Atos 17
Tnuʼu vaʼa tnuʼu Jesucristo (XTDNT) vs NTLH
1 Do Anfípolis xiꞌin Apolonia ka kixi Spalu xiꞌin Silas xa n‑ka kixee‑s ñuu nani Tesalónica nuu io ɨɨn veñuꞌu ñayiu Israel.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 Nani xko kida Spalu ntnaꞌa sabado nuu n‑xo xeꞌen‑s, dani n‑kida‑s Tesalónica. N‑xo tuu‑s ñuu ijan oko kɨu, te ndruni sabado n‑xeꞌen‑s veñuꞌu ñayiu Israel. N‑ndatnuꞌu‑s xiꞌin ñayiu Israel, te n‑kakuneꞌe‑s tnuꞌu Ianyuux yodotnuni.
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 N‑xian tnuꞌu‑s‑yɨ xa n‑xio xa ndaꞌu yaꞌa Cristu te na yaꞌa xa kuu‑ia nandoto‑ia. N‑kaꞌu ndodo‑s nuu‑i nuu daa yodotnuni. Te n‑jaꞌan ka‑s:
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 N‑ka jandixa dava ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel xiꞌin kueꞌe ñayiu Grecia ka jandixa Ianyuux xiꞌin kueꞌe ñá ndandɨꞌɨ xa n‑jaꞌan Spalu, te n‑ka xeka tnaꞌa‑i xiꞌin‑s xiꞌin Silas.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Xaxeꞌe xaꞌa n‑ka kukuedi ini dava se ka kuu yatnuꞌu Israel ña n‑ka jandixa Jesucristu, te n‑ka dataka‑s se loko ka xikonuu ni nga nuu yaꞌu xa n‑ka kida‑s xa n‑ka ndandita ñayiu nuu se ka taxnuni, te n‑ka kana n‑ka kau‑i. N‑ka kɨu ndeꞌe se Israel jan veꞌe Jasón xa ka nanduku‑s Spalu xiꞌin Silas xa kineꞌe ñaꞌa koio‑s te kandeka ñaꞌa koio‑s jɨꞌɨn nuu ñayiu n‑ka taka,
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 ko ñayo‑s n‑ka naniꞌi ñaꞌa. Te n‑ka tnɨɨ‑s Jasón xiꞌin dava ñayiu n‑ka kukanu ini Jesucristu. Ndeka ñaꞌa juexa‑s juaꞌan nuu juxtixia ñuu jan. Ka kana‑s:
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 te n‑xeka ñaꞌa se nani Jasón ya veꞌe‑s. Ñayo‑s ka jandixa xa taꞌu tniu emperador Roma chi ka jaꞌan‑s xa io ɨnka se taxnuni. “Jesús nani‑s”, ka jaꞌan‑s —ka kuu‑s, ka xiaꞌan‑s nuu juxtixia jan.
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Nu n‑ka teku juxtixia xiꞌin ñayiu xyuku ijan tnuꞌu ijan, n‑ka kana n‑ka kau‑i.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 N‑ka chiyaꞌu Jasón jan xiꞌin dava ka ñayiu kukanu ini Jesucristu, te n‑ka dayaa ñaꞌa juxtixia.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Nu n‑kunee, te hora ijan n‑ka xanu ichi ñayiu ka kukanu ini Jesucristu Spalu xiꞌin Silas xa vaxi koio‑s ñuu Berea. Nu n‑ka kixee‑s ijan, juaꞌan koio‑s veñuꞌu ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel xndaxio ijan, unu vaꞌa ka‑i dada ñayiu xndaxio Tesalónica. N‑ka xe ini‑i tnuꞌu Ianyuux n‑jaꞌan Spalu, te n‑ka kuvaꞌa anu‑i xa n‑ka teku‑i. Juan kɨu juan ñuu n‑ka xo kaꞌu‑i libru yodotnuni tnuꞌu‑ia xa jini‑i nuu ndaa kuu xa ka jaꞌan Spalu xiꞌin Silas a ñaꞌa.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 Te kueꞌe ñayiu ka kuu daꞌya dana Israel n‑ka kukanu ini Jesús. Dɨuni kueꞌe seyɨɨ xiꞌin ñá ndandɨꞌɨ xndaxio Grecia n‑ka kukanu ini‑ia.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 N‑ka teku ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel ña ka kukanu ini Jesucristu xndaxio Tesalónica xa jaꞌan Spalu tnuꞌu Ianyuux nuu ñayiu Berea, te n‑ka kixee‑i Berea xa n‑ka daka niꞌno‑i ñayiu ijan, te n‑ka kana n‑ka kau ñayiu jan.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 Hora ijan ni n‑ka xanu ichi ñayiu ka kukanu ini Jesucristu Spalu xiꞌin se ka kunduu xiꞌin‑s xa juaꞌan koio‑s yuꞌu mar. Silas xiꞌin Timoteo, n‑ka ndoo‑s Berea.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 N‑xe ndeka ñaꞌa se n‑ka kunduu xiꞌin Spalu Atenas, te n‑jaꞌan Spalu nuu‑s xa na juña tnuꞌu koio‑s Silas xiꞌin Timoteo xa nuniꞌno ni na jɨꞌɨn‑s Atenas xa nanitnaꞌa‑s xiꞌin Spalu ijan, te n‑ka nangondita se ijan.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Nɨni ndetu Spalu xa xee Silas xiꞌin Timoteo Atenas yo n‑kiti ini‑s xa n‑xini‑s xa nituꞌu xiti ñuu jan xdika santu xndeñuꞌu ñayiu Atenas jan.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 N‑xo ndatnuꞌu‑s xiꞌin ñayiu ka kuu yatnuꞌu Israel xiꞌin ñayiu ñatu ka kuu yatnuꞌu Israel ka jandixa Ianyuux xiti veñuꞌu ñayiu Israel. Ntdantuꞌu kɨu n‑xo ndatnuꞌu‑s xiꞌin davaꞌa nga ñayiu n‑xo taka nuu yaꞌu.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 N‑ka nukuita se ka tuꞌa vaꞌa xa ndatnuꞌu‑s xiꞌin Spalu. Ná ka xani ini ñayiu xyɨtnaꞌa nuu ñayiu ka kuu epicúreo ka xani ini dava‑s, te dava‑s ka xani ini ná ka xani ini ñayiu xyɨtnaꞌa nuu ñayiu ka kuu estoico, te n‑ka xiaꞌan tnaꞌa se ijan:
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 Ijan dada xndeka‑s Spalu juaꞌan Areópago nuu ka nataka se ka taxnuni. Te ka xiaꞌan‑s:
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 Naka tuku ka xani ini‑n. Ka juini‑da xa kutnuni ini‑da nax kuu xa jaꞌan‑n ka kuu se ka tuꞌa vaꞌa, —ka xiaꞌan‑s nuu Spalu.
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Daa n‑ka jaꞌan‑s chi se Atenas xiꞌin setoꞌo xtuu ijan, mee ni xa dijan n‑ka teku‑s xiꞌin xa dijan n‑ka xani ini‑s ka kakuneꞌe‑s. Tnuꞌu ndichi kuu.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 N‑ndojuiin Spalu meꞌñu se xyuku ijan, te n‑jaꞌan‑s:
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 Dɨuni n‑xini‑da xa duꞌa duꞌa xdika santu ka chiñuꞌu‑n nuu n‑xikonuu‑da. Dɨuni n‑xini‑da kueꞌe altar. Ɨɨn altar yodotnuni tnuꞌu yaꞌa: “Na ndadakaꞌnu‑ro Ianyuux ña ka xini‑ro.” Ianyuux kakuneꞌe‑da nuu‑n; ñayo‑n ka xini‑ia, te Ia ijan ka ndadakaꞌnu‑n.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 ʼKuu‑ia Ianyuux n‑kidavaꞌa ñuñayiu xiꞌin ntdaa xa io ñuñayiu. Kuu‑ia xtoꞌo andɨu xiꞌin ñuñayiu. Ñatu io‑ia veñuꞌu ka kidavaꞌa ñayiu,
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 ni ñatu ndoñuꞌu xa kadavaꞌa ɨɨn ñayiu ɨɨn xa kadavaꞌa‑i xa kuu xiꞌin‑ia, chi mee‑ia kida xa xndito‑ro ntdaa‑ro. Taxi‑ia tachi najuen tachi‑ro xiꞌin ntdaa ka xa io.
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 ʼIdii ni seyɨɨ n‑kidavaꞌa‑ia xa n‑kuu‑s taa‑ro xiꞌin ntdaa ñayiu ñuñayiu xa koo koio‑ro, te kutuu koio‑ro nituꞌu ñuñayiu, te n‑datnuni‑ia tiempo xtuu‑ro ntdaa‑ro xiꞌin nuu kutuu koio‑ro.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 Xaꞌa n‑kida Ianyuux xa na nduku ini koio‑ro xa jini‑ro jundu kuu‑ia te kudana, kutnuni ini‑ro jundu kuu‑ia, chi xandaa xakuiti, ñatu xika tuu‑ia.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Kida‑ia xa xndaxio‑ro te kanda‑ro. Na jaꞌan‑da xa n‑ka jaꞌan dava se ñuu‑n, se n‑ka xo jaꞌan poesía: “Daꞌya Ianyuux ka kuu‑ro chi n‑kidavaꞌa ñaꞌa‑ia.”
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 Xaxeꞌe xa ka kuu‑ro daꞌya‑ia, ka kuu‑ro ná kuu‑ia; xijan kuu xa maxku kani ini‑ro xa kuu‑ia oro a plata a yuú na ka xani ini ñayiu xa kaa‑ia. Ka kidavaꞌa‑i xijan, ko ñadu xijan kuu Ianyuux ndixa.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 Ña n‑chinuu Ianyuux ñayiu xanaꞌa, ñayiu ña n‑kutnuni ini jundu kuu‑ia, ko vitna taꞌu tniu‑ia xa ntdandituꞌu ñayiu ñuñayiu natu ini koio‑i xa n‑ka kida‑i kuechi.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 N‑xantuu Ianyuux kɨu ndadandaa‑ia kuechi n‑ka kida ñayiu, te ndaa kada‑ia. Kada‑ia xa xaꞌa kada ɨɨn se kada. Kuu‑s Ia n‑kaxí dɨɨn‑ia. Ka xini‑da xa daa yaꞌa chi n‑nadandoto Ianyuux‑ia —kuu Spalu, xiaꞌan‑s.
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Nu n‑ka teku se xyuku ijan xa nandoto koio ndɨyɨ, dava‑s n‑ka xakundee Spalu, ko dava‑s n‑ka jaꞌan:
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 Ijan dada n‑dandoo Spalu se xyuku ijan.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 N‑ka jandixa tɨtnɨ ñayiu xa n‑jaꞌan‑s, te n‑ka kukanu ini‑i Jesucristu. Ɨɨn‑s kuu juxtixia Areópago nani Dionisio. Ɨɨn‑ña nani Dámaris.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.