Mateus 12
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARIB
1 Zo toŋge, lâ Juda nenzi pwareâŋa ne zo sapâŋa toŋge, Yesu tavanzi ne pâri-tamâta soka silâ sipâŋga kâpwa “wit” ne tâno ŋgini. I ne pâri-tamâta nde putole ipunzi, kala sisiki kanaŋo pinde ku sika.
1 Naquele tempo passou Jesus pelas searas num dia de sábado; e os seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas, e a comer.
2 Andeta tamâta pinde lâ Parisai ŋgu nde matanzi ilâ simoranzi siveta mine, aku sipai Yesu tu, “Wa! Ŋgua tukuŋa ikeno tu kinda ma taveta wurâta lâ zo sapâŋa ndimo. Mine nde noko ne pâri-tamâta silaŋa sipole ŋgua tukuŋa ŋinde!”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer no sábado.
3 Andeta Yesu iporo ŋgua taulo panzi tu, “Tiambo miki ŋandai kapono ŋgua ŋana vetâŋa ŋinde timbunda Daviti muŋga iveta, lâ zo ŋinde putole ipu i tavanzi ne ŋgu, a?
3 Ele, porém, lhes disse: Acaso não lestes o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Mao nâ, Daviti ilâ luma sapâŋa ilo, aku mbau ilâ ikai puroŋa ŋinde kinzi patarawâŋa tamâta muŋga sipatarâwa pa Maro Kindeni. Patarawâŋa tamâta ŋalae puroŋa ŋinde ilua Daviti, ŋineŋga Daviti ika kunzi ne tamâta. Andeta ŋgua tukuŋa ikeno tu kinzi patarawâŋa tamâta simbonzi nâ ma sika puroŋa ŋinde.
4 Como entrou na casa de Deus, e como eles comeram os pães da proposição, que não lhe era lícito comer, nem a seus companheiros, mas somente aos sacerdotes?
5 Aku tiambo miki kazizâla tava ŋana ŋgua tukuŋa Mose iŋgere ŋananzi patarawâŋa tamâta, tiya? Kinzi uru siveta wurâta lâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa ilo ikura pwareâŋa ne zo sapâŋa rârâni. Mine nde silaŋa sipole tukuŋa ŋana zo sapâŋa kâ. Andeta kinzi siveta soki ŋana ŋinde kâ, ande tia.
5 Ou não lestes na lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado, e ficam sem culpa?
6 Naŋa aporo mao nâ pami; tamâta toŋge imo ŋai, ande i tamâta ŋalae, ipole Maro Kindeni ne luma sapâŋa.
6 Digo-vos, porém, que aqui está o que é maior do que o templo.
7 Maro Kindeni kawa ŋgua ikeno lâ pepa tini mine tu, ‘Naŋa tiniŋgu pwâka ŋana simbi ŋinde miki uru kapatarâwa pa naŋa. Taitu naŋa iloŋgu ndo tu miki ma kalomi sukâŋa ŋananzi tinimi pinde ku kasukanzi.’ Ambo miki ma kalomi ŋgere sondo ŋana ŋgua ŋinde ne duvi, ande miki ma kasowe ŋgua mine lâ tamâta ŋine tininzi, ande ma tia. Kinzi ŋandai siveta kiesaka ŋana ŋinde kâ.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa: Misericórdia quero, e não sacrifícios, não condenaríeis os inocentes.
8 Ŋana tu naŋa Tamâta Natu akai maro pa pwareâŋa ne zo sapâŋa.”
8 Porque o Filho do homem até do sábado é o Senhor.
9 Yesu ipile nia ŋinde, ŋineŋga iyoka ilâ Juda nenzi luma ŋana pasauŋa kâ ilo.
9 Partindo dali, entrou Jesus na sinagoga deles.
10 Aku tamâta toŋge imo niani ndaina, i mbalau toŋge panzukuma lâ. Aŋga kinzi Parisai tamâta pinde simo ndaina, aku situ sio Yesu lâ ŋgua nia. Mine kala sikasoŋa Yesu tu, “Mose ne ŋgua tukuŋa isâu ŋana taveta pukoŋa tamâta tini ara lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa, tiya?”
10 E eis que estava ali um homem que tinha uma das mãos atrofiadas; e eles, para poderem acusar a Jesus, o interrogaram, dizendo: É lícito curar nos sábados?
11 Ande Yesu itu lâ kawanzi tu, “Ambo miki nawalami tamâta toŋge ne ‘lama’ taitu nâ imo, andeta lama ŋinde pata indue mbââ toŋge ilo lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa, ande tamâta ŋinde ma isaŋa ne lama ŋinde ku itapa kâki imâ, tiya? Mao nâ, i ma isaŋa itapa kâki imâ.
11 E ele lhes disse: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma só ovelha, se num sábado ela cair numa cova, não há de lançar mão dela, e tirá-la?
12 Ambo taitu lama nde lama nâ, aŋga lâ Maro Kindeni nao kinzi tamâta nde sipolenzi lama ndo lâ. Mine kala ŋgua tukuŋa isâu ŋana taveta vetâŋa ara lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa.”
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Portanto, é lícito fazer bem nos sábados.
13 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga iporo pa tamâta mbalau sakamao ŋinde tu, “Kusowea mbalau.” Tamâta ŋinde isowea mbalau lâ, aku ndainani nâ mbalau sakamao ŋinde ipâŋga ara lâ, itogo i mbalau toŋge mine.
13 Então disse àquele homem: estende a tua mão. E ele a estendeu, e lhe foi restituída sã como a outra.
14 Aŋga kinzi Parisai tamâta nde simandi silâ, ŋineŋga sipasau ku sipa ŋgua tu ma sipu Yesu pâta imâte.
14 Os fariseus, porém, saindo dali, tomaram conselho contra ele, para o matarem.
15 Andeta Yesu isama lâ ŋana nenzi ŋgua ŋinde. Mine kala ipile nia ŋinde ku iyoka ilâ. Aku tamâta rârâ soka i muli silâ, ande ivetanzi pukoŋa tamâta rârâni tininzi ara lâ.
15 Jesus, percebendo isso, retirou-se dali. Acompanharam-no muitos; e ele curou a todos,
16 Andeta Yesu indi kaika panzi tamâta ŋinde tu ma situ i parina ilâ panzi tamâta pinde siloŋo ndimo.
16 e advertiu-lhes que não o dessem a conhecer;
17 Yesu iveta mine, ande kala Maro Kindeni kawa ŋgua muŋga itula papa ŋgua-tulâŋa tamâta Aisaia ŋinde, ande ipâŋga kanaŋo. Ŋgua ŋinde nde mine;
17 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta Isaías:
18 “Naŋa muŋga apatea tamâta ŋine tu imo naneŋgu wurâta tamâta. Naŋa tiniŋgu mwasa ndo papa, aku iloŋgu ndeka ŋana. Naŋa ma ao koranâŋgu ilâ papa i, kala i ma itula ŋgua panzi tinikoa ŋgu ŋana vetâŋa sondo naŋa uru aveta lâ ŋgua nia.
18 Eis aqui o meu servo que escolhi, o meu amado em quem a minha alma se compraz; porei sobre ele o meu espírito, e ele anunciará aos gentios o juízo.
19 I ŋana iporo ipambita kunzi tamâta wa iporo ŋgua kawa pakâe ŋalae panzi, ande ma tia. Kinzi ma siloŋo i isarâwa lâ nzâla kawa, ande tia.
19 Não contenderá, nem clamará, nem se ouvirá pelas ruas a sua voz.
20 Ambo taumbwa toŋge kambwaŋe sasa mwata, ande ŋinde i ma imbware nuki ndo, ande tia. Ambo sinâla ne ‘wiki’ toŋge yââ kana lâ kala mundo nâ ikâki, ande ŋinde i ma ipupu imâte puusii kâ, ande ma tia. I ma iveta wurâta mine lee, ikura lâ zo ŋinde itunzi tamâta rârâni sondo marumbu lâ.
20 Não esmagará a cana quebrada, e não apagará o morrão que fumega, até que faça triunfar o juízo;
21 Aku kinzi tamâta papa ŋgu rârâni ma sio nenzi kalo-tawana ilâ papa i, ku ma sio tininzi ŋana i ne pavilâŋa ŋinde kâ.”
21 e no seu nome os gentios esperarão.
22 Ŋine ilâ lâ, ŋineŋga tamâta pinde sikai tamâta toŋge simâ pa Yesu. Tamâta ŋinde nde koroani saka ipagagara, aku iveta i mata leva-leva wa kawa pasâe wa. Andeta Yesu iveta tamâta ŋinde tini ara kilo, kala iporo ŋgua pwataki ku mata imora nia kilo.
22 Trouxeram-lhe então um endemoninhado cego e mudo; e ele o curou, de modo que o mudo falava e via.
23 Kinzi tamâta ŋgu ŋalae simo ndaina, ande matanzi simora Yesu ne mâsi ŋinde. Kinzi wisinzi motutu lâ, aku sipakasoŋa tu, “Opopo, tiambo tamâta ŋine nde timbunda Daviti ne vâsa ŋinde kala kinda uru tao tininda ŋana, tiya?”
23 E toda a multidão, maravilhada, dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Andeta kinzi Parisai ŋgu tamâta pinde siloŋo ŋgua ŋine, aku sipainzi tu, “Tamâta ŋine ikai koroani saka nenzi koipu ŋalae Belsebul ne walo (i ŋa toŋge Sadana), kala waloni ndaina isuka i ŋana isokinzi koroani saka piti lâ tamâta ilonzi.”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, disseram: Este não expulsa os demônios senão por Belzebu, príncipe dos demônios.
25 Yesu nde isama kinzi ilonzi pwataki lâ, ande kala ipainzi tu, “Ambo kinzi tamâta nenzi lawea taitu ma sipwa pwataki simo ŋgu rua ku sipara, ande lawea ŋinde ikura tu imo kaika, ande tia. Ambo tamâta toŋge natu-timbu ma sipwa pwataki simo ŋgu rua ku sikai kazâŋa pa warakanzi, ande kinzi ŋgu ŋinde ma sipayaula ndo.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo é devastado; e toda cidade, ou casa, dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Aku mine nâ, ambo Sadana ne ŋgu ma sipwa pwataki simo ŋgu rua ku sikai kazâŋa pa warakanzi, ande i ne ŋgu ŋinde ma sipayaula ndo.
26 Ora, se Satanás expulsa a Satanás, está dividido contra si mesmo; como subsistirá, pois, o seus reino?
27 Ayo, miki kaporo tu koroani saka nenzi koipu ŋalae isuka naŋa kala asokinzi koroani saka. Andeta miki kalomi ŋgere sondo ŋga; miki Parisai nemi tamâta uru sisokinzi koroani saka piti mine nâ! Mine nde ea uru isuka kinzi, a? Miki nemi tamâta nenzi vetâŋa ŋinde itula nemi ŋgua ŋinde kilala pwataki tu soki ndo.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam os vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Andeta Maro Kindeni ne Koroani Sapâŋa uru imo kuku naŋa, aku walo ilana ŋana asokinzi koroani saka. Mine nde miki kasama tu Maro Kindeni ne zo ŋana ikai maro panzi tamâta kâ nde imâ ipâŋga pami marumbu lâ!
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que eu expulso os demônios, logo é chegado a vós o reino de Deus.
29 Tamâta toŋge ikura tu iyoka kaa nâ ilâ tamâta kaika toŋge ne luma ilo ku ipanawe i ne kelekele, ande tia. I ma ipa tamâta ŋinde kaika muŋga lâ ŋga. Iveta mine, ŋineŋga ikura tu ikai ne kelekele rârâni keno i ne luma ilo ŋinde marumbu lâ.
29 Ou, como pode alguém entrar na casa do valente, e roubar-lhe os bens, se primeiro não amarrar o valente? e então lhe saquear a casa.
30 Tamâta ea ipono muli pa naŋa tia, ande i ikai kazâŋa pa naŋa. Aŋga tamâta ea tini pwâka tu isarawanzi tamâta tu simâ pa naŋa, ande i iveta wurâta ŋana iŋaranzi tamâta sikâwa pwapwataki silâ.
30 Quem não é comigo é contra mim; e quem comigo não ajunta, espalha.
31 Mine kala naŋa aporo mao nâ pami; Maro Kindeni ikura tu izavaru kiesaka rârâni tava ŋgua pavaligiŋa rârâni kinzi tamâta siporo papa i ŋinde piti lâ tininzi. Taitu kaloŋo ŋga; ambo tamâta toŋge iporo ŋgua pavaligiŋa pa Maro Kindeni ne Koroani Sapâŋa, itogo kala ŋine miki kaporo mine, ande Maro Kindeni ma izavaru tamâta ŋinde ne kiesaka ŋinde piti tia.
31 Portanto vos digo: Todo pecado e blasfêmia se perdoará aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Mao nâ, tamâta ea iporo ŋgua potomule pa Tamâta Natu, ande Maro Kindeni ikura tu izavaru kiesaka ŋinde piti. Aŋga tamâta ea iporo ŋgua potomule pa Koroani Sapâŋa, ande lâ zo ŋine wa zo muli wa, Maro Kindeni ma izavaru tamâta ŋinde ne kiesaka ŋinde piti, ande ma tia.”
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado, nem neste mundo, nem no vindouro.
33 Yesu iporo ŋgua ŋine panzi Parisai tamâta lâ, ŋineŋga ipainzi tu, “Kâi ara ne kanaŋo nde ara, aŋga kâi sakamao ne kanaŋo nde sakamao. Ambo kinzi tamâta ma simora kâi kanaŋo, ande ma sisama tu kâi ŋinde nde ara, tiya?, sakamao.
33 Ou fazei a árvore boa, e o seu fruto bom; ou fazei a árvore má, e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Miki nde sakamao tamwatami, katogonzi mwâta saka mine! Miki kakura tu kaporo ŋgua ara toŋge tia ndo! Tamâta kawa ŋgua nde itula ilo-kalo ndia ipipi lâ keno i ilo.
34 Raça de víboras! como podeis vós falar coisas boas, sendo maus? pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
35 Mao nâ, tamâta ara ne ilo-kalo ara rârâ nde ipipi lâ keno i ilo, kala i uru iveta vetâŋa arara. Aŋga tamâta sakamao ne ilo-kalo sakamao rârâ nde ipipi lâ keno i ilo, kala i uru iveta vetâŋa sakamao.
35 O homem bom, do seu bom tesouro tira coisas boas, e o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Kinzi tamâta rârâni zo pinde siporo ŋgua kapa-kapa pinde. Kala ŋine apaimi tu lâ zo muli Maro Kindeni ma ionzi tamâta rârâni simandi i ne ŋgua nia, aku lâ zo ŋinde i ma italeanzi ŋana nenzi ŋgua ŋinde ndoni.
36 Digo-vos, pois, que de toda palavra fútil que os homens disserem, hão de dar conta no dia do juízo.
37 Lâ zo ŋinde, Maro Kindeni ma iporo panzi tamâta pinde mine tu, ‘Noko tamwata kawa ŋgua itula pwataki pa naŋa tu noko ne soki toŋge keno tia.’ Aŋga ma iporo ŋgua panzi tamâta pinde mine tu, ‘Noko tamwata kawa ŋgua itula pwataki pa naŋa tu noko ne soki keno’.”
37 Porque pelas tuas palavras serás justificado, e pelas tuas palavras serás condenado.
38 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga kinzi pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ pinde, sitavanzi tamâta pinde lâ kinzi Parisai ŋgu, ande simâ pa Yesu. Aku sipai tu, “Pananâŋa, maka iloma tu noko ma kuveta mâsi kaika toŋge lâ naoma, ŋana ma kamora ku kasama tu Maro Kindeni ne walo ikeno pano.”
38 Então alguns dos escribas e dos fariseus, tomando a palavra, disseram: Mestre, queremos ver da tua parte algum sinal.
39 Andeta Yesu itu lâ kawanzi ku ipainzi tu, “Opopo, kinzi kiesaka tamwatanzi ŋandai sio ilonzi kalonzi ilâ mao papa Maro Kindeni ŋga. Miki kakasoŋa naŋa ŋana kamora Maro Kindeni ne mâsi kaika toŋge, a? Naŋa ma atula mâsi kaika toŋge pa miki tia ndo. Maro Kindeni ma itula mâsi kaika taitu nâ pami, itogo muŋga itula pa ŋgua-tulâŋa tamâta Yona mine.
39 Mas ele lhes respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; e nenhum sinal se lhe dará, senão o do profeta Jonas;
40 Muŋga, Yona imo iŋa ŋalae toŋge kapwa ilo ikura kari ŋato lâ; aku naŋa Tamâta Natu kala ma amo mateŋa ne kuru ilo ikura kari ŋato mine nâ.
40 pois, como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim estará o Filho do homem três dias e três noites no seio da terra.
41 Lâ zo ŋana Maro Kindeni ma ionzi tamâta rârâni lâ i ne ŋgua nia, ande kinzi tamâta muŋga simo Ninive lawea ŋinde ma simandi ŋgua nia ku ma situla miki nemi vetâŋa soki pwataki, ŋana tu kinzi Ninive tamâta muŋga siloŋo Yona itula ŋgua panzi, ŋineŋga sipalele ilonzi kalonzi ndoni ilâ pa Maro Kindeni nâ. Andeta tamâta toŋge imo ŋai, aku i nde ipole ŋgua-tulâŋa tamâta Yona.
41 Os ninivitas se levantarão no juízo com esta geração, e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui quem é maior do que Jonas.
42 Aku mine nâ, lâ zo ŋana Maro Kindeni ma ionzi tamâta rârâni lâ i ne ŋgua nia, ande koipu taine ŋalae kala nanayoni ikai poe panzi lâ Siba tâno ŋinde, ande ma imandi lâ ŋgua nia ku ma itula nemi vetâŋa soki pwataki, ŋana tu koipu taine ŋinde muŋga iyoka pa nia malawae imâ tu iloŋo timbunda Koipu Ŋalae Solomon itula i ne ilo-kalo ara papa. Andeta tamâta toŋge imo ŋai, aku i ne ilo-kalo nde ipole Solomon ne ilo-kalo.”
42 A rainha do sul se levantará no juízo com esta geração, e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui quem é maior do que Salomão.
43 Ŋineŋga Yesu itambira ŋgua mine tu, “Ambo koroani saka toŋge ipile tamâta toŋge ilâ, ande i ma ilâ wa imâ wa lâ nia bilimu, iroroto nia toŋge ŋana ipwarea kâ. Ambo isânda nia ara toŋge tia,
43 Ora, havendo o espírito imundo saído do homem, anda por lugares áridos, buscando repouso, e não o encontra.
44 ande i ma ilo patea mine tu, ‘Ayo, naŋa ma ataulo alâ kilo pa luma siŋga ŋinde muŋga naŋa amo’. I ma iyoka ilâ, ŋineŋga ma isânda lumani ndaina, kinzi sitaka wa sisaŋgarana lâ, aku ikeno ilo kaa nâ.
44 Então diz: Voltarei para minha casa, donde saí. E, chegando, acha-a desocupada, varrida e adornada.
45 Ŋineŋga koroani saka ŋinde ma ilâ ikainzi nuwala koroani lima kanaŋonzi rua simâ kuku i. Kinzi ŋinde uru siveta mâsi sakamao ndo, sipole i ne mâsi sakamao ŋinde. Aku kinzi rârâni ma silâ luma ŋinde ilo. Muŋga tamâta ŋinde imo ara koŋa tia, andeta zo ŋinde i ma imo sakamao ndo ikura zo zo. Aku mâsi kie taituni ma ipâŋga panzi tamâta sakamao kala simo lâ zo ŋine.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos piores do que ele e, entretanto, habitam ali; e o último estado desse homem vem a ser pior do que o primeiro. Assim há de acontecer também a esta geração perversa.
46 Yesu iporo ŋgua ŋine panzi tamâta marumbu tia yo, ŋineŋga i tina wa tai nde simâ sipâŋga simandi nia yo. Kinzi simâ tu ma siporo ŋgua pa Yesu.
46 Enquanto ele ainda falava às multidões, estavam do lado de fora sua mãe e seus irmãos, procurando falar-lhe.
47 Mine kala tamâta toŋge imâ ipai Yesu tu, “Kuloŋo, noko tina wa tai nde simâ sipâŋga lâ, kala simandi nia yo. Kinzi ilonzi ŋgua tu siporo pano.”
47 Disse-lhe alguém: Eis que estão ali fora tua mãe e teus irmãos, e procuram falar contigo.
48 Andeta Yesu itu lâ tamâta ŋinde kawa, ku iporo tu, “Naŋa nana mao nde ea. Aŋga naŋa taiŋgu mao nde ea kinzi.”
48 Ele, porém, respondeu ao que lhe falava: Quem é minha mãe? e quem são meus irmãos?
49 Ŋineŋga Yesu mbau sili isowe iyokenzi ne pâri-tamâta, aku iporo tu, “Naŋa nana wa taiŋgu mao kala simo ŋai.
49 E, estendendo a mão para os seus discípulos disse: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Tamâta ea kinzi uru siveta ikura naŋa Mama Maro Kindeni imo samba ilo ŋinde ne pateâŋa, aku soka i muli, kinzi ŋinde nde sitogo naŋa nana wa mwaneŋgu wa taiŋgu wa.”
50 Pois qualquer que fizer a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.