Mateus 13
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs BKJ
1 Kɨu ni ijan n‑ka kee‑da xiꞌin Jesús veꞌe tuu‑ia. Juaꞌan koio‑da xiꞌin‑ia yuꞌu mar, te n‑nukoo‑ia ijan.
1 No mesmo dia, saindo Jesus de casa, sentou-se junto ao mar.
2 Kueꞌe ñayiu n‑ka taka yuꞌu mar jan. Xaxeꞌe xijan n‑keé‑ia ɨɨn barcu, te n‑nukoo‑ia xiti barcu jan.
2 E grandes multidões se reuniram a ele, de modo que, entrando ele em um barco, assentou-se, e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Kueꞌe xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xa dakuaꞌa ñaꞌa‑ia. N‑jaꞌan‑ia:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que um semeador saiu a semear;
4 Dava trɨu n‑dadaꞌu‑s jan n‑ndava ichi, te n‑ka xee chilidaa te n‑ka xaxi‑tɨ.
4 e quando ele semeava, algumas sementes caíram junto ao caminho, e vieram as aves e as devoraram.
5 Dava trɨu n‑ndava nuu ñuꞌu yadi nuu kaa yuú. Yachi n‑ka xite, chi kakoꞌyo nuu ñuꞌu jan,
5 Algumas caíram em lugares pedregosos, onde não havia muita terra; e imediatamente elas brotaram, porque não havia terra profunda.
6 ko nu n‑ndii, n‑ka dii te n‑ka yichi xaxeꞌe xa ña n‑xika yoꞌo‑i.
6 E quando o sol nasceu, queimaram-se; e porque não tinham raiz, elas murcharam-se.
7 Dava trɨu n‑ndava nuu yuku iñu. Ntdaa n‑ka xite, ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueꞌnu, te n‑ka kuchachi.
7 E outras caíram entre espinhos, e os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Dava trɨu n‑xe kava nuu ñuꞌu kojon jan n‑xaꞌnu te n‑kuaꞌa. Ntnaꞌa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuꞌu ɨɨn ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko uni diko nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni.
8 Mas outras caíram em boa terra, e deram fruto, algumas cem vezes, outras a sessenta vezes e outras a trinta vezes.
9 Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Te n‑ka xetuꞌa ntdaa daña‑ia. Ka xiaꞌan‑da:
10 E vieram os discípulos, e lhe perguntaram: Por que tu falas por parábolas?
11 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
11 Ele respondendo, disse-lhes: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino do céu, mas a eles não lhes é dado.
12 Ñayiu ka kutnuni ini xaꞌa vitna, kutnuni vaꞌa ka ini‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro. Ñayiu ña ka kutnuni vaꞌa ini vitna, ni itaꞌu ma kutnuni ini koio‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro.
12 Porque àquele que tem, para ele se dará, e terá mais em abundância; mas àquele que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Xijan kuu xa jaꞌan‑r tnuꞌu ña ka kutnuni ini‑i nuu‑i. Xijan kuu xa: Kundeꞌa‑i, ko mayo‑i ke ini. Kunini koio‑i, ko mayo‑i kutnuni ini.
13 Portanto lhes falo por parábolas; porque eles vendo, não veem; e ouvindo, não ouvem nem compreendem.
14 Tnuꞌu yaꞌa n‑chidotnuni Isaías. Duꞌa n‑chidotnuni‑s:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e não compreendereis, e, vendo, vereis, e não percebereis.
15 Ma jandixa ñayiu tnuꞌu teku‑i, chi unu xee ini‑i.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, e os seus ouvidos surdos para ouvir, e eles fecharam seus olhos; para que em nenhum momento vejam com os seus olhos, e ouçam com os seus ouvidos, e compreendam com o seu coração, e se convertam, e eu os cure.
16 ʼNaka taꞌu kuu koio ndoꞌo chi xndeꞌa‑n xa kida‑r te xnini‑n xa jaꞌan‑r te ka kutnuni ini‑n nax kuu xa jaꞌan‑r.
16 Mas, abençoados são os vossos olhos, porque eles veem, e os vossos ouvidos, porque eles ouvem.
17 Na jaꞌan ndaa‑r xa kueꞌe se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux xiꞌin dava ka ñayiu ka jandixa xa n‑taꞌu tniu‑ia n‑ka juini xa jini koio‑i xa kida‑r. N‑ka juini‑i xa jini‑i xa xndeꞌa‑n vitna, ko ñayo‑i n‑xini. N‑juini‑i xa kunini koio‑i tnuꞌu xnini mee‑n, ko ña n‑kuu xa kunini‑i.
17 Porque em verdade eu vos digo que muitos profetas e homens justos desejaram ver estas coisas que vós vedes, e não o viram; e ouvir estas coisas que vós ouvis, e não o ouviram.
18 ʼKunini koio na jaꞌan‑r nax kuu cuentu se xitu trɨu.
18 Escutai vós, portanto, a parábola do semeador.
19 Ñayiu ka teku nax io xa kada‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i, te ña ka kutnuni ini‑i xa n‑ka teku‑i, kuenda kɨu ichi nuu ndava trɨu jan ka kuu‑i. Xee Kuiꞌna te dajaꞌan ñaꞌa‑i xa maxku kunini koio ka‑i tnuꞌu jan.
19 Quando alguém ouve a palavra do reino, e não a compreende, então vem o perverso, e afasta o que foi semeado no seu coração; este é o que recebeu a semente junto do caminho.
20 Nuu kaa yuú nuu n‑ndava trɨu jan kuu ná kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux. Ka kudɨ ini‑i te yachi ka jandixa‑i tnuꞌu jan.
20 Mas o que recebeu a semente em lugares pedregosos, é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Ña tuu na yoꞌo trɨu n‑xika nuu ñuꞌu jan. Xijan kuu ná kuu ñayiu xaku ni kɨu jandixa tnuꞌu jan. Na ndaꞌu yaꞌa‑i a kida ñaꞌa dava ka ñayiu ɨɨn xa kida ñaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka jandixa‑i xa jaꞌan‑r, te ka dandoo‑i xa n‑ka dakuaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka kujanuu‑i.
21 mas ele não tem raiz em si mesmo, apenas dura um tempo; pois quando vem tribulação ou perseguição por causa da palavra, imediatamente se esmorece.
22 Nuu ñuꞌu nuu n‑ndava trɨu meꞌñu yuku iñu, ka kuu ñayiu ka teku xa jaꞌan‑r. N‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan, te ñatu n‑kuaꞌa. Ka chi ini ñayiu ijan xa ma niꞌi koio‑i tvini xa kutuu vaꞌa koio‑i ñuñayiu. Yɨ ini ka‑i xijan dada Ianyuux, te ña ka kida ka‑i xa juini‑ia.
22 E também o que recebeu a semente entre espinhos é o que ouve a palavra, mas os cuidados deste mundo e o engano das riquezas, sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Nuu ñuꞌu vaꞌa nuu n‑daꞌu trɨu jan, xijan kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux, te ka kutnuni ini‑i. Dava yoko trɨu jan n‑kee ɨɨn cientu ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko, uni diko nuni. Dava yoko jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia.
23 Mas o que recebeu a semente em boa terra é o que ouve a palavra e compreende-a; e também dá fruto, e um produz cem vezes, outro sessenta vezes, e outro trinta vezes.
24 Ijan dada n‑jaꞌan ka‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
24 Apresentou-lhes outra parábola, dizendo: O reino do céu é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo.
25 Nu n‑kidi‑s, n‑ka xe kate se ka xini uꞌu ñaꞌa ndɨjɨn cebadilla nuu n‑dadaꞌu‑s trɨu jan, te n‑ka ndee‑s; ka nuꞌu‑s.
25 Mas, enquanto dormiam os homens, veio o seu inimigo, e semeou joio no meio do trigo, e seguiu o seu caminho.
26 N‑xite trɨu jan te n‑ka xaꞌnu. Dɨuni n‑ka xaꞌnu cebadilla. N‑ka xini se ka xinokuechi nuu xtoꞌo ñuꞌu jan xijan,
26 Mas, quando o caule cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 te n‑ka xe juña tnuꞌu‑s xtoꞌo‑s. Ka xiaꞌan‑s: “Dito, ¿Nax kuu xa n‑kane cebadilla nuu trɨu‑n?, te mee ni trɨu vaꞌa n‑dadaꞌu‑n”, kuu‑s, ka xiaꞌan‑s.
27 Assim, os servos do dono da casa vieram, e disseram a ele: Senhor, tu não semeaste boa semente no teu campo? De onde então vem esse joio?
28 Xiaꞌan xtoꞌo‑s nuu‑s: “Xijan n‑kida ɨɨn se xini uꞌu ñaꞌa.” Te ka xiaꞌan se xinokuechi jan nuu‑s: “¿Nax kachi‑n? ¿Jɨn tnuꞌu koio‑da cebadilla, te janyuku‑da ɨɨn nuu janyuku‑da u?”
28 E ele disse-lhes: Um inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, então, que vamos e o colhamos?
29 Te xiaꞌan‑s: “Ñaꞌa, maxku tnuꞌu koio‑n na ñaꞌa tnuꞌu koio‑n xiꞌin nde trɨu.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis também o trigo com ele.
30 Daa na koo naꞌi nde kɨu na ndoneꞌe‑ro. Kɨu ijan juñaꞌa‑r nuu se kaꞌnde trɨu jan. Kiꞌna ka cebadilla kaꞌnde koio, te janyuku koio‑n xa dakeé koio‑n nuu nuꞌu. Ijan dada kaꞌnde koio‑n trɨu jan te chiꞌi‑n ɨɨn yaka.” Kuu xtoꞌo ñuꞌu trɨu jan, n‑xiaꞌan‑s nuu se ka xinokuechi nuu‑s.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita; e, no tempo da colheita, eu direi aos ceifeiros: Colhei juntos primeiro o joio, e amarrai-o em fardos para ser queimado, mas o trigo recolhei no meu celeiro.
31 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan:
31 Apresentou-lhes outra parábola, dizendo: O reino do céu é semelhante a um grão de semente de mostarda, que um homem tomou, e semeou no seu campo.
32 Yava ka ndɨjɨn tnumaxtaxa dada ndɨjɨn kuꞌu, ko dujun ka xaꞌnu‑tnu dada kuꞌu te ka xajan chilidaa taka‑tɨ daꞌnda‑tnu.
32 Que, na verdade, é o menor que todas as sementes; mas quando crescido, é o maior entre as hortaliças, e torna-se uma árvore, de modo que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu‑da ntdaa‑da:
33 Outra parábola lhes disse: O reino do céu é semelhante ao fermento, que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Diko ni tnuꞌu kandee n‑xo jaꞌan‑ia nuu‑da xiꞌin nuu ñayiu n‑ka xo nataka nuu‑ia; ña n‑xo jaꞌan ndaa‑ia.
34 Todas estas coisas falou Jesus à multidão por parábolas, e sem parábolas ele não lhes falava.
35 Xijan n‑xo jaꞌan‑ia xa na jɨn tnaꞌa xa n‑chidotnuni ɨɨn se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux. N‑chidotnuni‑s:
35 Para que pudesse se cumprir o que fora dito pelo profeta, dizendo: Eu abrirei a minha boca em parábolas; proferirei coisas mantidas em segredo desde a fundação do mundo.
36 Ijan dada n‑dandoo‑ia ñayiu xyuku ijan te n‑xe juindodo nuu‑ia xa juan nuꞌu‑ia veꞌe n‑xeen nuu‑ia. Ijan dada xndijun uxi uu daña, se dakuaꞌa ñaꞌa‑ia juaꞌan veꞌe‑ia. Te ka xiaꞌan‑da nuu‑ia:
36 Então Jesus despedindo a multidão, entrou na casa. E vieram até ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
37 E ele, respondendo, disse-lhes: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 te ñuꞌu trɨu kuu ñuñayiu. Trɨu ka kuu ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i. Cebadilla ka kuu ñayiu kida xaloko juini Kuiꞌna.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; mas o joio são os filhos do perverso;
39 Se xini uꞌu ñaꞌa te n‑xate‑s cebadilla kuu Kuiꞌna. Trɨu n‑yichi kuu ñayiu kuyuku kɨu na naa ñuñayiu. Se kaꞌnde trɨu te taxtnaꞌa‑s kuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
39 o inimigo, que o semeou, é o diabo; a colheita é o fim do mundo; e os ceifeiros são os anjos.
40 Xa keé cebadilla nuu nuꞌu kuu xa yaꞌa na naa ñuñayiu.
40 Portanto, como o joio é colhido e queimado no fogo, assim acontecerá no fim deste mundo.
41 Kɨu ijan tundaꞌa ruꞌu, Ia kuu ñayiu, ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa kineꞌe dɨɨn‑ia ñayiu ñatu ka jandixa tnuꞌu n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu vaꞌa. Ñayiu yaꞌa n‑ka dajaꞌan dava ka ñayiu xa maxku jandixa ka‑i Ianyuux. Ma kandeka tnaꞌa ka‑i xiꞌin ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
41 O Filho do Homem enviará os seus anjos, e eles colherão do seu reino tudo que escandaliza, e os que praticam a iniquidade;
42 Dakeé‑ia ñayiu jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio‑i te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá pranto e ranger de dentes.
43 Kɨu ijan ndii ñayiu n‑ka jandixa xa n‑jaꞌan Ianyuux ná ndii ngandii. Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 ʼKuenda kɨu ɨɨn xa yo yaꞌu yɨnduxi nuu ñuꞌu xitu ɨɨn ñayiu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Hora na naniꞌi ɨɨn se naniꞌi xijan, nachinduxi‑s. Xaxeꞌe xa yo kuvete‑s xa n‑naniꞌi‑s xaꞌa, jɨn nudiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s ñuꞌu ijan.
44 Novamente, o reino do céu é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu; e, por causa da sua alegria, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 ʼDɨuni kuenda kɨu ɨɨn perla yo yaꞌu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Se xko xeen perla te nadiko‑s,
45 Novamente, o reino do céu é semelhante a um homem negociante, que busca boas pérolas.
46 na jini‑s ɨɨn perla yo yaꞌu, nadiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s perla jan.
46 E, tendo encontrado uma pérola de grande preço, foi e vendeu tudo quanto tinha, e comprou-a.
47 ʼKuenda kɨu ñunu tava‑ro chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux. N‑keé ñunu jan nuu mar, te kueꞌe nuu chaka n‑ka keé xiti‑i.
47 Novamente, o reino do céu é semelhante a uma rede lançada ao mar, recolhendo de toda a espécie.
48 Nu n‑chitu ñunu jan, te n‑ka ñuꞌu se ka tava chaka ñunu jan yuꞌu mar, te n‑ka nukoo‑s xa n‑ka kineꞌe dɨɨn‑s chaka vaꞌa. N‑ka dakee‑s chaka vaꞌa xiti yɨka, te n‑ka dajane‑s chaka ña ka xiniñuꞌu.
48 E, estando cheia, puxam para a praia; e, assentando-se, ajuntam os bons em cestos, mas lançam para longe os ruins.
49 Duꞌa yaꞌa ñayiu na naa ñuñayiu. Kixi ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux te kaxi koio‑ia ñayiu ka jandixa xa taꞌu tniu Ianyuux nuu ñayiu loko.
49 Assim será no fim do mundo; os anjos virão, e separarão os perversos dentre os justos,
50 Dakeé koio‑ia ñayiu loko jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio ñayiu jan, te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá pranto e ranger de dentes.
51 Ijan dada n‑xijan tnuꞌu ñaꞌa Jesús ntdaa‑da:
51 E disse-lhes Jesus: Tens compreendido todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Sim, Senhor.
52 Te n‑jaꞌan‑ia ɨnka ntuku tnuꞌu kandee:
52 Então ele disse-lhes: Portanto, todo o escriba que é instruído acerca do reino do céu é semelhante a um homem que é chefe da família, e tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Nu n‑yaꞌa xa n‑jaꞌan‑ia ntdaa tnuꞌu ijan nuu ñayiu, te n‑ndee‑ia ijan.
53 E aconteceu que, quando Jesus havia concluído estas parábolas, partiu dali.
54 N‑naxee‑ia ñuu‑ia, te n‑xo dakuaꞌa‑ia ñayiu xiti veñuꞌu ijan. N‑ka yuꞌu anu ñayiu te n‑ka xiaꞌan tnaꞌa‑i:
54 E, chegando à sua terra, ele ensinava-os na sinagoga deles, de modo que eles se maravilhavam, e diziam: De onde veio a este homem sabedoria, e estas obras poderosas?
55 Daꞌya carpinteru ni kuu‑s. Dɨꞌɨ‑s kuu María te ñani‑s kuu Jacobo, José, Simón, Judas du.
55 Não é este o filho do carpinteiro? E não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, e José, e Simão, e Judas?
56 Dɨuni yaꞌa xtuu kuꞌa‑s. ¿Ndexu n‑kuaꞌa‑s ntdaa xaꞌa?
56 E suas irmãs, não estão todas elas entre nós? De onde então tem este homem todas essas coisas?
57 Ña n‑ka xe ini‑i‑ia chi ñatu n‑kida‑ia xa n‑ka ñu ini‑i xa kada‑ia. Te xiaꞌan‑ia nuu‑i:
57 E eles se ofendiam dele. Mas Jesus lhes disse: Não há profeta sem honra, a não ser na sua própria terra e na sua própria casa.
58 Xaxeꞌe xa ña n‑ka kukanu ini ñaꞌa ñayiu ñuu‑ia jan, xijan kuu xa ña n‑kida‑ia kueꞌe milagru.
58 E ele não fez ali muitas obras poderosas, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.