Mateus 12
Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs NVT
1 Variryundamu ji̱ta riryamiryi̱jada Jesúsveda racabyimu jaruusiñi̱. Jiryatiy rijechi̱jada sisa̱ datyavavyeda daryaju̱, rijyo̱ta̱da rotyatityiyada jibyedaju̱ra jaruusibyi variy.
1 Por aquele tempo, Jesus estava caminhando pelos campos de cereal, num sábado. Seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas e comê-las.
2 Ridyiyadanumatiy Varyisévuvedabay riva, ru̱teda variy siva Jesús: “Ya̱jnu̱y, yisa̱ datyavay jvaarya jiryatiy ju̱bachara jiituyada rundamu jvaayadaju̱ra.”
2 Alguns fariseus os viram e protestaram: “Veja, seus discípulos desobedecem à lei colhendo cereal no sábado!”.
3 Su̱teda Jesús variy ruuva Varyisévuvedabay: “¿Ne jiryeñiquettara catera padye didye, nu̱tyura sivaayada Davyíbe sajachi̱jadanumatiy, nu̱tyura? yisa̱ vichavabetya.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Nu̱tyuramusiy sajayada Ju̱denu rorivyimu, nu̱tyuramusiy, si̱byeda ji̱tara pa̱, jiryatiy ribeñu̱yada Ju̱denu jiyadaju̱ra, jiryatiy ju̱bachara riibyedajisidyerya, daryaday ju̱bachara rijyu̱ sisa̱ vichavabejisiy varintyidyerya, jiryatiy vinu caserdótevyeda jbyedaju̱ rani̱cha pa̱ day.
4 Ele entrou na casa de Deus e, com seus companheiros, comeram os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer.
5 ¿Daryantyamu̱y ne jiryeñiquettara Muyusésibe nu̱rya Ju̱denu jtedamu day, nu̱tyuramusiy ruuvaañu̱yada caserdótevyedabay Ju̱denu rorivyimu, nu̱tyuramusiy, jiituyada rundamu? Ne ti̱ jiyasayada riva varidyeryi.
5 E vocês não leram na lei de Moisés que os sacerdotes de serviço no templo podem trabalhar no sábado?
6 Ri̱tatye ji̱ta jiryiva: Sani̱cha ti̱qui nijya̱mi̱ jiyu, jiryatiy jaryiñu̱ ramusiy Ju̱denu roriñi̱.
6 Eu lhes digo: há alguém aqui maior que o templo!
7 Jiryetyi datya̱da ta̱ra ránique jirya niquejada: Radyiryu̱y ji̱tara jantyutya̱da, ne vinu jiryatiy ru̱ntatya yasi̱ rimu, jiryeryi jiyasayadava̱ riy jiryatimyu̱ ne jiyasayadatavadyeryi.
7 Vocês não teriam condenado meus discípulos inocentes se soubessem o significado das Escrituras: ‘Quero que demonstrem misericórdia, e não que ofereçam sacrifícios’.
8 Tapi Nijya̱mi̱denu ji̱ta jiituyada runda ja̱mi̱ day.”
8 Pois o Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
9 Saya̱da ji̱ta Jesús jadchintyi, sajayada riintye̱ryanijyovimu variy.
9 Então Jesus foi à sinagoga local,
10 Mityamusiy savicha̱da nu̱ vanu jomutu susa̱ñubay jasiy. Ruutaja̱doda ji̱ta variñi̱ Jesús: “¿Samiryavidye Ju̱denu diya mi̱sadeda jiituyada rundamu, varimyatamu̱y ne?” Riñi jachipiya̱jada tu̱chuta̱da rivani̱.
10 onde viu um homem que tinha uma das mãos deformada. Os fariseus perguntaram a Jesus: “A lei permite curar no sábado?”. Esperavam que ele dissesse “sim”, para que pudessem acusá-lo.
11 Su̱teda Jesús variy ruuva: “¿Mi̱ra jiryetyenu, ti̱quide jasi̱ti̱, mi̱, saryityi ju̱u̱y sa̱si̱ jiituyada rundamu vataju̱vimu, nevidye sa̱sipyata variy ravimusiñi̱?
11 Jesus respondeu: “Se um de vocês tivesse uma ovelha e ela caísse num poço no sábado, não trabalharia para tirá-la de lá?
12 ¡Ta̱ jaryivya̱ju̱ samurichevay nijya̱mi̱ simusiy jasi̱! Ramuni̱ samirya Ju̱denu diya vurya̱jvaarya samirya jvaayada jiituyada rundamu.”
12 Quanto mais vale uma pessoa que uma ovelha! Sim, a lei permite que se faça o bem no sábado”.
13 Jadchiy ji̱ta su̱teda Jesús siva jomutu susa̱ñubay: “Ya̱ratyara jijyomutu.” Saratya̱da vanubay varirya, rata̱rya̱jada variy yibivaju̱ nu̱tyu rataryarantiy.
13 Em seguida, disse ao homem: “Estenda a mão”. Ele a estendeu, e ela foi restaurada e ficou igual à outra.
14 Rimya̱seda ji̱ta Varyisévuvedabay, rityu̱chudoda variy sayaro̱ju̱ Jesúsyu: “¿Nu̱tyuramusiy vu̱ryi jvañi̱, nu̱tyuramusiy?”
14 Então os fariseus convocaram uma reunião para tramar um modo de matá-lo.
15 Sadatya̱da ji̱ta Jesús jiryatiy ru̱varyu̱yada Varyisévuvedabañi̱, sanumuteda variy jadchiy. Richiityari̱jada rajuuvay variñi̱, sami̱sadeda ji̱ta ti̱ta̱ju̱ variy jasiryi.
15 Jesus, sabendo o que planejavam, retirou-se daquela região. Muitos o seguiram, e ele curou todos os enfermos que havia entre eles.
16 Su̱teda ji̱ta variy ruuva: “Ne jirya̱datyanu tavajyu̱ raynchiy.”
16 Contudo, advertiu-lhes que não revelassem quem ele era.
17 Rani̱ ji̱ta jto̱tadedara Ju̱denuju̱ tu̱chu̱bay niquejada, Isayíyasiy jtyati̱bay, jiryatiy saniquejada:
17 Cumpriu-se, assim, a profecia de Isaías a seu respeito:
18 — ausente —
18 “Vejam meu Servo, aquele que escolhi. Ele é meu Amado; nele tenho grande alegria. Porei sobre ele meu Espírito, e ele proclamará justiça às nações.
19 — ausente —
19 Não lutará nem gritará, nem levantará a voz em público.
20 — ausente —
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a chama que já está fraca. Por fim, ele fará que a justiça seja vitoriosa.
21 — ausente —
21 E seu nome será a esperança de todo o mundo”.
22 Jadchiy ji̱ta ruuti̱ta̱da Jesúsmuju̱ni̱ vanu bayantuti̱bay jiryatiy ni̱sipyuryiñi̱, niquejasa̱ risa̱ju̱ni̱. Sami̱sadeda ji̱ta variñi̱ sa̱tidye nique variy niquejasa̱bay, su̱nu̱yasubeda ji̱ta varintyi.
22 Então levaram até Jesus um homem cego e mudo que estava possuído por um demônio. Jesus o curou, e ele passou a falar e ver.
23 Rityi̱tta̱da ji̱ta nijya̱nvabe variñi̱, ruutaja̱doda variy: “¿Neviy ni̱ sani̱cha Davyíbe jasi̱ jiñu day?”
23 Admirada, a multidão perguntou: “Será que este homem é o Filho de Davi?”.
24 Rityuva̱chodanumatiy Varyisévuvedabarya ruutaja̱doda, ru̱teda ji̱ta variy ruuva: “Vinu bayantu nutyityu̱ Satanásimyusiy sani jatyajaya̱sara jiñu vanuriy bayantuveda nijya̱nvavyasiy.”
24 No entanto, quando os fariseus souberam do milagre, disseram: “Ele só expulsa demônios porque seu poder vem de Belzebu, o príncipe dos demônios”.
25 Sadatya̱danumatiy Jesúsra rijechipiya̱jada, su̱teda ji̱ta variy ruuva: “Riryiñumatiy panaryi̱ jiñique̱yadamu curaca nijya̱nvay nu̱ñi riy jiñijyu̱, rirya̱raay variyu, mityanuma ra̱ma̱cho̱ rivyicha̱da variy; vicha̱daja̱nvay jarye ra̱ju̱raay varintyiyu. Varimyata rorijya̱nvantyi, riryiñumatiy panaryi̱ jiñique̱yadamu nu̱ñi riy jiñijyu̱ntidye, ne riryichuru̱y variy.
25 Jesus conhecia os pensamentos deles e respondeu: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma cidade ou família dividida contra si mesma se desintegrará.
26 Daryaday ravicha Satanásiy nusu̱yadamuntiy; riryityi panaryi̱ jiñique̱yadamu Satanásivyeda jiñijyu̱ntidye, ¿nu̱tyichiñuma ra̱suru̱y sansu̱yada varintyi, nu̱tyichiy?
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido e luta contra si mesmo. Seu reino não sobreviverá.
27 Raryityi jatya Satanásimyusiryi bayantuveda, ¿chi̱ vanu̱yadata rijetyasara jiryetyevadyeryi bayantuveda nijya̱nvavyasidye, chi̱? Ramuni̱tiy rirya̱dityanu jiryetyevarya jiryecyarayada.
27 Se eu expulso demônios pelo poder de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
28 Ray ji̱ta raryi jatya Ju̱denu Jnututa riy bayantuveda nijya̱nvavyasiy, ranuma Ju̱denu nusu̱yada rañi jti̱ jiryimu.
28 Mas, se expulso demônios pelo Espírito de Deus, então o reino de Deus já chegou até vocês.
29 ¿Nu̱tyuramusiy ti̱ jayadasa̱ra̱ ravimu saroriy vanu vanu̱rya nu̱tyu savichasara bayantu nutyityu̱, nu̱tyuramusiy? Ne saryi jay ya̱tidye so̱varya sabarya variy, tetya sapuchusa̱siy munatyayu. Rivasiy ji̱ta sa̱so̱varya sabarya.
29 Afinal, quem tem poder para entrar na casa de um homem forte e saquear seus bens? Somente alguém ainda mais forte, alguém capaz de amarrá-lo e saquear sua casa.
30 Mi̱ni̱tyimyu̱ ne vichasara risa̱ jvaañu, savichasara ji̱ta rayaro̱ju̱; daryadantyi mi̱nintyimyu̱ ne jmu̱tyaru̱rye, jiryatiy rañi ju̱tye̱ryaniryu̱ryi nijya̱nvay, su̱resara variryi.
30 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo na verdade trabalha contra mim.
31 Ramuni̱ ri̱tay jiryiva: Sa̱ramityaniy Ju̱denura juuchuveda ti̱ta̱ju̱ nijya̱nvavya, ti̱ta̱ju̱ rirya̱vityiye̱yadiva jarye; vinu rityi javityiye̱ñi̱ Ju̱denu Jnutu, ne sa̱ramityaniy Ju̱denu ruuvara.
31 “Por isso eu lhes digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Mi̱ni̱tyi ra̱nique sayaro̱ju̱ Nijya̱mi̱denu, sa̱ramityaniy mitya rajye̱rya. Mi̱nintyi ji̱ta ra̱nique sayaro̱ju̱ Ju̱denu Jnutu, ne sa̱ramityaniy mityara saniquejada, ne vinu diye, dantyamu̱y ne ju̱na̱reju̱.”
32 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem neste mundo nem no mundo por vir.
33 “Jirya̱ntya datya samiy vu̱vyichasa̱danchiy, nu̱tyu ni̱nu, raryityi vicha samiñu, darya samijyo raryicha rajontidye; raryityi vicha nicyara̱ñu, darya nicyara̱jyo raryicha rajo varintyidye. Tapi vu̱dyetyara ni̱nu nu̱ñi rajonchiy daryaju̱.
33 “Uma árvore é identificada por seus frutos. Se a árvore é boa, os frutos serão bons. Se a árvore é ruim, os frutos serão ruins.
34 ¡Codityevay rapu̱ryamiy! ¿Nu̱tyichiy jirya̱nique samirya tara, nu̱tyichiy? jiryatiy nicyara̱myi daryaju̱ jirye. Vuryi̱tosiy ji̱ta rasipyatachara niquejada daryaju̱, jiryatiy vu̱beyada vu̱jechimyura.
34 Raça de víboras! Como poderiam homens maus como vocês dizer o que é bom e correto? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Daryaday sivaachara samiy nijya̱mi̱ra samiy jvaayadantiy, jiryatiy rajontay sajachiy samirya jachipiya̱jadamusiy. Sivaachara jamirya vicharara va̱cha jvaayada, jiryatiy rajontay sajachiy va̱cha jachipiya̱jadamusiy.
35 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau.
36 Ri̱tay ji̱ta jiryiva: Ti̱ta̱ju̱ niquejada jiryatiy vu̱ñique mityara, vurya̱day murichenura ramurichirya Ju̱denu murichenutadeda rundamu.
36 Eu lhes digo: no dia do juízo, vocês prestarão contas de toda palavra inútil que falarem.
37 Tapi vu̱ñiquejadamusiy ji̱ta sa̱jtay Ju̱denu vu̱ñi̱cha samivye, varimyata sa̱jtay vu̱ñi̱cha nicyara̱myi.”
37 Por suas palavras vocês serão absolvidos, e por elas serão condenados”.
38 Jadchiy ji̱ta ru̱mutya̱jada Ju̱denu niquejada datyanuvay tevabe, Varyisévuveda tevabe jarye ruusa̱ju̱ni̱: “Datyanu̱, nu̱vya̱ta diyada yimusiy riva mityamusiy dityadoda.”
38 Alguns dos mestres da lei e fariseus vieram a Jesus e disseram: “Mestre, queremos que nos mostre um sinal de sua autoridade”.
39 Su̱mutya̱jada ji̱ta Jesús variryi: “Nijya̱nvay jamirya vichavay, jiryatiy rityochicharani̱ Ju̱denu nu̱tyu rityochichara jmuchanuvedacanumiryi jivyatuy, riñi va̱tasara rana̱cho̱ mityamusiy dityadoda. Ne rirya̱diy ji̱ta riva mityamusiy dityadoda day, vinu ra jiryatiy sabayada Ju̱denu Jonásibenchiy tu̱chodara, ni̱tiy vichanu̱yada ta̱riy Ju̱denuju̱ tu̱chu̱.
39 Jesus, porém, respondeu: “Vocês pedem um sinal porque são uma geração perversa e adúltera, mas o único sinal que lhes darei será o do profeta Jonas.
40 Tapi nu̱tyu savicha̱da Jonásibe mumurundamiy ti̱ta̱ju̱ quiva̱suma vimu, daryaday sa̱chasara Nijya̱midenu mumurundamiy ti̱ta̱ju̱ mucadinubentiy.
40 Pois, assim como Jonas passou três dias e três noites no ventre do grande peixe, o Filho do Homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ñíñivye ja̱nvay bayanumiy ji̱ta ra̱nubesumiy tamitya rundamu, rirya̱tidye tu̱chuta riy diye vichavay, tapi rivyitya paru̱yada variy riva ta̱riy jivyicha̱da, rityuva̱chodanumatirya Jonásibe niquejada Ju̱denunchiy. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jaryi datyara simusiy Jonásibe, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay variy simu day.
41 “No dia do juízo, os habitantes de Nínive se levantarão contra esta geração e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!
42 Nana̱nubesiy ji̱ta ranro nutyityu̱toda bayanu tamitya rundamu, nana̱tidye tu̱chuta variryi diye vichavay, jiryatiy naditi̱jada mucadi su̱tyeryamusiy, nana̱tidye tuva̱chura Sadumú̱bay datya̱da. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jiyu, jaryi datyarava̱ju̱ Sadumú̱bamyusiy, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay ramusiy simu day.”
42 A rainha de Sabá também se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
43 “Sasipyatedanumatiy bayantu jamirya vichara sivasiy vanu, savu̱taya̱numaya̱ vassatova variy, sava̱tana̱ya̱ rana̱cho̱ samityo yajiju̱ jasityi sani nta ya̱jiituy. Ne sasarye ji̱ta daryaju̱ra.
43 “Quando um espírito impuro deixa uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso, mas não o encontra.
44 Jadchiy ji̱ta sajachipiya̱: Ra̱ta̱ryava̱ ri̱bivaju̱ day. Sasaryenuvi̱ ji̱tani̱ vanuntiy, nu̱tyu mitya roriy nunichara, samiy jdutyasara nta ti̱ta̱ju̱ra.
44 Então, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’. Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Jadchiy ji̱ta saya, sapu̱chiy yisa̱ju̱ riy danu̱ju̱ñijyate bayantu rapu̱ryamiy, jiryatiy jamirya vichavavya̱ju̱ simusiryi. Rije ji̱ta jivyicha̱daju̱ jasiy siva. Sa̱ma̱cho̱ ji̱ta vanu variy jaryi jamiryanu ruumusiy, ta̱riy jivyicha̱da jiyadaju̱. Daryaday ra̱chasara rijyu̱ diye vichavay nijya̱nvay nicyara̱myintyi.”
45 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes. Assim acontecerá com esta geração perversa”.
46 Saniquejadanumatiy Jesús darya ruuva nijya̱nvay, mityamusiy nanuvicha̱da raniñu̱y bimu Jesús jno̱dabay, sataryi̱vedabatya, riñi va̱ta̱da sana̱cho̱, rirya̱tidye tu̱chu sisa̱.
46 Enquanto Jesus falava à multidão, sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, pedindo para falar com ele.
47 Ti̱ tu̱choda variy siva: “Nanuraniy yino̱da bimu, jityeryi̱vedata, riñi va̱ta jiñe̱cho̱ rirya̱tidye tu̱chu yisa̱.”
47 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor”.
48 Su̱mutya̱jada ji̱ta variñi̱ tu̱chu̱: “¿Miñu̱ña̱ ri̱no̱da, miñu̱y? ¿Mi̱ra ratyeryi̱, mi̱?”
48 Jesus respondeu: “Quem é minha mãe? Quem são meus irmãos?”.
49 Saratya̱danumatirya jijyomutu riñe̱cho̱ yisa̱ datyavavyedabay, su̱teda variy: “Jiñu̱tyiñada ri̱no̱da, jivyetyiryi ratyeryi̱vedantiy.
49 Então apontou para seus discípulos e disse: “Vejam, estes são minha mãe e meus irmãos.
50 Tapi mi̱ni̱tyi jvaaryu̱rya ratiy sava̱ta rajye̱ Jarichumuvichi̱ jvaayada day, ni̱ni̱ ji̱ta ratyeryi̱ day, ri̱tyamutu jarye, ri̱no̱da jarye ruusa̱ju̱.”
50 Quem faz a vontade de meu Pai no céu é meu irmão, minha irmã e minha mãe”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.