Mateus 12
Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs VC
1 Variryundamu ji̱ta riryamiryi̱jada Jesúsveda racabyimu jaruusiñi̱. Jiryatiy rijechi̱jada sisa̱ datyavavyeda daryaju̱, rijyo̱ta̱da rotyatityiyada jibyedaju̱ra jaruusibyi variy.
1 Atravessava Jesus os campos de trigo num dia de sábado. Seus discípulos, tendo fome, começaram a arrancar as espigas para comê-las.
2 Ridyiyadanumatiy Varyisévuvedabay riva, ru̱teda variy siva Jesús: “Ya̱jnu̱y, yisa̱ datyavay jvaarya jiryatiy ju̱bachara jiituyada rundamu jvaayadaju̱ra.”
2 Vendo isto, os fariseus disseram-lhe: Eis que teus discípulos fazem o que é proibido no dia de sábado.
3 Su̱teda Jesús variy ruuva Varyisévuvedabay: “¿Ne jiryeñiquettara catera padye didye, nu̱tyura sivaayada Davyíbe sajachi̱jadanumatiy, nu̱tyura? yisa̱ vichavabetya.
3 Jesus respondeu-lhes: Não lestes o que fez Davi num dia em que teve fome, ele e seus companheiros,
4 Nu̱tyuramusiy sajayada Ju̱denu rorivyimu, nu̱tyuramusiy, si̱byeda ji̱tara pa̱, jiryatiy ribeñu̱yada Ju̱denu jiyadaju̱ra, jiryatiy ju̱bachara riibyedajisidyerya, daryaday ju̱bachara rijyu̱ sisa̱ vichavabejisiy varintyidyerya, jiryatiy vinu caserdótevyeda jbyedaju̱ rani̱cha pa̱ day.
4 como entrou na casa de Deus e comeu os pães da proposição? Ora, nem a ele nem àqueles que o acompanhavam era permitido comer esses pães reservados só aos sacerdotes.
5 ¿Daryantyamu̱y ne jiryeñiquettara Muyusésibe nu̱rya Ju̱denu jtedamu day, nu̱tyuramusiy ruuvaañu̱yada caserdótevyedabay Ju̱denu rorivyimu, nu̱tyuramusiy, jiituyada rundamu? Ne ti̱ jiyasayada riva varidyeryi.
5 Não lestes na lei que, nos dias de sábado, os sacerdotes transgridem no templo o descanso do sábado e não se tornam culpados?
6 Ri̱tatye ji̱ta jiryiva: Sani̱cha ti̱qui nijya̱mi̱ jiyu, jiryatiy jaryiñu̱ ramusiy Ju̱denu roriñi̱.
6 Ora, eu vos declaro que aqui está quem é maior que o templo.
7 Jiryetyi datya̱da ta̱ra ránique jirya niquejada: Radyiryu̱y ji̱tara jantyutya̱da, ne vinu jiryatiy ru̱ntatya yasi̱ rimu, jiryeryi jiyasayadava̱ riy jiryatimyu̱ ne jiyasayadatavadyeryi.
7 Se compreendêsseis o sentido destas palavras: Quero a misericórdia e não o sacrifício... não condenaríeis os inocentes.
8 Tapi Nijya̱mi̱denu ji̱ta jiituyada runda ja̱mi̱ day.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor também do sábado.
9 Saya̱da ji̱ta Jesús jadchintyi, sajayada riintye̱ryanijyovimu variy.
9 Partindo dali, Jesus entrou na sinagoga.
10 Mityamusiy savicha̱da nu̱ vanu jomutu susa̱ñubay jasiy. Ruutaja̱doda ji̱ta variñi̱ Jesús: “¿Samiryavidye Ju̱denu diya mi̱sadeda jiituyada rundamu, varimyatamu̱y ne?” Riñi jachipiya̱jada tu̱chuta̱da rivani̱.
10 Encontrava-se lá um homem que tinha a mão seca. Alguém perguntou a Jesus: É permitido curar no dia de sábado? Isto para poder acusá-lo.
11 Su̱teda Jesús variy ruuva: “¿Mi̱ra jiryetyenu, ti̱quide jasi̱ti̱, mi̱, saryityi ju̱u̱y sa̱si̱ jiituyada rundamu vataju̱vimu, nevidye sa̱sipyata variy ravimusiñi̱?
11 Jesus respondeu-lhe: Há alguém entre vós que, tendo uma única ovelha e se esta cair num poço no dia de sábado, não a irá procurar e retirar?
12 ¡Ta̱ jaryivya̱ju̱ samurichevay nijya̱mi̱ simusiy jasi̱! Ramuni̱ samirya Ju̱denu diya vurya̱jvaarya samirya jvaayada jiituyada rundamu.”
12 Não vale o homem muito mais que uma ovelha? É permitido, pois, fazer o bem no dia de sábado.
13 Jadchiy ji̱ta su̱teda Jesús siva jomutu susa̱ñubay: “Ya̱ratyara jijyomutu.” Saratya̱da vanubay varirya, rata̱rya̱jada variy yibivaju̱ nu̱tyu rataryarantiy.
13 Disse, então, àquele homem: Estende a mão. Ele a estendeu e ela tornou-se sã como a outra.
14 Rimya̱seda ji̱ta Varyisévuvedabay, rityu̱chudoda variy sayaro̱ju̱ Jesúsyu: “¿Nu̱tyuramusiy vu̱ryi jvañi̱, nu̱tyuramusiy?”
14 Os fariseus saíram dali e deliberaram sobre os meios de o matar.
15 Sadatya̱da ji̱ta Jesús jiryatiy ru̱varyu̱yada Varyisévuvedabañi̱, sanumuteda variy jadchiy. Richiityari̱jada rajuuvay variñi̱, sami̱sadeda ji̱ta ti̱ta̱ju̱ variy jasiryi.
15 Jesus soube disso e afastou-se daquele lugar. Uma grande multidão o seguiu, e ele curou todos os seus doentes.
16 Su̱teda ji̱ta variy ruuva: “Ne jirya̱datyanu tavajyu̱ raynchiy.”
16 Proibia-lhes formalmente falar disso,
17 Rani̱ ji̱ta jto̱tadedara Ju̱denuju̱ tu̱chu̱bay niquejada, Isayíyasiy jtyati̱bay, jiryatiy saniquejada:
17 para que se cumprisse o anunciado pelo profeta Isaías:
18 — ausente —
18 Eis o meu servo a quem escolhi, meu bem-amado em quem minha alma pôs toda sua a afeição. Farei repousar sobre ele o meu Espírito e ele anunciará a justiça aos pagãos.
19 — ausente —
19 Ele não disputará, não elevará sua voz; ninguém ouvirá sua voz nas praças públicas.
20 — ausente —
20 Não quebrará o caniço rachado, nem apagará a mecha que ainda fumega, até que faça triunfar a justiça.
21 — ausente —
21 Em seu nome as nações pagãs porão sua esperança {Is 42,1-4}.
22 Jadchiy ji̱ta ruuti̱ta̱da Jesúsmuju̱ni̱ vanu bayantuti̱bay jiryatiy ni̱sipyuryiñi̱, niquejasa̱ risa̱ju̱ni̱. Sami̱sadeda ji̱ta variñi̱ sa̱tidye nique variy niquejasa̱bay, su̱nu̱yasubeda ji̱ta varintyi.
22 Apresentaram-lhe, depois, um possesso cego e mudo. Jesus o curou de tal modo, que este falava e via.
23 Rityi̱tta̱da ji̱ta nijya̱nvabe variñi̱, ruutaja̱doda variy: “¿Neviy ni̱ sani̱cha Davyíbe jasi̱ jiñu day?”
23 A multidão, admirada, dizia: Não será este o filho de Davi?
24 Rityuva̱chodanumatiy Varyisévuvedabarya ruutaja̱doda, ru̱teda ji̱ta variy ruuva: “Vinu bayantu nutyityu̱ Satanásimyusiy sani jatyajaya̱sara jiñu vanuriy bayantuveda nijya̱nvavyasiy.”
24 Mas, ouvindo isto, os fariseus responderam: É por Beelzebul, chefe dos demônios, que ele os expulsa.
25 Sadatya̱danumatiy Jesúsra rijechipiya̱jada, su̱teda ji̱ta variy ruuva: “Riryiñumatiy panaryi̱ jiñique̱yadamu curaca nijya̱nvay nu̱ñi riy jiñijyu̱, rirya̱raay variyu, mityanuma ra̱ma̱cho̱ rivyicha̱da variy; vicha̱daja̱nvay jarye ra̱ju̱raay varintyiyu. Varimyata rorijya̱nvantyi, riryiñumatiy panaryi̱ jiñique̱yadamu nu̱ñi riy jiñijyu̱ntidye, ne riryichuru̱y variy.
25 Jesus, porém, penetrando nos seus pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo será destruído. Toda cidade, toda casa dividida contra si mesma não pode subsistir.
26 Daryaday ravicha Satanásiy nusu̱yadamuntiy; riryityi panaryi̱ jiñique̱yadamu Satanásivyeda jiñijyu̱ntidye, ¿nu̱tyichiñuma ra̱suru̱y sansu̱yada varintyi, nu̱tyichiy?
26 Se Satanás expele Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Raryityi jatya Satanásimyusiryi bayantuveda, ¿chi̱ vanu̱yadata rijetyasara jiryetyevadyeryi bayantuveda nijya̱nvavyasidye, chi̱? Ramuni̱tiy rirya̱dityanu jiryetyevarya jiryecyarayada.
27 E se eu expulso os demônios por Beelzebul, por quem é que vossos filhos os expulsam? Por isso, eles mesmos serão vossos juízes.
28 Ray ji̱ta raryi jatya Ju̱denu Jnututa riy bayantuveda nijya̱nvavyasiy, ranuma Ju̱denu nusu̱yada rañi jti̱ jiryimu.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que expulso os demônios, então chegou para vós o Reino de Deus.
29 ¿Nu̱tyuramusiy ti̱ jayadasa̱ra̱ ravimu saroriy vanu vanu̱rya nu̱tyu savichasara bayantu nutyityu̱, nu̱tyuramusiy? Ne saryi jay ya̱tidye so̱varya sabarya variy, tetya sapuchusa̱siy munatyayu. Rivasiy ji̱ta sa̱so̱varya sabarya.
29 Como pode alguém penetrar na casa de um homem forte e roubar-lhe os bens, sem ter primeiro amarrado este homem forte? Só então pode roubar sua casa.
30 Mi̱ni̱tyimyu̱ ne vichasara risa̱ jvaañu, savichasara ji̱ta rayaro̱ju̱; daryadantyi mi̱nintyimyu̱ ne jmu̱tyaru̱rye, jiryatiy rañi ju̱tye̱ryaniryu̱ryi nijya̱nvay, su̱resara variryi.
30 Quem não está comigo está contra mim; e quem não ajunta comigo, espalha.
31 Ramuni̱ ri̱tay jiryiva: Sa̱ramityaniy Ju̱denura juuchuveda ti̱ta̱ju̱ nijya̱nvavya, ti̱ta̱ju̱ rirya̱vityiye̱yadiva jarye; vinu rityi javityiye̱ñi̱ Ju̱denu Jnutu, ne sa̱ramityaniy Ju̱denu ruuvara.
31 Por isso, eu vos digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não lhes será perdoada.
32 Mi̱ni̱tyi ra̱nique sayaro̱ju̱ Nijya̱mi̱denu, sa̱ramityaniy mitya rajye̱rya. Mi̱nintyi ji̱ta ra̱nique sayaro̱ju̱ Ju̱denu Jnutu, ne sa̱ramityaniy mityara saniquejada, ne vinu diye, dantyamu̱y ne ju̱na̱reju̱.”
32 Todo o que tiver falado contra o Filho do Homem será perdoado. Se, porém, falar contra o Espírito Santo, não alcançará perdão nem neste século nem no século vindouro.
33 “Jirya̱ntya datya samiy vu̱vyichasa̱danchiy, nu̱tyu ni̱nu, raryityi vicha samiñu, darya samijyo raryicha rajontidye; raryityi vicha nicyara̱ñu, darya nicyara̱jyo raryicha rajo varintyidye. Tapi vu̱dyetyara ni̱nu nu̱ñi rajonchiy daryaju̱.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e seu fruto bom, ou dizeis que é má e seu fruto, mau; porque é pelo fruto que se conhece a árvore.
34 ¡Codityevay rapu̱ryamiy! ¿Nu̱tyichiy jirya̱nique samirya tara, nu̱tyichiy? jiryatiy nicyara̱myi daryaju̱ jirye. Vuryi̱tosiy ji̱ta rasipyatachara niquejada daryaju̱, jiryatiy vu̱beyada vu̱jechimyura.
34 Raça de víboras, maus como sois, como podeis dizer coisas boas? Porque a boca fala do que lhe transborda do coração.
35 Daryaday sivaachara samiy nijya̱mi̱ra samiy jvaayadantiy, jiryatiy rajontay sajachiy samirya jachipiya̱jadamusiy. Sivaachara jamirya vicharara va̱cha jvaayada, jiryatiy rajontay sajachiy va̱cha jachipiya̱jadamusiy.
35 O homem de bem tira boas coisas de seu bom tesouro. O mau, porém, tira coisas más de seu mau tesouro.
36 Ri̱tay ji̱ta jiryiva: Ti̱ta̱ju̱ niquejada jiryatiy vu̱ñique mityara, vurya̱day murichenura ramurichirya Ju̱denu murichenutadeda rundamu.
36 Eu vos digo: no dia do juízo os homens prestarão contas de toda palavra vã que tiverem proferido.
37 Tapi vu̱ñiquejadamusiy ji̱ta sa̱jtay Ju̱denu vu̱ñi̱cha samivye, varimyata sa̱jtay vu̱ñi̱cha nicyara̱myi.”
37 É por tuas palavras que serás justificado ou condenado.
38 Jadchiy ji̱ta ru̱mutya̱jada Ju̱denu niquejada datyanuvay tevabe, Varyisévuveda tevabe jarye ruusa̱ju̱ni̱: “Datyanu̱, nu̱vya̱ta diyada yimusiy riva mityamusiy dityadoda.”
38 Então alguns escribas e fariseus tomaram a palavra: Mestre, quiséramos ver-te fazer um milagre.
39 Su̱mutya̱jada ji̱ta Jesús variryi: “Nijya̱nvay jamirya vichavay, jiryatiy rityochicharani̱ Ju̱denu nu̱tyu rityochichara jmuchanuvedacanumiryi jivyatuy, riñi va̱tasara rana̱cho̱ mityamusiy dityadoda. Ne rirya̱diy ji̱ta riva mityamusiy dityadoda day, vinu ra jiryatiy sabayada Ju̱denu Jonásibenchiy tu̱chodara, ni̱tiy vichanu̱yada ta̱riy Ju̱denuju̱ tu̱chu̱.
39 Respondeu-lhes Jesus: Esta geração adúltera e perversa pede um sinal, mas não lhe será dado outro sinal do que aquele do profeta Jonas:
40 Tapi nu̱tyu savicha̱da Jonásibe mumurundamiy ti̱ta̱ju̱ quiva̱suma vimu, daryaday sa̱chasara Nijya̱midenu mumurundamiy ti̱ta̱ju̱ mucadinubentiy.
40 do mesmo modo que Jonas esteve três dias e três noites no ventre do peixe, assim o Filho do Homem ficará três dias e três noites no seio da terra.
41 Ñíñivye ja̱nvay bayanumiy ji̱ta ra̱nubesumiy tamitya rundamu, rirya̱tidye tu̱chuta riy diye vichavay, tapi rivyitya paru̱yada variy riva ta̱riy jivyicha̱da, rityuva̱chodanumatirya Jonásibe niquejada Ju̱denunchiy. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jaryi datyara simusiy Jonásibe, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay variy simu day.
41 No dia do juízo, os ninivitas se levantarão com esta raça e a condenarão, porque fizeram penitência à voz de Jonas. Ora, aqui está quem é mais do que Jonas.
42 Nana̱nubesiy ji̱ta ranro nutyityu̱toda bayanu tamitya rundamu, nana̱tidye tu̱chuta variryi diye vichavay, jiryatiy naditi̱jada mucadi su̱tyeryamusiy, nana̱tidye tuva̱chura Sadumú̱bay datya̱da. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jiyu, jaryi datyarava̱ju̱ Sadumú̱bamyusiy, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay ramusiy simu day.”
42 No dia do juízo, a rainha do Sul se levantará com esta raça e a condenará, porque veio das extremidades da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. Ora, aqui está quem é mais do que Salomão.
43 “Sasipyatedanumatiy bayantu jamirya vichara sivasiy vanu, savu̱taya̱numaya̱ vassatova variy, sava̱tana̱ya̱ rana̱cho̱ samityo yajiju̱ jasityi sani nta ya̱jiituy. Ne sasarye ji̱ta daryaju̱ra.
43 Quando o espírito impuro sai de um homem, ei-lo errante por lugares áridos à procura de um repouso que não acha.
44 Jadchiy ji̱ta sajachipiya̱: Ra̱ta̱ryava̱ ri̱bivaju̱ day. Sasaryenuvi̱ ji̱tani̱ vanuntiy, nu̱tyu mitya roriy nunichara, samiy jdutyasara nta ti̱ta̱ju̱ra.
44 Diz ele, então: Voltarei para a casa donde saí. E, voltando, encontra-a vazia, limpa e enfeitada.
45 Jadchiy ji̱ta saya, sapu̱chiy yisa̱ju̱ riy danu̱ju̱ñijyate bayantu rapu̱ryamiy, jiryatiy jamirya vichavavya̱ju̱ simusiryi. Rije ji̱ta jivyicha̱daju̱ jasiy siva. Sa̱ma̱cho̱ ji̱ta vanu variy jaryi jamiryanu ruumusiy, ta̱riy jivyicha̱da jiyadaju̱. Daryaday ra̱chasara rijyu̱ diye vichavay nijya̱nvay nicyara̱myintyi.”
45 Vai, então, buscar sete outros espíritos piores que ele, e entram nessa casa e se estabelecem aí; e o último estado daquele homem torna-se pior que o primeiro. Tal será a sorte desta geração perversa.
46 Saniquejadanumatiy Jesús darya ruuva nijya̱nvay, mityamusiy nanuvicha̱da raniñu̱y bimu Jesús jno̱dabay, sataryi̱vedabatya, riñi va̱ta̱da sana̱cho̱, rirya̱tidye tu̱chu sisa̱.
46 Jesus falava ainda à multidão, quando veio sua mãe e seus irmãos e esperavam do lado de fora a ocasião de lhe falar.
47 Ti̱ tu̱choda variy siva: “Nanuraniy yino̱da bimu, jityeryi̱vedata, riñi va̱ta jiñe̱cho̱ rirya̱tidye tu̱chu yisa̱.”
47 Disse-lhe alguém: Tua mãe e teus irmãos estão aí fora, e querem falar-te.
48 Su̱mutya̱jada ji̱ta variñi̱ tu̱chu̱: “¿Miñu̱ña̱ ri̱no̱da, miñu̱y? ¿Mi̱ra ratyeryi̱, mi̱?”
48 Jesus respondeu-lhe: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Saratya̱danumatirya jijyomutu riñe̱cho̱ yisa̱ datyavavyedabay, su̱teda variy: “Jiñu̱tyiñada ri̱no̱da, jivyetyiryi ratyeryi̱vedantiy.
49 E, apontando com a mão para os seus discípulos, acrescentou: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Tapi mi̱ni̱tyi jvaaryu̱rya ratiy sava̱ta rajye̱ Jarichumuvichi̱ jvaayada day, ni̱ni̱ ji̱ta ratyeryi̱ day, ri̱tyamutu jarye, ri̱no̱da jarye ruusa̱ju̱.”
50 Todo aquele que faz a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.