Gênesis 31
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs VC
1 Yun te ni jini soꞌo Jacob ja ka kani seꞌe Labán kuentu nuu ka kaꞌan de:
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Te suni ni jini de ja ñayiꞌu saꞌa Labán ja tu kaꞌan mani guaꞌa ka ña de, nagua ni osaꞌa de ndee nuu inka ni jino ni de.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Yun te jiñaꞌa Jitoꞌo nuu Jacob:
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 Yun te ni kana ña Jacob jin ñasiꞌi de Raquel vi Lea ndee yuku nuu ka oo ndikachi yun.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 Te jiñaꞌa de:
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 Te ka ndiaꞌa nuu maa ni ja nduku ndee ndevaꞌa san ja jinokuechi san nuu tata yua ni.
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 Te yua ni, chi ninoꞌo ni xndaꞌu ña de jin san, te vaa ja ni jino uxi jichi ja ndasama de yaꞌu san. Su ia Dios, chi tu jandetu ya ja saꞌa ña de in jakueꞌe.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 Chi nuu ni okaꞌan de: “Kiti ka ndaku pintu kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu pintu. Axi nuu ni okaꞌan de: “Kiti kaa ndee letra yika kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu ka ndee letra yika ti.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Saa ni kuu ja ni kindee ia Dios kiti yua ni, te ni ndataa ya ti nuu san.
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 Te ja ni kuu in jichi guaa maa yoo ka tatnaꞌa ndikachi kuu, te ni jani san ja ni ndanenuu san, te ni jini san ja ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu kiti yii ja ka taa ña jin kiti siꞌi yun.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 Te nuu jani yun ni kachi ia jinokuechi nuu Dios: “Jacob”. Te jiñaꞌa san: “Yaꞌa oo san”.
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 Te ni kachi ya: “Kondiaꞌa guaꞌa te kuni ron ja kiti yii ka tatnaꞌa jin kiti siꞌi yaꞌa, chi ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu ti, chi ja ni jini ndiꞌi rin nagua saꞌa ña Labán jin ron.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Chi maa rin kuu Dios ja ni skuni ña Betel nuu ni joso ron texeꞌen siki in yuu, te yun ni kee yuꞌu ron nuu rin. Vitna te ndakoo, te ndee nuu ñuu yaꞌa, te kuanoꞌo ñuu ni kaku ron”, kachi ya ―jiñaꞌa de nuu nduu ñasiꞌi de.
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Yun te ka jiñaꞌa Raquel jin Lea:
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Chi vi suaꞌa ni ka ondaꞌu san na kuinio ñayiu inka ñuu, chi ja ni xiko ña de, te ja ni jaa ni jiꞌi de ndiꞌi yaꞌu ja ni ndakiꞌin ña ni.
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 Te su guaa ni ndakindee ia Dios ndiꞌi ja ni onevaꞌa yua san, te ni ndataa ya nuu ni, chi kuenta in in sein jin seꞌe san kuu. Te yun guaa vitna te saꞌa ni ndiꞌi nagua ni kaꞌan ia Dios nuu ni ―ka jiñaꞌa ña.
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 Yun te ni ndakoo Jacob, te ni skaa de ndiꞌi seꞌe de vi ñasiꞌi de yata kameyu.
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 Te ni janu ichi de ndiꞌi kiti ni niꞌi de vi ndiꞌi ja ni jinkonevaꞌa de ñuu Padan-aram, te kuanoꞌokuei de nuu oo tata de Isaac ñuu tnii Canaán.
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Su tu Labán oo, chi kuaꞌan de sete de ndikachi de, guaa ni niꞌi Raquel chuꞌchi yua ña ja ni suꞌu ña.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Te Jacob, chi ni xndaꞌu de Labán, tee tatatnoꞌo arameo, ja tu ni kaxtnoꞌo de ja noꞌo de ñuu de.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 Yun te ni kee yuꞌu de jin ndiꞌi ja nevaꞌa de, te kuaꞌan de ja ni yaꞌa de yute Éufrates, yun te kuaꞌan de ichi yuku ja tnii Galaad.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Te ndee nuu uni kiuu saa ni ka kaxtnoꞌo nuu Labán ja ni jino yuꞌu Jacob kuanoꞌo de ñuu de.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Yun te ni xtutu Labán ñayiu ka kuu tnaꞌa de, te ni ka sondikin de Jacob kuaꞌankuei de, te ndee nuu uja kiuu ja ka ñuꞌu ichi de, te saa ni ka jintnaꞌa ña de yuku ja tnii Galaad.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Su nuu jakuaa saa ni skuni ña ia Dios jin Labán, tatatnoꞌo arameo, nuu jani, te jiñaꞌa ya:
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Yun te ni ka jintnaꞌa ña Labán jin Jacob. Te ja siun ja ni saꞌa Jacob veꞌe saꞌun de in nuu yuku, guaa Labán jin tee ka ndeka tnaꞌa jin de ni ka jakin de veꞌe saꞌun de nuu yuku Galaad yun.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 Te jiñaꞌa Labán nuu Jacob:
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 ¿Te nau ja ni tayuꞌu nuu ni, te ni jino yuꞌu ni vaji ni? ¿Nau ja ni xndaꞌu ña ni, te tu ni kaxtnoꞌo ni nuu san ja ndakuantaꞌu sii ini ña san jin tee ka jita yaa vi ka tee de tamborín vi arpa?
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Te ni ja tu ni jandetu ni visi ja chitu san yuꞌu seꞌe ñani kueli san jin sesiꞌi san, te ndakuantaꞌu nuu tnaꞌo. Maa ndia ni, guaa vi na saꞌa in ñayiu ndukueꞌe saꞌa ni vitna.
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 Nuu siun chi kuu saꞌa ña san in jakueꞌe jin ni, su nuu jakuaa ni kaꞌan ia Dios tata yua ni nuu san, te kachi ya: “Koto maa ron masu ja koskiti ini tnaꞌa ron jin Jacob” kachi ya.
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Su nuu ja noꞌo ni kaꞌan ni, chi ni ndioo ndija ini ni ja ndenta ni veꞌe tata yua ni, ¿su nau ja ni suꞌu ni chuꞌchi san? ―jiñaꞌa de.
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Yun te ni kaꞌan Jacob nuu Labán, te jiñaꞌa de:
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Su nuu ja ndee in ñayiu ka oo jin san yaꞌa nukuꞌun ni ja nevaꞌa chuꞌchi ni, te vi na kui yaꞌa. Te vi jin nuu tnaꞌa kuikion yaꞌa, te ndakaji ni nuu ndatniuu san nuu ja ndakuni ni na in ndatniuu ni, te ndakiꞌin ni ―jiñaꞌa Jacob, chi tu jini de ja ni suꞌu Raquel chuꞌchi yun.
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Saa te ni kiuu Labán xna ka veꞌe saꞌun maa Jacob. Yun te ni ndee de, te ni ndiuu tuku de veꞌe saꞌun Lea vi saa ni ndayaꞌa de veꞌe nduu ñaꞌa ka jinokuechi yun, te tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de. Yun te ni ndee de ja ni ndiuu de veꞌe saꞌun oo Raquel.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Su ni kiꞌin Raquel chuꞌchi yun, te ni chiꞌi ña maꞌñu ja yiꞌi yata kameyu, te ni jinkoo niꞌnu ña. Guaa ni ndanduku Labán nii ini veꞌe yun, su tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Yun te jiñaꞌa ña nuu tata ña:
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Yun te ni kiti ini Jacob, te ni kaꞌan xeen de jin Labán, te jiñaꞌa de:
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 Su vitna ja vi nii ndaa nii nuu ni nuu ndiꞌi ndatniuu nevaꞌa san, ¿te a na in ndatniuu veꞌe ni guaa ni ndaniꞌi ni? Te kani ni yaꞌa vi jin nuu ndiꞌi ñayiu veꞌe ni vi ñayiu veꞌe san, te suu de guaa na vi kaꞌan ndeo guaa oo kuechi.
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 Chi oko kuia yaꞌa ja ni satniuu san nuu ni, te tu saꞌun na in kiuu, te ni kanuu seꞌe ndikachi ni, te ni ndixiꞌu ni, te suni tu na in kiuu te ni jaa san in ndikachi ni.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Te ni in kiuu tu ni ndatenuu ña san kiti ja ni ka ojaꞌni ña kiti xeen, chi ndiꞌi ni ondatniuyaꞌu san. Te ni in ti ña ni ojunaa, chi ni ondatnoꞌo ña maa ni visi kiti ni ka ondoñuꞌu jakuaa axi nduu.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Su sein ndaꞌu guaa vi ni okai san nuu kaꞌni tnoꞌo nduu, te tnoꞌo jakuaa ni okuitnu san jin yuaꞌa ja vi ndee ñuaꞌna kusun san ni okujioo.
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Te saa ni oo san oko kuia veꞌe ni. Uxi kuun kuia ni jinokuechi san nuu ni ja jaꞌa nduu sesiꞌi ni, te iñu kuia ja jaꞌa kiti ni, te ni ndasama ni yaꞌu san ndee uxi jichi.
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Su nuu suaꞌa te tu ia Dios ndi tata jaꞌnu san Abraham, ia Dios xiin nuu yuꞌu niꞌnu tata yua san Isaac ni ojito ña jin san, chi vi jini ndandaa san ja suaꞌa ni ndaꞌa uun san ndatetniuu ña ni nuu siun. Su ia Dios, chi ni jini ya tnundoꞌo ja ni otnaꞌa san jin tniuu ja ni satniuu san jin ndaꞌa san, te yun guaa ni kaꞌan ya jin ni nuu jakuaa ja masu vatu ka saꞌa ni ―jiñaꞌa de.
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Yun te ni kaꞌan Labán nuu Jacob, te jiñaꞌa de:
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Neꞌe ni te na vi saꞌo in tratu ja na vi koo manio, te na vi kondakaꞌan ndi nduo ja siaꞌa ni ka ndatnoꞌo ―jiñaꞌa de.
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Yun te ni kiꞌin Jacob in kava, te ni jani de ja na kokuu in seña.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 Te jiñaꞌa Jacob nuu tnaꞌa de ja na vi xtutui yuu. Te ndiꞌi ni ka xtutu yuu ja ka saꞌa montoo, te siki montoo yuu yun ni ka jaa de xtaa.
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Te ni xnani Labán yun Jegar Sahaduta jin saꞌan arameo. Te Jacob ni xnani Galaad jin saꞌan hebreo.
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Chi ni kaꞌan Labán:
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 vi Mispa, chi ni kachi de:
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Te nuu ja kuni uꞌu ni sesiꞌi san axi nuu ja ndakuaka tnaꞌa ni jin inka ñasiꞌi, te vi siin ka kuu sesiꞌi san, su visi tu na ñayiu ka oo jion, su oo ia Dios ja ndiaꞌa ña ya, te suu ya kuu testiu ndi nduo.
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Te ni kaꞌan ka Labán nuu Jacob:
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Te testiu na kokuu montoo yaꞌa vi testiu na kokuu seña yaꞌa ja vi ni sein ma yaꞌa san yaꞌa ja jaa san siki ni, te ni maa ni ma yaꞌa ni nuu oo montoo yaꞌa ni nuu oo kava ja kuu seña yaꞌa ja jaa ni siki san ja saꞌa ña ni in jakueꞌe.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Te maa ia Dios Abraham vi Dios Nacor guaa na saꞌa ndaa ya kuechi ndi nduo ―jiñaꞌa de.
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 Yun te ni jaꞌni Jacob kiti ja ni soko de nuu ia Dios nuu oo de yuku yun, te ni ndakana de ndiꞌi tnaꞌa kuikin de ja vi kaa de xtaa. Te ndiꞌi de ni ka jaa xtaa, te vi yun ni ka kixin de nuu jakuaa yuku yun.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 Te neꞌe ndevaꞌa ni ndakoo Labán inka kiuu tnee suaꞌa, te ni chitu de nuu señani kueli de vi nuu sesiꞌi de, te ni jikantaꞌu ña de nuu ia Dios. Te ni ndajiokuiin Labán ja ni ndajino de veꞌe nuu oo de.
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.