Gênesis 31

Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Yun te ni jini soꞌo Jacob ja ka kani seꞌe Labán kuentu nuu ka kaꞌan de:
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Te suni ni jini de ja ñayiꞌu saꞌa Labán ja tu kaꞌan mani guaꞌa ka ña de, nagua ni osaꞌa de ndee nuu inka ni jino ni de.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Yun te jiñaꞌa Jitoꞌo nuu Jacob:
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Yun te ni kana ña Jacob jin ñasiꞌi de Raquel vi Lea ndee yuku nuu ka oo ndikachi yun.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Te jiñaꞌa de:
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Te ka ndiaꞌa nuu maa ni ja nduku ndee ndevaꞌa san ja jinokuechi san nuu tata yua ni.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Te yua ni, chi ninoꞌo ni xndaꞌu ña de jin san, te vaa ja ni jino uxi jichi ja ndasama de yaꞌu san. Su ia Dios, chi tu jandetu ya ja saꞌa ña de in jakueꞌe.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Chi nuu ni okaꞌan de: “Kiti ka ndaku pintu kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu pintu. Axi nuu ni okaꞌan de: “Kiti kaa ndee letra yika kokuu yaꞌu ni”, yun te vi ndiꞌi ndikachi ni ka oskaku lelu ka ndee letra yika ti.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Saa ni kuu ja ni kindee ia Dios kiti yua ni, te ni ndataa ya ti nuu san.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 Te ja ni kuu in jichi guaa maa yoo ka tatnaꞌa ndikachi kuu, te ni jani san ja ni ndanenuu san, te ni jini san ja ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu kiti yii ja ka taa ña jin kiti siꞌi yun.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Te nuu jani yun ni kachi ia jinokuechi nuu Dios: “Jacob”. Te jiñaꞌa san: “Yaꞌa oo san”.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Te ni kachi ya: “Kondiaꞌa guaꞌa te kuni ron ja kiti yii ka tatnaꞌa jin kiti siꞌi yaꞌa, chi ndimaa kiti ka ndee letra yika vi kiti pintu vi kiti saka tnaꞌa teku ka kuu ti, chi ja ni jini ndiꞌi rin nagua saꞌa ña Labán jin ron.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Chi maa rin kuu Dios ja ni skuni ña Betel nuu ni joso ron texeꞌen siki in yuu, te yun ni kee yuꞌu ron nuu rin. Vitna te ndakoo, te ndee nuu ñuu yaꞌa, te kuanoꞌo ñuu ni kaku ron”, kachi ya ―jiñaꞌa de nuu nduu ñasiꞌi de.
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Yun te ka jiñaꞌa Raquel jin Lea:
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Chi vi suaꞌa ni ka ondaꞌu san na kuinio ñayiu inka ñuu, chi ja ni xiko ña de, te ja ni jaa ni jiꞌi de ndiꞌi yaꞌu ja ni ndakiꞌin ña ni.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Te su guaa ni ndakindee ia Dios ndiꞌi ja ni onevaꞌa yua san, te ni ndataa ya nuu ni, chi kuenta in in sein jin seꞌe san kuu. Te yun guaa vitna te saꞌa ni ndiꞌi nagua ni kaꞌan ia Dios nuu ni ―ka jiñaꞌa ña.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Yun te ni ndakoo Jacob, te ni skaa de ndiꞌi seꞌe de vi ñasiꞌi de yata kameyu.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Te ni janu ichi de ndiꞌi kiti ni niꞌi de vi ndiꞌi ja ni jinkonevaꞌa de ñuu Padan-aram, te kuanoꞌokuei de nuu oo tata de Isaac ñuu tnii Canaán.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Su tu Labán oo, chi kuaꞌan de sete de ndikachi de, guaa ni niꞌi Raquel chuꞌchi yua ña ja ni suꞌu ña.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Te Jacob, chi ni xndaꞌu de Labán, tee tatatnoꞌo arameo, ja tu ni kaxtnoꞌo de ja noꞌo de ñuu de.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Yun te ni kee yuꞌu de jin ndiꞌi ja nevaꞌa de, te kuaꞌan de ja ni yaꞌa de yute Éufrates, yun te kuaꞌan de ichi yuku ja tnii Galaad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Te ndee nuu uni kiuu saa ni ka kaxtnoꞌo nuu Labán ja ni jino yuꞌu Jacob kuanoꞌo de ñuu de.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Yun te ni xtutu Labán ñayiu ka kuu tnaꞌa de, te ni ka sondikin de Jacob kuaꞌankuei de, te ndee nuu uja kiuu ja ka ñuꞌu ichi de, te saa ni ka jintnaꞌa ña de yuku ja tnii Galaad.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Su nuu jakuaa saa ni skuni ña ia Dios jin Labán, tatatnoꞌo arameo, nuu jani, te jiñaꞌa ya:
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Yun te ni ka jintnaꞌa ña Labán jin Jacob. Te ja siun ja ni saꞌa Jacob veꞌe saꞌun de in nuu yuku, guaa Labán jin tee ka ndeka tnaꞌa jin de ni ka jakin de veꞌe saꞌun de nuu yuku Galaad yun.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Te jiñaꞌa Labán nuu Jacob:
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ¿Te nau ja ni tayuꞌu nuu ni, te ni jino yuꞌu ni vaji ni? ¿Nau ja ni xndaꞌu ña ni, te tu ni kaxtnoꞌo ni nuu san ja ndakuantaꞌu sii ini ña san jin tee ka jita yaa vi ka tee de tamborín vi arpa?
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Te ni ja tu ni jandetu ni visi ja chitu san yuꞌu seꞌe ñani kueli san jin sesiꞌi san, te ndakuantaꞌu nuu tnaꞌo. Maa ndia ni, guaa vi na saꞌa in ñayiu ndukueꞌe saꞌa ni vitna.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Nuu siun chi kuu saꞌa ña san in jakueꞌe jin ni, su nuu jakuaa ni kaꞌan ia Dios tata yua ni nuu san, te kachi ya: “Koto maa ron masu ja koskiti ini tnaꞌa ron jin Jacob” kachi ya.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Su nuu ja noꞌo ni kaꞌan ni, chi ni ndioo ndija ini ni ja ndenta ni veꞌe tata yua ni, ¿su nau ja ni suꞌu ni chuꞌchi san? ―jiñaꞌa de.
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Yun te ni kaꞌan Jacob nuu Labán, te jiñaꞌa de:
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Su nuu ja ndee in ñayiu ka oo jin san yaꞌa nukuꞌun ni ja nevaꞌa chuꞌchi ni, te vi na kui yaꞌa. Te vi jin nuu tnaꞌa kuikion yaꞌa, te ndakaji ni nuu ndatniuu san nuu ja ndakuni ni na in ndatniuu ni, te ndakiꞌin ni ―jiñaꞌa Jacob, chi tu jini de ja ni suꞌu Raquel chuꞌchi yun.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Saa te ni kiuu Labán xna ka veꞌe saꞌun maa Jacob. Yun te ni ndee de, te ni ndiuu tuku de veꞌe saꞌun Lea vi saa ni ndayaꞌa de veꞌe nduu ñaꞌa ka jinokuechi yun, te tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de. Yun te ni ndee de ja ni ndiuu de veꞌe saꞌun oo Raquel.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Su ni kiꞌin Raquel chuꞌchi yun, te ni chiꞌi ña maꞌñu ja yiꞌi yata kameyu, te ni jinkoo niꞌnu ña. Guaa ni ndanduku Labán nii ini veꞌe yun, su tu nagua ni ndaniꞌi saꞌun de.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Yun te jiñaꞌa ña nuu tata ña:
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Yun te ni kiti ini Jacob, te ni kaꞌan xeen de jin Labán, te jiñaꞌa de:
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Su vitna ja vi nii ndaa nii nuu ni nuu ndiꞌi ndatniuu nevaꞌa san, ¿te a na in ndatniuu veꞌe ni guaa ni ndaniꞌi ni? Te kani ni yaꞌa vi jin nuu ndiꞌi ñayiu veꞌe ni vi ñayiu veꞌe san, te suu de guaa na vi kaꞌan ndeo guaa oo kuechi.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Chi oko kuia yaꞌa ja ni satniuu san nuu ni, te tu saꞌun na in kiuu, te ni kanuu seꞌe ndikachi ni, te ni ndixiꞌu ni, te suni tu na in kiuu te ni jaa san in ndikachi ni.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Te ni in kiuu tu ni ndatenuu ña san kiti ja ni ka ojaꞌni ña kiti xeen, chi ndiꞌi ni ondatniuyaꞌu san. Te ni in ti ña ni ojunaa, chi ni ondatnoꞌo ña maa ni visi kiti ni ka ondoñuꞌu jakuaa axi nduu.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Su sein ndaꞌu guaa vi ni okai san nuu kaꞌni tnoꞌo nduu, te tnoꞌo jakuaa ni okuitnu san jin yuaꞌa ja vi ndee ñuaꞌna kusun san ni okujioo.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Te saa ni oo san oko kuia veꞌe ni. Uxi kuun kuia ni jinokuechi san nuu ni ja jaꞌa nduu sesiꞌi ni, te iñu kuia ja jaꞌa kiti ni, te ni ndasama ni yaꞌu san ndee uxi jichi.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Su nuu suaꞌa te tu ia Dios ndi tata jaꞌnu san Abraham, ia Dios xiin nuu yuꞌu niꞌnu tata yua san Isaac ni ojito ña jin san, chi vi jini ndandaa san ja suaꞌa ni ndaꞌa uun san ndatetniuu ña ni nuu siun. Su ia Dios, chi ni jini ya tnundoꞌo ja ni otnaꞌa san jin tniuu ja ni satniuu san jin ndaꞌa san, te yun guaa ni kaꞌan ya jin ni nuu jakuaa ja masu vatu ka saꞌa ni ―jiñaꞌa de.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Yun te ni kaꞌan Labán nuu Jacob, te jiñaꞌa de:
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Neꞌe ni te na vi saꞌo in tratu ja na vi koo manio, te na vi kondakaꞌan ndi nduo ja siaꞌa ni ka ndatnoꞌo ―jiñaꞌa de.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Yun te ni kiꞌin Jacob in kava, te ni jani de ja na kokuu in seña.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Te jiñaꞌa Jacob nuu tnaꞌa de ja na vi xtutui yuu. Te ndiꞌi ni ka xtutu yuu ja ka saꞌa montoo, te siki montoo yuu yun ni ka jaa de xtaa.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Te ni xnani Labán yun Jegar Sahaduta jin saꞌan arameo. Te Jacob ni xnani Galaad jin saꞌan hebreo.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Chi ni kaꞌan Labán:
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 vi Mispa, chi ni kachi de:
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Te nuu ja kuni uꞌu ni sesiꞌi san axi nuu ja ndakuaka tnaꞌa ni jin inka ñasiꞌi, te vi siin ka kuu sesiꞌi san, su visi tu na ñayiu ka oo jion, su oo ia Dios ja ndiaꞌa ña ya, te suu ya kuu testiu ndi nduo.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Te ni kaꞌan ka Labán nuu Jacob:
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Te testiu na kokuu montoo yaꞌa vi testiu na kokuu seña yaꞌa ja vi ni sein ma yaꞌa san yaꞌa ja jaa san siki ni, te ni maa ni ma yaꞌa ni nuu oo montoo yaꞌa ni nuu oo kava ja kuu seña yaꞌa ja jaa ni siki san ja saꞌa ña ni in jakueꞌe.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Te maa ia Dios Abraham vi Dios Nacor guaa na saꞌa ndaa ya kuechi ndi nduo ―jiñaꞌa de.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Yun te ni jaꞌni Jacob kiti ja ni soko de nuu ia Dios nuu oo de yuku yun, te ni ndakana de ndiꞌi tnaꞌa kuikin de ja vi kaa de xtaa. Te ndiꞌi de ni ka jaa xtaa, te vi yun ni ka kixin de nuu jakuaa yuku yun.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Te neꞌe ndevaꞌa ni ndakoo Labán inka kiuu tnee suaꞌa, te ni chitu de nuu señani kueli de vi nuu sesiꞌi de, te ni jikantaꞌu ña de nuu ia Dios. Te ni ndajiokuiin Labán ja ni ndajino de veꞌe nuu oo de.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.