Gênesis 24

Tutu ii - Kaꞌan ia Dios nuu ndiꞌi ñayiu (XTN) vs ARC

Sair da comparação
ARC Almeida Revista e Corrigida 2009
1 Te Abraham, chi ja ni kuu nijaꞌnu saꞌun de, te ni chindee ni chituu ña Jitoꞌo jin de.
1 E era Abraão já velho e adiantado em idade, e o Senhor havia abençoado a Abraão em tudo.
2 Yun te ni kaꞌan Abraham jin in tee ni kuu naꞌa ndevaꞌa ka jinokuechi nuu de, in tee ni otatnuni siki ndiꞌi ja ni onevaꞌa de, te jiñaꞌa de:
2 E disse Abraão ao seu servo, o mais velho da casa, que tinha o governo sobre tudo o que possuía: Põe agora a tua mão debaixo da minha coxa,
3 Te kee yuꞌu ni nuu Jitoꞌo, ia kuu Dios andivi jin ñuyiu, ja ma nduku ni in suchi siꞌi ñuu Canaán nuu ka oo vitna ja kuaka tnaꞌa jin seyii san.
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus dos céus e Deus da terra, que não tomarás para meu filho mulher das filhas dos cananeus, no meio dos quais eu habito,
4 Chi suaꞌa kiꞌin ni ñuu san nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te yun nduku ni in suchi siꞌi ja na kuaka tnaꞌa jin seyii san Isaac ―jiñaꞌa de.
4 mas que irás à minha terra e à minha parentela e daí tomarás mulher para meu filho Isaque.
5 Yun te jiñaꞌa tee jinokuechi yun nuu de:
5 E disse-lhe o servo: Porventura não quererá seguir-me a mulher a esta terra. Farei, pois, tornar o teu filho à terra de onde saíste?
6 Te jiñaꞌa Abraham:
6 E Abraão lhe disse: Guarda-te, que não faças lá tornar o meu filho.
7 Chi naꞌa maa Jitoꞌo Dios ndee andivi, ia ni keneꞌe ña jin san veꞌe tata yua san nuu kuu ñuu san ja ka oo tnaꞌa kuikin san, chi maa ya ni kee yuꞌu ja taa ya ñuu yaꞌa vi koo tatatnoꞌo san. Te suni maa ya tetniuu in ia jinokuechi nuu ya ja koxnoꞌo nuu ni, nagua ja yun kii ni jin ñasiꞌi seyii san.
7 O Senhor , Deus dos céus, que me tomou da casa de meu pai e da terra da minha parentela, e que me falou, e que me jurou, dizendo: À tua semente darei esta terra, ele enviará o seu Anjo adiante da tua face, para que tomes mulher de lá para meu filho.
8 Su nuu ja maa suchi siꞌi yun ma kachi ja kii jin ni, te tu na kuechi kotavi ni, chi ni skunkuu ni tnoꞌo ni ka ndatnoꞌo. Su maintnoꞌo kuu ja ma noꞌo ni jin seyii san ñuu yun ―jiñaꞌa de.
8 Se a mulher, porém, não quiser seguir-te, serás livre deste meu juramento; somente não faças lá tornar a meu filho.
9 Yun te ni tnii tee jinokuechi yun kuñu kokin chii kaꞌa lamu de Abraham, te ni kee yuꞌu de nuu ia Dios ja skunkuu de tniuu ni tenuu ña lamu de.
9 Então, pôs o servo a sua mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou-lhe sobre este negócio.
10 Yun te ni jaka tee jinokuechi yun uxi kameyu ja ni onevaꞌa lamu de, te ni skuiso de ti ndinuu nuu ndatniuu guaꞌa ja ni kaji jitoꞌo de, ja skutaꞌu de ñayiu xiin nuu jino de, te ni kiꞌin de ichi kuaꞌan de. Yun te ni jino de ñuu Nacor nuu nani Mesopotamia.
10 E o servo tomou dez camelos, dos camelos do seu senhor, e partiu, pois que toda a fazenda de seu senhor estava em sua mão; e levantou-se e partiu para a Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 Yun te ni saꞌa de ja ni ka jinkuiin jiti kameyu yun yuñuu yun yatni nuu oo in poso ndute nuu ja mañini saꞌun. Te ore saa kuu ja jaꞌankuei suchi siꞌi ndoo ja ka jinkiꞌin ndute nuu poso yun.
11 E fez ajoelhar os camelos fora da cidade, junto a um poço de água, pela tarde, ao tempo em que as moças saíam a tirar água.
12 Yun te ni ndakuatu de nuu ia Dios, te jiñaꞌa de:
12 E disse: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, dá-me, hoje, bom encontro e faze beneficência ao meu senhor Abraão!
13 Te yaꞌa ni na kondetu san nuu oo poso ndute yaꞌa, chi ore vitna guaa kikuei suchi siꞌi ñuu yaꞌa ja ka kikiꞌin ndute.
13 Eis que eu estou em pé junto à fonte de água, e as filhas dos varões desta cidade saem para tirar água;
14 Te chindee chituu ña ni ja na kokuu suchi xiin nuu kuñaꞌa san: “Saꞌa jandiuxi kuneꞌe joo kiyi ron na koꞌo rin joo ndute ron, vi xiku”, te na kachi: “Koꞌo ni de, xito, te suni na kuñaꞌa san ndute na vi koꞌo kameyu ni”. Saꞌa ni ja suchi yaꞌa na kokuu suchi ni kaji maa ni ja kondeka Isaac, suchi jinokuechi nuu maa ni. Saa te na kukanu ini san ja kundaꞌu ini ni lamu san ―jiñaꞌa de suaꞌa nuu ia Dios.
14 Seja, pois, que a donzela a quem eu disser: abaixa agora o teu cântaro para que eu beba; e ela disser: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos, esta seja a quem designaste ao teu servo Isaque; e que eu conheça nisso que fizeste beneficência a meu senhor.
15 Su vi chiaꞌan ka ja xndiꞌi de ja ndakuatu de, te ni jini de ja ni kenta Rebeca, yisokoi in kiyi ja majinkiꞌin ndute. Te suchi yaꞌa, chi sesiꞌi Betuel kui, te Betuel chi seꞌe Nacor jin Milca, ñani maa Abraham ni okuu de.
15 E sucedeu que, antes que ele acabasse de falar, eis que Rebeca, que havia nascido a Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, saía com o seu cântaro sobre o seu ombro.
16 Te Rebeca, chi luu ndevaꞌa ni ojitoi, te in suchi jaa ni okui, chi chiaꞌan ka ja nitnaꞌi jin ni in teyii. Yun te ni jinui nuu oo poso yun ni chitui kiyi, te ni ndachisokoi te mandaa ni kuaꞌin.
16 E a donzela era mui formosa à vista, virgem, a quem varão não havia conhecido; e desceu à fonte, e encheu o seu cântaro, e subiu.
17 Yun te ni jino tee jinokuechi yun ja ni juntnaꞌa ña de jin, te jiñaꞌa de:
17 Então, o servo correu-lhe ao encontro e disse: Ora, deixa-me beber um pouco de água do teu cântaro.
18 Yun te jiñaꞌi:
18 E ela disse: Bebe, meu senhor. E apressou-se, e abaixou o seu cântaro sobre a sua mão, e deu-lhe de beber.
19 Te nuu ni ndiꞌi ni jiꞌi de ndute yun, te jiñaꞌi:
19 E, acabando ela de lhe dar de beber, disse: Tirarei também água para os teus camelos, até que acabem de beber.
20 Te ñama ni kuei ndute ñuꞌu nuu kiyi yun nuu in pila, te vi jino kuaꞌan jino vai jioneꞌi ndute yun vi guaa ndee ni kundei ja ni ka jiꞌi ndiꞌi kameyu yun ndute.
20 E apressou-se, e vazou o seu cântaro na pia, e correu outra vez ao poço para tirar água, e tirou para todos os seus camelos.
21 Su tee jinokuechi yun, chi vini saꞌu kuii ini de ndiaꞌa de ja siun saꞌa suchi siꞌi yun, su tu ni kaꞌan saꞌun ni de, te ndakani ini de: ¿A masu ni kuatu ndiaꞌa maa Jitoꞌo ja ni kuu tniuu vajio axi nagua kuaa?, kaꞌan de.
21 E o varão estava admirado de vê-la, calando-se, para saber se o Senhor havia prosperado a sua jornada ou não.
22 Te nuu ni ndiꞌi ja ni ka jiꞌi kameyu yun ndute, te ni kiꞌin de in xeꞌe ja kuu oro ja vee vaa ndee iñu gramu, te ni jiñaꞌa de nui, saa ni ni tnaa de sukun ndaꞌi uu kaa tikute nani brazalete ja vee vaa ndee uꞌun xiko gramu.
22 E aconteceu que, acabando os camelos de beber, tomou o varão um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as suas mãos, do peso de dez siclos de ouro,
23 Te jiñaꞌa de:
23 e disse: De quem és filha? Faze-mo saber, peço-te; há também em casa de teu pai lugar para nós pousarmos?
24 Te jiñaꞌi:
24 E ela disse: Eu sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu a Naor.
25 te veꞌe san, chi nune ja vi ndoo ni, te suni oo kuaꞌa paja vi ndayoꞌo ja vi kaa kameyu ni ―jiñaꞌi.
25 Disse-lhe mais: Também temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 Yun te ni chindei de xini de, te ni ndakuantaꞌu kaꞌnu de nuu Jitoꞌo.
26 Então, inclinou-se aquele varão, e adorou ao Senhor ,
27 Te jiñaꞌa de:
27 e disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua beneficência e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, o Senhor me guiou no caminho à casa dos irmãos de meu senhor.
28 Te suchi siꞌi yun, chi vi jinoi ni ndajinoi veꞌe nuu oo nanai, te ni ndakani ndiꞌi ja ni jini yun.
28 E a donzela correu e fez saber estas coisas na casa de sua mãe.
29 Te Rebeca, chi ni onevaꞌi in kuaꞌi ni onani Labán. Te ni jino de ni jaꞌan de nuu oo tee yun nuu oo poso yun,
29 E Rebeca tinha um irmão cujo nome era Labão; e Labão correu ao encontro daquele varão à fonte.
30 chi ni jini de xeꞌe yun vi kaa tikute ja ñuꞌu sukun ndaꞌa kuaꞌa de yun, vi ni ndakani siaꞌa kaꞌan tee yun, jiñaꞌi. Yun te ni jaꞌan de ni nutnaꞌa de musu yun, te vi oo ii ni de jin kameyu de nuu oo poso yun.
30 E aconteceu que, quando ele viu o pendente e as pulseiras sobre as mãos de sua irmã e quando ouviu as palavras de sua irmã Rebeca, que dizia: Assim me falou aquele varão, veio ao varão, e eis que estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 Te jiñaꞌa Labán:
31 E disse: Entra, bendito do Senhor , por que estarás fora? Pois eu já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 Yun te kuaꞌan de ja ni jino de veꞌe yun, te ni kindee Labán tei kameyu yun vi ni koto de paja vi ndayoꞌo nuu ti vi ni jiñaꞌa de ndute ja ni ndakate tee kuu musu yun jaꞌa de vi tee ka ndeka tnaꞌa jin de yun.
32 Então, veio aquele varão à casa, e desataram os camelos e deram palha e pasto aos camelos e água para lavar os pés dele e os pés dos varões que estavam com ele.
33 Yun te ni ka jiñaꞌa ndei ja vi kaxini de, su jiñaꞌa musu Abraham:
33 Depois, puseram de comer diante dele. Ele, porém, disse: Não comerei, até que tenha dito as minhas palavras. E ele disse: Fala.
34 Yun te jiñaꞌa de:
34 Então, disse: Eu sou o servo de Abraão.
35 Te Jitoꞌo, chi ni chindee ni chituu ya lamu san ja ni kuu kuika ndevaꞌa de. Ni jiñaꞌa ya ndikachi vi isndiki vi xuꞌun kuu oro vi xuꞌun kaa kuu plata vi kameyu vi mentu vi teyii vi ñasiꞌi ja ka jinokuechi nuu de.
35 O Senhor abençoou muito o meu senhor, de maneira que foi engrandecido; e deu-lhe ovelhas e vacas, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 Te ni saꞌa Jitoꞌo ja ni jinkoo in seyii Sara jin de nuu ja mavikunijaꞌnu saꞌun de, te ndaꞌa seꞌe de yaꞌa xndendoo de ndiꞌi ja nevaꞌa de.
36 E Sara, a mulher do meu senhor, gerou um filho a meu senhor depois da sua velhice; e ele deu-lhe tudo quanto tem.
37 Te ni saꞌa lamu san ja ni kee yuꞌu san nuu ia Dios, te kachi de: “Ma nduku ni ñasiꞌi seyii san neꞌu sesiꞌi ñayiu Canaán nuu ñuu ka oo vitna.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás mulher para meu filho das filhas dos cananeus, em cuja terra habito;
38 Chi suaꞌa kiꞌin ni ñuu san nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te yun nduku ni in suchi siꞌi ja na kuaka tnaꞌa jin seyii san”, kachi de.
38 irás, porém, à casa de meu pai e à minha família e tomarás mulher para meu filho.
39 Te jiñaꞌa san: “Te ¿nuu saa ma kachi suchi siꞌi yun ja kii san jin?”, jiñaꞌa san.
39 Então, disse eu ao meu senhor: Porventura não me seguirá a mulher.
40 Yun te ni kachi de: “Naꞌa maa Jitoꞌo, ia xiin nuu jinokuechi san, ja tetniuu ya in ia jinokuechi nuu ya ja koxnoꞌo nuu ni kiꞌin ni, te kee vii kee vaꞌa ni ichi kiꞌin ni, nagua ja kii ni jin in suchi siꞌi kuu tnaꞌa kuikin maa san jin yua san ja na kondeka seyii san.
40 E ele me disse: O Senhor , em cuja presença tenho andado, enviará o seu Anjo contigo e prosperará o teu caminho, para que tomes mulher para meu filho da minha família e da casa de meu pai.
41 Su nuu ja jino ni nuu ka oo tnaꞌa kuikin san, te ma vi taa ña ja kii ni jin, saa te tu na kuechi kotavi ni, chi ni skunkuu ni tnoꞌo ni ka ndatnoꞌo”, kachi de.
41 Então, serás livre do meu juramento, quando fores à minha família; e, se não ta derem, livre serás do meu juramento.
42 Yun te nuu ni kenta san vitna nuu oo poso yun, te ni ndakuatu san nuu ia Dios, te jiñaꞌa san: “Tata Dios ja kuu ni Dios jitoꞌo san Abraham, chindee chituu ña ni nuu ichi jika san vitna,
42 E hoje cheguei à fonte e disse: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se tu, agora, prosperas o meu caminho, no qual eu ando,
43 te yaꞌa ni na kondetu san nuu oo poso yaꞌa, su saꞌa ni ja na kokuu in suchi siꞌi ja kikiꞌin ndute yaꞌa, te na kokuu suchi xiin nuu kuñaꞌa san suaꞌa: Jikantaꞌu rin nuu ron, vi xiku, kuni mani ña joo ndute nuu kiyi ron na koꞌo rin, kuñaꞌa san,
43 eis que estou junto à fonte de água; seja, pois, que a donzela que sair para tirar água e à qual eu disser: Ora, dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 te na kachi: Koꞌo ni de, xito, te suni na tau san ndute vi koꞌo kameyu ni, na kachi. Saꞌa ni ja suchi yaꞌa na kokuu suchi ni kaji maa ni ja na kondeka seyii lamu san”, jiñaꞌa san.
44 e ela me disser: Bebe tu também e também tirarei água para os teus camelos, esta seja a mulher que o Senhor designou ao filho de meu senhor.
45 Su vi kuini ka ja ndiꞌi ndakuatu san jin anu san, te ni jini san ja ni kenta Rebeca yisokoi in kiyi majai ni jinoi nuu oo poso yun, te ni kiꞌin ndute. Te jiñaꞌa san: “Jikantaꞌu rin nuu ron, vi xiku, kuni mani ña joo ndute ron na koꞌo rin”, jiñaꞌa san.
45 E, antes que eu acabasse de falar no meu coração, eis que Rebeca saía com seu cântaro sobre o seu ombro, e desceu à fonte, e tirou água; e eu lhe disse: Ora, dá-me de beber.
46 Te ñama ni kuneꞌi kiyi yun nuu sokoi, te kachi: “Nuu saa te koꞌo ni de, vi xtoo, te suni na kuñaꞌa san ndute vi koꞌo kameyu ni”, ni kachi. Yun te ni jiꞌi san de vi suni ni jiñaꞌi ndute ni ka jiꞌi kameyu san.
46 E ela se apressou, e abaixou o seu cântaro de sobre si, e disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; e bebi, e ela deu também de beber aos camelos.
47 Yun te ni jikan tnoꞌo san jin, te jiñaꞌa san: “¿Na xiin sesiꞌi kuu ron, vi xiku?” Te kachi: “Sesiꞌi Betuel kuu san, te tata jaꞌnu san kuu Nacor vi nana jaꞌnu san kuu Milca”, kachi. Yun te ni chindee san in xeꞌe xtnii vi ni tnaa san uu kaa tikute ka xnani brazalete sukun ndaꞌi.
47 Então, lhe perguntei e disse: De quem és filha? E ela disse: Filha de Betuel, filho de Naor, que lhe gerou Milca. Então, eu pus o pendente no seu rosto e as pulseiras sobre as suas mãos.
48 Te ni chindei san xini san ja ni ndakuantaꞌu kaꞌnu san nuu Jitoꞌo vi ni chiñuꞌu san Jitoꞌo, ia kuu Dios lamu san Abraham ja ndeka ndaa kuiti ña ya in ichi ndaa, nagua ja kiꞌin san jin sesiꞌi ñani lamu san ja kuaka tnaꞌa jin seyii de.
48 E, inclinando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia encaminhado pelo caminho da verdade, para tomar a filha do irmão de meu senhor para seu filho.
49 Su vitna te kuini san ja vi kaꞌan ni a vi kundee vi kukaꞌnu ini ni joo ja vi saꞌa ña ni in jandiuxi jin lamu san axi nuu ja ma vi kuantaꞌu ni joo, te kondioꞌni a ichi ndaꞌa kuaꞌa axi ichi satni kiꞌin san ―jiñaꞌa de.
49 Agora, pois, se vós haveis de mostrar beneficência e verdade a meu senhor, fazei-mo saber; e, se não, também mo fazei saber, para que eu olhe à mão direita ou à esquerda.
50 Yun te ka jiñaꞌa Labán jin tata de Betuel:
50 Então, responderam Labão e Betuel e disseram: Do Senhor procedeu este negócio; não podemos falar-te mal ou bem.
51 Yaꞌa oo Rebeca nuu ni. Kuaka ni jin te kuaꞌankuei ni jin na kokuu ñasiꞌi ña seyii lamu ni, nagua ni kaꞌan maa Jitoꞌo ―ka jiñaꞌa de.
51 Eis que Rebeca está diante da tua face; toma-a e vai-te; seja a mulher do filho de teu senhor, como tem dito o Senhor .
52 Te nuu ni jini tee jinokuechi nuu Abraham ja siun ka jiñaꞌa de, te ni chindei de xini de ichi nuu ñuꞌu ja ni chiñuꞌu de Jitoꞌo.
52 E aconteceu que o servo de Abraão, ouvindo as suas palavras, inclinou-se à terra diante do Senhor ;
53 Te ni tau de ndinuu nuu kaa ja kuu oro vi plata vi saꞌun, te ni jiñaꞌa de nuu Rebeca vi suni ni skutaꞌu de kuaꞌi vi nanai taka ndatniuu vii ndevaꞌa ja nee de.
53 e tirou o servo vasos de prata, e vasos de ouro, e vestes e deu-os a Rebeca; também deu coisas preciosas a seu irmão e a sua mãe.
54 Te ni ka jaa ni ka jiꞌi de jin tee ka ndeka tnaꞌa jin de, saa te ni ka kixin de yun. Te nuu ni tuu inka kiuu tnee suaꞌa ja ni ndontakuei de, te jiñaꞌa tee kuu musu Abraham:
54 Então, comeram, e beberam, ele e os varões que com ele estavam, e passaram a noite. E levantaram-se pela manhã, e disse: Deixai-me ir a meu senhor.
55 Yun te ka jiñaꞌa kuaꞌa Rebeca vi nanai:
55 Então, disseram seu irmão e sua mãe: Fique a donzela conosco alguns dias ou pelo menos dez dias; e depois irá.
56 Su yun te jiñaꞌa tee jinokuechi yun:
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor tem prosperado o meu caminho; deixai-me partir, para que eu volte a meu senhor.
57 Yun te ka jiñaꞌa de:
57 E disseram: Chamemos a donzela e perguntemos-lho.
58 Te ni ka kana de Rebeca, te ka jiñaꞌa de:
58 E chamaram Rebeca e disseram-lhe: Irás tu com este varão? Ela respondeu: Irei.
59 Yun te ni ka jandetu de ja kuaꞌankuei kuaꞌa de Rebeca jin ñaꞌa jito ña jin, ja ni ka jaka ña tee ka jinokuechi nuu Abraham.
59 Então, despediram Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e o servo de Abraão, e os seus varões.
60 Yun te ni ka kaꞌan vii ni ka kaꞌan vaꞌa de jin Rebeca, te ka jiñaꞌa de:
60 E abençoaram Rebeca e disseram-lhe: Ó nossa irmã, sejas tu em milhares de milhares, e que a tua semente possua a porta de seus aborrecedores!
61 Yun te ni ndakoo Rebeca jin sava suchi siꞌi kuechi ja ka jinokuechi nui, te ni ka jinkoxnei yata kameyu yun, te ni ka jata ndikin tee ka jinokuechi nuu Abraham. Saa ni kuu ja ni jaka ña tee jinokuechi yun jin Rebeca veꞌi ja kuaꞌan de jin.
61 E Rebeca se levantou com as suas moças, e subiram sobre os camelos e seguiram o varão; e tomou aquele servo a Rebeca e partiu.
62 Te mandii Isaac nuu oo poso nani ia teku ja ndiaꞌa ña, chi ni oi Neguev.
62 Ora, Isaque vinha do caminho do poço de Laai-Roi, porque habitava na terra do Sul.
63 Te ni kee Isaac ja jiondita sii ini nuu yuku yun nuu mañini suaꞌa, te ni ndanenui ndiaꞌi, te ni jini kameyu ja mandikuei ti.
63 E Isaque saíra a orar no campo, sobre a tarde; e levantou os olhos, e olhou e eis que os camelos vinham.
64 Te suni Rebeca, chi ni jini ñai jin Isaac, te ni nui yata kameyu yun.
64 Rebeca também levantou os olhos, e viu a Isaque, e lançou-se do camelo,
65 Te ni jikan tnoꞌi tee jinokuechi nuu Abraham:
65 e disse ao servo: Quem é aquele varão que vem pelo campo ao nosso encontro? E o servo disse: Este é meu senhor. Então, tomou ela o véu e cobriu-se.
66 Yun te ni ndakani tee jinokuechi yun nuu Isaac ndiꞌi nagua ni saꞌa de.
66 E o servo contou a Isaque todas as coisas que fizera.
67 Yun te ni jaka Isaac Rebeca ja kuaꞌankuei de jin veꞌe saꞌun nuu ni oo ndi nana de Sara, te yun ni nitnaꞌa de jin ña ja ni kuu ñasiꞌi de ña, te ni okutoo ndevaꞌa ña de jin ña. Saa te ni ndusii ini de ja siun ni jiꞌi ndi nana de.
67 E Isaque trouxe-a para a tenda de sua mãe, Sara, e tomou a Rebeca, e foi-lhe por mulher, e amou-a. Assim, Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.