Mateus 13
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NTLH
1 Kɨu ni ijan n‑ka kee‑da xiꞌin Jesús veꞌe tuu‑ia. Juaꞌan koio‑da xiꞌin‑ia yuꞌu mar, te n‑nukoo‑ia ijan.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa, foi para a beira do lago da Galileia, sentou-se ali e começou a ensinar.
2 Kueꞌe ñayiu n‑ka taka yuꞌu mar jan. Xaxeꞌe xijan n‑keé‑ia ɨɨn barcu, te n‑nukoo‑ia xiti barcu jan.
2 A multidão que se ajuntou em volta dele era tão grande, que ele entrou num barco e sentou-se; e o povo ficou em pé na praia.
3 Kueꞌe xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xa dakuaꞌa ñaꞌa‑ia. N‑jaꞌan‑ia:
3 Jesus usou parábolas para ensinar muitas coisas. Ele disse:
4 Dava trɨu n‑dadaꞌu‑s jan n‑ndava ichi, te n‑ka xee chilidaa te n‑ka xaxi‑tɨ.
4 Quando estava espalhando as sementes, algumas caíram na beira do caminho, e os passarinhos comeram tudo.
5 Dava trɨu n‑ndava nuu ñuꞌu yadi nuu kaa yuú. Yachi n‑ka xite, chi kakoꞌyo nuu ñuꞌu jan,
5 Outra parte das sementes caiu num lugar onde havia muitas pedras e pouca terra. As sementes brotaram logo porque a terra não era funda.
6 ko nu n‑ndii, n‑ka dii te n‑ka yichi xaxeꞌe xa ña n‑xika yoꞌo‑i.
6 Mas, quando o sol apareceu, queimou as plantas, e elas secaram porque não tinham raízes.
7 Dava trɨu n‑ndava nuu yuku iñu. Ntdaa n‑ka xite, ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueꞌnu, te n‑ka kuchachi.
7 Outras sementes caíram no meio de espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Dava trɨu n‑xe kava nuu ñuꞌu kojon jan n‑xaꞌnu te n‑kuaꞌa. Ntnaꞌa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuꞌu ɨɨn ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko uni diko nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni.
8 Mas as sementes que caíram em terra boa produziram na base de cem, de sessenta e de trinta grãos por um.
9 Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
9 E Jesus terminou, dizendo:
10 Te n‑ka xetuꞌa ntdaa daña‑ia. Ka xiaꞌan‑da:
10 Então os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que o senhor usa
11 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
11 Jesus respondeu:
12 Ñayiu ka kutnuni ini xaꞌa vitna, kutnuni vaꞌa ka ini‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro. Ñayiu ña ka kutnuni vaꞌa ini vitna, ni itaꞌu ma kutnuni ini koio‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro.
12 Pois quem tem receberá mais, para que tenha mais ainda. Mas quem não tem, até o pouco que tem lhe será tirado.
13 Xijan kuu xa jaꞌan‑r tnuꞌu ña ka kutnuni ini‑i nuu‑i. Xijan kuu xa: Kundeꞌa‑i, ko mayo‑i ke ini. Kunini koio‑i, ko mayo‑i kutnuni ini.
13 É por isso que eu uso parábolas para falar com essas pessoas. Porque elas olham e não enxergam; escutam e não ouvem, nem entendem.
14 Tnuꞌu yaꞌa n‑chidotnuni Isaías. Duꞌa n‑chidotnuni‑s:
14 E assim acontece com essas pessoas o que disse o
15 Ma jandixa ñayiu tnuꞌu teku‑i, chi unu xee ini‑i.
15 Pois a mente deste povo está fechada:
16 ʼNaka taꞌu kuu koio ndoꞌo chi xndeꞌa‑n xa kida‑r te xnini‑n xa jaꞌan‑r te ka kutnuni ini‑n nax kuu xa jaꞌan‑r.
16 Jesus continuou, dizendo:
17 Na jaꞌan ndaa‑r xa kueꞌe se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux xiꞌin dava ka ñayiu ka jandixa xa n‑taꞌu tniu‑ia n‑ka juini xa jini koio‑i xa kida‑r. N‑ka juini‑i xa jini‑i xa xndeꞌa‑n vitna, ko ñayo‑i n‑xini. N‑juini‑i xa kunini koio‑i tnuꞌu xnini mee‑n, ko ña n‑kuu xa kunini‑i.
17 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: muitos profetas e muitas outras pessoas do povo de Deus gostariam de ver o que vocês estão vendo, mas não puderam; e gostariam de ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ʼKunini koio na jaꞌan‑r nax kuu cuentu se xitu trɨu.
18 — Então escutem e aprendam o que a
19 Ñayiu ka teku nax io xa kada‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i, te ña ka kutnuni ini‑i xa n‑ka teku‑i, kuenda kɨu ichi nuu ndava trɨu jan ka kuu‑i. Xee Kuiꞌna te dajaꞌan ñaꞌa‑i xa maxku kunini koio ka‑i tnuꞌu jan.
19 As pessoas que ouvem a mensagem do vem e tira o que foi semeado no coração delas.
20 Nuu kaa yuú nuu n‑ndava trɨu jan kuu ná kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux. Ka kudɨ ini‑i te yachi ka jandixa‑i tnuꞌu jan.
20 As sementes que foram semeadas onde havia muitas pedras são as pessoas que ouvem a mensagem e a aceitam logo com alegria,
21 Ña tuu na yoꞌo trɨu n‑xika nuu ñuꞌu jan. Xijan kuu ná kuu ñayiu xaku ni kɨu jandixa tnuꞌu jan. Na ndaꞌu yaꞌa‑i a kida ñaꞌa dava ka ñayiu ɨɨn xa kida ñaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka jandixa‑i xa jaꞌan‑r, te ka dandoo‑i xa n‑ka dakuaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka kujanuu‑i.
21 mas duram pouco porque não têm raiz. E, quando por causa da mensagem chegam os sofrimentos e as perseguições, elas logo abandonam a sua fé.
22 Nuu ñuꞌu nuu n‑ndava trɨu meꞌñu yuku iñu, ka kuu ñayiu ka teku xa jaꞌan‑r. N‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan, te ñatu n‑kuaꞌa. Ka chi ini ñayiu ijan xa ma niꞌi koio‑i tvini xa kutuu vaꞌa koio‑i ñuñayiu. Yɨ ini ka‑i xijan dada Ianyuux, te ña ka kida ka‑i xa juini‑ia.
22 Outras pessoas são parecidas com as sementes que foram semeadas no meio dos espinhos. Elas ouvem a mensagem, mas as preocupações deste mundo e a ilusão das riquezas sufocam a mensagem, e essas pessoas não produzem frutos.
23 Nuu ñuꞌu vaꞌa nuu n‑daꞌu trɨu jan, xijan kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux, te ka kutnuni ini‑i. Dava yoko trɨu jan n‑kee ɨɨn cientu ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko, uni diko nuni. Dava yoko jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia.
23 E as sementes que foram semeadas em terra boa são aquelas pessoas que ouvem, e entendem a mensagem, e produzem uma grande colheita: umas, cem; outras, sessenta; e ainda outras, trinta vezes mais do que foi semeado.
24 Ijan dada n‑jaꞌan ka‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
24 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
25 Nu n‑kidi‑s, n‑ka xe kate se ka xini uꞌu ñaꞌa ndɨjɨn cebadilla nuu n‑dadaꞌu‑s trɨu jan, te n‑ka ndee‑s; ka nuꞌu‑s.
25 Certa noite, quando todos estavam dormindo, veio um inimigo, semeou no meio do trigo uma erva ruim, chamada joio, e depois foi embora.
26 N‑xite trɨu jan te n‑ka xaꞌnu. Dɨuni n‑ka xaꞌnu cebadilla. N‑ka xini se ka xinokuechi nuu xtoꞌo ñuꞌu jan xijan,
26 Quando as plantas cresceram, e se formaram as espigas, o joio apareceu.
27 te n‑ka xe juña tnuꞌu‑s xtoꞌo‑s. Ka xiaꞌan‑s: “Dito, ¿Nax kuu xa n‑kane cebadilla nuu trɨu‑n?, te mee ni trɨu vaꞌa n‑dadaꞌu‑n”, kuu‑s, ka xiaꞌan‑s.
27 Aí os empregados do dono das terras chegaram e disseram: “Patrão, o senhor semeou sementes boas nas suas terras. De onde será que veio este joio?”
28 Xiaꞌan xtoꞌo‑s nuu‑s: “Xijan n‑kida ɨɨn se xini uꞌu ñaꞌa.” Te ka xiaꞌan se xinokuechi jan nuu‑s: “¿Nax kachi‑n? ¿Jɨn tnuꞌu koio‑da cebadilla, te janyuku‑da ɨɨn nuu janyuku‑da u?”
28 — “Foi algum inimigo que fez isso!”, respondeu ele.
29 Te xiaꞌan‑s: “Ñaꞌa, maxku tnuꞌu koio‑n na ñaꞌa tnuꞌu koio‑n xiꞌin nde trɨu.
29 — “Não”, respondeu ele, “porque, quando vocês forem tirar o joio, poderão arrancar também o trigo.
30 Daa na koo naꞌi nde kɨu na ndoneꞌe‑ro. Kɨu ijan juñaꞌa‑r nuu se kaꞌnde trɨu jan. Kiꞌna ka cebadilla kaꞌnde koio, te janyuku koio‑n xa dakeé koio‑n nuu nuꞌu. Ijan dada kaꞌnde koio‑n trɨu jan te chiꞌi‑n ɨɨn yaka.” Kuu xtoꞌo ñuꞌu trɨu jan, n‑xiaꞌan‑s nuu se ka xinokuechi nuu‑s.
30 Deixem o trigo e o joio crescerem juntos até o tempo da colheita. Então eu direi aos trabalhadores que vão fazer a colheita: ‘Arranquem primeiro o joio e amarrem em feixes para ser queimado. Depois colham o trigo e ponham no meu depósito.’ ”
31 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan:
31 Jesus contou outra parábola . Ele disse ao povo:
32 Yava ka ndɨjɨn tnumaxtaxa dada ndɨjɨn kuꞌu, ko dujun ka xaꞌnu‑tnu dada kuꞌu te ka xajan chilidaa taka‑tɨ daꞌnda‑tnu.
32 Ela é a menor de todas as sementes; mas, quando cresce, torna-se a maior de todas as plantas. Ela até chega a ser uma árvore, de modo que os passarinhos vêm e fazem ninhos nos seus ramos.
33 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu‑da ntdaa‑da:
33 Jesus contou mais esta parábola para o povo:
34 Diko ni tnuꞌu kandee n‑xo jaꞌan‑ia nuu‑da xiꞌin nuu ñayiu n‑ka xo nataka nuu‑ia; ña n‑xo jaꞌan ndaa‑ia.
34 Jesus usava parábolas para dizer tudo isso ao povo. Ele não dizia nada a eles sem ser por meio de parábolas.
35 Xijan n‑xo jaꞌan‑ia xa na jɨn tnaꞌa xa n‑chidotnuni ɨɨn se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux. N‑chidotnuni‑s:
35 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta tinha dito: “Usarei parábolas quando falar com esse povo e explicarei coisas desconhecidas desde a criação do mundo.”
36 Ijan dada n‑dandoo‑ia ñayiu xyuku ijan te n‑xe juindodo nuu‑ia xa juan nuꞌu‑ia veꞌe n‑xeen nuu‑ia. Ijan dada xndijun uxi uu daña, se dakuaꞌa ñaꞌa‑ia juaꞌan veꞌe‑ia. Te ka xiaꞌan‑da nuu‑ia:
36 Então Jesus deixou a multidão e voltou para casa. Os discípulos chegaram perto dele e perguntaram: — Conte para nós o que quer dizer a
37 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
37 Jesus respondeu:
38 te ñuꞌu trɨu kuu ñuñayiu. Trɨu ka kuu ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i. Cebadilla ka kuu ñayiu kida xaloko juini Kuiꞌna.
38 O terreno é o mundo. As sementes boas são as pessoas que pertencem ao .
39 Se xini uꞌu ñaꞌa te n‑xate‑s cebadilla kuu Kuiꞌna. Trɨu n‑yichi kuu ñayiu kuyuku kɨu na naa ñuñayiu. Se kaꞌnde trɨu te taxtnaꞌa‑s kuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
39 O inimigo que semeia o joio é o próprio Diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Xa keé cebadilla nuu nuꞌu kuu xa yaꞌa na naa ñuñayiu.
40 Assim como o joio é ajuntado e jogado no fogo, assim também será no fim dos tempos.
41 Kɨu ijan tundaꞌa ruꞌu, Ia kuu ñayiu, ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa kineꞌe dɨɨn‑ia ñayiu ñatu ka jandixa tnuꞌu n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu vaꞌa. Ñayiu yaꞌa n‑ka dajaꞌan dava ka ñayiu xa maxku jandixa ka‑i Ianyuux. Ma kandeka tnaꞌa ka‑i xiꞌin ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, e eles ajuntarão e tirarão do seu Reino todos os que fazem com que os outros pequem e também todos os que praticam o mal.
42 Dakeé‑ia ñayiu jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio‑i te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux.
42 Depois os anjos jogarão essas pessoas na fornalha de fogo, onde vão chorar e ranger os dentes de desespero.
43 Kɨu ijan ndii ñayiu n‑ka jandixa xa n‑jaꞌan Ianyuux ná ndii ngandii. Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
43 Então o povo de Deus brilhará como o sol no Reino do seu Pai. Se vocês têm ouvidos para ouvir, então ouçam.
44 ʼKuenda kɨu ɨɨn xa yo yaꞌu yɨnduxi nuu ñuꞌu xitu ɨɨn ñayiu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Hora na naniꞌi ɨɨn se naniꞌi xijan, nachinduxi‑s. Xaxeꞌe xa yo kuvete‑s xa n‑naniꞌi‑s xaꞌa, jɨn nudiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s ñuꞌu ijan.
44 — O
45 ʼDɨuni kuenda kɨu ɨɨn perla yo yaꞌu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Se xko xeen perla te nadiko‑s,
45 — O
46 na jini‑s ɨɨn perla yo yaꞌu, nadiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s perla jan.
46 Quando encontra uma pérola que é mesmo de grande valor, ele vai, vende tudo o que tem e compra a pérola.
47 ʼKuenda kɨu ñunu tava‑ro chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux. N‑keé ñunu jan nuu mar, te kueꞌe nuu chaka n‑ka keé xiti‑i.
47 — O
48 Nu n‑chitu ñunu jan, te n‑ka ñuꞌu se ka tava chaka ñunu jan yuꞌu mar, te n‑ka nukoo‑s xa n‑ka kineꞌe dɨɨn‑s chaka vaꞌa. N‑ka dakee‑s chaka vaꞌa xiti yɨka, te n‑ka dajane‑s chaka ña ka xiniñuꞌu.
48 E, quando está cheia, os pescadores a arrastam para a praia e sentam para separar os peixes: os que prestam são postos dentro dos cestos, e os que não prestam são jogados fora.
49 Duꞌa yaꞌa ñayiu na naa ñuñayiu. Kixi ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux te kaxi koio‑ia ñayiu ka jandixa xa taꞌu tniu Ianyuux nuu ñayiu loko.
49 No fim dos tempos também será assim: os anjos sairão, e separarão as pessoas más das boas,
50 Dakeé koio‑ia ñayiu loko jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio ñayiu jan, te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da.
50 e jogarão as pessoas más na fornalha de fogo. E ali elas vão chorar e ranger os dentes de desespero.
51 Ijan dada n‑xijan tnuꞌu ñaꞌa Jesús ntdaa‑da:
51 Então Jesus perguntou aos discípulos: — Sim! — responderam eles.
52 Te n‑jaꞌan‑ia ɨnka ntuku tnuꞌu kandee:
52 Jesus disse:
53 Nu n‑yaꞌa xa n‑jaꞌan‑ia ntdaa tnuꞌu ijan nuu ñayiu, te n‑ndee‑ia ijan.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas , saiu dali
54 N‑naxee‑ia ñuu‑ia, te n‑xo dakuaꞌa‑ia ñayiu xiti veñuꞌu ijan. N‑ka yuꞌu anu ñayiu te n‑ka xiaꞌan tnaꞌa‑i:
54 e voltou para a cidade de Nazaré, onde ele tinha morado. Ele ensinava na sinagoga , e os que o ouviam ficavam admirados e perguntavam: — De onde vêm a sabedoria dele e o poder que ele tem para fazer milagres?
55 Daꞌya carpinteru ni kuu‑s. Dɨꞌɨ‑s kuu María te ñani‑s kuu Jacobo, José, Simón, Judas du.
55 Por acaso ele não é o filho do carpinteiro? A sua mãe não é Maria? Ele não é irmão de Tiago, José, Simão e Judas?
56 Dɨuni yaꞌa xtuu kuꞌa‑s. ¿Ndexu n‑kuaꞌa‑s ntdaa xaꞌa?
56 Todas as suas irmãs não moram aqui? De onde é que ele consegue tudo isso?
57 Ña n‑ka xe ini‑i‑ia chi ñatu n‑kida‑ia xa n‑ka ñu ini‑i xa kada‑ia. Te xiaꞌan‑ia nuu‑i:
57 Por isso ficaram desiludidos com ele. Mas Jesus disse:
58 Xaxeꞌe xa ña n‑ka kukanu ini ñaꞌa ñayiu ñuu‑ia jan, xijan kuu xa ña n‑kida‑ia kueꞌe milagru.
58 Jesus não pôde fazer muitos milagres ali porque eles não tinham fé.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.