Mateus 13

Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Kɨu ni ijan n‑ka kee‑da xiꞌin Jesús veꞌe tuu‑ia. Juaꞌan koio‑da xiꞌin‑ia yuꞌu mar, te n‑nukoo‑ia ijan.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Kueꞌe ñayiu n‑ka taka yuꞌu mar jan. Xaxeꞌe xijan n‑keé‑ia ɨɨn barcu, te n‑nukoo‑ia xiti barcu jan.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Kueꞌe xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xa dakuaꞌa ñaꞌa‑ia. N‑jaꞌan‑ia:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Dava trɨu n‑dadaꞌu‑s jan n‑ndava ichi, te n‑ka xee chilidaa te n‑ka xaxi‑tɨ.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Dava trɨu n‑ndava nuu ñuꞌu yadi nuu kaa yuú. Yachi n‑ka xite, chi kakoꞌyo nuu ñuꞌu jan,
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 ko nu n‑ndii, n‑ka dii te n‑ka yichi xaxeꞌe xa ña n‑xika yoꞌo‑i.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Dava trɨu n‑ndava nuu yuku iñu. Ntdaa n‑ka xite, ko ña n‑xejoon yuku iñu jan xa kueꞌnu, te n‑ka kuchachi.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Dava trɨu n‑xe kava nuu ñuꞌu kojon jan n‑xaꞌnu te n‑kuaꞌa. Ntnaꞌa ɨɨn ɨɨn yoko trɨu ñuꞌu ɨɨn ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko uni diko nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Te n‑ka xetuꞌa ntdaa daña‑ia. Ka xiaꞌan‑da:
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Ñayiu ka kutnuni ini xaꞌa vitna, kutnuni vaꞌa ka ini‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro. Ñayiu ña ka kutnuni vaꞌa ini vitna, ni itaꞌu ma kutnuni ini koio‑i kɨu jɨꞌɨn‑ro.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Xijan kuu xa jaꞌan‑r tnuꞌu ña ka kutnuni ini‑i nuu‑i. Xijan kuu xa: Kundeꞌa‑i, ko mayo‑i ke ini. Kunini koio‑i, ko mayo‑i kutnuni ini.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Tnuꞌu yaꞌa n‑chidotnuni Isaías. Duꞌa n‑chidotnuni‑s:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ma jandixa ñayiu tnuꞌu teku‑i, chi unu xee ini‑i.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 ʼNaka taꞌu kuu koio ndoꞌo chi xndeꞌa‑n xa kida‑r te xnini‑n xa jaꞌan‑r te ka kutnuni ini‑n nax kuu xa jaꞌan‑r.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Na jaꞌan ndaa‑r xa kueꞌe se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux xiꞌin dava ka ñayiu ka jandixa xa n‑taꞌu tniu‑ia n‑ka juini xa jini koio‑i xa kida‑r. N‑ka juini‑i xa jini‑i xa xndeꞌa‑n vitna, ko ñayo‑i n‑xini. N‑juini‑i xa kunini koio‑i tnuꞌu xnini mee‑n, ko ña n‑kuu xa kunini‑i.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 ʼKunini koio na jaꞌan‑r nax kuu cuentu se xitu trɨu.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Ñayiu ka teku nax io xa kada‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i, te ña ka kutnuni ini‑i xa n‑ka teku‑i, kuenda kɨu ichi nuu ndava trɨu jan ka kuu‑i. Xee Kuiꞌna te dajaꞌan ñaꞌa‑i xa maxku kunini koio ka‑i tnuꞌu jan.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Nuu kaa yuú nuu n‑ndava trɨu jan kuu ná kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux. Ka kudɨ ini‑i te yachi ka jandixa‑i tnuꞌu jan.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Ña tuu na yoꞌo trɨu n‑xika nuu ñuꞌu jan. Xijan kuu ná kuu ñayiu xaku ni kɨu jandixa tnuꞌu jan. Na ndaꞌu yaꞌa‑i a kida ñaꞌa dava ka ñayiu ɨɨn xa kida ñaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka jandixa‑i xa jaꞌan‑r, te ka dandoo‑i xa n‑ka dakuaꞌa‑i xaxeꞌe xa ka kujanuu‑i.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nuu ñuꞌu nuu n‑ndava trɨu meꞌñu yuku iñu, ka kuu ñayiu ka teku xa jaꞌan‑r. N‑kida yuku iñu xa n‑kuchachi trɨu jan, te ñatu n‑kuaꞌa. Ka chi ini ñayiu ijan xa ma niꞌi koio‑i tvini xa kutuu vaꞌa koio‑i ñuñayiu. Yɨ ini ka‑i xijan dada Ianyuux, te ña ka kida ka‑i xa juini‑ia.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Nuu ñuꞌu vaꞌa nuu n‑daꞌu trɨu jan, xijan kuu ñayiu xnini tnuꞌu Ianyuux, te ka kutnuni ini‑i. Dava yoko trɨu jan n‑kee ɨɨn cientu ɨɨn cientu nuni. Dava yoko trɨu jan n‑kee uni diko, uni diko nuni. Dava yoko jan n‑kee oko uxi, oko uxi nuni —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ijan dada n‑jaꞌan ka‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu ñayiu xyuku ijan. Xiaꞌan‑ia:
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Nu n‑kidi‑s, n‑ka xe kate se ka xini uꞌu ñaꞌa ndɨjɨn cebadilla nuu n‑dadaꞌu‑s trɨu jan, te n‑ka ndee‑s; ka nuꞌu‑s.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 N‑xite trɨu jan te n‑ka xaꞌnu. Dɨuni n‑ka xaꞌnu cebadilla. N‑ka xini se ka xinokuechi nuu xtoꞌo ñuꞌu jan xijan,
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 te n‑ka xe juña tnuꞌu‑s xtoꞌo‑s. Ka xiaꞌan‑s: “Dito, ¿Nax kuu xa n‑kane cebadilla nuu trɨu‑n?, te mee ni trɨu vaꞌa n‑dadaꞌu‑n”, kuu‑s, ka xiaꞌan‑s.
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Xiaꞌan xtoꞌo‑s nuu‑s: “Xijan n‑kida ɨɨn se xini uꞌu ñaꞌa.” Te ka xiaꞌan se xinokuechi jan nuu‑s: “¿Nax kachi‑n? ¿Jɨn tnuꞌu koio‑da cebadilla, te janyuku‑da ɨɨn nuu janyuku‑da u?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Te xiaꞌan‑s: “Ñaꞌa, maxku tnuꞌu koio‑n na ñaꞌa tnuꞌu koio‑n xiꞌin nde trɨu.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Daa na koo naꞌi nde kɨu na ndoneꞌe‑ro. Kɨu ijan juñaꞌa‑r nuu se kaꞌnde trɨu jan. Kiꞌna ka cebadilla kaꞌnde koio, te janyuku koio‑n xa dakeé koio‑n nuu nuꞌu. Ijan dada kaꞌnde koio‑n trɨu jan te chiꞌi‑n ɨɨn yaka.” Kuu xtoꞌo ñuꞌu trɨu jan, n‑xiaꞌan‑s nuu se ka xinokuechi nuu‑s.
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka xa n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da xiꞌin nuu ñayiu xyuku ijan:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Yava ka ndɨjɨn tnumaxtaxa dada ndɨjɨn kuꞌu, ko dujun ka xaꞌnu‑tnu dada kuꞌu te ka xajan chilidaa taka‑tɨ daꞌnda‑tnu.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Ijan dada n‑jaꞌan‑ia ɨnka tnuꞌu kandee nuu‑da ntdaa‑da:
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Diko ni tnuꞌu kandee n‑xo jaꞌan‑ia nuu‑da xiꞌin nuu ñayiu n‑ka xo nataka nuu‑ia; ña n‑xo jaꞌan ndaa‑ia.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Xijan n‑xo jaꞌan‑ia xa na jɨn tnaꞌa xa n‑chidotnuni ɨɨn se n‑jaꞌan nuu ñayiu xa n‑jaꞌan Ianyuux. N‑chidotnuni‑s:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Ijan dada n‑dandoo‑ia ñayiu xyuku ijan te n‑xe juindodo nuu‑ia xa juan nuꞌu‑ia veꞌe n‑xeen nuu‑ia. Ijan dada xndijun uxi uu daña, se dakuaꞌa ñaꞌa‑ia juaꞌan veꞌe‑ia. Te ka xiaꞌan‑da nuu‑ia:
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Te n‑jaꞌan Jesús nuu‑da ntdaa‑da:
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 te ñuꞌu trɨu kuu ñuñayiu. Trɨu ka kuu ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i. Cebadilla ka kuu ñayiu kida xaloko juini Kuiꞌna.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Se xini uꞌu ñaꞌa te n‑xate‑s cebadilla kuu Kuiꞌna. Trɨu n‑yichi kuu ñayiu kuyuku kɨu na naa ñuñayiu. Se kaꞌnde trɨu te taxtnaꞌa‑s kuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 Xa keé cebadilla nuu nuꞌu kuu xa yaꞌa na naa ñuñayiu.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Kɨu ijan tundaꞌa ruꞌu, Ia kuu ñayiu, ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa kineꞌe dɨɨn‑ia ñayiu ñatu ka jandixa tnuꞌu n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu vaꞌa. Ñayiu yaꞌa n‑ka dajaꞌan dava ka ñayiu xa maxku jandixa ka‑i Ianyuux. Ma kandeka tnaꞌa ka‑i xiꞌin ñayiu n‑ka kɨu tnaꞌa nuu ñayiu taxnuni Ianyuux nuu‑i.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Dakeé‑ia ñayiu jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio‑i te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Kɨu ijan ndii ñayiu n‑ka jandixa xa n‑jaꞌan Ianyuux ná ndii ngandii. Xaxeꞌe xa xnini‑n xa jaꞌan‑r kunini vaꞌa koio xa na kutnuni ini‑n.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 ʼKuenda kɨu ɨɨn xa yo yaꞌu yɨnduxi nuu ñuꞌu xitu ɨɨn ñayiu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Hora na naniꞌi ɨɨn se naniꞌi xijan, nachinduxi‑s. Xaxeꞌe xa yo kuvete‑s xa n‑naniꞌi‑s xaꞌa, jɨn nudiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s ñuꞌu ijan.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ʼDɨuni kuenda kɨu ɨɨn perla yo yaꞌu kuu nuu taxnuni Ianyuux. Se xko xeen perla te nadiko‑s,
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 na jini‑s ɨɨn perla yo yaꞌu, nadiko‑s ntdantuꞌu xaxii‑s te jueen‑s perla jan.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 ʼKuenda kɨu ñunu tava‑ro chaka kuu nuu taxnuni Ianyuux. N‑keé ñunu jan nuu mar, te kueꞌe nuu chaka n‑ka keé xiti‑i.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Nu n‑chitu ñunu jan, te n‑ka ñuꞌu se ka tava chaka ñunu jan yuꞌu mar, te n‑ka nukoo‑s xa n‑ka kineꞌe dɨɨn‑s chaka vaꞌa. N‑ka dakee‑s chaka vaꞌa xiti yɨka, te n‑ka dajane‑s chaka ña ka xiniñuꞌu.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Duꞌa yaꞌa ñayiu na naa ñuñayiu. Kixi ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux te kaxi koio‑ia ñayiu ka jandixa xa taꞌu tniu Ianyuux nuu ñayiu loko.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Dakeé koio‑ia ñayiu loko jan andea. Ijan ndeꞌe ndaꞌi koio ñayiu jan, te ndeꞌe kiti ini‑i nuu Ianyuux —kuu Jesús, n‑jaꞌan‑ia nuu‑da ntdaa‑da.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ijan dada n‑xijan tnuꞌu ñaꞌa Jesús ntdaa‑da:
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Te n‑jaꞌan‑ia ɨnka ntuku tnuꞌu kandee:
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Nu n‑yaꞌa xa n‑jaꞌan‑ia ntdaa tnuꞌu ijan nuu ñayiu, te n‑ndee‑ia ijan.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 N‑naxee‑ia ñuu‑ia, te n‑xo dakuaꞌa‑ia ñayiu xiti veñuꞌu ijan. N‑ka yuꞌu anu ñayiu te n‑ka xiaꞌan tnaꞌa‑i:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Daꞌya carpinteru ni kuu‑s. Dɨꞌɨ‑s kuu María te ñani‑s kuu Jacobo, José, Simón, Judas du.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Dɨuni yaꞌa xtuu kuꞌa‑s. ¿Ndexu n‑kuaꞌa‑s ntdaa xaꞌa?
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ña n‑ka xe ini‑i‑ia chi ñatu n‑kida‑ia xa n‑ka ñu ini‑i xa kada‑ia. Te xiaꞌan‑ia nuu‑i:
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Xaxeꞌe xa ña n‑ka kukanu ini ñaꞌa ñayiu ñuu‑ia jan, xijan kuu xa ña n‑kida‑ia kueꞌe milagru.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.