Lucas 14
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARIB
1 Lâ Juda nenzi pwareâŋa ne zo sapâŋa toŋge, Yesu ilâ Parisai tamâta mbwananâŋa toŋge ne luma ilo tu ika kuku. Aku kinzi tamâta pinde simo ŋinde tona, aku sio kaika ŋana Yesu tu ma iveta vetâŋa soki tâ.
1 Tendo Jesus entrado, num sábado, em casa de um dos chefes dos fariseus para comer pão, eles o estavam observando.
2 Aku tamâta toŋge, i tini poa ndo, ande isaŋona Yesu nao.
2 Achava-se ali diante dele certo homem hidrópico.
3 Yesu mata ilâ imora tamâta ŋinde, ŋineŋga ikasoŋanzi Parisai tamâta wa kinzi pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ mine tu, “Tiambo Mose ne ŋgua tukuŋa isâu pa kinda tu ma taveta pukoŋa tamâta tini ara kilo lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa, tiya?”
3 E Jesus, tomando a palavra, falou aos doutores da lei e aos fariseus, e perguntou: É lícito curar no sábado, ou não?
4 Andeta kinzi siporo ŋgua toŋge lâ Yesu kawa nde tia, kawanzi buu nâ. Mine kala Yesu mbau ilâ itaŋo tamâta ŋinde tini, aku iveta i tini ara kilo. Iveta mine lâ, ŋineŋga io tamâta ŋinde ilâ pa nia yo.
4 Eles, porém, ficaram calados. E Jesus, pegando no homem, o curou, e o despediu.
5 Ŋineŋga Yesu ikasoŋanzi tu, “Lâ pwareâŋa ne zo sapâŋa, ambo miki nawalami tamâta toŋge i natu tâku ne bulmakao ma pata indue ilâ mbââ toŋge ilo, ande tamâta ŋinde ma walele nâ itapa i kâki imâ, tiya?”
5 Então lhes perguntou: Qual de vós, se lhe cair num poço um filho, ou um boi, não o tirará logo, mesmo em dia de sábado?
6 Andeta nenzi ŋgua toŋge ŋana situ kilo lâ Yesu kawa kâ, ande tia.
6 A isto nada puderam responder.
7 Aku Yesu mata ilâ imoranzi tamâta pinde simâ ŋana sika kâpwa lâ Parisai tamâta ŋinde ne luma, andeta kinzi simuŋga simâ sipatiŋgi ŋana sikai saŋonâŋa nia ara kâ. Mine kala Yesu itambira ŋgua panzi mine tu,
7 Ao notar como os convidados escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes esta parábola:
8 “Ambo tamâta toŋge isarâwa pano tu kulâ ŋana kuka lâ i ne waiŋa pakâeŋa kâ, ande noko ma kulâ kusaŋona saŋonâŋa nia ara ŋinde ikeno tamâta naonzi ndimo. Tiambo kinzi muŋga sipatea saŋonâŋa nia ŋinde pa tamâta ŋalae toŋge tâ.
8 Quando por alguém fores convidado às bodas, não te reclines no primeiro lugar; não aconteça que esteja convidado outro mais digno do que tu;
9 Ambo mine, ande luma warika muŋga isarâwa pa miki rua tu kamâ ŋinde, ande ma imâ ku ma ipaino tu, ‘Noko saŋonâŋa nia ara ŋine kulua tamâta ŋai’. Ŋineŋga noko ma mai pâta, ku ma kutaulo kulâ kusaŋona tamâta rârâni mulinzi.
9 e vindo o que te convidou a ti e a ele, te diga: Dá o lugar a este; e então, com vergonha, tenhas de tomar o último lugar.
10 Kuloŋo ŋga; ambo tamâta toŋge isarâwa pano tu kumâ ŋana kuka lâ i ne waiŋa pakâeŋa kâ, ande ara ŋana noko ma kulâ kusaŋona muli mao. Ambo kuveta mine, ande luma warika ŋinde ma imâ ku ipaino tu, ‘Niŋgu-nambwe, noko kumâ pwai nia ara toŋge, aku kusaŋona tamâta naonzi.’ Ambo iveta mine, ande kinzi tamâta rârâni kala sika kuno ŋinde ma simege ŋanano ku ilonzi ara pano.
10 Mas, quando fores convidado, vai e reclina-te no último lugar, para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, sobe mais para cima. Então terás honra diante de todos os que estiverem contigo à mesa.
11 Ŋana tu tamâta ea uru ipasuka tamwata ŋa kâki, ande Maro Kindeni ma itawa tamâta ŋinde ŋa ndue ndo. Aŋga tamâta ea uru ipatawa tamwata ŋa, ande Maro Kindeni ma isuka tamâta ŋinde ŋa ipâŋga ŋalae.”
11 Porque todo o que a si mesmo se exaltar será humilhado, e aquele que a si mesmo se humilhar será exaltado.
12 Ŋineŋga Yesu iporo pa Parisai tamâta ŋinde, ina kala muŋga isarâwa papa tu imâ ika kuku. Yesu ipai tu, “Ambo noko ilo patea tu ma kuveta waiŋa toŋge lâ kari tâku mbo tâ, ande noko ma kusarâwa panzi ne mete wa mota-ŋala wa noko see taitu wa kinzi mbaliŋa warakanzi tu ma kinzi nâ simâ, mine ndimo. Tia ma muli kinzi kala ma siveta waiŋa toŋge, aku ma sisarâwa pa noko tu kulâ kuka kâpwa lâ nenzi luma mine nâ. Mine nde kinzi ma sikatu noko ne vetâŋa ara ŋinde pano, andeta Maro Kindeni ma ikatu ŋinde pano, ande tia.
12 Disse também ao que o havia convidado: Quando deres um jantar, ou uma ceia, não convides teus amigos, nem teus irmãos, nem teus parentes, nem os vizinhos ricos, para que não suceda que também eles te tornem a convidar, e te seja isso retribuído.
13 Noko ma kusarâwa panzi tamâta mine tu ma kinzi nâ simâ, mine ndimo. Ambo noko ilo patea tu ma kuveta waiŋa ŋalae toŋge, ande ara ŋana noko ma kusarâwa panzi sugorai tamwatanzi, sitavanzi kinzi tamâta tininzi pââsââ wa kenzi sakamao wa matanzi leva-leva wa, tu ma simâ sika kâpwa ŋinde.
13 Mas quando deres um banquete, convida os pobres, os aleijados, os mancos e os cegos;
14 Kinzi tamâta mine nde sikura ŋana sikatu noko ne vetâŋa ara ŋinde pano, ande tia. Ambo noko kuveta mine, ande kundeka, ŋana tu muli, lâ zo ŋana kinzi tamâta kala simo sondo lâ Maro Kindeni nao ŋinde ma simandi lâ mateŋa nianzi simo vianzi kilo, ande Maro Kindeni ma ikatu noko ne vetâŋa ara ŋinde pano.”
14 e serás bem-aventurado; porque eles não têm com que te retribuir; pois retribuído te será na ressurreição dos justos.
15 Kinzi tamâta kala sisaŋona sika kuku Yesu ŋinde nawalanzi tamâta toŋge nde iloŋo ŋgua ŋinde, ŋineŋga iporo pa Yesu mine tu, “Maro Kindeni ne nzâmbe ikeno panzi tamâta ŋinde ma sisaŋona sika lâ i ne waiŋa ŋalae, lâ zo muli ŋinde i ma ikai maro panzi tamâta kâ.”
15 Ao ouvir isso um dos que estavam com ele à mesa, disse-lhe: Bem-aventurado aquele que comer pão no reino de Deus.
16 Andeta Yesu itu lâ kawa ku itambira ŋgua mine tu, “Tamâta toŋge ilo patea tu ma iveta kâŋa-nuŋa ŋalae, aku isarâwa panzi tamâta rârâ tu simâ sika.
16 Jesus, porém, lhe disse: Certo homem dava uma grande ceia, e convidou a muitos.
17 Waiŋa ŋinde ne zo ŋga ipâŋga lâ, ŋineŋga tamâta ŋinde isupwa ne wurâta tamâta toŋge tu ilâ imoranzi tamâta muŋga mbo isarâwa panzi tu simâ ŋinde. Ŋineŋga wurâta tamâta ŋinde ilâ ku iporo panzi tamâta ŋinde taitu-taitu mine tu, ‘Noko kumâ ŋga; kâpwa rârâni nde vetâŋa marumbu lâ’.
17 E à hora da ceia mandou o seu servo dizer aos convidados: vinde, porque tudo já está preparado.
18 Andeta kinzi tamâta ŋinde rârâni nde siporo taulo tu ma simâ tia. Toŋge nde ipai tu, ‘Naŋa muŋga nâ ako tâno toŋge, aku iloŋgu tu alâ amora. O, naŋa akura tu amâ tia.’
18 Mas todos à uma começaram a escusar-se. Disse-lhe o primeiro: Comprei um campo, e preciso ir vê-lo; rogo-te que me dês por escusado.
19 Aŋga toŋge kala iporo tu, ‘Naŋa muŋga nâ akonzi bulmakao saŋao ŋana siveta wurâta kâ, aku iloŋgu tu alâ atogonzi. O, naŋa akura tu amâ tia.’
19 Outro disse: Comprei cinco juntas de bois, e vou experimentá-los; rogo-te que me dês por escusado.
20 Aŋga toŋge kala iporo tu, ‘Naŋa muŋga nâ akâe kaiwâŋgu taine. Mine kala naŋa akura tu amâ tia.’
20 Ainda outro disse: Casei-me e portanto não posso ir.
21 Ŋineŋga wurâta tamâta ŋinde ikai nenzi ŋgua ku itaulo imâ itapâri pa ne tamâta ŋalae. Tamâta ŋalae nde iloŋo ŋgua lâ, aku i wisi nâna ŋalae tina. Ŋineŋga iporo pa ne wurâta tamâta kilo mine tu, ‘Noko walele nâ kulâ pa lawea ŋine ne nzâla ŋalaŋala rârâni wa nzâla kiri-kiri rârâni wa, aku pwainzi sugorai tamwatanzi, sitavanzi kinzi tamâta tininzi pââsââ wa matanzi leva-leva wa kenzi sakamao wa, pwainzi tamâta mine tu simâ ŋana sika kâpwa ŋine kâ.’
21 Voltou o servo e contou tudo isto a seu senhor: Então o dono da casa, indignado, disse a seu servo: Sai depressa para as ruas e becos da cidade e traze aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Wurâta tamâta nde iveta mine lâ, ŋineŋga itaulo ku ipai tu, ‘Tamâta Ŋalae, naŋa aveta ikura noko kawa ŋgua mine, andeta luma ilo ŋandai pipi yo.’
22 Depois disse o servo: Senhor, feito está como o ordenaste, e ainda há lugar.
23 Ande tamâta ŋalae ipai ne wurâta tamâta mine tu, ‘Noko kupile lawea ŋalae, aku kulâ pa nia ŋgaŋe-ŋgaŋe. Kumandi lâ nzâla wa tâno rârâni keno ŋinde, aku kuporo kaika panzi tamâta simo ŋinde tu ma simâ naneŋgu luma ilo, ŋana naneŋgu luma ma ilo pipi ndo.
23 Respondeu o senhor ao servo: Sai pelos caminhos e valados, e obriga-os a entrar, para que a minha casa se encha.
24 Naŋa apaino tu tamâta rârâni ŋinde naŋa muŋga asarâwa panzi tu simâ, ande kinzi ŋinde ma sikura tu sika naneŋgu waiŋa ŋalae ŋine ne kâpwa tini mwata nâ, ande ma tia.’”
24 Pois eu vos digo que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.
25 Kinzi tamâta ŋgu ŋalae nde soka kuku Yesu silâ. Ŋineŋga Yesu imandi ku ipupulia lâ, aku ipainzi tu,
25 Ora, iam com ele grandes multidões; e, voltando-se, disse-lhes:
26 “Ambo tamâta toŋge itu ipono muli pa naŋa, andeta i ilo ŋalae koŋa ŋananzi tina-tama wa kaiwa-natu wa tai-tua wa mwane wa i tamwata ne via wa, ande i ma ikura ŋana imo naneŋgu tamâta, ande tia.
26 Se alguém vier a mim, e não aborrecer a pai e mãe, a mulher e filhos, a irmãos e irmãs, e ainda também à própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Aku tamâta ea tini pwâka tu ikale ne kâi popole ku iyoka naŋa muliŋgu, ande i ma ikura tu imo naneŋgu tamâta, ande tia.
27 Quem não leva a sua cruz e não me segue, não pode ser meu discípulo.
28 Ambo nawalami tamâta toŋge ilo tu ma ipa luma wasaseki, ande ara ŋana i ma isaŋona muŋga lâ ŋga, ku ma kalo ŋgere sondo tu i ma itambira mbumbu ŋapia ŋana ipa luma ŋinde kâ. Ambo iveta mine, ande ma isama tu i ne mbaliŋa ikura ŋana ipa luma ŋinde marumbu lâ tâku tia tâku.
28 Pois qual de vós, querendo edificar uma torre, não se senta primeiro a calcular as despesas, para ver se tem com que a acabar?
29 Ambo iveta mine muŋga tia, aku iŋgunu luma ne ŋgunu-ŋgunu nâ, andeta muli ikura ŋana ipa luma ŋinde marumbu tia, ande kinzi tamâta rârâni ma simora, ku ma siporo ŋgua pavaligiŋa papa.
29 Para não acontecer que, depois de haver posto os alicerces, e não a podendo acabar, todos os que a virem comecem a zombar dele,
30 Kinzi ma siveta ‘a’ papa ku ma siporo tu, ‘Ayo, tamâta ŋai iŋgunu sâmbwe lâ, andeta ikura ŋana ipa luma marumbu kâ, ande tia.’
30 dizendo: Este homem começou a edificar e não pode acabar.
31 Aku mine nâ, ambo koipu ŋalae toŋge ilo tu ilâ ipara kuku koipu ŋalae toŋge, ande ara ŋana i ma isaŋona muŋga lâ ŋga, aku ma kalo ŋgere sondo ŋana paraŋa ŋinde kâ. Ŋineŋga i ma isama tu i ne zugu tamâta ŋgu saŋao ma sikura tu siŋaranzi koipu ŋalae toŋge ne zugu tamâta ŋgu kambwaŋenzi tamâta taitu tâku tia tâku.
31 Ou qual é o rei que, indo entrar em guerra contra outro rei, não se senta primeiro a consultar se com dez mil pode sair ao encontro do que vem contra ele com vinte mil?
32 Ambo i ilo patea tu kinzi sikura tu siŋaranzi tia, ande lâ zo ŋana i ne kazâŋa tamâta simo malawae yo, ande i ma ionzi tamâta pinde silâ panzi ku ma siporo tu, ‘Maka iloma tu kapara kumi tia. Mine kala maka ma kaveta mana ŋga ma kamo miki nemi mete.’
32 No caso contrário, enquanto o outro ainda está longe, manda embaixadores, e pede condições de paz.
33 Aku mine nâ, ambo noko tamâta toŋge tini pwâka tu kupu muli pa ne kelekele rârâni, ande noko pwura ŋana kumo naneŋgu tamâta, ande tia.”
33 Assim, pois, todo aquele dentre vós que não renuncia a tudo quanto possui, não pode ser meu discípulo.
34 Yesu iporo ŋgua kilo mine tu, “Tâi nde kelekele ara nâ. Andeta kaloŋo ŋga; ambo tâi ne makisa marumbu lâ, ande vetâŋa toŋge keno ŋana kinzi tamâta ma siveta ne makisa ipâŋga kilo kâ, ande tia.
34 Bom é o sal; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor?
35 Ambo tâi ne makisa marumbu lâ, ande ikura ŋana ivila kaniŋa tu ipâŋga ara lâ tâno ilo, ande tia. Aku mine nâ, ambo kinda takai tâi ne makisa marumbu lâ ŋinde ku tagema tava ŋgoa take ku tao lâ tâno ilo, ande ŋinde ikura tu ivila kaniŋa ipâŋga ara kâ, ande tia. Kinda uru takai tâi kaŋa mine ku tatambira kaa nâ. Ambo miki taŋami keno, ande kaloŋo ŋgua ŋine sondo.”
35 Não presta nem para terra, nem para adubo; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.