Lucas 12

Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Tiempu ijan n‑ka taka tɨtnɨ mil ñayiu nuu tuu‑ia. Diko ka xeñi niꞌno tnaꞌa‑i. Te n‑kixeꞌe Jesús xa dakuaꞌa‑ia ñayiu dakuaꞌa‑ia. Kiꞌna ka duꞌa xiaꞌan‑ia:
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Xa naꞌi ka kida‑s tuu na xee kɨu. Xee kɨu jini koio ñayiu nax n‑ka kida‑s.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Xa naꞌi n‑ka jaꞌan‑n xakuaa, teku ñayiu na xee kɨu. Xa n‑ka jaꞌan niꞌni‑n doꞌo ñayiu na n‑yɨndiꞌu‑n xiti ɨɨn cuartu veꞌe, xee kana koio‑n dɨkɨ veꞌe.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 ʼNdoꞌo, se ka kumani xiꞌin‑r, maxku yuꞌu koio‑n nuu se kaꞌni ñaꞌa chi ña tuu nax kada‑s anu‑n.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Na kachitnuꞌu ñaꞌa‑r jundu nuu ndoñuꞌu xa yuꞌu koio‑n. Yuꞌu koio nuu Ia kida xa xiꞌí‑ro, te dajane niꞌno‑ia ñayiu andea chi taxnuni‑ia. Nuu mee‑ia io xa yuꞌu koio‑n.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Xaku ni tvini yaꞌu ɨɨn ɨɨn gorrión. Juini itaꞌu ni yaꞌu‑tɨ, ko ñatu xande ini Ianyuux‑tɨ
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 chi chinuu‑ia ntdaa xa io. Nde idi dɨkɨ‑n n‑kaꞌu‑ia te naꞌa‑ia nuu nadaa io. Xijan kuu xa maxku yuꞌu koio‑n. Yodo ka yaꞌu ɨɨn ɨɨn‑n dada gorrión, juini kueꞌe‑t.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 ʼÑayiu na jaꞌan jundu kuu‑r nuu dava ka ñayiu, dani ruꞌu, Ia kuu ñayiu, jaꞌan‑r nuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa xini‑r‑yɨ.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ñayiu na jaꞌan xa ña xini ñaꞌa‑i nuu dava ka ñayiu, dani ruꞌu, juñaꞌa‑r nuu ángel, ia ka xinokuechi nuu Ianyuux, xa ña xini‑r‑yɨ.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Taxkanu ini Ianyuux kuechi n‑kida ñayiu. Juini n‑ka jan tnuꞌu ñaꞌa‑i ruꞌu xa kuu‑r Ia kuu ñayiu, taxkanu ini‑ia xa n‑kida‑i, ko ma taxkanu ini‑ia ñayiu jan kuiꞌa Espíritu‑ia.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Hora na kandeka ñaꞌa se Israel jɨꞌɨn nuu se taxnuni nuu ñayiu ka xeꞌen veñuꞌu‑n xiꞌin‑s a nux kandeka ñaꞌa se toꞌo jɨꞌɨn nuu se ka taxnuni xiꞌin nuu se xnetniu, maxku yuꞌu koio‑n xa ma niꞌi‑n tnuꞌu jaꞌan koio‑n nuu‑s
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 chi kachi tnuꞌu ñaꞌa Espíritu Ianyuux hora ijan xa jaꞌan koio‑n nuu‑s —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Te n‑jaꞌan ɨɨn se yɨtnaꞌa nuu ñayiu xyuku ijan nuu Jesús:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Te xiaꞌan‑ia nuu‑s:
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Te xiaꞌan Jesús nuu‑s xiꞌin nuu ñayiu dakuaꞌa‑ia xiꞌin nuu ntdaa ñayiu xyuku ijan:
15 Então lhes recomendou:
16 Ijan dada n‑jaꞌan Jesús tnuꞌu kandee nuu‑i ntdaa‑i:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Te n‑xani ini‑s: “¿Nax kada‑ro?, chi ña tuu ka nuu kunevaꞌa‑ro ntdaa xa n‑kee nuu ñuꞌu‑ro.”
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ijan dada n‑xani ini ka‑s, te n‑ndatnuꞌu‑s xiꞌin anu‑s: “Duꞌa na kada‑ro. Na kanu‑ro veꞌe xyɨꞌɨ xa n‑kee nuu ñuꞌu‑ro, te ndadavaꞌa‑ro veꞌe naꞌnu ka. Chiꞌi‑ro ntdaa trɨu‑ro, ntdaa xaxii‑ro,
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 te jaꞌan mee jaꞌan ɨɨn‑ro: N‑chiꞌi‑ro kueꞌe xaxii‑ro, te kuia koo. Ndetatu‑ro vitna. Na kaxi na koꞌo‑ro, te na kada‑ro xa juini‑ro.”
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Te n‑jaꞌan Ianyuux nuu‑s: “Lilu‑n. Mee xakuaa vitna kuú‑n. Te ñadu mee‑n kaxi koꞌo ntdaa xa n‑kida tuꞌa‑n.”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Duꞌa yaꞌa ñayiu kaya kueꞌe ndatniu yo yaꞌu, te ña tuu nax kida‑i xaxeꞌe Ianyuux —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia nuu ñayiu xyuku ijan.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Te xiaꞌan‑ia nuu ñayiu dakuaꞌa‑ia:
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 chi ndandɨꞌɨ ka ndoꞌo dada xa kaxi xa koꞌo‑n. Ndandɨꞌɨ ka ñɨɨ‑n dada daꞌma‑n.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Kani ini koio janda ndito tkaka. Ñayo‑t dadaꞌu trɨu. Dɨuni ñayo‑t nataxtnaꞌa trɨu. Ñayo‑t chiꞌi trɨu veꞌe‑t. Juini ñayo‑t chiꞌi trɨu veꞌe‑t, ko dakaxi Ianyuux kɨt ijan. Yo vichi yodo ka yaꞌu ndoꞌo dada kɨt ijan.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Maxku yo kundu ini‑n chi mayo‑n ndaku xa dakueꞌnu ka‑n mee‑n, ni dava metro ma kueꞌnu ka‑n.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 ¿Nax kuu xa mee ni xa nde kee nde kixi xa kax xa koꞌo‑n xiꞌin daꞌma‑n xñu ini‑n?, te ni itaꞌu lii ñayo‑n ndaku xa dakueꞌnu‑n mee‑n.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Kani ini koio janda xaꞌnu ita liriu. Ñatu kidatniu‑ta. Ñatu kava‑ta yuꞌa. Juini vili n‑kaa daꞌma n‑xo ndixi Salomón, ko vili ka kaa ita liriu dada daꞌma n‑xo ndixi‑s.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ite xaꞌnu vitna te tnee kayu xiti xitnu, ite ijan n‑kida Ianyuux xa vili kaa. Naka ndoꞌo, ma ku kada‑ia xa koo xa kundix kudaꞌu‑n. Naka itaꞌu ni ka kukanu ini‑n‑ia.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Ndoꞌo ɨɨn ɨɨn‑n, maxku yo kundu ini‑n nax kaxkoꞌo koio‑n. Maxku yo jun ini koio‑n xijan
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 chi ñayiu ña ka jandixa Ianyuux xñu ini xa niꞌi‑i ntdaa xijan. Xa naꞌa Taa‑ro Ianyuux xa ka ndoñuꞌu‑n.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Naa xa jun ini koio‑n xa niꞌi‑n xijan, ndukundee koio xa kɨu tnaꞌa koio‑n nuu ñayiu ka jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i, te taxi‑ia xa ka ndoñuꞌu‑n xa xtuu‑n ñuñayiu.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Kuenda kɨu xaku ni tkachi xyuku ka kuu‑n, ko maxku yuꞌu koio‑n chi tna ini Ianyuux xa kada‑ia xa taxnuni koio‑n.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Nadiko koio‑n xaxii‑n. Te tvini niꞌi‑n juñaꞌa nga‑n ñayiu ka kundaꞌu. Kada koio‑n xavaꞌa. Kuenda kɨu bolsa tvini ma kutuꞌu xiꞌin ndatniu yo yaꞌu io andɨu kuu xijan. Ijan ñayo ñaduꞌu kɨu te ñayo tkidi datɨu ndatniu‑ro.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Nuu io xaxii‑n, jun ini‑n xa kutuu koio‑n.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 ʼKadatuꞌa koio mee‑n xa nkada koio‑n tniu Ianyuux ná kida tuꞌa ɨɨn se kida tuꞌa mee‑s xa kadatniu‑s. Ndɨu‑s cinturón‑s, te natnuu‑s candil xa kukanda nuu kadatniu‑s.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Kada tuꞌa‑n mee‑n xa nakueka ñaꞌa‑n ná ka kida tuꞌa se ka xinokuechi nuu xtoꞌo‑s mee‑s xa nakueka‑s‑sɨ. Xndetu tuꞌa‑s hora naxee xtoꞌo‑s xa n‑xeꞌen‑s viko tnundaꞌa. Na naxee xtoꞌo‑s veꞌe‑s, dakande‑s yeꞌe, te najaan se xinokuechi jan yeꞌe.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Naka taꞌu kuu koio se ijan hora na naxee xtoꞌo‑s veꞌe‑s chi jini‑s xa xndito‑s. Ndɨu xtoꞌo‑s cinturón‑s xa kada tuꞌa‑s xa kaxi koio‑s, te juñaꞌa‑s nuu‑s ɨɨn ɨɨn‑s xa na nkoo koio‑s nuu mexa te dakexio‑s ndeyu kaxi koio‑s.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Naka taꞌu kuu se kundito hora na naxee xtoꞌo‑s, juini n‑kukuee xtoꞌo‑s, te nde niu dava a kuiꞌi ka daa naxee‑s.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Kunini vaꞌa koio xaꞌa. Nu n‑xini ɨɨn se kuu xtoꞌo veꞌe na hora xee ñaduꞌu veꞌe‑s n‑kuu, kundito‑s te ma juejoon‑s xa kɨu ñaduꞌu veꞌe‑s xa duꞌu‑s xaxii‑s.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Kada tuꞌa koio‑n mee‑n xa nakueka ñaꞌa‑n hora na ndixi‑r chi hora ña xñu ini‑n ndixi ruꞌu, Ia kuu ñayiu —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia nuu ñayiu dakuaꞌa‑ia.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ijan dada n‑xijan tnuꞌu Spedru‑ia:
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Te xiaꞌan Jesús, Ia kuu Xtoꞌo‑ro:
42 O Senhor respondeu:
43 Naka taꞌu kuu se ijan hora na naxee xtoꞌo‑s chi jini‑s xa n‑kida‑s ntdaa xa n‑taꞌu tniu‑s.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Xandaa xakuiti tetutniu ñaꞌa xtoꞌo‑s xa junuu‑s ntdaa xaxii‑s.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Nux na kani ini ɨɨn se xinokuechi nuu xtoꞌo‑s: “Naꞌa jɨꞌɨn xtoꞌo‑ro, te kukuee‑s xa nxee‑s”, te kixeꞌe‑s xa kani‑s dava ka se ka xinokuechi xiꞌin ñá ka xinokuechi nuu se kuu xtoꞌo‑s. Kixeꞌe‑s kaxi‑s, koꞌo‑s, te xini‑s.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Naxee xtoꞌo se ijan kɨu ña ñu ini‑s xa naxee‑s. Ndeꞌe kada uꞌu ñaꞌa xtoꞌo‑s xa daa n‑kida‑s. Daa kada Ianyuux ñayiu ña jandixa ñaꞌa.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Se xá naꞌa nax juini xtoꞌo‑s xa kada‑s te ña io tuꞌa‑s xa nakueka‑s‑sɨ, ni ña n‑kida‑s xa n‑juini xtoꞌo‑s; se ijan janñaꞌa xtoꞌo‑s kueꞌe vuelta,
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 ko se ña ka xini nax juini xtoꞌo‑s xa kada‑s, te n‑ka kida‑s kuechi, io xa ndoꞌo‑s, ko xaku ni. Ñayiu vaꞌa xnaꞌa xa juini Ianyuux xa kada‑i, taꞌu tniu‑ia nuu‑i xa kada koio‑i kueꞌe tniu‑ia. Ñayiu n‑kɨundaꞌa kueꞌe tvini xa dakaka‑i, kueꞌe ka tvini io xa najuñaꞌa‑i ñayiu n‑xiaꞌan. Daa kuu ñayiu vaꞌa kutnuni ini tnuꞌu Ianyuux.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ʼN‑kixee‑r xa tnuu‑r ñuꞌú ñuñayiu. Te naka kuu anu‑r xa nayaꞌa ni.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Io xa ndaꞌu yaꞌa‑r. Te nde vitna tnau ini daꞌu ni‑r.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Ka xani ini‑n xa n‑kixee‑r xa kutuu vii kutuu vaꞌa koio‑n xiꞌin dava ka ñayiu, ko ñaꞌa, chi n‑kixee‑r xa tuku jandixa koio‑n.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Oꞌon ñayiu kutuu kaꞌnu ɨɨn veꞌe, tuku jandixa uni‑i te tuku jandixa uu‑i.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Tuku jandixa se kuu taa, te tuku jandixa se kuu daꞌya. Tuku jandixa ñá kuu dɨꞌɨ, te tuku jandixa daꞌya dɨꞌɨ‑ña. Tuku jandixa ñá kuu didido, te tuku jandixa xanu‑ña. Ma ɨnuu jandixa koio‑i —kuu‑ia, xiaꞌan‑ia nuu se dakuaꞌa‑ia.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Kueꞌe ñayiu n‑ka nataka nuu‑ia, te xiaꞌan‑ia nuu‑i:
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Hora kane tachi xajan do norte, ka xiaꞌan tnaꞌa‑n: “Ndeꞌe juun kaꞌni.” Te ndaa juun kaꞌni.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ka kida nga‑n xa vaꞌa‑n. Ka kutnuni ini‑n nax yaꞌa chi xndeꞌa‑n andɨu xiꞌin ñuñayiu. ¿Nax kuu xa ña ka kutnuni ini koio‑n nax yaꞌa vitna?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ʼ¿Nakuenda ña ka kutnuni ini‑n nax kuu xavaꞌa, nax kuu xa uꞌu?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Nux ɨɨn se ndeka ñaꞌa juaꞌan nuu juxtixia xa kajan‑s kuechi‑n, dava ichi ndatnuꞌu vaꞌa‑n xiꞌin‑s xa maxku kandeka ñaꞌa‑s jɨꞌɨn nuu juexi te kandeka ñaꞌa juexi jɨꞌɨn nuu se ndee vekaa, te chindiꞌu ñaꞌa‑s.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Te ma yaa‑n. Nde na chiyaꞌu‑n ntdandituꞌu centau xijan juxtixia; ijan dada yaa‑n —kuu Jesús, xiaꞌan‑ia.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.