Atos 19
yns (YNS) vs NAA
1 Yàmɛnà naa mpal kàkäl Apɔlɔsi u Kɔlintɔ, Pɔl, ungö kàsoonà nde itiir a nsi a myɔŋ, nde kàtyà Ԑfɛsɔ. Nde kwo kàbwey a ndam a alɔŋki, nde kafuul naa:
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 « Nkye bɛ làkyàwal Dwelà In'kyɛɛl umpal làbulà bɛ aŋàlàkwikilà? » Ba bun'fuur naa: « Bi kàwem anki akà làsaŋ làmwɛy naa we anà Dweelà In'kyɛɛl. »
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Apan nde kafuul naa: « Ndüümà nà bɛ làwɛl? » Ba naa: « Ndüümà a Ywan. »
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Waa Pɔl kàtɛn naa: « Ndüümà a Ywan yà ndüümà a mbuul a mpem, nde kàkyäänà un'sɛŋ naa ba bàsi làkwikilà akà mbuur awà ayàyà ungö a nde, iswaŋà naa Yɛsu. »
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Ungö bàwem ba ndaa ayi, ba bàwɛl ndüümà kà ikɔb a Mwol Yɛsu.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Ungö kasi Pɔl an'kɔɔ, Dweelà In'kyɛɛl kàyi udu a ba, waa ba bàsɛmà mutɛn unsà ndaa yà ifà ifà anà mutà ngɔɔm.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ba banswà bàkäl isii a baar kwem aŋiyweel.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ungö apan, Pɔl kàbilà u ndwà a nköŋ a Ayudà, nde kàtɛɛnà anà uyɔl ngɔɔn tär, wàmuyämà anà musiinà baar bàweemà nde naa ba bàkyey ndaa a Imwol a Nzam kàlɔɔŋà nde.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Wɛɛ bumwɛy uboo a ba bàkäl baar a un'tswe bwoor, ba bàtön musà làkwikilà anà bàsɛɛ Mbwo u mii a nköŋ a baar. Apan Pɔl kàkaabà anà ba, waa kàwɛl alɔŋki ukɔl ntɔn muyäämà anà ba ilä a ilä u ndwà a nkaan a Tiranüs.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ya abà yàkölà mbul yweel, abun baar banswà bàkäl kà Azi, Ayudà anà a Angɛlɛki, bàkyer awem Ndaa a Mwol.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Nzam kàkyerà impà a ifà asin u mbwo a an'kɔɔ a Pɔl.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Undiir awun, bàsyee ba ipfey itàkal itɛɛnà a ipfɛy byàböölà ndür ande udu a abɛy: an'kyal aba waa màwüü, an'dweelà an'be waa màtoo.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Ndam a Ayudà bàyilyaaŋà ntsü yanswà ntɔn muböŋ an'dweelà an'be uboo a baar, bàbulà sye mutà ikɔb a Mwol Yɛsu din anà mutɛn naa: « Mɛ amaswaŋ, too kà ikɔb a Yɛsu awà ufàkyään Pɔl wà! »
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Baar bàkyerà abun bà baan a Tsɛva babaal bànsambwaar. Tsɛva kàkäl Un'yudà, kàkäl sye undweer a angaŋ.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Wɛɛ dweelà a làbe kafuur naa: « Mɛ Yɛsu in'kyun'yöb, mɛ in'kyàyöb naa Pɔl wà nà. Wɛɛ bɛ, bɛ làbà bànà? »
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Apan, mbuur kàkäl anà dweelà a làbe kabweel u ndür, kàsöön ba banswà u ngwal. Unkiiŋ kàkü bɛy, lalan bàtiin ba ndwà ande bànsàpɔl anà iwà u ndür.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Baar banswà bàkäl kà Ɛfɛsɔ, Ayudà anà Angɛlɛki, bàkyer ayöb ndaa ayi, bɔɔmà waa lawɛl, ikɔb a Mwol Yɛsu kyàkäl kyàŋàsyäŋà.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Baar mbɔɔn uboo a baar bàbulà aŋàlàkwikilà, bàyee mukyey anà mukyään nsyääl aba.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Baar mbɔɔn uboo a baar bàfasyäälà inwɛŋ, bàtwääl in'kaan aba, waa bàsyee mya mbaa kusà a baar banswà. Mpal bàyilà ba ntal a mya, ya yàbü nsaab an'kwem an'tyeen myà itɛr a ngim.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Undiir awun, unsà ngwal a Mwol, Ndaa yàkyer ayɛl anà yàkäl ngwal.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Ungö byàlyaaŋ indiir abi, Pɔl kàwɛl an'kyän unsà dweelà musoonà Masɛdwan anà Akayi ntɔn mukyà Yɛlusàlɛm, waa kàtɛn naa: « Mɛ insàfur atol paa, mɛ in'kyer aman Lɔmà sye. »
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ungö mutɔm Masɛdwan abɔ̈ɔ̈l uboo a baar basälà anà nde, Tumàtɛ anà Ԑlastɛ, nde ŋakwo kàsàkyer ndam a ilä kà Azi.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Umpal ayin, lingyoomà a ngwal làkyer atoo ntɔn Mbwo.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Kàkäl anà un'kyeer a in'tak mwɛy ikɔb ande Dɛmɛtrüs, kàfakyerà bikwom a idwà a Artɛmisi anà arza. Abun asyääl ande bàwɛlà bweel mbɔɔn.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Nde kàtüüb ba anà baar asin bàfakyerà isal imwey anà ba, waa kàtɛn naa: « Abaal, bɛ làkyàyöb naa ubwaŋ abi bàfàfà unsà isal ki.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Wɛɛ bɛ ŋakwo làkimanà anà làkiweemà: kànà kà Ԑfɛsɔ mpɛl anki, wɛɛ kà isii a Azi kyanswà, Pɔl awà wàmuni an'kyän a un'sɛŋ mbɔɔn anà musiinà ba, asànaa ukatɛɛnà nde, naa bànzam akwà bàfàfà kà an'kɔɔ abi kàbà bànzam anki.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Kà nà isal abi mpɛl anki iyàtäy, wɛɛ sye ndwà a nzam abi wàkölàköl wà un'kaar Artɛmisi ikɔ̈ɔ̈n afàyàkal anà làkoo a nzam wa bàfàsyäŋà wà kà Azi anà u mɛɛn manswà! »
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Ndaa ayi yàpɛ nkyɛl mbɔɔn akà baar bàwem ya, ba bàsi in'kwɛŋ, waa bàtɛn naa: « Artɛmisi wà nzam un'kaar wàkölàköl wà baar a Ԑfɛsɔ! »
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Bul lanswà làbilà uboo a lingyoomà. Baar mbɔɔn bàkyen u ndwà a itaŋà, bàkör Gayüsi anà Aristarkà, baar a Masɛdwan abɔ̈ɔ̈l bàyilyaaŋà anà Pɔl.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pɔl kàkwen mukàmɛnà kusà a un'sɛŋ, wɛɛ alɔŋki waa bun'tsüŋ.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Andweer a isal amwɛy bàkäl asam ande, ba bàtöm baar mukun'lɔm naa nde ukɔɔn akàpà ndür ande u ndwà a itaŋà.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Baar baar bàkäl mutɛn a ngwal unsà làkyamun, lingyoomà làkyer abilà uboo a nköŋ, bàmbɔɔn bàyöb anki isin a ndaa bàköŋ ba.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Apan, baar uboo a un'sɛŋ bàkyään ndaa ayin akà mbuur mwɛy ikɔb ande Alɛksandre awà bàsi Ayudà nkalsà. Alɛksandre kàsɛn kɔɔ udu ntɔn muwɛɛl ba kusà a nköŋ.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Wɛɛ mpal bàwem ba naa nde kàkäl un'yudà, ba banswà, u mun mwɛy, bàsi in'kwɛŋ tsütsü a an'taaŋ mɔ̈ɔ̈l: « Artɛmisi a Ɛfɛsɔ wàkölàköl! »
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Apan, ungö mukyäämà un'sɛŋ, nde kàtɛn naa: « Abaal a Ԑfɛsɔ, nà mpa ayöb naa Ԑfɛsɔ là bul làfàler ndwà a nzam a Artɛmisi a kölàköl anà itɛk ande kyàfü du anà kyàyàbwà u mɛɛn?
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Ntɔn ndaa ayi, akà mbuur asà ya mbaaŋ watɛy, làkäl a duu, twɔn lan'kyer agyägyä.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Wɛɛ baar bà, bɛ làmatwaal apà, baar mpa bàkyer ube akà nzam abi wà un'kaar, anà mpa bun'bɛy.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Isàkal naa Dɛmɛtrüs anà baar kàsälà nde abà bàkwen mufüün mbuur mwɛy, ye anà mbay a nsaŋ anà ntɛɛn: wɛy baar baar bakàfüün kwo.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Kya isàkal naa bɛ làwe anà undiir asin mulɔm, wɛy un'syäl a balàbal ulɔ̈n wa.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Naa tɛy, baar bàyiwal asànaa baar a lingyoomà ntɔn nköŋ abi yàŋàbà, ntɔn akà undiir mwɛy kan'kwo mupà bi iböŋ ntɔn nköŋ ayi watɛy. »
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Ungö apan, nde kàpay baar bàköŋ.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.