Gênesis 24

Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Te Abraham, chi ja ni kuu nijaꞌnu saꞌun de, te ni chindee ni chituu ña Jitoꞌo jin de.
1 O velho Abraão estava avançado em idade, e o Senhor o tinha abençoado em todas as coisas.
2 Yun te ni kaꞌan Abraham jin in tee ni kuu naꞌa ndevaꞌa ka jinokuechi nuu de, in tee ni otatnuni siki ndiꞌi ja ni onevaꞌa de, te jiñaꞌa de:
2 Abraão disse ao servo mais antigo de sua casa, que administrava todos os seus bens: "Mete tua mão debaixo de minha coxa.
3 Te kee yuꞌu ni nuu Jitoꞌo, ia kuu Dios andivi jin ñuyiu, ja ma nduku ni in suchi siꞌi ñuu Canaán nuu ka oo vitna ja kuaka tnaꞌa jin seyii san.
3 Quero que jures pelo Senhor, Deus do céu e da terra, que não escolherás para mulher de meu filho nenhuma das filhas dos cananeus, no meio dos quais habito;
4 Chi suaꞌa kiꞌin ni ñuu san nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te yun nduku ni in suchi siꞌi ja na kuaka tnaꞌa jin seyii san Isaac ―jiñaꞌa de.
4 mas irás à minha terra, à minha parentela, e lá escolherás uma mulher para o meu filho Isaac."
5 Yun te jiñaꞌa tee jinokuechi yun nuu de:
5 O servo respondeu: "Talvez essa mulher não me quererá seguir a esta terra; nesse caso, poderei reconduzir o teu filho à terra de onde saíste?"
6 Te jiñaꞌa Abraham:
6 "Guarda-te bem, disse-lhe Abraão, de reconduzir para lá o meu filho!
7 Chi naꞌa maa Jitoꞌo Dios ndee andivi, ia ni keneꞌe ña jin san veꞌe tata yua san nuu kuu ñuu san ja ka oo tnaꞌa kuikin san, chi maa ya ni kee yuꞌu ja taa ya ñuu yaꞌa vi koo tatatnoꞌo san. Te suni maa ya tetniuu in ia jinokuechi nuu ya ja koxnoꞌo nuu ni, nagua ja yun kii ni jin ñasiꞌi seyii san.
7 O Senhor Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha pátria, que me disse e me jurou dar esta terra à minha posteridade, este Senhor mandará o seu anjo diante de ti, e tu escolherás lá uma mulher para o meu filho.
8 Su nuu ja maa suchi siꞌi yun ma kachi ja kii jin ni, te tu na kuechi kotavi ni, chi ni skunkuu ni tnoꞌo ni ka ndatnoꞌo. Su maintnoꞌo kuu ja ma noꞌo ni jin seyii san ñuu yun ―jiñaꞌa de.
8 Mas, se ela não te quiser seguir, estarás desobrigado do juramento que te impus. Somente não reconduzas {de forma alguma} para lá o meu filho."
9 Yun te ni tnii tee jinokuechi yun kuñu kokin chii kaꞌa lamu de Abraham, te ni kee yuꞌu de nuu ia Dios ja skunkuu de tniuu ni tenuu ña lamu de.
9 Pôs, então, o servo sua mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e fez-lhe o juramento que ele pedia.
10 Yun te ni jaka tee jinokuechi yun uxi kameyu ja ni onevaꞌa lamu de, te ni skuiso de ti ndinuu nuu ndatniuu guaꞌa ja ni kaji jitoꞌo de, ja skutaꞌu de ñayiu xiin nuu jino de, te ni kiꞌin de ichi kuaꞌan de. Yun te ni jino de ñuu Nacor nuu nani Mesopotamia.
10 E, tendo tomado dez camelos do rebanho de seu senhor, partiu, levando as mãos cheias das riquezas de Abraão. E pôs-se a caminho, andando para a Mesopotâmia, para a cidade de Nacor.
11 Yun te ni saꞌa de ja ni ka jinkuiin jiti kameyu yun yuñuu yun yatni nuu oo in poso ndute nuu ja mañini saꞌun. Te ore saa kuu ja jaꞌankuei suchi siꞌi ndoo ja ka jinkiꞌin ndute nuu poso yun.
11 E fez descansar os camelos fora da cidade, perto de um poço. Era pela tarde, à hora em que saíam as mulheres para ir buscar água.
12 Yun te ni ndakuatu de nuu ia Dios, te jiñaꞌa de:
12 "Senhor, disse ele, Deus de Abraão, meu senhor, fazei-me encontrar hoje o que desejo, e manifestar vossa bondade para com meu senhor Abraão.
13 Te yaꞌa ni na kondetu san nuu oo poso ndute yaꞌa, chi ore vitna guaa kikuei suchi siꞌi ñuu yaꞌa ja ka kikiꞌin ndute.
13 Eis-me aqui, de pé, junto desta fonte onde as filhas dos habitantes da cidade virão buscar água.
14 Te chindee chituu ña ni ja na kokuu suchi xiin nuu kuñaꞌa san: “Saꞌa jandiuxi kuneꞌe joo kiyi ron na koꞌo rin joo ndute ron, vi xiku”, te na kachi: “Koꞌo ni de, xito, te suni na kuñaꞌa san ndute na vi koꞌo kameyu ni”. Saꞌa ni ja suchi yaꞌa na kokuu suchi ni kaji maa ni ja kondeka Isaac, suchi jinokuechi nuu maa ni. Saa te na kukanu ini san ja kundaꞌu ini ni lamu san ―jiñaꞌa de suaꞌa nuu ia Dios.
14 Portanto, a donzela a quem eu disser: Inclina o teu cântaro, por favor, para que eu beba -, e me responder: Bebe, e darei de beber também aos teus camelos -, essa seja a que destina ao vosso servo Isaac. Por isto conhecerei que manifestais vossa bondade para com meu senhor."
15 Su vi chiaꞌan ka ja xndiꞌi de ja ndakuatu de, te ni jini de ja ni kenta Rebeca, yisokoi in kiyi ja majinkiꞌin ndute. Te suchi yaꞌa, chi sesiꞌi Betuel kui, te Betuel chi seꞌe Nacor jin Milca, ñani maa Abraham ni okuu de.
15 Ainda não tinha acabado de falar, quando sobreveio, com um cântaro aos ombros, Rebeca, filha de Batuel, filho de Melca, mulher de Nacor, irmão de Abraão.
16 Te Rebeca, chi luu ndevaꞌa ni ojitoi, te in suchi jaa ni okui, chi chiaꞌan ka ja nitnaꞌi jin ni in teyii. Yun te ni jinui nuu oo poso yun ni chitui kiyi, te ni ndachisokoi te mandaa ni kuaꞌin.
16 A jovem era extremamente bela, virgem, e homem algum a havia possuído. Ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e ia voltando.
17 Yun te ni jino tee jinokuechi yun ja ni juntnaꞌa ña de jin, te jiñaꞌa de:
17 O servo correu-lhe ao encontro e disse-lhe: "Queres dar-me de beber um pouco da água de teu cântaro?"
18 Yun te jiñaꞌi:
18 "Bebe, meu senhor", respondeu ela. E prontamente inclinou o cântaro sobre o seu braço para lhe dar de beber.
19 Te nuu ni ndiꞌi ni jiꞌi de ndute yun, te jiñaꞌi:
19 Tendo ele bebido, ela disse: "Vou buscar água também para os teus camelos, para que todos bebam."
20 Te ñama ni kuei ndute ñuꞌu nuu kiyi yun nuu in pila, te vi jino kuaꞌan jino vai jioneꞌi ndute yun vi guaa ndee ni kundei ja ni ka jiꞌi ndiꞌi kameyu yun ndute.
20 E, despejando seu cântaro no bebedouro, correu a buscar água de novo na fonte para todos os camelos.
21 Su tee jinokuechi yun, chi vini saꞌu kuii ini de ndiaꞌa de ja siun saꞌa suchi siꞌi yun, su tu ni kaꞌan saꞌun ni de, te ndakani ini de: ¿A masu ni kuatu ndiaꞌa maa Jitoꞌo ja ni kuu tniuu vajio axi nagua kuaa?, kaꞌan de.
21 O homem contemplava em silêncio, curioso por saber se o Senhor tinha ou não tornado feliz a sua viagem.
22 Te nuu ni ndiꞌi ja ni ka jiꞌi kameyu yun ndute, te ni kiꞌin de in xeꞌe ja kuu oro ja vee vaa ndee iñu gramu, te ni jiñaꞌa de nui, saa ni ni tnaa de sukun ndaꞌi uu kaa tikute nani brazalete ja vee vaa ndee uꞌun xiko gramu.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem tirou um anel de ouro pesando meio siclo, e dois braceletes de ouro pesando dez siclos.
23 Te jiñaꞌa de:
23 E disse à jovem: "Dize-me, por favor: De quem és filha? Haveria na casa de teu pai um lugar para passarmos a noite?"
24 Te jiñaꞌi:
24 "Eu sou filha de Batuel, respondeu ela, o filho de Melca, que ela deu à luz a Nacor."
25 te veꞌe san, chi nune ja vi ndoo ni, te suni oo kuaꞌa paja vi ndayoꞌo ja vi kaa kameyu ni ―jiñaꞌi.
25 E ajuntou: "Há em nossa casa palha e forragem em abundância, e também lugar para passar a noite."
26 Yun te ni chindei de xini de, te ni ndakuantaꞌu kaꞌnu de nuu Jitoꞌo.
26 Inclinou-se, então, o homem e prostrou-se diante do Senhor:
27 Te jiñaꞌa de:
27 "Bendito seja, exclamou ele, o Senhor, o Deus de Abraão, meu senhor, que não faltou à sua bondade e à sua fidelidade para com ele. O Senhor conduziu-me diretamente à casa dos parentes de meu senhor."
28 Te suchi siꞌi yun, chi vi jinoi ni ndajinoi veꞌe nuu oo nanai, te ni ndakani ndiꞌi ja ni jini yun.
28 A jovem foi correndo contar à sua mãe tudo o que se tinha passado.
29 Te Rebeca, chi ni onevaꞌi in kuaꞌi ni onani Labán. Te ni jino de ni jaꞌan de nuu oo tee yun nuu oo poso yun,
29 Rebeca tinha rim irmão chamado Labão. Este apressou-se em ir ao encontro do homem que se encontrava junto da fonte.
30 chi ni jini de xeꞌe yun vi kaa tikute ja ñuꞌu sukun ndaꞌa kuaꞌa de yun, vi ni ndakani siaꞌa kaꞌan tee yun, jiñaꞌi. Yun te ni jaꞌan de ni nutnaꞌa de musu yun, te vi oo ii ni de jin kameyu de nuu oo poso yun.
30 Ele tinha visto o anel e os braceletes nas mãos de sua irmã, e ouvido a narração de sua irmã Rebeca: "Esse homem me disse isso e aquilo." Foi ele, pois, ao encontro do estrangeiro e o achou perto dos camelos, na fonte.
31 Te jiñaꞌa Labán:
31 "Vem, bendito do Senhor, disse ele, por que permaneces aí fora? Preparei a casa e um lugar para os camelos."
32 Yun te kuaꞌan de ja ni jino de veꞌe yun, te ni kindee Labán tei kameyu yun vi ni koto de paja vi ndayoꞌo nuu ti vi ni jiñaꞌa de ndute ja ni ndakate tee kuu musu yun jaꞌa de vi tee ka ndeka tnaꞌa jin de yun.
32 E o homem entrou na casa. Descarregaram os camelos, deram-lhes palha e forragem, enquanto traziam ao estrangeiro e aos seus companheiros água para lavar os pés.
33 Yun te ni ka jiñaꞌa ndei ja vi kaxini de, su jiñaꞌa musu Abraham:
33 Serviu-se-lhe em seguida de comer; mas ele disse: "Não comerei nada enquanto não expuser o que tenho a dizer." "Fala", disse Labão.
34 Yun te jiñaꞌa de:
34 "Eu sou, disse ele, escravo de Abraão.
35 Te Jitoꞌo, chi ni chindee ni chituu ya lamu san ja ni kuu kuika ndevaꞌa de. Ni jiñaꞌa ya ndikachi vi isndiki vi xuꞌun kuu oro vi xuꞌun kaa kuu plata vi kameyu vi mentu vi teyii vi ñasiꞌi ja ka jinokuechi nuu de.
35 O Senhor encheu de bênçãos o meu senhor, que se tornou poderoso; e deu-lhe ovelhas e bois, prata e ouro, servos e servas, camelos e jumentos.
36 Te ni saꞌa Jitoꞌo ja ni jinkoo in seyii Sara jin de nuu ja mavikunijaꞌnu saꞌun de, te ndaꞌa seꞌe de yaꞌa xndendoo de ndiꞌi ja nevaꞌa de.
36 Sara, mulher do meu senhor, apesar de sua velhice, deu-lhe à luz um filho, ao qual ele deu todos os seus bens.
37 Te ni saꞌa lamu san ja ni kee yuꞌu san nuu ia Dios, te kachi de: “Ma nduku ni ñasiꞌi seyii san neꞌu sesiꞌi ñayiu Canaán nuu ñuu ka oo vitna.
37 Então o meu senhor fez-me jurar que eu não escolheria para o seu filho uma mulher entre as filhas dos cananeus, em cuja terra ele mora,
38 Chi suaꞌa kiꞌin ni ñuu san nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te yun nduku ni in suchi siꞌi ja na kuaka tnaꞌa jin seyii san”, kachi de.
38 mas que viria à casa de seu pai, à sua família, para aí escolher uma mulher para o seu filho.
39 Te jiñaꞌa san: “Te ¿nuu saa ma kachi suchi siꞌi yun ja kii san jin?”, jiñaꞌa san.
39 E eu disse-lhe: Talvez a mulher não me quererá seguir.
40 Yun te ni kachi de: “Naꞌa maa Jitoꞌo, ia xiin nuu jinokuechi san, ja tetniuu ya in ia jinokuechi nuu ya ja koxnoꞌo nuu ni kiꞌin ni, te kee vii kee vaꞌa ni ichi kiꞌin ni, nagua ja kii ni jin in suchi siꞌi kuu tnaꞌa kuikin maa san jin yua san ja na kondeka seyii san.
40 'O Senhor, respondeu-me ele, em cujo caminho sempre andei, mandará o seu anjo contigo e fará bem-sucedida a tua viagem: escolherás para o meu filho uma mulher de minha família, na casa de meu pai.
41 Su nuu ja jino ni nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te ma vi taa ña ja kii ni jin, saa te tu na kuechi kotavi ni, chi ni skunkuu ni tnoꞌo ni ka ndatnoꞌo”, kachi de.
41 Mas serás desobrigado do juramento que me fazes, se, tendo visitado minha parentela, encontrares oposição e não fores recebido.'
42 Yun te nuu ni kenta san vitna nuu oo poso yun, te ni ndakuatu san nuu ia Dios, te jiñaꞌa san: “Tata Dios ja kuu ni Dios jitoꞌo san Abraham, chindee chituu ña ni nuu ichi jika san vitna,
42 Ora, chegando hoje à fonte, eu disse: Senhor, Deus de meu senhor Abraão, se vos dignardes tornar bem-sucedida a viagem que empreendi {concedei-me isto:}
43 te yaꞌa ni na kondetu san nuu oo poso yaꞌa, su saꞌa ni ja na kokuu in suchi siꞌi ja kikiꞌin ndute yaꞌa, te na kokuu suchi xiin nuu kuñaꞌa san suaꞌa: Jikantaꞌu rin nuu ron, vi xiku, kuni mani ña joo ndute nuu kiyi ron na koꞌo rin, kuñaꞌa san,
43 Ficarei perto da fonte; a jovem que vier buscar água, e a quem eu disser: Deixa-me, por favor, beber um pouco da água de teu cântaro,
44 te na kachi: Koꞌo ni de, xito, te suni na tau san ndute vi koꞌo kameyu ni, na kachi. Saꞌa ni ja suchi yaꞌa na kokuu suchi ni kaji maa ni ja na kondeka seyii lamu san”, jiñaꞌa san.
44 e que me responder:'Bebe, e buscarei também água para os teus camelos', essa será a mulher que o Senhor destina ao filho de meu senhor.
45 Su vi kuini ka ja ndiꞌi ndakuatu san jin anu san, te ni jini san ja ni kenta Rebeca yisokoi in kiyi majai ni jinoi nuu oo poso yun, te ni kiꞌin ndute. Te jiñaꞌa san: “Jikantaꞌu rin nuu ron, vi xiku, kuni mani ña joo ndute ron na koꞌo rin”, jiñaꞌa san.
45 Eu não tinha ainda acabado de falar comigo mesmo, quando veio Rebeca com o seu cântaro aos ombros, e desceu à fonte para buscar água. Eu disse-lhe: Dá-me de beber, por favor.
46 Te ñama ni kuneꞌi kiyi yun nuu sokoi, te kachi: “Nuu saa te koꞌo ni de, vi xtoo, te suni na kuñaꞌa san ndute vi koꞌo kameyu ni”, ni kachi. Yun te ni jiꞌi san de vi suni ni jiñaꞌi ndute ni ka jiꞌi kameyu san.
46 E, descendo logo o cântaro dos seus ombros, ela me disse: 'Bebe, e darei também de beber aos camelos.'
47 Yun te ni jikan tnoꞌo san jin, te jiñaꞌa san: “¿Na xiin sesiꞌi kuu ron, vi xiku?” Te kachi: “Sesiꞌi Betuel kuu san, te tata jaꞌnu san kuu Nacor vi nana jaꞌnu san kuu Milca”, kachi. Yun te ni chindee san in xeꞌe xtnii vi ni tnaa san uu kaa tikute ka xnani brazalete sukun ndaꞌi.
47 Perguntei-lhe então de quem era filha. Ela respondeu-me: 'Sou filha de Batuel, filho de Nacor, que Melca lhe deu à luz.' Eu, pois, coloquei o anel em suas narinas e os braceletes em seus punhos.
48 Te ni chindei san xini san ja ni ndakuantaꞌu kaꞌnu san nuu Jitoꞌo vi ni chiñuꞌu san Jitoꞌo, ia kuu Dios lamu san Abraham ja ndeka ndaa kuiti ña ya in ichi ndaa, nagua ja kiꞌin san jin sesiꞌi ñani lamu san ja kuaka tnaꞌa jin seyii de.
48 Inclinei-me, então, prostrando-me diante do Senhor, e bendisse o Senhor, o Deus de meu senhor Abraão, que me conduziu diretamente ao lugar onde eu podia tomar a filha do parente de meu senhor para o seu filho.
49 Su vitna te kuini san ja vi kaꞌan ni a vi kundee vi kukaꞌnu ini ni joo ja vi saꞌa ña ni in jandiuxi jin lamu san axi nuu ja ma vi kuantaꞌu ni joo, te kondioꞌni a ichi ndaꞌa kuaꞌa axi ichi satni kiꞌin san ―jiñaꞌa de.
49 Agora, se quiserdes testemunhar afeição e fidelidade ao meu senhor, dizei-mo; senão, dizei-mo também, para que eu tome outra direção."
50 Yun te ka jiñaꞌa Labán jin tata de Betuel:
50 Labão e Batuel tomaram então a palavra: "Do Senhor veio tudo isso, disseram eles. Nada temos a dizer.
51 Yaꞌa oo Rebeca nuu ni. Kuaka ni jin te kuaꞌankuei ni jin na kokuu ñasiꞌi ña seyii lamu ni, nagua ni kaꞌan maa Jitoꞌo ―ka jiñaꞌa de.
51 Eis aí Rebeca: toma-a e parte. Que ela seja a mulher do filho de teu senhor, como o Senhor disse."
52 Te nuu ni jini tee jinokuechi nuu Abraham ja siun ka jiñaꞌa de, te ni chindei de xini de ichi nuu ñuꞌu ja ni chiñuꞌu de Jitoꞌo.
52 Ouvindo estas palavras, o servo de Abraão prostrou-se por terra diante do Senhor.
53 Te ni tau de ndinuu nuu kaa ja kuu oro vi plata vi saꞌun, te ni jiñaꞌa de nuu Rebeca vi suni ni skutaꞌu de kuaꞌi vi nanai taka ndatniuu vii ndevaꞌa ja nee de.
53 Tomando em seguida objetos de prata, objetos de ouro e vestidos, ofereceu-os como presente a Rebeca. Ofereceu também ricos presentes ao seu irmão e à sua mãe.
54 Te ni ka jaa ni ka jiꞌi de jin tee ka ndeka tnaꞌa jin de, saa te ni ka kixin de yun. Te nuu ni tuu inka kiuu tnee suaꞌa ja ni ndontakuei de, te jiñaꞌa tee kuu musu Abraham:
54 Puseram-se então à mesa, ele e os seus companheiros, e passaram a noite. Levantando-se no dia seguinte, disse o servo: "Deixai-me partir para a casa do meu senhor."
55 Yun te ka jiñaꞌa kuaꞌa Rebeca vi nanai:
55 Ao que o irmão e a mãe de Rebeca responderam: "Fique a jovem ainda conosco alguns dias, ao menos dez dias; depois disto partirá."
56 Su yun te jiñaꞌa tee jinokuechi yun:
56 "Não me retenhais, tornou ele: pois que o Senhor fez bem-sucedida a minha viagem, deixai-me partir e voltar para o meu senhor."
57 Yun te ka jiñaꞌa de:
57 "Chamemos a jovem, disseram eles, e perguntemos-lhe o seu parecer."
58 Te ni ka kana de Rebeca, te ka jiñaꞌa de:
58 Chamaram Rebeca e disseram-lhe: "Queres partir com este homem?" "Sim", respondeu ela.
59 Yun te ni ka jandetu de ja kuaꞌankuei kuaꞌa de Rebeca jin ñaꞌa jito ña jin, ja ni ka jaka ña tee ka jinokuechi nuu Abraham.
59 Deixaram-na, pois, partir juntamente com sua ama-de-leite, com o servo de Abraão e seus companheiros.
60 Yun te ni ka kaꞌan vii ni ka kaꞌan vaꞌa de jin Rebeca, te ka jiñaꞌa de:
60 Eles abençoaram-na, dizendo: "Ó nossa irmã: possas tu tornar-te a mãe de milhares de miríades! E possua a tua posteridade a porta dos seus inimigos!"
61 Yun te ni ndakoo Rebeca jin sava suchi siꞌi kuechi ja ka jinokuechi nui, te ni ka jinkoxnei yata kameyu yun, te ni ka jata ndikin tee ka jinokuechi nuu Abraham. Saa ni kuu ja ni jaka ña tee jinokuechi yun jin Rebeca veꞌi ja kuaꞌan de jin.
61 Rebeca e suas servas levantaram-se, montaram nos camelos e seguiram o homem. Este conduzindo Rebeca, pôs-se logo a caminho.
62 Te mandii Isaac nuu oo poso nani ia teku ja ndiaꞌa ña, chi ni oi Neguev.
62 Entretanto, Isaac tinha voltado do poço de Lacai-Roi, e habitava no Negeb.
63 Te ni kee Isaac ja jiondita sii ini nuu yuku yun nuu mañini suaꞌa, te ni ndanenui ndiaꞌi, te ni jini kameyu ja mandikuei ti.
63 Uma tarde em que saíra para meditar no campo, levantando os olhos, viu alguns camelos que se aproximavam.
64 Te suni Rebeca, chi ni jini ñai jin Isaac, te ni nui yata kameyu yun.
64 Rebeca também, tendo levantado os olhos, viu Isaac, e desceu do camelo.
65 Te ni jikan tnoꞌi tee jinokuechi nuu Abraham:
65 Ela disse ao servo de Abraão: "Quem é aquele homem que vem ao nosso encontro no campo?" "É o meu senhor", respondeu ele. E ela tomou depressa o véu e cobriu-se.
66 Yun te ni ndakani tee jinokuechi yun nuu Isaac ndiꞌi nagua ni saꞌa de.
66 O servo contou a Isaac tudo o que tinha feito.
67 Yun te ni jaka Isaac Rebeca ja kuaꞌankuei de jin veꞌe saꞌun nuu ni oo ndi nana de Sara, te yun ni nitnaꞌa de jin ña ja ni kuu ñasiꞌi de ña, te ni okutoo ndevaꞌa ña de jin ña. Saa te ni ndusii ini de ja siun ni jiꞌi ndi nana de.
67 E Isaac introduziu Rebeca na tenda de Sara, sua mãe. Desposou-a, e ela tornou-se sua mulher muito amada. E desse modo Isaac consolou-se da morte de sua mãe.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.