Atos 19
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NTLH
1 Nɨni tuu Apolos Corinto, n‑yaꞌa Spalu nuu io yuku te juan ndixi ntuku‑s Éfeso. Ijan n‑nitnaꞌa‑s xiꞌin se ka kukanu ini Jesucristu.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 N‑xijan tnuꞌu‑s‑sɨ:
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 N‑xijan tnuꞌu ntuku Spalu‑s:
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Xiaꞌan Spalu:
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Nu n‑ka teku se ijan tnuꞌu yaꞌa, te n‑ka najuendute‑s xaxeꞌe xa n‑ka kukanu ini‑s Jesús, Ia kuu Xtoꞌo‑ro.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 N‑xajan ndodo Spalu ndaꞌa‑s dɨkɨ‑s ɨɨn ɨɨn‑s, te n‑keé ñaꞌa Espíritu Ianyuux. N‑ka nukuita‑s ka jaꞌan‑s ɨnka yuꞌu, te n‑ka jaꞌan‑s xa n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Naxa uxi uu‑s xa ntdaa‑s.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Uni yoo n‑xo tuu Spalu Éfeso, te n‑xo xeꞌen‑s veñuꞌu ñayiu Israel xa n‑xo jaꞌan‑s tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ñatu n‑yuꞌu‑s xa n‑xo jaꞌan‑s. N‑xo daxino ini‑s ñayiu xa jandixa‑i tnuꞌu n‑xo jaꞌan‑s. N‑kakuneꞌe‑s janda kada koio‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i,
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 ko n‑xio ñayiu ñatu n‑jandixa. Ña n‑juini‑i xa kukanu ini‑i Jesucristu. N‑ka jaꞌan‑i nuu ñayiu n‑ka xo nataka xa ñatu xiniñuꞌu xa n‑xo jaꞌan Spalu. Xijan kuu xa n‑dandoo Spalu ñayiu ijan. Ndeka‑s ñayiu n‑ka kukanu ini Jesucristu juaꞌan vexcuela ɨɨn se nani Tirano. Ijan n‑xo dakuaꞌa‑s‑yɨ ntdaa kɨu n‑xo tuu‑s ijan.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Duꞌa n‑kida‑s uu kuia. Xijan kuu xa ntdaa ñayiu xndaxio ñuu kuechi xndaxio distrito Asia, n‑ka teku tnuꞌu Ianyuux, nani ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel, dani ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 N‑xetniu Ianyuux Spalu xa kada‑ia milagro
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 xa nde pañitu a mandili n‑xe kajuꞌun Spalu xneꞌe ñayiu juaꞌan nuu ñayiu ka kuꞌu. Te n‑ka ndvaꞌa ñayiu ka kuꞌu jan. Dɨuni n‑ka xo kee xaloko anu‑i.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Dava se Israel n‑ka xo xikonuu Éfeso xa ka kineꞌe‑s xaloko xñuꞌu anu ñayiu. N‑ka xo juini‑s xa kineꞌe‑s xaloko jan xa n‑ka xo kakuneꞌe‑s dɨu Jesús. N‑ka xo jaꞌan‑s:
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Xaꞌa ka kida uxa daꞌya yɨɨ ɨɨn se Israel nani Eseva. Kuu‑s dutu taxnuni.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Nanga ɨnka vuelta n‑ka juini‑s xa kakuneꞌe‑s dɨu Jesús xa kineꞌe koio‑s xaloko ñuꞌu anu ɨɨn se ñuꞌu ñaꞌa xaloko, te n‑ka jaꞌan xaloko nuu‑s ɨɨn ɨɨn‑s:
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Hora ijan ni n‑ndava ndee se ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan uxa ñani tnaꞌa‑s. Ndaku ka se ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan dada ntdaa se ijan. Xaxeꞌe xa loko n‑jani‑s se ka kineꞌe xaloko jan, n‑ka kee‑s veꞌe se n‑ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan, te n‑ka kendava‑s. N‑ka kuvichi‑s, te n‑ka tnukueꞌe‑s.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Ntdaa ñayiu xndaxio Éfeso n‑ka teku xaꞌa, nani n‑ka teku ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel, dani n‑ka teku ñayiu ñatu ka kuu yatnuꞌu Israel, te loko n‑ka yuꞌu‑i. Duꞌa n‑kuu xa kueꞌe ñayiu n‑ka najuen tnuꞌu Jesús, Ia kuu Xtoꞌo‑ro.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Kueꞌe ñayiu n‑ka kukanu ini Jesucristu jan, n‑ka xo nataka, te n‑ka xo naꞌma‑i kuechi n‑ka kida‑i.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Kueꞌe ñayiu n‑ka xo nataka jan n‑ka xo kida magia, te xneꞌe‑i libru‑i n‑ka xee xa na kundeꞌa ntdaa ñayiu n‑ka nataka jan te n‑ka teñuꞌu‑i libru‑i. N‑ka kida‑s cuenta yaꞌu libru n‑kayu jan. Naxa uu diko uxi mil tvini kuu plata kuu yaꞌu libru jan xa ntdaa.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Duꞌa n‑kuu xa kueꞌe ñuu n‑ka teku ka ñayiu tnuꞌu Jesucristu, Ia kuu Xtoꞌo‑ro, juaꞌan. N‑kunuu tnuꞌu‑ia.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Nu n‑yaꞌa ntdaa xaꞌa, n‑xani ini Spalu xa kixi ntuku‑s Macedonia xiꞌin Acaya, te ijan dada nuꞌu‑s Jerusalén. Te n‑xo jaꞌan‑s:
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Ijan n‑tundaꞌa‑s Timoteo xiꞌin se nani Erasto vaxi ntuku Macedonia nɨni ndoo ka mee‑s ɨɨn uu ka yoo distrito Asia. Se yaꞌa ka kuu se ka chindee ñaꞌa.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 — ausente —
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 — ausente —
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 N‑nadataka‑s se ɨɨn ni tniu ka kida xiꞌin‑s. N‑jaꞌan‑s nuu se n‑ka nataka jan:
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Ka xini‑n te ka teku‑n xa ɨɨn se nani Spalu xikonuu yaꞌa, te jaꞌan‑s nuu ñayiu xa ianyuux ka kidavaꞌa ñayiu ñuñayiu ñatu kuu‑ia ianyuux. Duꞌa jaꞌan‑s te kueꞌe ñayiu dajaꞌan‑s, te dandaꞌu‑s‑yɨ. Ñadu ni ñuu‑ro kida‑s xaꞌa chi diko nga xa ndexio‑s ntdaa ñuu kuechi Asia.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Ñadu xavaꞌa kuu xa kida‑s, chi dakuita‑s tniu‑ro, te dɨuni mayo ka ñayiu chinuu veñuꞌu Artemisa, ia yo ndandɨꞌɨ, ia ka ndadakaꞌnu ntdaa ñayiu xndaxio Asia xiꞌin nɨkaꞌnu ñuñayiu. Dɨuni mayo ka‑i ku jaꞌan xa ndandɨꞌɨ‑ia, ni mayo ka jandixa xa kuu‑ia ianyuux —kuu Demetrio, xiaꞌan‑s.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Nu n‑ka teku se n‑ka nataka jan tnuꞌu yaꞌa, yo n‑ka kiti ini‑s, te n‑ka kana‑s:
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 N‑ka kana n‑ka kau ntuku ñayiu ñuu jan ɨnka vuelta. N‑ka tnɨɨ se Éfeso se nani Gayo xiꞌin se nani Aristarco, te xndeka ñaꞌa‑s juaꞌan nuu xko nataka ñayiu ñuu jan. Se Macedonia n‑ka kunduu xiꞌin Spalu ka kuu‑s.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 N‑juini Spalu xa kɨu tnaꞌa‑s ijan xa jaꞌan‑s nuu ñayiu jan, ko ña n‑ka xejoon ñayiu ka kukanu ini Jesucristu xa chitnaꞌa‑s.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Dani n‑ka jaꞌan se ka kuu juxtixia distrito Asia ka xini tnaꞌa xiꞌin Spalu nuu ɨɨn se kuu ndaꞌa xeꞌe‑s xa na juña tnuꞌu‑sɨ Spalu xa maxku chitnaꞌa‑s.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ka kana ñayiu n‑ka nataka jan. Dava‑i ka kana ɨɨn tnuꞌu, dava‑i ka kana ɨnka tnuꞌu, te kueꞌe‑i ña xini nakuenda xa n‑ka nataka‑i.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Dava se ka kuu yatnuꞌu Israel n‑ka tundaꞌa ɨɨn se nani Alejandro nuu ntdaa ñayiu jan, te n‑ka xian tnuꞌu dava se xyuku jan nax jaꞌan‑s nuu ñayiu xyuku jan. Ijan n‑ndoneꞌe ndaꞌa‑s nuu ñayiu xa maxku jaꞌan koio ka‑i, te n‑jaꞌan‑s nax kuu xa ndaa nuu ñayiu ñuu jan.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Nu n‑ka xini ñayiu jan xa se Israel kuu Alejandro jan, uu hora n‑ka kana‑i ntdaa‑i:
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ɨɨn se netniu ñuu jan n‑kida xa n‑kunaꞌi ñayiu jan, te n‑jaꞌan‑s:
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Te xaꞌa mayo jaꞌan xa ña ndaa. Kundetu koio‑n itaꞌu. Maxku ñaꞌa kada koio‑n. Kiꞌna ka kani ini vaꞌa koio‑n.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Se xndeka‑n n‑ka kixee yaꞌa, maxku kandeka‑n‑sɨ kixi n‑kuu chi ñayo‑s n‑ka duꞌu ndatniu io xiti veñuꞌu, ni ña kuiꞌa ka jaꞌan‑s ianyuux‑ro.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Nuxa Demetrio xiꞌin se ɨɨn ni tniu ka kida xiꞌin‑s, ka juini xa tekuechi‑s ɨɨn ñayiu, io juexi xiꞌin vetniu. Na jɨꞌɨn koio‑s ijan; kajan‑s kuechi‑i.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Nux ɨnka xa ka juini‑n, na kada‑ro junta na jaꞌan ley‑ro xa kiꞌna ka ndatnuꞌu koio‑ro nuu nax kada‑ro.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Xaxeꞌe xa n‑ka kana‑n n‑ka kau‑n vitna, vaa ni kada uꞌu ñaꞌa gobierno romano nux ma taxkanu ini ñaꞌa‑s. ¿Nax jaꞌan‑ro nuu‑s xa dadaꞌan niꞌno‑ro mee‑ro?
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Nu n‑yaꞌa n‑jaꞌan‑s xijan, te n‑jaꞌan‑s nuu ñayiu xa na nandute‑i.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.