaꞌquëꞌ Jesús, len tëꞌ Lëꞌ:
25 Encontraram-no do outro lado do mar e lhe perguntaram: “Rabi, quando o senhor chegou aqui?”.
26 Bubiꞌë didzaꞌ Jesús, rëꞌ lequëꞌ:
26 Jesus respondeu: “Eu lhes digo a verdade: vocês querem estar comigo não porque entenderam os sinais, mas porque lhes dei alimento.
27 Gul‑gún dxin, clëg quië siꞌliꞌ laꞌ huagu rdöd qui, san quië siꞌliꞌ laꞌ huagu naꞌ ugaꞌntecz, len runn yöl‑laꞌ naꞌbán gdu. Lë ni laꞌ huagu gunnaꞌ queëliꞌ nedaꞌ, Bönniꞌ Nuhuöaquëꞌ Gdu Bunách, le buluꞌë lahui Xuzaꞌ Dios nacaꞌ Zxiꞌnëꞌ.
27 Não se preocupem tanto com coisas que se estragam, como a comida, mas usem suas energias buscando o alimento que permanece para a vida eterna, o qual o Filho do Homem pode lhes dar. Pois Deus, o Pai, colocou em mim seu selo de aprovação”.
28 Niꞌr gulanabnëꞌ Lëꞌ, taꞌnë́ꞌ:
28 “Nós também queremos realizar as obras de Deus”, disseram eles. “O que devemos fazer?”
29 Bubiꞌë didzaꞌ Jesús, rëꞌ lequëꞌ:
29 Jesus lhes disse: “Esta é a única obra que Deus quer de vocês: creiam naquele que ele enviou”.
30 Niꞌr gulanabnëꞌ Lëꞌ, taꞌnë́ꞌ:
30 Eles responderam: “Se deseja que creiamos no senhor, mostre-nos um sinal. O que o senhor pode fazer?
31 Glahuëꞌ xuz xtauꞌruꞌ yöt xtil nazíꞌ lei maná lu latj caꞌz, ca nayúj lu guich laꞌy, rna: “Yöt xtil qui yehuaꞌ yubá bëꞌë quequëꞌ Moisés, glahuëꞌ.”
31 Afinal, nossos antepassados comeram maná no deserto! As Escrituras dizem: ‘Moisés lhes deu de comer pão do céu’”.
32 Bubiꞌë didzaꞌ Jesús, rëꞌ lequëꞌ:
32 Jesus disse: “Eu lhes digo a verdade: não foi Moisés quem lhes deu pão do céu. É meu Pai quem dá o verdadeiro pão do céu a vocês.
33 Yöt xtil naꞌ runnëꞌ quegac bunách Dios nacaꞌ nedaꞌ, lë naꞌ bruj yehuaꞌ yubá len runö́dzj quegac bunách yödzlyú ni yöl‑laꞌ naꞌbán.
33 O verdadeiro pão de Deus é aquele que desce do céu e dá vida ao mundo”.
34 Niꞌr tëꞌ Lëꞌ:
34 “Senhor, dê-nos desse pão todos os dias”, disseram eles.
35 Jesús rëꞌ lequëꞌ:
35 Jesus respondeu: “Eu sou o pão da vida. Quem vem a mim nunca mais terá fome. Quem crê em mim nunca mais terá sede.
36 Nac ca naꞌ chgudxczaꞌ lbiꞌiliꞌ, zal‑laꞌ rléꞌiliꞌ nedaꞌ, cutu caꞌ réjlëꞌliꞌ nedaꞌ.
36 Mas vocês não creram em mim, embora me tenham visto.
37 Yúguꞌtë nup naꞌ runnëꞌ quiaꞌ Xuzaꞌ, lid quiaꞌ, atiꞌ nup naꞌ lid quiaꞌ, cutu usáꞌgacaꞌ‑nëꞌ.
37 Contudo, aqueles que o Pai me dá virão a mim, e eu jamais os rejeitarei.
38 Cni nac, le bötjaꞌ brujaꞌ yehuaꞌ yubá, clëg quië gunaꞌ ca rëꞌndaꞌ nédaꞌczaꞌ, san quië gunaꞌ ca rëꞌnnëꞌ Dios Xuz, nasölëꞌë nedaꞌ.
38 Pois desci do céu para fazer a vontade daquele que me enviou, e não minha própria vontade.
39 Lë ni le rëꞌnnëꞌ Xuzaꞌ nasölëꞌë nedaꞌ, rëꞌnnëꞌ cutu unitiaꞌ nitú nup naꞌ bennëꞌ quiaꞌ, san uspanaꞌ lequëꞌ dza udx.
39 E esta é a vontade de Deus: que eu não perca um sequer de todos que ele me deu, mas que ressuscite todos no último dia.
40 Lë ni le rëꞌnnëꞌ Dios Xuz nasölëꞌë nedaꞌ, rëꞌnnëꞌ gataꞌ yöl‑laꞌ naꞌbán quequëꞌ, yúguꞌtë nup naꞌ laꞌleꞌi nedaꞌ, Zxiꞌnëꞌ, len laꞌyejlëꞌë nedaꞌ, atiꞌ nedaꞌ uspanaꞌ lequëꞌ dza udx naꞌ.
40 Pois é a vontade de meu Pai que todo aquele que olhar para o Filho e nele crer tenha a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia”.
41 Niꞌr gulanë́ꞌ queëꞌ Jesús bönniꞌ judío uná bëꞌ le gnëꞌ: “Nedaꞌ nacaꞌ yöt xtil naꞌ bötj, bruj yehuaꞌ yubá.”
41 Então os judeus começaram a criticá-lo, pois ele havia afirmado: “Eu sou o pão que desceu do céu”.
42 Qui lë ni naꞌ taꞌnë́ꞌ:
42 Diziam: “Este não é Jesus, filho de José? Conhecemos seu pai e sua mãe. Como ele pode dizer: ‘Desci do céu?’”.
43 Niꞌr bubiꞌë didzaꞌ Jesús, rëꞌ lequëꞌ:
43 Jesus, porém, respondeu: “Parem de me criticar.
44 Cutu sáquiꞌnëꞌ guidëꞌ quiaꞌ nitúëꞌ bönniꞌ chquiꞌ cutu duguꞌë quiaꞌ nu naꞌ Xuzaꞌ nasölëꞌë nedaꞌ, atiꞌ nedaꞌ uspanaꞌ nu naꞌ dza udx.
44 Pois ninguém pode vir a mim se o Pai, que me enviou, não o trouxer a mim; e no último dia eu o ressuscitarei.
45 Nayúj lu guich laꞌy ca gulanë́ꞌ bönniꞌ gluꞌë didzaꞌ uláz queëꞌ Dios, rna cni: “Dios usëdnëꞌ yúguꞌtë bunách.” Qui lë ni naꞌ, zaꞌquëꞌ quiaꞌ yúguꞌtë bönniꞌ taꞌyönnëꞌ chiꞌë Xuzaꞌ len nazëdquëꞌ lu nëꞌë Lëꞌ.
45 Como dizem as Escrituras: ‘Todos eles serão ensinados por Deus’. Todo aquele que ouve o Pai e aprende dele vem a mim.
46 ’Nutu nu bönniꞌ bléꞌinëꞌ Dios Xuz, san tuzëꞌ Bönniꞌ naꞌ brujëꞌ ga zoëꞌ Dios. Bönniꞌ ni rléꞌicznëꞌ Dios Xuz.
46 Não que alguém tenha visto o Pai; somente eu, que fui enviado por Deus, o vi.
47 Le nactë rëpaꞌ lbiꞌiliꞌ: Nútiꞌtëz bönniꞌ rejlëꞌë nedaꞌ dë queëꞌ yöl‑laꞌ naꞌbán gdu.
47 “Eu lhes digo a verdade: quem crê tem a vida eterna.
48 Nedaꞌ nacaꞌ yöt xtil nabánigac tsaz bunách.
48 Sim, eu sou o pão da vida!
49 Glahuëꞌ xuz xtauꞌliꞌ yöt xtil naꞌ nazíꞌ lei maná lu latj caꞌz, len catiꞌ bzaꞌa dza quequëꞌ glatiëꞌ.
49 Seus antepassados comeram maná no deserto, mas morreram;
50 Nedaꞌ nacaꞌ yöt xtil ruhuö́tj r‑ruj yehuaꞌ yubá, atiꞌ nútiꞌtëz bönniꞌ gahuëꞌ lei, cutu caꞌ gatiëꞌ bönniꞌ naꞌ.
50 quem comer o pão do céu, no entanto, jamais morrerá.
51 Nédaꞌczaꞌ nacaꞌ yöt xtil naꞌ nabánigac bunách, bötj bruj yehuaꞌ yubá, atiꞌ chquiꞌ nútiꞌtëz bönniꞌ gahuëꞌ yöt xtil naꞌ, gbánteczëꞌ bönniꞌ naꞌ. Yöt xtil naꞌ runödzjaꞌ nedaꞌ nac xpëlaꞌa, le runödzjaꞌ quië gataꞌ yöl‑laꞌ naꞌbán quegac bunách yödzlyú.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Quem comer deste pão viverá para sempre; e este pão, que eu oferecerei para que o mundo viva, é a minha carne”.
52 Niꞌr gulachixi lzaꞌquëꞌ bönniꞌ judío uná bëꞌ, taꞌnë́ꞌ:
52 Então os judeus começaram a discutir entre si a respeito do que ele queria dizer. “Como pode esse homem nos dar sua carne para comer?”, perguntavam.
53 Qui lë ni naꞌ Jesús rëꞌ lequëꞌ:
53 Então Jesus disse novamente: “Eu lhes digo a verdade: se vocês não comerem a carne do Filho do Homem e não beberem o seu sangue, não terão a vida em si mesmos.
54 Nútiꞌtëz nu gagu xpëlaꞌa len guiꞌj xchönaꞌ, dë qui yöl‑laꞌ naꞌbán gdu, atiꞌ nedaꞌ uspanaꞌ nu naꞌ dza udx.
54 Mas quem come minha carne e bebe meu sangue terá a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Cni gac, le nac xpëlaꞌa laꞌ huagu gdu, atiꞌ xchönaꞌ nac tu le nac gdu quië nu guiꞌj lei.
55 Pois minha carne é a verdadeira comida, e meu sangue é a verdadeira bebida.
56 Nútiꞌtëz bönniꞌ gahuëꞌ xpëlaꞌa len guiꞌjëꞌ xchönaꞌ, sóalenteczëꞌ nedaꞌ bönniꞌ naꞌ, atiꞌ nedaꞌ sóalenteczaꞌ lëꞌ.
56 Quem come minha carne e bebe meu sangue permanece em mim, e eu nele.
57 Ca naꞌ zoëꞌ nabanëꞌ Dios Xuz nasölëꞌë nedaꞌ, atiꞌ nedaꞌ nabánidaꞌ Lëꞌ, lëzcaꞌ cni gbáninëꞌ nedaꞌ nútiꞌtëz bönniꞌ gahuëꞌ nedaꞌ.
57 Eu vivo por causa do Pai, que vive e me enviou; da mesma forma, quem se alimenta de mim viverá por minha causa.
58 Lë ni yöt xtil bötj bruj yehuaꞌ yubá, len cutu nac ca yöt xtil naꞌ nazíꞌ lei maná, lë naꞌ glahuëꞌ xuz xtauꞌliꞌ, len catiꞌ bzaꞌa dza quequëꞌ, glatiëꞌ. Nútiꞌtëz bönniꞌ gahuëꞌ yöt xtil ni gbánteczëꞌ.
58 Eu sou o verdadeiro pão que desceu do céu. Seus antepassados comeram maná e morreram; quem comer este pão não morrerá, mas viverá para sempre”.
59 Yuguꞌ didzaꞌ ni bëꞌë Jesús ga nac tu lu yuꞌu ga tuꞌdubëꞌ tuꞌsëdëꞌ queëꞌ Dios bönniꞌ judío, atiꞌ guc lë ni tsal niꞌ rusëdnëꞌ bunách Capernaum.
59 Ele disse essas coisas quando ensinava na sinagoga de Cafarnaum.
60 Catiꞌ gulayönnëꞌ didzaꞌ ni, gulanë́ꞌ qui zian bönniꞌ usë́d queëꞌ Jesús, taꞌnë́ꞌ:
60 Muitos de seus discípulos disseram: “Sua mensagem é dura. Quem é capaz de aceitá-la?”.
61 Ráquibeꞌinëꞌ Jesús taꞌnë́ꞌ qui xtidzëꞌë bönniꞌ usë́d queëꞌ, atiꞌ gnabnëꞌ lequëꞌ, rnëꞌ:
61 Jesus, sabendo que seus discípulos reclamavam, disse: “Isso os ofende?
62 ¿Nacxcz gac chquiꞌ hualéꞌiliꞌ nedaꞌ, Bönniꞌ Nuhuöaquëꞌ Gdu Bunách, huëpaꞌ huöjaꞌ ga niꞌ zoaꞌ ziꞌal?
62 Então o que pensarão se virem o Filho do Homem subir ao céu, onde estava antes?
63 Le nac queëꞌ Dios Böꞌ Laꞌy nac le runn queëliꞌ yöl‑laꞌ naꞌbán. Le nac bëlaꞌz cutu caꞌ nu uzíꞌ xbey. Yuguꞌ didzaꞌ naꞌ bë́ꞌlenaꞌ lbiꞌiliꞌ nacgac queëꞌ Dios Böꞌ Laꞌy len tunn quegac bunách yöl‑laꞌ naꞌbán.
63 Somente o Espírito dá vida. A natureza humana não realiza coisa alguma. E as palavras que eu lhes disse são espírito e vida.
64 Naꞌa, laꞌliꞌ cutu réjlëꞌliꞌ.
64 Mas alguns de vocês não creem em mim”. Pois Jesus sabia, desde o princípio, quem não acreditava nele e quem iria traí-lo.
65 Qui lë ni naꞌ gnëꞌ:
65 E acrescentou: “Por isso eu disse que ninguém pode vir a mim a menos que o Pai o dê a mim”.
66 Dza naꞌ glac chop ládxiꞌquëꞌ zian bönniꞌ usë́d queëꞌ len cutur guladálenëꞌ Lëꞌ.
66 Nesse momento, muitos de seus discípulos se afastaram dele e o abandonaram.
67 Niꞌr Jesús gnabnëꞌ idxínnutëꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ naꞌ, rëꞌ lequëꞌ:
67 Então Jesus se voltou para os Doze e perguntou: “Vocês também vão embora?”.
68 Bubiꞌë didzaꞌ Pedro, rëꞌ Lëꞌ:
68 Simão Pedro respondeu: “Senhor, para quem iremos? O senhor tem as palavras da vida eterna.
69 Netuꞌ ni réjlëꞌtuꞌ Liꞌ, len núnbëꞌtuꞌ Liꞌ, nacuꞌ Cristo naꞌ nasölëꞌë Dios, len nacuꞌ caꞌ Zxiꞌnëꞌ Dios ban.
69 Nós cremos e sabemos que o senhor é o Santo de Deus”.
70 Bubiꞌë didzaꞌ Jesús, rëꞌ lequëꞌ:
70 Então Jesus disse: “Eu escolhi vocês doze, mas um de vocês é um diabo”.
71 Didzaꞌ ni bëꞌë Jesús queëꞌ Judas Iscariote, zxiꞌnëꞌ tu bönniꞌ lëꞌ Simón, le naquëꞌ Judas bönniꞌ naꞌ udödëꞌ Jesús lu naꞌquëꞌ bönniꞌ ludöddëꞌ Lëꞌ, len nabáblenëꞌ yechineajëꞌ bönniꞌ usë́d queëꞌ Jesús.
71 Ele se referia a Judas, filho de Simão Iscariotes, um dos Doze, que mais tarde o trairia.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.