Gênesis 31
Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NVI
1 Yun te ni jini soꞌo Jacob ja ka kani seꞌe Labán kuentu nuu ka kaꞌan de:
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Te suni ni jini de ja ñayiꞌu saꞌa Labán ja tu kaꞌan mani guaꞌa ka ña de, nagua ni osaꞌa de ndee nuu inka ni jino ni de.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Yun te jiñaꞌa Jitoꞌo nuu Jacob:
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Yun te ni kana ña Jacob jin ñasiꞌi de Raquel vi Lea ndee yuku nuu ka oo ndikachi yun.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Te jiñaꞌa de:
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Te ka ndiaꞌa nuu maa ni ja nduku ndee ndevaꞌa san ja jinokuechi san nuu tata yua ni.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Te yua ni, chi ninoꞌo ni xndaꞌu ña de jin san, te vaa ja ni jino uxi jichi ja ndasama de yaꞌu san. Su ia Dios, chi tu jandetu ya ja saꞌa ña de in jakueꞌe.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Chi nuu ni okaꞌan de: “Kiti ka ndaku pintu kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu pintu. Axi nuu ni okaꞌan de: “Kiti kaa ndee letra yika kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu ka ndee letra yika ti.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Saa ni kuu ja ni kindee ia Dios kiti yua ni, te ni ndataa ya ti nuu san.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Te ja ni kuu in jichi guaa maa yoo ka tatnaꞌa ndikachi kuu, te ni jani san ja ni ndanenuu san, te ni jini san ja ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu kiti yii ja ka taa ña jin kiti siꞌi yun.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Te nuu jani yun ni kachi ia jinokuechi nuu Dios: “Jacob”. Te jiñaꞌa san: “Yaꞌa oo san”.
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Te ni kachi ya: “Kondiaꞌa guaꞌa te kuni ron ja kiti yii ka tatnaꞌa jin kiti siꞌi yaꞌa, chi ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu ti, chi ja ni jini ndiꞌi rin nagua saꞌa ña Labán jin ron.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Chi maa rin kuu Dios ja ni skuni ña Betel nuu ni joso ron texeꞌen siki in yuu, te yun ni kee yuꞌu ron nuu rin. Vitna te ndakoo, te ndee nuu ñuu yaꞌa, te kuanoꞌo ñuu ni kaku ron”, kachi ya ―jiñaꞌa de nuu nduu ñasiꞌi de.
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Yun te ka jiñaꞌa Raquel jin Lea:
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Chi vi suaꞌa ni ka ondaꞌu san na kuinio ñayiu inka ñuu, chi ja ni xiko ña de, te ja ni jaa ni jiꞌi de ndiꞌi yaꞌu ja ni ndakiꞌin ña ni.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Te su guaa ni ndakindee ia Dios ndiꞌi ja ni onevaꞌa yua san, te ni ndataa ya nuu ni, chi kuenta in in sein jin seꞌe san kuu. Te yun guaa vitna te saꞌa ni ndiꞌi nagua ni kaꞌan ia Dios nuu ni ―ka jiñaꞌa ña.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 Yun te ni ndakoo Jacob, te ni skaa de ndiꞌi seꞌe de vi ñasiꞌi de yata kameyu.
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 Te ni janu ichi de ndiꞌi kiti ni niꞌi de vi ndiꞌi ja ni jinkonevaꞌa de ñuu Padan-aram, te kuanoꞌokuei de nuu oo tata de Isaac ñuu tnii Canaán.
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Su tu Labán oo, chi kuaꞌan de sete de ndikachi de, guaa ni niꞌi Raquel chuꞌchi yua ña ja ni suꞌu ña.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Te Jacob, chi ni xndaꞌu de Labán, tee tatatnoꞌo arameo, ja tu ni kaxtnoꞌo de ja noꞌo de ñuu de.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Yun te ni kee yuꞌu de jin ndiꞌi ja nevaꞌa de, te kuaꞌan de ja ni yaꞌa de yute Éufrates, yun te kuaꞌan de ichi yuku ja tnii Galaad.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Te ndee nuu uni kiuu saa ni ka kaxtnoꞌo nuu Labán ja ni jino yuꞌu Jacob kuanoꞌo de ñuu de.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Yun te ni xtutu Labán ñayiu ka kuu tnaꞌa de, te ni ka sondikin de Jacob kuaꞌankuei de, te ndee nuu uja kiuu ja ka ñuꞌu ichi de, te saa ni ka jintnaꞌa ña de yuku ja tnii Galaad.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Su nuu jakuaa saa ni skuni ña ia Dios jin Labán, tatatnoꞌo arameo, nuu jani, te jiñaꞌa ya:
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Yun te ni ka jintnaꞌa ña Labán jin Jacob. Te ja siun ja ni saꞌa Jacob veꞌe saꞌun de in nuu yuku, guaa Labán jin tee ka ndeka tnaꞌa jin de ni ka jakin de veꞌe saꞌun de nuu yuku Galaad yun.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Te jiñaꞌa Labán nuu Jacob:
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 ¿Te nau ja ni tayuꞌu nuu ni, te ni jino yuꞌu ni vaji ni? ¿Nau ja ni xndaꞌu ña ni, te tu ni kaxtnoꞌo ni nuu san ja ndakuantaꞌu sii ini ña san jin tee ka jita yaa vi ka tee de tamborín vi arpa?
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Te ni ja tu ni jandetu ni visi ja chitu san yuꞌu seꞌe ñani kueli san jin sesiꞌi san, te ndakuantaꞌu nuu tnaꞌo. Maa ndia ni, guaa vi na saꞌa in ñayiu ndukueꞌe saꞌa ni vitna.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Nuu siun chi kuu saꞌa ña san in jakueꞌe jin ni, su nuu jakuaa ni kaꞌan ia Dios tata yua ni nuu san, te kachi ya: “Koto maa ron masu ja koskiti ini tnaꞌa ron jin Jacob” kachi ya.
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Su nuu ja noꞌo ni kaꞌan ni, chi ni ndioo ndija ini ni ja ndenta ni veꞌe tata yua ni, ¿su nau ja ni suꞌu ni chuꞌchi san? ―jiñaꞌa de.
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Yun te ni kaꞌan Jacob nuu Labán, te jiñaꞌa de:
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Su nuu ja ndee in ñayiu ka oo jin san yaꞌa nukuꞌun ni ja nevaꞌa chuꞌchi ni, te vi na kui yaꞌa. Te vi jin nuu tnaꞌa kuikion yaꞌa, te ndakaji ni nuu ndatniuu san nuu ja ndakuni ni na in ndatniuu ni, te ndakiꞌin ni ―jiñaꞌa Jacob, chi tu jini de ja ni suꞌu Raquel chuꞌchi yun.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Saa te ni kiuu Labán xna ka veꞌe saꞌun maa Jacob. Yun te ni ndee de, te ni ndiuu tuku de veꞌe saꞌun Lea vi saa ni ndayaꞌa de veꞌe nduu ñaꞌa ka jinokuechi yun, te tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de. Yun te ni ndee de ja ni ndiuu de veꞌe saꞌun oo Raquel.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Su ni kiꞌin Raquel chuꞌchi yun, te ni chiꞌi ña maꞌñu ja yiꞌi yata kameyu, te ni jinkoo niꞌnu ña. Guaa ni ndanduku Labán nii ini veꞌe yun, su tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Yun te jiñaꞌa ña nuu tata ña:
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Yun te ni kiti ini Jacob, te ni kaꞌan xeen de jin Labán, te jiñaꞌa de:
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Su vitna ja vi nii ndaa nii nuu ni nuu ndiꞌi ndatniuu nevaꞌa san, ¿te a na in ndatniuu veꞌe ni guaa ni ndaniꞌi ni? Te kani ni yaꞌa vi jin nuu ndiꞌi ñayiu veꞌe ni vi ñayiu veꞌe san, te suu de guaa na vi kaꞌan ndeo guaa oo kuechi.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Chi oko kuia yaꞌa ja ni satniuu san nuu ni, te tu saꞌun na in kiuu, te ni kanuu seꞌe ndikachi ni, te ni ndixiꞌu ni, te suni tu na in kiuu te ni jaa san in ndikachi ni.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Te ni in kiuu tu ni ndatenuu ña san kiti ja ni ka ojaꞌni ña kiti xeen, chi ndiꞌi ni ondatniuyaꞌu san. Te ni in ti ña ni ojunaa, chi ni ondatnoꞌo ña maa ni visi kiti ni ka ondoñuꞌu jakuaa axi nduu.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Su sein ndaꞌu guaa vi ni okai san nuu kaꞌni tnoꞌo nduu, te tnoꞌo jakuaa ni okuitnu san jin yuaꞌa ja vi ndee ñuaꞌna kusun san ni okujioo.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Te saa ni oo san oko kuia veꞌe ni. Uxi kuun kuia ni jinokuechi san nuu ni ja jaꞌa nduu sesiꞌi ni, te iñu kuia ja jaꞌa kiti ni, te ni ndasama ni yaꞌu san ndee uxi jichi.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Su nuu suaꞌa te tu ia Dios ndi tata jaꞌnu san Abraham, ia Dios xiin nuu yuꞌu niꞌnu tata yua san Isaac ni ojito ña jin san, chi vi jini ndandaa san ja suaꞌa ni ndaꞌa uun san ndatetniuu ña ni nuu siun. Su ia Dios, chi ni jini ya tnundoꞌo ja ni otnaꞌa san jin tniuu ja ni satniuu san jin ndaꞌa san, te yun guaa ni kaꞌan ya jin ni nuu jakuaa ja masu vatu ka saꞌa ni ―jiñaꞌa de.
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Yun te ni kaꞌan Labán nuu Jacob, te jiñaꞌa de:
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Neꞌe ni te na vi saꞌo in tratu ja na vi koo manio, te na vi kondakaꞌan ndi nduo ja siaꞌa ni ka ndatnoꞌo ―jiñaꞌa de.
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Yun te ni kiꞌin Jacob in kava, te ni jani de ja na kokuu in seña.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Te jiñaꞌa Jacob nuu tnaꞌa de ja na vi xtutui yuu. Te ndiꞌi ni ka xtutu yuu ja ka saꞌa montoo, te siki montoo yuu yun ni ka jaa de xtaa.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Te ni xnani Labán yun Jegar Sahaduta jin saꞌan arameo. Te Jacob ni xnani Galaad jin saꞌan hebreo.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Chi ni kaꞌan Labán:
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 vi Mispa, chi ni kachi de:
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Te nuu ja kuni uꞌu ni sesiꞌi san axi nuu ja ndakuaka tnaꞌa ni jin inka ñasiꞌi, te vi siin ka kuu sesiꞌi san, su visi tu na ñayiu ka oo jion, su oo ia Dios ja ndiaꞌa ña ya, te suu ya kuu testiu ndi nduo.
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Te ni kaꞌan ka Labán nuu Jacob:
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Te testiu na kokuu montoo yaꞌa vi testiu na kokuu seña yaꞌa ja vi ni sein ma yaꞌa san yaꞌa ja jaa san siki ni, te ni maa ni ma yaꞌa ni nuu oo montoo yaꞌa ni nuu oo kava ja kuu seña yaꞌa ja jaa ni siki san ja saꞌa ña ni in jakueꞌe.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Te maa ia Dios Abraham vi Dios Nacor guaa na saꞌa ndaa ya kuechi ndi nduo ―jiñaꞌa de.
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Yun te ni jaꞌni Jacob kiti ja ni soko de nuu ia Dios nuu oo de yuku yun, te ni ndakana de ndiꞌi tnaꞌa kuikin de ja vi kaa de xtaa. Te ndiꞌi de ni ka jaa xtaa, te vi yun ni ka kixin de nuu jakuaa yuku yun.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Te neꞌe ndevaꞌa ni ndakoo Labán inka kiuu tnee suaꞌa, te ni chitu de nuu señani kueli de vi nuu sesiꞌi de, te ni jikantaꞌu ña de nuu ia Dios. Te ni ndajiokuiin Labán ja ni ndajino de veꞌe nuu oo de.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.