Romanos 11
Tupana Puraca'alo Mari (YCN) vs NVT
1 Huapechu i'imaniya Israelmi chu laquénami nacú: “Tupana cupácarena necá” que. Uncá huani ricupácarena calé necá. Israelmi chu laquénami naquiyana caja nucá. Abrahami chu i'imari hua'ajútami chu huani i'imacá. Benjaminmi chu i'imari Israelmi chu yaní naquiyana. Rilaquénami naquiyana huani nucá.
1 Então pergunto: Deus rejeitou seu povo, a nação de Israel? Claro que não! Eu mesmo sou israelita, descendente de Abraão e membro da tribo de Benjamim.
2 Uncá chiyó ne'emá, Tupana hue'epiri nanacu rile'ejena que. Chuhuaca uncá ricupálaje necá. Icá hue'epiño méqueca Tupana puráca'alo lana'aquéjami quemacá Elíasmi chu nacú. Tupana puráca'alo ja'apátajeri ri'imacá. Cajrú raca'acá ricá'ana maná Tupana hua'até pura'acano aú. Marí que rimacá rijló i'imacá:
2 Não, Deus não rejeitou seu povo, que conheceu de antemão. Vocês sabem o que as Escrituras dizem a esse respeito? O profeta Elias se queixou a Deus sobre o povo de Israel, dizendo:
3 “Nuhuacára'ajeri Tupana, maca'aní nenoca pipuráca'alo ja'apátajeñomi chuna i'imacá. Caja nacajya'atá napirana na'acárena pijló nóquelana pucuna. Nucaja calé yuriro pajluhuaja, jema'arí pa'apiyá. Eyá chuhua naculaca nucá, nenócaloje nucá penaje,” que rimacá rijló i'imacá.
3 “Senhor, eles mataram teus profetas e derrubaram teus altares. Sou o único que restou, e agora também procuram me matar”.
4 E'iyonaja marí que Tupana quemacá rijló: “Uncá picaja calé jema'arí no'opiyá. Caja nulamá'ata nujluhua ne'iyayá siete mil ina'uqué. Uncá ajopana pechu que calé napechu. Ajopana tára'año ne'erúpachi aú Baal jenami jimaje, napechu i'imacale: ‘Huachi'ináricana ricá’ que. Necá, nulamá'atacarena nujluhua, uncá tára'alaño ne'erúpachi aú rijimaje,” que Tupana quemacá rijló i'imacá.
4 E vocês se lembram da resposta de Deus? Ele disse: “Ainda tenho outros sete mil que jamais se prostraram diante de Baal”.
5 Ñaqué caja ina'uqué me'etení. Re huejápaja judíona, rijluhua Tupana i'ihuapacárena necá. Ri'ihuapá necá rijluhua, rihue'epícale namu'ují i'imacá.
5 O mesmo acontece hoje, pois uns poucos do povo de Israel permaneceram fiéis, escolhidos pela graça de Deus.
6 Iná mu'ují hue'epícana aú, Tupana i'ihuapari rijluhua iná. Uncá ra'alá rinacojó nacaje iná la'acare, ri'ihuapacáloje iná rijluhua raú penaje. Tupana i'ihuapaquela rijluhua ina'uqué nacaje nala'acare aú, uncá namu'ují hue'epícana aú calé ri'ihuapacajla rijluhua necá.
6 E, se a escolha se dá pela graça de Deus, então não se baseia nas obras deles, pois nesse caso a graça deixaria de ser o que verdadeiramente é, ou seja, gratuita e imerecida.
7 Marí que ri'imacale, uncá Israélmi chu laquénami i'imalaño Tupana le'ejena. Tupana i'ihuapacárena, necaja calé i'imaño rile'ejena. Eyá necá, uncá jema'alaño ra'apiyá, necaja calé ricupá rile'ejena e'iyayá, nejnúcha'acole ra'apiyá jema'acana pachá.
7 Portanto, a situação é esta: a maioria do povo de Israel não encontrou o que tanto buscava, mas uns poucos, aqueles que Deus havia escolhido, o encontraram, enquanto o coração dos demais foi endurecido.
8 Marí que Tupana puráca'alo lana'aquéjami quemacá nanacu:
8 Como dizem as Escrituras: “Deus os fez cair em sono profundo. Até hoje, fechou-lhes os olhos para que não vejam, e tapou-lhes os ouvidos para que não ouçam”.
9 Marí que caja piño Davidmi chu quemacá nanacu:
9 Da mesma forma, Davi disse: “Que sua mesa farta se transforme em laço, em armadilha que os faça pensar que tudo vai bem. Que seus privilégios os façam tropeçar, e que recebam o que merecem.
10 Palani caja najló me'ejhuiruna que i'imacana.
10 Que seus olhos se escureçam para que não vejam, e que suas costas fiquem encurvadas para sempre”.
11 Uncá Tupana liyá cupáquejanami que calé judíona i'imajica hua'ajini huani. Uncá huani Tupana yurila necá caja penaje huani. Tupana i'imatari ajopana ina'uqué rijluhua capichácajo liyá, uncá pachá judíona jema'alaño ra'apiyá i'imacá. Ñaquele ajopánajlo rácho'o palá, caphí napechu i'imacale Ne'ematájeri chojé. Ri'imatá ajopana ina'uqué, judíona pechu i'imacáloje caphí richojé ñaqué caja penaje.
11 Acaso o povo de Deus tropeçou e caiu sem possibilidade de se levantar? Claro que não! Foram desobedientes e, por isso, Deus tornou a salvação acessível aos gentios, para que seu próprio povo sentisse ciúme.
12 Uncá judíona jema'alaño Tupana ja'apiyá i'imacá. Aú calé Tupana a'arí ajopana ina'uqué, ne'emacáloje ripalamane raú penaje. Piyuqueja ina'uqué eja'ahuá chu i'imacaño i'imacáloje ripalamane penaje, ra'á necá. Uncale judíona la'alá Tupana huátaca que, ra'á ajopana ripalamane penaje. Marí que ricá ina'uquejlo me'etení. Cajrú judíona naquiyana pechu pajno'ojero Tupana ejo i'imajica, ne'emacáloje ra'apiyá jema'ajeño penaje. Napechu pajno'ojico rejo huacajé, richaje huani íqui'ica ina'uqué i'imajeño ripalamane.
12 Se os gentios foram enriquecidos porque os israelitas fracassaram ao rejeitar a salvação que Deus lhes oferece, imaginem como será maior a bênção para o mundo quando Israel for plenamente restaurado!
13 Uncá judíona calejlo numá marí que: Tupana huacára'ari nucá Jesucristo yucuna i'imajé ijló. Palá nupechu marí sápacaje nacú, Tupana a'acare nojló i'imacá.
13 Dirijo-me especialmente a vocês, gentios. E, uma vez que fui designado apóstolo aos gentios, enfatizo isso
14 Nuhuata nunaquiyana judíona, pechúhua'aca icá, Tupana i'imatácaloje necá capichácajo liyá penaje, ri'imataca icá que caja.
14 porque desejo que, de algum modo, o povo de Israel sinta ciúme e assim eu possa levar alguns deles à salvação.
15 Tupana pechu pajno'oró judíona liyá i'imacá. Nalanáquiya ajopana ina'uqué pechu pajno'oró Tupana ejo, napechu i'imacáloje palá rinacu raú penaje. Tupana pajno'ojero piño riyámojo judíona ejo. Rihuacajé palá huani ri'imajica ina'uquejlo. Cajmuchaji i'imacá taca'acáñojlo, que ri'imajica ina'uquejlo rihuacajé.
15 Pois, se a rejeição deles possibilitou que o resto do mundo se reconciliasse com Deus, a aceitação será ainda mais maravilhosa. Será vida para os que estavam mortos!
16 Abrahami chu, Tupana puráca'alo ja'apátajeñomi chuna, quele i'imaño Tupana le'ejena ina'uqué i'imacá. Ñaquele nalaquénami naquiyana i'imajeño caja Tupana le'ejena.
16 Se a parte da massa entregue como oferta é santa, então toda ela é santa. E, se as raízes da árvore são santas, os ramos também o serão.
17 Caja Abrahami chu laquénami naquiyana jácho'oño Tupana liyá. Eyá ajopana ina'uqué, uncá Abrahami chu laquénami calé necá. Uncá caja Tupana le'ejena ina'uqué calé na'ajútayami chuna i'imacá. E'iyonaja Tupana a'arí nanaquiyana, ne'emacáloje rile'ejena penaje. Ñaquele chuhua Tupana palamane icá, judíona i'imacá ripalamane que caja icá.
17 Mas alguns desses ramos, alguns do povo de Israel, foram cortados. E vocês, gentios, que eram ramos de uma oliveira brava, foram enxertados na árvore. Agora, portanto, participam do alimento nutritivo que vem da raiz da oliveira especial de Deus.
18 Imaniya inacuhuá: “Judíona chá'atajeño huecá” que. Apala ilé que ca'ajná ipechu inacuhuá. Ihue'epí marí: Uncá ipalamane aú calé Tupana i'imari palá. Ripalamane aú ja icá i'imaño palá.
18 No entanto, não devem se orgulhar de terem sido enxertados no lugar dos ramos que foram cortados, pois é a raiz que sustenta o ramo, e não o contrário.
19 Apala imá marí que: “Judíona naquiyana jácho'oño Tupana liyá, hue'emacáloje rile'ejena ina'uqué napumí chojé penaje.”
19 Talvez digam: “Esses ramos foram cortados para abrir espaço para nós”.
20 Que jo'ó ricá. Caja nácho'o riliyá i'imacá, uncale napechu i'imalá caphí Jesucristo chojé. Tupana le'ejena icá me'etení, caphí ipechu i'imacale richojé. Ñaquele ila'aniya icó chá'atajeño que huani judíona chaje. Amá icó palá, ila'acá piyá pu'uhuaré.
20 É verdade, mas lembrem-se de que esses ramos foram cortados porque não creram e que vocês estão ali porque creem. Portanto, não se orgulhem, mas temam o que poderia acontecer.
21 Uncá Tupana amalo judíona chaje, uncá pachá napechu i'imalá caphí Jesucristo chojé. Necá i'imaño rile'ejena ina'uqué naquiyana i'imacá. Uncá caja ramálajo ichaje, ipechu i'imajica ee napechu que caja.
21 Pois, se Deus não poupou os ramos naturais, também não poupará vocês.
22 Ihue'epí marí: Palá huani Tupana la'acá ina'uqué. A'apona que rihuajájica ajopana cajrú, uncá jema'alaño ra'apiyá. Inacu rila'á palá, caphí ipechu i'imacá Jesucristo chojé quetana. Iyuríjica ee richojé i'imacana caphí, icá caja jácho'ojeño rile'ejena ina'uqué chiyá.
22 Observem como Deus é, ao mesmo tempo, bondoso e severo. É severo com os que lhe desobedecem, mas é bondoso com vocês, desde que continuem a confiar em sua bondade. Mas, se deixarem de confiar, também serão cortados.
23 Caphí judíona pechu i'imajica ee Jesucristo chojé, Tupana a'ajeri piño necá rile'ejena ina'uqué penaje. Tupana hue'epiri napa'atácana piño napumí chuhuá.
23 E, se o povo de Israel abandonar sua incredulidade, será enxertado novamente, pois Deus tem poder para enxertá-los de volta na árvore.
24 Na'ajútayami chuna i'imaño Tupana le'ejena ina'uqué i'imacá. Marí que ne'emacale, huechi ra'ajica nalaquénami naquiyana rile'ejena penaje. Eyá icá, uncá a'ajútayami chuna i'imalaño rile'ejena ina'uqué. E'iyonaja calé ra'á icá, i'imacáloje rile'ejena penaje.
24 Vocês eram, por natureza, o ramo cortado de uma oliveira brava. Portanto, se Deus se mostrou disposto a fazer algo contrário à natureza ao enxertá-los em sua árvore cultivada, estará ainda mais disposto a enxertar os ramos naturais de volta na árvore da qual eles fazem parte.
25 Nojena, nuhuata ijló nacaje nacú quemacana, ila'acá piyá icó hue'epiño que huani. Palá Tupana huátacare la'acana i'imari micho'ojneji ina'uqué liyá i'imacá. Nuhuata ihue'epica riyucuna. Judíona naquiyana jema'añó ijnú Tupana ja'apiyá i'imacá. Uncá ñaqueja huani calé ne'emajica. Marí que necá me'etení, ajopana ina'uqué i'imacáloje Jesucristo hua'atéjena penaje.
25 Irmãos, quero que vocês entendam este mistério para que não se orgulhem de si mesmos. Alguns do povo de Israel têm o coração endurecido, mas isso durará apenas até que o tempo dos gentios se complete.
26 Iqui'iruna ne'emajica ee rihuátajica ejé, ejéchami caja Tupana i'imatájica Israel laquénami naquiyana capichácajo liyá. Marí que Tupana puráca'alo lana'aquéjami quemacá nanacu:
26 E assim todo o Israel será salvo. Como dizem as Escrituras: “O libertador virá de Sião e afastará Israel
27 Raú nuca'ajé pu'uhuaré nala'acare nanaquiyá, numacá nanacu júpimi i'imacá que, que Tupana quemacá nanacu i'imacá.
27 E esta é minha aliança com eles: eu removerei seus pecados”.
28 Tupana a'arí Jesucristo, ri'imatácaloje ina'uqué capichácajo liyá penaje. Judíona uncá a'alaño nanacojó riyucuna i'imacá. Aú calé nala'á necó chapú péchuruna Tupana nacú. Palani ijló marí. Marí que ne'emacale, Tupana i'imatari icá capichácajo liyá. Icá jema'añó Jesucristo ja'apiyá, aú ri'imatá icá. Tupana huajhuena jo'ó necá judíona, ri'ihuapacale rijluhua na'ajútayami chuna i'imacá.
28 Muitos do povo de Israel agora são inimigos das boas-novas, e isso beneficia vocês, gentios. No entanto, porque ele escolheu seus patriarcas, eles ainda são o povo que Deus ama.
29 Uncá Tupana apiyácala ripechu. Rimá nalaquénami nacú, rila'acáloje necá palá penaje. Ñaquele palá rila'ajica necá. Uncá caja rácho'otala ina'uqué, ri'ihuapacá rijluhua necá ejomi.
29 Pois as bênçãos de Deus e o seu chamado jamais podem ser anulados.
30 Júpimi icá uncá jema'alaño Tupana ja'apiyá i'imacá. Ilanaquiya que uncá judíona jema'alaño ra'apiyá. A'acuhuanaja Tupana hue'epiri imu'ují.
30 Em outros tempos, vocês, gentios, foram rebeldes contra Deus, mas agora, por causa da desobediência deles, vocês receberam misericórdia.
31 Chuhua uncá judíona jema'alaño ra'apiyá. Júpimi i'imacá que caja necá me'etení. Rihue'epica imu'ují que caja rihue'epíjica namu'ují piño.
31 Agora eles são os rebeldes, e Deus foi misericordioso com vocês, para que eles também participem da misericórdia dele.
32 Nachuhuájena piyuque ina'uqué, uncá nema'alá ra'apiyá. Marí que huecá, rihue'epícaloje huamu'ují pajimato penaje.
32 Pois Deus colocou a todos debaixo da desobediência para que de todos tivesse misericórdia.
33 Hue'epiri huani Tupana. Uncá na huani calé yuriro riyami. Uncá na calé iphátari ripechu. Uncá caja na calé hue'epiri nacaje rila'acare nacojé.
33 Como são grandes as riquezas, a sabedoria e o conhecimento de Deus! É impossível entendermos suas decisões e seus caminhos!
34 Uncá huahue'epila nacaje Tupana i'ijnatácare ripéchuhua nacú. Uncá meño'ojó huemalá nacaje nacú rijló, rihue'epícaloje rinacojé penaje. Caja rihue'epí piyuqueja.
34 “Pois quem conhece os pensamentos do Senhor? Quem sabe o suficiente para aconselhá-lo?”
35 Uncá caja na calé a'arí Tupánajlo nacaje, rapiyácacaloje ricá nacaje aú penaje.
35 “Quem lhe deu primeiro alguma coisa, para que ele precise depois retribuir?”
36 Ricaja calé queño'ótari piyuqueja nacaje i'imacá. Tupana palamane calé piyuqueja nacaje. Rile'ejé huánija piyuqueja nacaje. Napura'ajico Tupana nacú palá huani hua'ajini huani.
36 Pois todas as coisas vêm dele, existem por meio dele e são para ele. A ele seja toda a glória para sempre! Amém.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Romanos 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.