Lucas 12
Tupana Puraca'alo Mari (YCN) vs ARIB
1 Cajrú huani ina'uqué jahuacaño i'imacá. Mil chaje ne'emacá. Caja napayaca pe'emáchaca. E Jesús quemari ra'apiyatéjenajlo:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Piyuque nacaje yucuna me'echú i'imacare me'etení, ajopana hue'epéjeño rinacojé. Piyuque nacaje me'echú i'imacare me'etení, amájero caja.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Nacaje imacare nacú apujlo lapí, nema'ajica riyucuna hue'echú, camú camaré japi. Nacaje imacare nacú apujlo ri'ijhuí chojé cachuhua ucapú itaqueja chu, riyucuna ne'emajé caphí ajopánajlo nahuacáca'alo ejé —que rimacá najló.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 E Jesús quemari piño najló:
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Numaje ijló na piyaca iná quero'ocó: iquero'ó Tupana piyá. Ricá huá'ari iná péchumi. Rihue'epí caja iná ca'acana quera'atani uncá yacálare chojé. Ñaquele iquero'ó ripiyá.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 ’Mahuemiru iná huarúhua'aca maárohua iyamá cupira'aphana. Mahuemíruna huani necá. E'iyonaja Tupana amari necá palá.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Cajrú cupira'aphana chaje huani íqui'ica rihuátaca iná. Rihue'epí iná nacú piyuqueja. Rihue'epí piyuque iná ihuilá nacojé méquelaca ricá. Ra'á caja rinacojó iná. Ñaquele iquero'oniyo ina'uqué nójeno piyá —que Jesús quemacá najló.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Jesús quemari piño najló:
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Eyá apú nujhua'ateje ca'ajná apáña'aro no'opí ajopana ina'uqué e'iyá. Aú calé rimá najló marí que nunacu: “Uncá rijhua'ateje calé nucá”. Ñaqué caja numájica rinacu, Tupana hua'atéjena, je'echú churúnajlo. Numaje najló: “Uncá nujhua'ateje calé ricá”. Marí que caja numájica rijló piyuque ina'uqué nacú, micho'otaño nuchaya ajopana ina'uqué e'iyá.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Ina'uquéjloje penaje i'imacá nucá. Pu'uhuaré ina'uqué quemacare nunacu liyá, Tupana amárojla nachaje. Eyá pu'uhuaré nemacare Tupana Pechu nacú, uncá Tupana amálajo nachaje ripachá.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 ’Nujhua'atéjena i'imacale, ajopana ña'ajeño ca'ajná icá najhua'ató jahuacáca'alo ñacarelana chojé. Ihuacára'ajeño jimaje ca'ajná nahuá'aje icá, nahuajácaloje icá penaje. Maare que ri'imajica ee ijló, ihuó la'aniyo na'apejé méqueca ipura'ajico najhua'até ichayo.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Riphájicaja rená chojé ijló quéchami ipura'ajico ichayo. Ejéchami Tupana quemájica ijló méqueca imájica najló —que Jesús quemacá najló.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Cajrú ina'uqué i'imaño re. E apú quemari Jesusjlo:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Jesús quemari rijló:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 E Jesús quemari piño najló piyuque:
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Eyá Jesús i'imari yucu najló marí que, rehuíña'atacaloje necá rinacu penaje:
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Marí caje aú ri'ijnachiya ripéchuhua marí que: “¿Meque nula'alájica a'ajnejí? Nuhue'epí uncá riphálaje riñacarelana chojé, nulamá'atacaloje ricá richu penaje”, que ri'ijnachíyaca ripéchuhua.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 E caja marí que riphíchaca ripechu nacú: “Palani ca'ajná nucajya'atácajla piyuque riñacarelana, nula'acáloje apú richaje ñópo'ojloca rapumí chojé penaje. Richojé nulamá'ataje piyuque a'ajnejí nujña'ajícare numena e'iyayá, nunane hua'ató.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Nuñapátajicaja ricá numaje: ‘Chuhua re cajrú a'ajnejí nucapi. Júpija ri'imajica’. Ñaquele chuhua nuhuatána'ajica nusápaca'ala liyá. Nojñaje cajrú no'ojnehuá. Yuhuéra'acajo nacú nu'umajé. Queyajúpani caja nu'umajica, que ri'imajica nojló”, que ripechu i'imichaca.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 E'iyonaja Tupana quemíchari rijló: “Uncá huani ina'uquélari ta picá. Chuhuajá lapí pitaca'ajica. ¿Eta, nacaje pilamá'atacare pijluhua, najlo chi riyurejo?” que Tupana quemíchaca rijló. Caja quetana riyucuna.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Jesús quemari piño najló:
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 E Jesús quemari ra'apiyatéjenajlo:
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Tupana palamane iná cajmuchá inajlo, iná napona hua'até. A'ajnejí, a'arumacaji, quele chaje iná cajmuchá, iná napona hua'até.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Ihue'epí cupira'aphana nacojé. Uncá nejátala nacaje icha ijí, najña'acáloje richa najluhua penaje. Uncá caja a'ajnejí ñacarelana i'imalá najló, nalamá'atacaloje najluhua a'ajnejí richojé penaje. Tupánaja calé a'arí najló ajñacaje. Cupira'aphana chaje íqui'ica Tupana huátaca icá.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Iná huo ca'acochu nacaje nacú, uncá ra'alá iná ñaté, iná i'imacáloje richaje júpica marí eja'ahuá chu penaje.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Uncá caja ihue'epila méqueca la'acana, i'imacáloje richaje júpica marí eja'ahuá chu penaje. Majopéjari ricá. Eta ¿naje ihuó ca'aró apú nacaje nacú?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 ’Ihue'epí caja a'ahuaná ihuí nacojé. Uncá risápala. Uncá caja riña'alá rijluhua a'arumacaji, ra'acáloje rinacuhuá penaje. E'iyonaja richá'ata a'arumacaji ripalacha aú. Cajrú huani le'ejepelari, ne'emacánami chu, Salomonmi chu i'imacá. E'iyonaja uncá richá'atala a'ahuaná ihuí palá nojé ra'arumacá aú.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Mequetánajloje penaje calé a'ahuaná ihuí. Chuhuajá que iná amaca ricá, muní que rihuijíño'oco. E'iyonaja palá amácanami ricá Tupana palamane. A'ahuaná ihuí chaje ra'ajica rinacojó icá, a'arumacaji i'imacáloje ijló penaje. ¡Meque huejápaja huani ipechu Tupana chojé caphí!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Tupana a'arí rinacojó icá. Ñaquele ihuó ca'aniyo nacaje nacú. Imaniya: “¿Na huajñaje? ¿Na hue'erajé?” que.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Necá, uncá hue'epílaño Tupana nacojé, ricaja calé nahue'epí natucumó. Eyá Tupana hue'epiri icá, ra'acáloje ijló nacaje ila'acare nacú camu'ují penaje.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Ihue'epí itucumó pamineco Tupana huacára'aca que la'acana, rihuátaca que la'acana caje. Raú ra'ajé ijló a'ajnejí, a'arumacaji, caje macá.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 ’Nujhua'atéjena, huejápaja icá. Iquero'oniyo. Nora'apá quemari inacu, i'imacáloje rijhua'até je'echú chu penaje. Palani rijló marí que ila'acana palá.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Eco a'atá piyuque inane ajopana ina'uquejlo rihuemí penaje. Ejomi a'ajé camu'ují la'acáñojlo liñeru. Marí que la'acana aú Tupana a'ajeri ijló nacaje je'echú chu i'imajica huacajé. Re uncá nacaje tajnálajo iliyá. Uncá caja ata'acáchina mujlúca'alajeño richojé nacaje ata'ajé. Uncá caja pi'iréjena apichátalaje iliyá nacaje.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Iná i'ijnatá iná péchuhua nacaje íqui'i iná huátacare nacú. Iná huátacachu íqui'i nacaje je'echú chu i'imacare, iná i'ijnatá caja iná péchuhua rinacu. Eyá iná huátacachu íqui'ija nacaje marí eja'ahuá chu i'imacare, iná i'ijnatá caja iná péchuhua rinacu.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Palá rila'acá necá, i'imaño ripé lamá'ataqueja rihuátacana nacú. Rihuacára'a najñaca na'ajnehuá ra'apiyá. Pu'ují napechu i'imacá raú.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Apala riphá lapí jenaji que ca'ajná, apala riphá lapihuá ca'ajná. E'iyonaja riphata rijhua'até sápajeño cajmuruna rihuátacana nacú. Raú rila'á necá palá. Pu'ují napechu i'imacá raú.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 — ausente —
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 — ausente —
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 E Pedro quemari Jesúsjlo:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Jesús quemari rijló:
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 E caja ricarihuate i'ijnari ají que ya'ajnaje. Júpija huani ri'imacá rejo. E caja ehuaja ripa'ó rapumí chuhuá. Iphari rijhua'até sápajeri nacú. Amari rila'acá palá rihuacára'aca ricá que.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Aú ricarihuate la'arí ricá palá. Ra'á ricá piyuque rinane amájeri penaje.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Eyá uncá ina'uquélari ri'imaquela, rimajla marí que ricarihuate nacú ya'ajná jo'ó ri'imaqué huacajé: “¡Meque júpija huani nuhuacára'ajeri malá'ataca ricó rehuá!” Marí que ripechu i'imacajla aú riqueño'ójla ricarihuate hua'até sápajeño ña'atácana, achiñana, inaana hua'até. Cajrú ra'ajnehuá ajñacana nacú ri'imajla. Cajrú i'iracaje i'iracana nacú caja ca'ajná ri'imacajla. Yuhuéra'acajo nacú ca'ajná ri'imajla.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Huajátacajo ricarihuate ipháquela rinacu marí que rila'acá e'iyá ee, rihuajajla ricá íqui'i huani. Ajopana, uncá jema'alaño nahuacára'ajeri ja'apiyá, hua'até rijña'ájla chapú caje panacu.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Re ca'ajná apú hua'até sápajeri. Rihue'epí palá naca ricarihuate huátaca rila'acá. E'iyonaja uncá rema'alá ra'apiyá. Uncá caja riculá rila'ajona, rila'acáloje ricá raú penaje. Marí que rila'acá aú ricarihuate ña'atájeri ricá cajrú huani.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Re ca'ajná apú, uncá rihue'epila palá naca ricarihuate huátaca rila'acá. Aú rila'á ricá menáhuaca, uncá paala rila'acá. Marí caje chona nahuajá iná. E'iyonaja huejápaja calé rihuajaca ricá. Apú ca'ajná hue'epiri palá quemachi nacaje rihuacára'ajeri huátacare la'acana nacojé. Ripechu locópa'ala rihuacára'ajeri huátaca rila'acá ricá. Apú ca'ajná hue'epiri huejápaja rihuacára'ajeri huátacare la'acana nacojé. Ripechu locópa'ala caja rihuacára'ajeri huátaca rila'acá rijló nacaje.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Nucá i'ijnari majó Tupana Pechu a'ajé ina'uqué naquiyánajlo. Palani ri'imaquela nojló, ñaqué ri'imacajla me'etení.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Nujña'ajica chapú caje panacu aquijñojo. Camu'ují nu'ujnataca nupéchuhua a'ajná nuphájica richojé ejená.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Apala ipechu i'imá nunacu marí que: “Ricá la'ajeri palá ina'uqué pechu, nayúcha'aco piyá pachácaca.” Ipechu i'imaniya ilé que. Uncá ilé que calé ri'imajica ina'uquejlo. Nupuráca'alo a'acana nanacojó jimaje chapú napechu i'imajica no'opiyá jema'ajeño nacú.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Maare eyá a'ajná ño'ojó ina'uqué pechu i'imajé chapú panacuhuácaca. Marí que ca'ajná ri'imajica. Apú ca'ajná i'imajeri riyajalo hua'até. Re ca'ajná hueji quele riyani. Pajluhua té'ela quele necá piyuque riyani hua'até. Hueji quele nanaquiyana pechu i'imajé ca'ajná iyamá nacú chapú. Eyá iyamá pechu i'imajé ca'ajná hueji quele nacú chapú.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Nupuráca'alo ja'apiyá jema'ajeño jimaje rara'apá pechu ca'ajná i'imajé ri'irí nacú chapú. Ri'irí pechu ca'ajná i'imajé chapú rara'apá nacú. Chapú ca'ajná roló pechu i'imajica rutu nacú. Rutu pechu ca'ajná i'imajé roló nacú chapú. Ruyajneru pechu ca'ajná i'imajé chapú ru'urinó nacú. Ru'urinó pechu ca'ajná i'imajé chapú ruyajneru nacú. Marí que ne'emajica pajhua'atéchaca, nanaquiyana a'acale nanacojó nupuráca'alo —que Jesús quemacá najló.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jesús quemari piño najló:
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Carená apho'ocá aú rihuilaphe ejo, imá nacú: “Ima'aní penaje i'imajeri”. Imacá queja ima'aní moco'ocá maare.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 ¡Pajlácachina icá! Icá la'añó icó palá la'ajeño que ina'uqué ijlú chuja. E'iyonaja uncá ñaqué calé icá. Icá hue'epiño méquechamica juni ja'ajico je'echú chojé yacá'acano aú. Ñaqué caja ihue'epica nacaje nacojé te'erí chaje yacá'acano aú. Eta, maare nucá ijhua'até me'etení. E'iyonaja uncá ihue'epila na penájeca Tupana huacára'aca nucá majó —que Jesús quemacá najló.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Jesús quemari piño najló:
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Apú ca'ajná quemari pinacu: “Pu'uhuaré la'ajeri ricá” que, uncá pachá pa'alá pilehuéricare huemí rijló. Raú ca'ajná rihuata pihuá'acana ihuacára'ajeri chaje, rilamá'atacaloje pijhua'até ricá penaje. Rihuá'ajica ee picá, pilamá'atajla ricá rijhua'até iñe'epú chuhuá ja'apácana nacú, rihuá'aca piyá picá ihuacára'ajeri ejo. Rihuá'aquela picá rejo, ra'apátajla picá policíajlo. Ricá piño ca'arijla picá ra'apiyá ina'uqué huajáquelana chojé.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Numá pijló, uncá pácho'olojla richiyá. Pa'atájla pilehuéricare huemí rijló, quéchami pácho'ojla richiyá.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.