Atos 19
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NAA
1 Nɨni tuu Apolos Corinto, n‑yaꞌa Spalu nuu io yuku te juan ndixi ntuku‑s Éfeso. Ijan n‑nitnaꞌa‑s xiꞌin se ka kukanu ini Jesucristu.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 N‑xijan tnuꞌu‑s‑sɨ:
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 N‑xijan tnuꞌu ntuku Spalu‑s:
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Xiaꞌan Spalu:
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Nu n‑ka teku se ijan tnuꞌu yaꞌa, te n‑ka najuendute‑s xaxeꞌe xa n‑ka kukanu ini‑s Jesús, Ia kuu Xtoꞌo‑ro.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 N‑xajan ndodo Spalu ndaꞌa‑s dɨkɨ‑s ɨɨn ɨɨn‑s, te n‑keé ñaꞌa Espíritu Ianyuux. N‑ka nukuita‑s ka jaꞌan‑s ɨnka yuꞌu, te n‑ka jaꞌan‑s xa n‑jaꞌan Ianyuux nuu ñayiu.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Naxa uxi uu‑s xa ntdaa‑s.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Uni yoo n‑xo tuu Spalu Éfeso, te n‑xo xeꞌen‑s veñuꞌu ñayiu Israel xa n‑xo jaꞌan‑s tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu. Ñatu n‑yuꞌu‑s xa n‑xo jaꞌan‑s. N‑xo daxino ini‑s ñayiu xa jandixa‑i tnuꞌu n‑xo jaꞌan‑s. N‑kakuneꞌe‑s janda kada koio‑i xa kɨu tnaꞌa‑i nuu ñayiu jandixa xa taxnuni Ianyuux nuu‑i,
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 ko n‑xio ñayiu ñatu n‑jandixa. Ña n‑juini‑i xa kukanu ini‑i Jesucristu. N‑ka jaꞌan‑i nuu ñayiu n‑ka xo nataka xa ñatu xiniñuꞌu xa n‑xo jaꞌan Spalu. Xijan kuu xa n‑dandoo Spalu ñayiu ijan. Ndeka‑s ñayiu n‑ka kukanu ini Jesucristu juaꞌan vexcuela ɨɨn se nani Tirano. Ijan n‑xo dakuaꞌa‑s‑yɨ ntdaa kɨu n‑xo tuu‑s ijan.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Duꞌa n‑kida‑s uu kuia. Xijan kuu xa ntdaa ñayiu xndaxio ñuu kuechi xndaxio distrito Asia, n‑ka teku tnuꞌu Ianyuux, nani ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel, dani ñayiu ñatu ka kuu ñayiu Israel.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 N‑xetniu Ianyuux Spalu xa kada‑ia milagro
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 xa nde pañitu a mandili n‑xe kajuꞌun Spalu xneꞌe ñayiu juaꞌan nuu ñayiu ka kuꞌu. Te n‑ka ndvaꞌa ñayiu ka kuꞌu jan. Dɨuni n‑ka xo kee xaloko anu‑i.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Dava se Israel n‑ka xo xikonuu Éfeso xa ka kineꞌe‑s xaloko xñuꞌu anu ñayiu. N‑ka xo juini‑s xa kineꞌe‑s xaloko jan xa n‑ka xo kakuneꞌe‑s dɨu Jesús. N‑ka xo jaꞌan‑s:
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Xaꞌa ka kida uxa daꞌya yɨɨ ɨɨn se Israel nani Eseva. Kuu‑s dutu taxnuni.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Nanga ɨnka vuelta n‑ka juini‑s xa kakuneꞌe‑s dɨu Jesús xa kineꞌe koio‑s xaloko ñuꞌu anu ɨɨn se ñuꞌu ñaꞌa xaloko, te n‑ka jaꞌan xaloko nuu‑s ɨɨn ɨɨn‑s:
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Hora ijan ni n‑ndava ndee se ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan uxa ñani tnaꞌa‑s. Ndaku ka se ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan dada ntdaa se ijan. Xaxeꞌe xa loko n‑jani‑s se ka kineꞌe xaloko jan, n‑ka kee‑s veꞌe se n‑ñuꞌu ñaꞌa xaloko jan, te n‑ka kendava‑s. N‑ka kuvichi‑s, te n‑ka tnukueꞌe‑s.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ntdaa ñayiu xndaxio Éfeso n‑ka teku xaꞌa, nani n‑ka teku ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel, dani n‑ka teku ñayiu ñatu ka kuu yatnuꞌu Israel, te loko n‑ka yuꞌu‑i. Duꞌa n‑kuu xa kueꞌe ñayiu n‑ka najuen tnuꞌu Jesús, Ia kuu Xtoꞌo‑ro.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Kueꞌe ñayiu n‑ka kukanu ini Jesucristu jan, n‑ka xo nataka, te n‑ka xo naꞌma‑i kuechi n‑ka kida‑i.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Kueꞌe ñayiu n‑ka xo nataka jan n‑ka xo kida magia, te xneꞌe‑i libru‑i n‑ka xee xa na kundeꞌa ntdaa ñayiu n‑ka nataka jan te n‑ka teñuꞌu‑i libru‑i. N‑ka kida‑s cuenta yaꞌu libru n‑kayu jan. Naxa uu diko uxi mil tvini kuu plata kuu yaꞌu libru jan xa ntdaa.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Duꞌa n‑kuu xa kueꞌe ñuu n‑ka teku ka ñayiu tnuꞌu Jesucristu, Ia kuu Xtoꞌo‑ro, juaꞌan. N‑kunuu tnuꞌu‑ia.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Nu n‑yaꞌa ntdaa xaꞌa, n‑xani ini Spalu xa kixi ntuku‑s Macedonia xiꞌin Acaya, te ijan dada nuꞌu‑s Jerusalén. Te n‑xo jaꞌan‑s:
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ijan n‑tundaꞌa‑s Timoteo xiꞌin se nani Erasto vaxi ntuku Macedonia nɨni ndoo ka mee‑s ɨɨn uu ka yoo distrito Asia. Se yaꞌa ka kuu se ka chindee ñaꞌa.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 — ausente —
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 — ausente —
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 N‑nadataka‑s se ɨɨn ni tniu ka kida xiꞌin‑s. N‑jaꞌan‑s nuu se n‑ka nataka jan:
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Ka xini‑n te ka teku‑n xa ɨɨn se nani Spalu xikonuu yaꞌa, te jaꞌan‑s nuu ñayiu xa ianyuux ka kidavaꞌa ñayiu ñuñayiu ñatu kuu‑ia ianyuux. Duꞌa jaꞌan‑s te kueꞌe ñayiu dajaꞌan‑s, te dandaꞌu‑s‑yɨ. Ñadu ni ñuu‑ro kida‑s xaꞌa chi diko nga xa ndexio‑s ntdaa ñuu kuechi Asia.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ñadu xavaꞌa kuu xa kida‑s, chi dakuita‑s tniu‑ro, te dɨuni mayo ka ñayiu chinuu veñuꞌu Artemisa, ia yo ndandɨꞌɨ, ia ka ndadakaꞌnu ntdaa ñayiu xndaxio Asia xiꞌin nɨkaꞌnu ñuñayiu. Dɨuni mayo ka‑i ku jaꞌan xa ndandɨꞌɨ‑ia, ni mayo ka jandixa xa kuu‑ia ianyuux —kuu Demetrio, xiaꞌan‑s.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Nu n‑ka teku se n‑ka nataka jan tnuꞌu yaꞌa, yo n‑ka kiti ini‑s, te n‑ka kana‑s:
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 N‑ka kana n‑ka kau ntuku ñayiu ñuu jan ɨnka vuelta. N‑ka tnɨɨ se Éfeso se nani Gayo xiꞌin se nani Aristarco, te xndeka ñaꞌa‑s juaꞌan nuu xko nataka ñayiu ñuu jan. Se Macedonia n‑ka kunduu xiꞌin Spalu ka kuu‑s.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 N‑juini Spalu xa kɨu tnaꞌa‑s ijan xa jaꞌan‑s nuu ñayiu jan, ko ña n‑ka xejoon ñayiu ka kukanu ini Jesucristu xa chitnaꞌa‑s.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Dani n‑ka jaꞌan se ka kuu juxtixia distrito Asia ka xini tnaꞌa xiꞌin Spalu nuu ɨɨn se kuu ndaꞌa xeꞌe‑s xa na juña tnuꞌu‑sɨ Spalu xa maxku chitnaꞌa‑s.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ka kana ñayiu n‑ka nataka jan. Dava‑i ka kana ɨɨn tnuꞌu, dava‑i ka kana ɨnka tnuꞌu, te kueꞌe‑i ña xini nakuenda xa n‑ka nataka‑i.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Dava se ka kuu yatnuꞌu Israel n‑ka tundaꞌa ɨɨn se nani Alejandro nuu ntdaa ñayiu jan, te n‑ka xian tnuꞌu dava se xyuku jan nax jaꞌan‑s nuu ñayiu xyuku jan. Ijan n‑ndoneꞌe ndaꞌa‑s nuu ñayiu xa maxku jaꞌan koio ka‑i, te n‑jaꞌan‑s nax kuu xa ndaa nuu ñayiu ñuu jan.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Nu n‑ka xini ñayiu jan xa se Israel kuu Alejandro jan, uu hora n‑ka kana‑i ntdaa‑i:
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ɨɨn se netniu ñuu jan n‑kida xa n‑kunaꞌi ñayiu jan, te n‑jaꞌan‑s:
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Te xaꞌa mayo jaꞌan xa ña ndaa. Kundetu koio‑n itaꞌu. Maxku ñaꞌa kada koio‑n. Kiꞌna ka kani ini vaꞌa koio‑n.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Se xndeka‑n n‑ka kixee yaꞌa, maxku kandeka‑n‑sɨ kixi n‑kuu chi ñayo‑s n‑ka duꞌu ndatniu io xiti veñuꞌu, ni ña kuiꞌa ka jaꞌan‑s ianyuux‑ro.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Nuxa Demetrio xiꞌin se ɨɨn ni tniu ka kida xiꞌin‑s, ka juini xa tekuechi‑s ɨɨn ñayiu, io juexi xiꞌin vetniu. Na jɨꞌɨn koio‑s ijan; kajan‑s kuechi‑i.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Nux ɨnka xa ka juini‑n, na kada‑ro junta na jaꞌan ley‑ro xa kiꞌna ka ndatnuꞌu koio‑ro nuu nax kada‑ro.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Xaxeꞌe xa n‑ka kana‑n n‑ka kau‑n vitna, vaa ni kada uꞌu ñaꞌa gobierno romano nux ma taxkanu ini ñaꞌa‑s. ¿Nax jaꞌan‑ro nuu‑s xa dadaꞌan niꞌno‑ro mee‑ro?
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Nu n‑yaꞌa n‑jaꞌan‑s xijan, te n‑jaꞌan‑s nuu ñayiu xa na nandute‑i.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.