Lucas 11
Ju̱denu jto̱ nijya̱nvamyu (YADNT) vs ARIB
1 Tarundamu ji̱ta sajoráñu̱yada Jesús. Sajorámyu̱yadanumatiy, su̱teda ji̱ta sisa̱ datyavay tenu yiva: “Ya̱datyanu joráyadata nu̱ntyidye, nu̱tyu sadatyadoda Juán Bautístabaryi yisa̱ datyavay daryantidye.”
1 Estava Jesus em certo lugar orando e, quando acabou, disse-lhe um dos seus discípulos: Senhor, ensina-nos a orar, como também João ensinou aos seus discípulos.
2 — ausente —
2 Ao que ele lhes disse: Quando orardes, dizei: Pai, santificado seja o teu nome; venha o teu reino;
3 — ausente —
3 dá-nos cada dia o nosso pão cotidiano;
4 — ausente —
4 e perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo aquele que nos deve; e não nos deixes entrar em tentação, {mas livra-nos do mal.}
5 — ausente —
5 Disse-lhes também: Se um de vós tiver um amigo, e se for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 — ausente —
6 pois que um amigo meu, estando em viagem, chegou a minha casa, e não tenho o que lhe oferecer;
7 Tama̱ saryi jmutya̱ sajaamyicyu jiryorivyimusiñi̱, tama̱: Ne ya̱jarupanta ray. Mutanusaranuma raryorijyu̱day, radyedyeñu jarye rajyiitutyaniy risa̱ju̱. Ne vana̱y rañubesumiy, ne nu̱tyichiy raryiche̱ tara ji.
7 e se ele, de dentro, responder: Não me incomodes; já está a porta fechada, e os meus filhos estão comigo na cama; não posso levantar-me para te atender;
8 Ri̱tatye jiryiva, dañumamu̱y ne sa̱nubesumiy tara sa̱yadaju̱ni̱ jiryatiy sani̱cha sajaamyicyu, ramusiy ji̱ta, jiryatiy sayasanta̱nchani̱, sa̱day nubesumiy sa̱tidye sa̱y tarani̱, ratiy sava̱ta.
8 digo-vos que, ainda que se levante para lhos dar por ser seu amigo, todavia, por causa da sua importunação, se levantará e lhe dará quantos pães ele precisar.
9 Ri̱tay ji̱ta variy jiryiva: Vurya̱ma̱ jachiñu̱yencha Ju̱denuvara vu̱vya̱tara, sa̱sa̱y ji̱ta variy vu̱rya; vurya̱ma̱ va̱ta̱numucha Simu rana̱cho̱, vurya̱sarye ji̱ta varirya; vurya̱ma̱ natuye̱yencha rorijyu̱mu, Sa̱muttay ji̱ta variy vurya̱jisirya rorijyu̱.
9 Pelo que eu vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai e achareis; batei, e abrir-se-vos-á;
10 Tapi ni̱tiy jachiñu̱yencha, sa̱jmutya̱ varirya; ni̱tiy va̱ta̱numucha rana̱cho̱ntiy, sa̱sarye varintyirya; ni̱tiy natuye̱yencha rorijyu̱mu, daryaday ra̱muttay variy saju̱ntiy.
10 pois todo o que pede, recebe; e quem busca acha; e ao que bate, abrir-se-lhe-á.
11 ¡Saryityi jachiñu̱y dera siva jijye̱ñi̱ quiva̱, sa̱ni̱tiy sa̱y codyidyeñi̱!
11 E qual o pai dentre vós que, se o filho lhe pedir pão, lhe dará uma pedra? Ou, se lhe pedir peixe, lhe dará por peixe uma serpente?
12 Varimyata sa̱tiy jachiñu̱y jijye̱vyara tavaryi jvada, ¡sa̱ni̱tiy sa̱y norityu varidyeñi̱!
12 Ou, se pedir um ovo, lhe dará um escorpião?
13 Jirye ji̱ta, jiryatiy jamirya vichavay jiryedye, jiryetyi datya sa̱yada tara samirya riy jidyedyeñu, ta̱ jaryivya̱ju̱ sa̱sa̱y Vu̱jye̱ Jarichumuvichi̱ Yintu vu̱y, vu̱tyi jachiñu̱y sivani̱.”
13 Se vós, pois, sendo maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais dará o Pai celestial o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Jadchiy ji̱ta sajatya̱dani̱ bayantu niquejasa̱ vanubavyasiy. Sasipyatedanumatiy vanuvasiy, saniquejada ji̱ta vanu variy. Rityi̱tta̱da ji̱ta nijya̱nvay varirya.
14 Estava Jesus expulsando um demônio, que era mudo; e aconteceu que, saindo o demônio, o mudo falou; e as multidões se admiraram.
15 Rityevay ji̱ta jteda variy: “Bayantu nutyityu̱ Satanásimyusiy sajatyajaya̱sara riy bayantuveda nijya̱nvavyasiy.”
15 Mas alguns deles disseram: É por Belzebu, o príncipe dos demônios, que ele expulsa os demônios.
16 Rityevay ji̱ta rañi jantyaru̱yada saniy Jesús, riñi va̱ta̱da rana̱cho̱ mityamusiy datya̱da jarichumusirya simu.
16 E outros, experimentando-o, lhe pediam um sinal do céu.
17 Jesús ji̱ta sadatyanu̱yadanumatirya rijechipiya̱jada, su̱teda variy ruuva: “Riryiñumatiy panaryi̱ jiñique̱yadamu curaca nijya̱nvay nu̱ñi riy jiñi̱jyu̱, rirya̱jraay variyu, mityanuma ra̱ma̱cho̱ rivyicha̱da variy.
17 Ele, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo será assolado, e casa sobre casa cairá.
18 Daryaday ravicha Satanásiy nusu̱yadamuntiy; riryityi panaryi̱ jiñique̱yadamu Satanásivyeda jiñi̱jyu̱, ¿nu̱tyichiñuma ra̱suru̱y sansu̱yada varintyi, nu̱tyichiy? tapi jiryi̱tay ray jatya Satanásiy vanu̱yadata riy bayantuveda nijya̱nvavyasiy.
18 Ora, pois, se Satanás está dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Pois dizeis que eu expulso dos demônios por Belzebu.
19 Raryityi jatya Satanásimyusiryi bayantuveda, ¿chi̱ vanu̱yadata rijetyasara jiryetyevadyeryi bayantuveda nijya̱nvavyasidye, chi̱? Ramuni̱tiy rirya̱dityanu jiryetyevarya jiryecyarayada.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam os vossos filhos? Por isso eles mesmos serão os vossos juizes.
20 Ray ji̱ta raryi jatya Ju̱denu jana̱ta riy bayantuveda, riti̱ma̱ Ju̱denu nusu̱yada variy jiryimu.
20 Mas, se é pelo dedo de Deus que eu expulso os demônios, logo é chegado a vós o reino de Deus.
21 Su̱nu̱tyanumatiy vanu̱ryara jivyichajo, jiryatiy jvatya̱ti̱ daryaju̱ni̱, ne ti̱ jvaay varirya sabarya mitya, rama̱cho̱ samirya ti̱ta̱ju̱ variy.
21 Quando o valente guarda, armado, a sua casa, em segurança estão os seus bens;
22 Sasiijetyanumatiy jiryatiy vanu̱ryava̱ju̱ni̱, saryi vuunu ji̱ta variñi̱, saryi so̱vay simusirya yivatya̱, ranijyu̱tiy sani vanu̱y, saryi sa̱ñuve varirya vanu̱rya barya so̱vachara jichiityari̱vamyu.
22 mas, sobrevindo outro mais valente do que ele, e vencendo-o, tira-lhe toda a armadura em que confiava, e reparte os seus despojos.
23 Mi̱ni̱tyimyu̱ ne vichasara risa̱ jvaañu, savichasara ji̱ta rayaro̱ju̱; daryadantyi mi̱nintyimyu̱ ne jmu̱tyaru̱rye, jiryatiy rañi ju̱tye̱ryaniryu̱ryi nijya̱nvay, su̱resara variryi.”
23 Quem não é comigo, é contra mim; e quem comigo não ajunta, espalha.
24 “Sasipyatedanumatiy bayantu jamirya vichara sivasiy vanu, savu̱taya̱numaya̱ vassatova variy, sava̱tana̱ya̱ rana̱cho̱ samityo yajiju̱, jasityi sani nta ya̱jiituy. Netimyu̱ ne sasaryedara, sajachipiya̱ ji̱ta variy: Ra̱ta̱ryava̱ ri̱bivaju̱ day.
24 Ora, havendo o espírito imundo saindo do homem, anda por lugares áridos, buscando repouso; e não o encontrando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Sasaryenuvi̱ ji̱ta ntani̱ vanu, nu̱tyu roriy nunichara, mitya roriy, samiy jdutyasara ti̱ta̱ju̱ra.
25 E chegando, acha-a varrida e adornada.
26 Saya ji̱ta variy, sapu̱chiy yisa̱ju̱ riy danu̱ju̱ñijyate bayantu rapu̱ryamiy, jiryatiy jaryi jamirya vichavavya̱ju̱ simusiryi. Rije ji̱ta jivyicha̱daju̱ jasiy siva. Sa̱ma̱cho̱ ji̱ta vanu variy jaryi jamiryanu, ta̱riy jivyicha̱da jiyadaju̱.”
26 Então vai, e leva consigo outros sete espíritos piores do que ele e, entrando, habitam ali; e o último estado desse homem vem a ser pior do que o primeiro.
27 Jadchiy ji̱ta Jesús niquejadasa̱ra̱ju̱, nanuniquejasubeda tanu̱qui vaturu̱y nijya̱nvajyuu cabyimusiy, nani̱teda variy siva Jesús: “Jchana̱tyasanu̱y ji̱ta nada, jiryatiy nanurupachodate jivyimusitye ji, nanurupatyadedate jí̱tya̱ varintyi ji.”
27 Ora, enquanto ele dizia estas coisas, certa mulher dentre a multidão levantou a voz e lhe disse: Bem-aventurado o ventre que te trouxe e os peitos em que te amamentaste.
28 Su̱mutya̱jada ji̱ta Jesús variñada: “Jchana̱tyasavavya̱ju̱ ji̱ta riy, rityi tuva̱chusara ramu Ju̱denu niquejada.”
28 Mas ele respondeu: Antes bem-aventurados os que ouvem a palavra de Deus, e a observam.
29 Riñe̱yaru̱yadanumatiy nijya̱nvay variñi̱ Jesús, sajo̱ta̱da ji̱ta niquejada variy: “Diye vichavay ji̱ta jamirya vichavadye. Rivya̱tasara ji̱ta rana̱cho̱ mityamusiy dityadoda. Ne rirya̱diy ji̱ta riva mityamusiy dityadoda, vinu rá jiryatiy sabayada Ju̱denu Jonásibenchiy tu̱chodara.
29 Como afluíssem as multidões, começou ele a dizer: Geração perversa é esta; ela pede um sinal; e nenhum sinal se lhe dará, senão o de Jonas;
30 Tapi Jonásibetya rañi̱cha̱da vatanu̱ni̱ rijyu̱ Ñíñivye ja̱nvabe, daryaday sa̱cha Nijya̱mi̱denu diye vichavajyu̱ntiy.
30 porquanto, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, também o Filho do homem o será para esta geração.
31 Nana̱nubesiy ji̱ta ranro nutyityu̱toda bayanu tamitya rundamu, nana̱tidye tu̱chuta variryi diye vichavay, jiryatiy naditi̱jada mucadi su̱tyeryamusiy, nana̱tidye tuva̱chura Sadumú̱bay datya̱da. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jiyu, jaryi datyarava̱ju̱ Sadumú̱bamyusiy, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay ramusiy simu day.
31 A rainha do sul se levantará no juízo com os homens desta geração, e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão; e eis, aqui quem é maior do que Salomão.
32 Ñíñivye ja̱nvay bayanumiy ji̱ta ra̱nubesumiy tamitya rundamu, rirya̱tidye tu̱chuta riy diye vichavay, tapi rivyitya paru̱yada variy riva ta̱riy jivyicha̱da, rityuva̱chodanumatirya Jonásibe niquejada Ju̱denunchiy. Dañuma sani̱cha ti̱qui vanu jaryi datyara simusiy Jonásibe, dantyamu̱y ne rityuva̱churu̱y diye nijya̱nvay variy simu day.”
32 Os homens de Nínive se levantarão no juízo com esta geração, e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas; e eis aqui quem é maior do que Jonas.
33 “Vu̱ryupañumatirya no̱no̱siiy, ne vu̱dyutya variy tajirya, dantyamu̱y ne vu̱myutanu tarata varirya. Vu̱bey ji̱ta rabajyonchayu, rirya̱tidye diy jañu̱vye jasiy riva rádá.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar oculto, nem debaixo do alqueire, mas no velador, para que os que entram vejam a luz.
34 Vu̱ñi̱siy ji̱ta vu̱vyu̱ no̱no̱siiy; samichityirya vu̱ñi̱siy, jiryatiy vu̱jechipiya̱sara samirya jvaacharanijyu̱, ti̱ta̱ju̱ vu̱vyu̱ ji̱ta ra̱cha variy no̱no̱mu day; netimyu̱ raryi jnu̱y vu̱ñi̱siy samiryana̱cho̱, vu̱vyu̱ ji̱ta raryicha variy nupocudi.
34 A candeia do corpo são os olhos. Quando, pois, os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, quando forem maus, o teu corpo será tenebroso.
35 Vuryi̱nu̱tyata̱ta vu̱y, rañuma vichasara nupocudi vu̱ño̱no̱.
35 Vê, então, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 Panujotiy vuryivara no̱no̱, ne nupocudide tara variy vuryiva, vurye̱cha variy vandamu ti̱ta̱ju̱, nu̱tyu rano̱no̱nu̱chara no̱no̱siiy daryá vu̱jyu̱.”
36 Se, pois, todo o teu corpo estiver iluminado, sem ter parte alguma em trevas, será inteiramente luminoso, como quando a candeia te alumia com o seu resplendor.
37 Saniquejada cabyimu Jesús, samusuyada ji̱ta ti̱qui Varyisévu jbyedaju̱ variñi̱. Sajayada ji̱ta Jesús jibyedaju̱, sata̱ñuvejada ji̱ta variy jmyijyomu.
37 Acabando Jesus de falar, um fariseu o convidou para almoçar com ele; e havendo Jesus entrado, reclinou-se à mesa.
38 Sati̱tta̱da ji̱ta Varyisévu variñi̱ Jesús, jiryatimyu̱ ne sasuuta̱dara jijyomutu jimyitya̱ju̱.
38 O fariseu admirou-se, vendo que ele não se lavara antes de almoçar.
39 Su̱teda ji̱ta Nutyityu̱ variñi̱: “Jirye Varyisévuveda ji̱ta rañi suutasara rarudivasiy jatusiidye, siidye jarye, jiryevyimu ji̱tara paradoda day, va̱cha vichasa̱da jarye.
39 Ao que o Senhor lhe disse: Ora vós, os fariseus, limpais o exterior do corpo e do prato; mas o vosso interior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e maldade.
40 ¡Si̱tenu datyi̱sa̱miy jirye! Ni̱ni̱ ji̱ta jiryatiy su̱ndejadara jiryatiy vuryivara, nu̱tyu ni̱ni̱day rañi ju̱dejadantirya jiryatiy vu̱vyimuntirya.
40 Loucos! quem fez o exterior, não fez também o inferior?
41 Jirya̱ma̱ sa̱y ji̱ta samiy jiryevyimu jachipiya̱jadata riy jantyuyadavay, ti̱ta̱ju̱ ra̱cha samirya Ju̱denu diya variy jiryejyu̱.
41 Dai, porém, de esmola o que está dentro do copo e do prato, e eis que todas as coisas vos serão limpas.
42 Jiii, ráni̱tte jiryejyu̱te, rá, Varyisévuveda. Jiryemyurichenu daryaju̱ Ju̱denu jiyaru̱ryaju̱ra nutasaratera, jiryatiy jiryejye̱vyechu jmyichara jaryedoju̱ra, dantyamu̱y ne jirya̱jachipityara vase vichasa̱da, dantyamu̱y ne jiryejeryuvu̱y dityadodara Ju̱denu va̱tasara. Jirya̱ma̱ jvaayasiy daryá, jiryatiy daraju̱y nu̱chara jiyura Ju̱denu va̱tasara, dantyamu̱y ne jirya̱paru̱y riva murichedoda Ju̱denu jiyaru̱rya, tapi daryatya ru̱tay saniquejada.
42 Mas ai de vós, fariseus! porque dais o dízimo da hortelã, e da arruda, e de toda hortaliça, e desprezais a justiça e o amor de Deus. Ora, estas coisas importava fazer, sem deixar aquelas.
43 ¡Jiii, ta̱ju̱na̱te darya jiryejyu̱te day, ta̱ju̱, Varyisévuveda! Jiryeñi va̱tasara daryaju̱ rana̱cho̱ samirya ma̱sajoncha ma̱sa̱da ju̱tye̱ryanijyovimu, jiryi̱canuy jaryintyirya mu̱chuvedantiy jiryatiy rimyu̱chuvay nijya̱nvay samiy jidyetya̱data pudásamu jirye.
43 Ai de vós, fariseus! porque gostais dos primeiros assentos nas sinagogas, e das saudações nas praças.
44 Jiii, ta̱ju̱na̱te darya jiryejyu̱te day, ta̱ju̱, jiryatiy jiryevyicha daryaju̱ nu̱tyu bapyo puryerya, jiryatiy riryaniya̱ nijya̱nvay rancha jiñiya̱resiy.”
44 Ai de vós! porque sois como as sepulturas que não aparecem, sobre as quais andam os homens sem o saberem.
45 Su̱mutya̱jada ji̱ta ti̱qui niquejada datyi̱ variñi̱ Jesús: “Nu̱jerye yavityiye̱ jirya niquejadata.”
45 Disse-lhe, então, um dos doutores da lei: Mestre, quando dizes isso, também nos afrontas a nós.
46 Su̱teda ji̱ta Jesús variy siva: “¡Jiii, ta̱ jaryi niquejada datyavañi̱te jiryevyichasarate day, ta̱ju̱! Jiryetyiityataniy daryaju̱ nijya̱nvarya tiityasara, jiryedyetyadodata, jiryatimyu̱ ne vinu jiryejyomutu jana̱ta jiryejye̱tyo̱ru̱chara raniy, jiryatiy ne vinu jiryivaaryu̱rya daryatiy jiryeñi jvaatyaniryu̱y nijya̱nvarya.
46 Ele, porém, respondeu: Ai de vós também, doutores da lei! porque carregais os homens com fardos difíceis de suportar, e vós mesmos nem ainda com um dos vossos dedos tocais nesses fardos.
47 ¡Acuu jiryedyeri̱dentya day! jiryatiy jiryeryoriicharara bapyo roriy rijechipityasa̱daju̱ Ju̱denuju̱ tu̱chuvabe, jiryatiy ru̱veda jiryemyunatyavaberyi.
47 Ai de vós! porque edificais os túmulos dos profetas, e vossos pais os mataram.
48 Ramuni̱ jiryedyi samirya riva jimyunatyavabe vichasa̱da, jiryatiy ru̱veda riy Ju̱denuju̱ tu̱chuvabe, jirye ji̱ta roriichara daryaju̱ra bapyo roriy rijechipityasa̱daju̱.
48 Assim sois testemunhas e aprovais as obras de vossos pais; porquanto eles os mataram, e vós lhes edificais os túmulos.
49 — ausente —
49 Por isso diz também a sabedoria de Deus: Profetas e apóstolos lhes mandarei; e eles matarão uns, e perseguirão outros;
50 — ausente —
50 para que a esta geração se peçam contas do sangue de todos os profetas que, desde a fundação do mundo, foi derramado;
51 — ausente —
51 desde o sangue de Abel, até o sangue de Zacarias, que foi morto entre o altar e o santuário; sim, eu vos digo, a esta geração se pedirão contas.
52 Jiii, ráni̱tte jiryejyu̱te rá, niquejada datyavay, jiryatiy jiryecho̱vamya̱ra yevyi nta, ratatiy riryi datya nijya̱nvarya Ju̱denu niquejada. Ne jiryejeryu̱yada nta ramu Ju̱denu niquejada day, daryaday jiryi̱bayada tavayjisintyirya ramu jayadantiy.”
52 Ai de vós, doutores da lei! porque tirastes a chave da ciência; vós mesmos não entrastes, e impedistes aos que entravam.
53 — ausente —
53 Ao sair ele dali, começaram os escribas e os fariseus a apertá-lo fortemente, e a interrogá-lo acerca de muitas coisas,
54 — ausente —
54 armando-lhe ciladas, a fim de o apanharem em alguma coisa que dissesse.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.