Lucas 11

MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Zo toŋge, Yesu ikai noŋa pa Maro Kindeni lâ nia ŋgaŋe. Ikai noŋa lâ, ŋineŋga i ne pâri-tamâta toŋge ipai tu, “Maro Ŋalae, maka iloma tu noko ma kupananama ŋana kakai noŋa kâ, itogo muŋga Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata ipanananzi i ne pâri-tamâta mine.”
1 Jesus estava orando em certo lugar e, quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: — Senhor, ensine-nos a orar como também João ensinou os discípulos dele.
2 Yesu nde iporo panzi ne pâri-tamâta tu, “Lâ zo ŋana miki katu kakai noŋa kâ, ande miki ma kaporo ŋgua mine: ‘Maka tamama, maka iloma tu kinzi tamâta rârâni ma sisama tu noko ŋa imo sapâŋa. Kumo pwai maro ikura nia nia.
2 Então Jesus disse:
3 Kama kaniŋa kulama ikura kari kari.
3 o pão nosso de cada dia
4 Kuzavaru nema kiesaka piti lâ tinima, ŋana tu muŋga kinzi tamâta pinde siveta soki pa maka, andeta maka kazavaru ŋinde piti lâ tininzi. Pwai samâŋa kaika toŋge imâ pa maka ndimo.’”
4 perdoa-nos os nossos pecados,
5 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga itambira ŋgua panzi mine tu, “Miki kalomi ŋgere ŋana ŋgua ŋine kâ: lâ mbo ŋgini-ŋgini, tamâta toŋge ilâ pa ninambwe ne luma, aku ipai tu, ‘Niŋgu-nambwe, kuvila naŋa ku puroŋa ŋato kulana ŋga.
5 Jesus disse ainda:
6 Ŋana tu naneŋgu mete toŋge iyoka nzâla lee, kala muŋga nâ imâ ipâŋga lâ naneŋgu luma. Andeta kâŋgu kâpwa ŋana alua i kâ, ande tia.’
6 porque outro amigo meu chegou de viagem e eu não tenho nada para lhe oferecer”;
7 Andeta luma warika ŋinde nde iporo taulo tu, ‘Wa, noko kupaŋo naŋa ndimo! Nzâla nde saeŋa lâ, aku naŋa wa natuŋgu wa kakeno lâ. Naŋa akura tu amandi ku kelekele alano, ande tia.’”
7 e se o outro lhe responder lá de dentro: “Deixe-me em paz! A porta já está fechada, e eu e os meus filhos já estamos deitados. Não posso me levantar para lhe dar os pães”,
8 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga ipainzi tu, “Miki kaloŋo ŋga; luma warika ŋinde ilo tu imandi ŋana puroŋa ilua ninambwe kâ, ande tia. Ambo taitu ninambwe ŋinde mai tia ndo; imandi ku imo ipulo nâ. Mine kala luma warika ma imandi sânda, aku kelekele rârâni ninambwe ilo papa ŋinde, ande ma ilua.
8 digo a vocês que, se ele não se levantar para dar esses pães por ser seu amigo, ele o fará por causa do incômodo e lhe dará tudo de que tiver necessidade.
9 Mine kala naŋa apaimi tu ambo miki kano pa Maro Kindeni, ande i ma ipaloŋo pa nemi noŋa. Ambo miki karoto ŋana i kâ, ande ma kasânda kulu. Ambo miki kapitikina i ne nzâla, ande Maro Kindeni ma ikai nzâla piti pami.
9 — Por isso, digo a vocês: Peçam e lhes será dado; busquem e acharão; batam, e a porta será aberta para vocês.
10 Ŋana tu tamâta ea ino pa Maro Kindeni, ande i ma ipaloŋo pa i ne noŋa ŋinde; aŋga tamâta ea iroto ŋana i kâ, ande ma isânda kulu; aŋga tamâta ea ipitikina nzâla, ande Maro Kindeni ma ikai nzâla piti papa.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, a porta será aberta.
11 Ambo noko natu toŋge ino pano tu iŋa kulua, tiambo noko ma mwâta saka kulua, tiya? Tia ndo!
11 Quem de vocês, sendo pai, daria uma cobra ao filho que lhe pede um peixe?
12 Ambo ino pano tu tatareko kapula kulua, tiambo noko ma niŋo-niŋo kulua, tiya? Tia ndo!
12 Ou daria um escorpião ao filho que lhe pede um ovo?
13 Mao nâ, kiesaka nde ipipi ndo lâ miki ilomi, andeta miki uru kelekele ara nâ kalanzi natumi. Aku mine nâ, miki Tamami imo samba ilo ŋinde nde ilo indeka nâ ŋana Koroani Sapâŋa ilanzi tamâta ea sino papa i tu ma ilanzi.”
13 Ora, se vocês, que são maus, sabem dar coisas boas aos seus filhos, quanto mais o Pai celeste dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!
14 Zo toŋge, koroani saka toŋge ipakâe kuku tamâta toŋge, aku iveta i kawa pasâe. Andeta Yesu isoki koroani saka ŋinde piti ikâwa ilâ lâ. Mine kala tamâta muŋga kawa pasâe ŋinde nde iporo ŋgua pwataki. Kinzi tamâta simora vetâŋa ŋine, aku wisinzi motu ndo.
14 Certo dia, Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar. E as multidões se admiravam.
15 Aŋga tamâta pinde lâ ŋgininzi nde siporo tu, “Tamâta ŋine ikai koroani saka nenzi koipu ŋalae Belsebul ne walo (i ŋa toŋge Sadana), kala waloni ndaina uru isuka i ŋana isokinzi koroani saka piti lâ tamâta ilonzi.”
15 Mas alguns deles diziam: — Ele expulsa os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Aŋga kinzi pinde nde ilonzi tu sikai samâŋa pa Yesu, kala sikasoŋa i tu ma iveta mâsi kaika toŋge, ŋana itula pwataki tu Maro Kindeni ne walo ikeno papa i.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal vindo do céu.
17 Andeta Yesu isama kinzi ilonzi kalonzi pwataki lâ, ku ipainzi tu, “Ambo kinzi tamâta nenzi lawea taitu ma sipwa pwataki simo ŋgu rua ku sipara, ande lawea ŋinde ikura tu imo kaika, nde tia. Ambo tamâta toŋge natu-timbu ma sipwa pwataki simo ŋgu rua ku sikai kazâŋa pa warakanzi, ande kinzi ŋgu ŋinde ma sipayaula ndo.
17 Mas Jesus, sabendo o que passava pela mente deles, disse-lhes:
18 Aku mine nâ, ambo tu Sadana ne ŋgu sipwa pwataki simo ŋgu rua aku sikai kazâŋa taulo pa warakanzi, ande i ne ŋgu ma imandi kaika tia ndo. Naŋa aporo ŋgua mine pami, ŋana tu muŋga miki kaporo tu naŋa akai koroani saka nenzi koipu ŋalae Belsebul ne walo, kala akura tu asokinzi koroani saka piti lâ tamâta ilonzi.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como o seu reino subsistirá? Isto porque vocês dizem que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Andeta miki kalomi ŋgere sondo ŋga; miki Parisai nemi tamâta uru sisokinzi koroani saka piti mine nâ! Mine kala ea uru isuka kinzi, a? Miki nemi tamâta nenzi vetâŋa ŋinde itula nemi ŋgua ŋinde kilala pwataki tu soki ndo.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
20 Andeta Maro Kindeni tamwata ne walo ilua naŋa ŋana asokinzi koroani saka piti kâ. Mine kala miki kasama tu Maro Kindeni ne zo ŋana ikai maro panzi tamâta lâ tâno kulu kâ, ande imâ ipâŋga pami marumbu lâ!
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
21 Ambo tamâta kaika toŋge isaŋa ne toŋge-toŋge ŋana kazâŋa kâ lâ mbalau ilo, aku imandi io ŋana ne luma kâ, ande i ne kelekele rârâni ma keno ara nâ.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, todos os seus bens ficam em segurança.
22 Andeta kaloŋo ŋga; ambo tamâta toŋge ne walo nde kaika ndo, aku imâ ipara kuku luma warika ŋinde, ande i ma ipole luma warika, ku ma ikai i ne toŋge-toŋge ŋana kazâŋa kâ uru ikea ŋana i kâ ŋinde saŋe. Ŋineŋga i ma iwae tamâta ŋinde ne kelekele rârâni ilâ panzi tamâta pinde.
22 Mas, se aparece alguém mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e reparte os seus despojos.
23 Tamâta ea ipono muli pa naŋa tia, ande i uru ikai kazâŋa pa naŋa. Aku tamâta ea tini pwâka tu isarawanzi tamâta tu simâ pa naŋa, ande i iveta wurâta ŋana iŋaranzi tamâta sikâwa pwapwataki silâ.”
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Ŋineŋga Yesu itambira ŋgua mine tu, “Ambo koroani saka toŋge ipile tamâta toŋge ilâ, ande i ma ilâ wa imâ wa lâ nia bilimu, iroroto nia toŋge ŋana ipwarea kâ. Ambo isânda nia ara toŋge tia, ande i ma ilo patea mine tu, ‘Ayo naŋa ma ataulo alâ kilo pa luma siŋga ŋinde muŋga naŋa amo ilo’.
24 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos, procurando repouso. E, não o achando, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.”
25 I ma iyoka ilâ, ŋineŋga ma isânda lumani ndaina, kinzi sitaka wa sisaŋgarana lâ.
25 E, voltando, a encontra varrida e arrumada.
26 Ŋineŋga koroani saka ŋinde ma ilâ ikainzi nuwala koroani saka lima kanaŋonzi rua simâ kuku i. Kinzi ŋinde uru siveta mâsi sakamao ndo, sipole i ne mâsi sakamao ŋinde. Aku kinzi rârâni ma soka silâ luma ŋinde ilo. Muŋga tamâta ŋinde imo ara koŋa tia; andeta zo ŋinde i ma imo sakamao ndo ikura zo zo.”
26 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro.
27 Yesu iporo ŋgua ŋine yo, ŋineŋga taine toŋge lâ ŋgu ŋinde isuŋa kawa ŋalae kâki pa Yesu mine tu, “Taine ŋinde muŋga ipaguguano wa suu ilano wa, ande i ma indeka nâ!”
27 Aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava no meio da multidão, disse a ele, erguendo a voz: — Bem-aventurado o ventre que concebeu você e os seios que o amamentaram!
28 Andeta Yesu iporo itu lâ kawa tu, “Ara ŋana kinda ma taporo ŋgua mine: ‘Tamâta ea kinzi siloŋo Maro Kindeni kawa ŋgua ku sipaveta kuku, kinzi ŋinde ma sindeka nâ’.”
28 Jesus, porém, respondeu:
29 Kinzi tamâta rârâ ŋinde nde simâ pa Yesu, aku Yesu ipainzi tu, “Opopo, kinzi tamâta simo lâ zo ŋine nde kiesaka tamwatanzi. Miki kano naŋa tu ma aveta mâsi kaika toŋge, ŋana itula pwataki tu Maro Kindeni ne walo kaika ikeno pana. Andeta Maro Kindeni ma itula mâsi kaika taitu nâ pami, itogo muŋga itula pa ŋgua-tulâŋa tamâta Yona mine.
29 Visto que aumentavam as multidões em volta dele, Jesus começou a dizer:
30 Muŋgani Yona itula Maro Kindeni kilala pwataki panzi tamâta simo Ninive lawea. Aku naŋa Tamâta Natu kala ma atula Maro Kindeni kilala pwataki mine nâ panzi tamâta simo lâ zo ŋine.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Lâ zo ŋana Maro Kindeni ma ionzi tamâta rârâni lâ i ne ŋgua nia, ande koipu taine ŋalae ŋinde muŋga ikai poe panzi lâ Siba tâno, ande ma imandi lâ ŋgua nia ku ma itula miki nemi vetâŋa soki pwataki. Ŋana tu koipu taine ŋinde iyoka pa nia malawae ŋinde imâ tu iloŋo timbunda Koipu Ŋalae Solomon itula i ne ilo-kalo ara papa. Andeta tamâta toŋge imo ŋai, aku i ne ilo-kalo nde ipole Solomon ne ilo-kalo.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Aku lâ zo ŋana Maro Kindeni ma ionzi tamâta rârâni lâ i ne ŋgua nia, ande kinzi tamâta muŋga simo Ninive lawea ŋinde ma simandi lâ ŋgua nia ku ma situla miki nemi vetâŋa soki pwataki. Ŋana tu kinzi Ninive tamâta siloŋo Yona itula ŋgua panzi, ŋineŋga sipalele ilonzi kalonzi ndoni ilâ pa Maro Kindeni nâ. Andeta tamâta toŋge imo ŋai, aku i nde ipole ŋgua-tulâŋa tamâta Yona.”
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
33 Yesu nde iporo kilo tu, “Kinzi tamâta uru sikai sinâla sisulu, ŋineŋga sivea lâ nia ŋgaŋe, ande tia. Aku mine nâ, kinzi uru sikai kondo sipu tundu lâ sinâla ŋinde kulu ŋana sivea kâ, ande tia. Kinzi uru sio sinâla lâ peke kulu, ŋana kinzi tamâta ŋinde muli simâ luma ilo, ande ma simora sinâla ŋinde.
33 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a coloca em lugar escondido, nem debaixo de um cesto, mas num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Kinda matânda nde itogo sinâla pa kinda. Ambo noko mata ara, ande sinâla ma ipane noko ilo ndoni. Ambo noko mata ŋaŋa, ande noko ilo ndoni ma imo ŋaŋa ndo.
34 Os olhos são a lâmpada do corpo. Se os seus olhos forem bons, todo o seu corpo será cheio de luz; mas, se forem maus, o seu corpo ficará em trevas.
35 Mine nde kupakatona sondo ŋga. Tia ma sinâla ŋinde ikeno noko ilo ma ipâŋga ŋaŋa.
35 Portanto, tenha cuidado para que a luz que está em você não sejam trevas.
36 Ambo sinâla ipane noko ilo ndoni, ande ŋine nde ara nâ, aku noko ilo pinde ma ŋaŋa, nde tia. Ŋineŋga noko ma kumo sinâla ilo, itogo lamu ne sinâla uru ipane noko tini ndoni mine.”
36 Pois, se todo o seu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a lamparina quando ilumina você em plena luz.
37 Yesu iporo itula ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga tamâta toŋge lâ kinzi Parisai ŋgu nde ino Yesu tu ma imâ ika kuku i. Mine kala Yesu ilâ tamâta ŋinde ne luma ilo ku isaŋona kâŋa-nuŋa ne peke tini laiti.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para uma refeição na sua casa. Entrando na casa, Jesus tomou lugar à mesa.
38 Andeta Yesu ŋandai ipaveta kuku Juda nenzi mâsi ŋana ilili muŋga lâ ŋineŋga ika. Aku Parisai tamâta ŋinde mata imora vetâŋa ŋine, aku i wisi motutu.
38 O fariseu admirou-se ao ver que Jesus não tinha se lavado antes de comer.
39 Andeta Maro Ŋalae Yesu ipai tu, “Opopo, miki Parisai tamâta uru kaveta nemi kâmba wa kondo kumbu tu sipâŋga mbâra-mbâra ndo. Miki katu vetâŋa mine ma ivetami kapâŋga ara ndo lâ Maro Kindeni nao. Aŋga lâ miki ilomi, ande mâsi sakamao tava ilo-yosiŋa ne mâsi nde ipipi ndo.
39 Mas o Senhor lhe disse:
40 Miki nde kapa ndo! Maro Kindeni iveta kelekele rârâni ikeno nia yo wa kelekele rârâni ikeno ilo tona.
40 Seus tolos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Mine kala miki kaloŋo ŋga; ambo miki ma kavilanzi sugorai tamwatanzi ŋana kelekele kâ, ande vetâŋa mine ma itula pwataki tu miki kamo mbâra-mbâra ndo lâ Maro Kindeni nao.
41 Mas deem como esmola o que está dentro do copo e do prato, e tudo lhes será limpo.
42 Oyae, miki Parisai tamâta! Lâ zo ndia miki kagona kâi lau kiri-kiri ŋana iveta kâpwa mona-mona kâ, ande miki uru kao ŋinde lâ wâra saŋao-saŋao, aku wâra taitu-taitu kalua Maro Kindeni itogo patarawâŋa mine, aku ŋine nde ara. Andeta miki ŋandai kaveta kemi ara panzi tamâta ŋga, aku ŋandai kao ilomi ndo ilâ pa Maro Kindeni ŋga. Ara ŋana miki ma kaveta vetâŋa ara ŋalaŋala ŋinde wa vetâŋa ara kiri-kiri pinde tona.
42 Mas ai de vocês, fariseus! Porque vocês dão o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças, e desprezam a justiça e o amor de Deus. Vocês deveriam fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 Oyae, miki Parisai tamâta! Miki ilomi ndo tu ma kasaŋona tamâta naonzi lâ luma ŋana pasauŋa kâ ilo. Aku miki ilomi ŋalae tina tu kinzi tamâta ma simege ŋanami ku siporo ‘kari ara’ pami ikura nia nia.
43 Ai de vocês, fariseus! Porque gostam da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 Oyae! Miki katogo kuru kinzi sipakea lâ tâno ilo ku tamâta sizizâla ŋana, kala soka kulu, kala iveta muso panzi.”
44 Ai de vocês que são como as sepulturas invisíveis, sobre as quais as pessoas passam sem perceber!
45 Pananâŋa tamâta toŋge ŋana ŋgua tukuŋa kâ nde iloŋo Yesu ne ŋgua ŋine, aku ipai Yesu tu, “Pananâŋa, lâ zo ŋana noko kuporo ŋgua mine panzi Parisai tamâta, ande noko kusowe ŋgua sakamao lâ maka tinima tona!”
45 Então, tomando a palavra, um dos intérpretes da Lei disse a Jesus: — Mestre, ao dizer estas coisas o senhor está ofendendo também a nós!
46 Andeta Yesu itu lâ kawa tu, “Opopo, miki pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ! Miki uru kanzuku mbwali malia ndo ku kao kâki tamâta kalanzi, aku kinzi simakâsa nâ ŋana sikale kâ. Aŋga miki warakami ŋandai kao mbalaumi ilâ ŋana kasukanzi tu kakale malia ŋinde ŋga.
46 Mas Jesus respondeu:
47 Opopo! Miki timbumi muŋgâŋa uru sipunzi ŋgua-tulâŋa tamâta pâta simâte lâ, andeta miki kaveta kuru nia sondo panzi ŋgua-tulâŋa tamâta muŋgâŋa ŋinde.
47 Ai de vocês! Porque edificam os túmulos dos profetas que os pais de vocês assassinaram.
48 Miki nemi vetâŋa ŋine itula warakami ilomi pwataki tu miki ilomi ara nâ ŋana vetâŋa ŋinde miki timbumi siveta lâ. Kinzi muŋga sipunzi ŋgua-tulâŋa tamâta pâta simâte, ŋineŋga miki kaveta kuru panzi tamâtani ndaina!
48 Assim, são testemunhas e aprovam com cumplicidade as obras dos pais de vocês; porque eles mataram os profetas, e vocês edificam túmulos para eles.
49 Nanayoni, Maro Kindeni isama nemi vetâŋa ŋine marumbu lâ, kala itula ne ilo-kalo ara pwataki ku iporo ŋgua mine tu, ‘Naŋa ma aonzi naneŋgu ŋgua-tulâŋa tamâta wa pâri-tamâta wa silâ panzi tamâta ŋinde. Andeta kinzi ma sikai kazâŋa panzi naneŋgu tamâta pinde, aku ma sipunzi pinde pâta simâte.’
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: “Mandarei para eles profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão”,
50 Mine kala kaloŋo ŋga; nia ndoyo, lâ zo ŋinde Maro Kindeni ipulia tâno ipâŋga lâ, aku imâ lee ipâŋga lâ zo ŋine, ande kinzi tamâta uru sipunzi ŋgua-tulâŋa tamâta pâta simâte. Andeta Maro Kindeni ma ipare nia pa miki tamâta kala kamo lâ zo ŋine nâ ŋana kinzi tamâta ŋinde rârâni nenzi vetâŋa soki ŋinde.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo,
51 Naŋa aporo ŋana nia ndoyo, lâ zo ŋinde Adam natu Abel imâte, aku imâ lee ipâŋga lâ Sakaria ne zo, inani ŋgua-tulâŋa tamâta ŋinde miki Juda tamâta kapu pâta imâte lâ patarawâŋa nia aŋga Maro Kindeni ne luma sapâŋa ŋgininzi. Naŋa apaimi tu Maro Kindeni ma ipare nia pa miki nâ ŋana ŋgua-tulâŋa tamâta ŋinde rârâni nenzi mateŋa kâ.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e o santuário. Sim, eu afirmo a vocês que se pedirão contas a esta geração.
52 Opopo, miki pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ! Nzâla ŋana ilo-kalo ara kâ ne ‘ki’, ande miki kasilikana kaika. Miki warakami tinimi pwâka tu kakai nzâla piti, aku miki kapono nzâla ŋananzi tamâta sitogo tu sikai nzâla ŋinde piti kâ tona.”
52 Ai de vocês, intérpretes da Lei! Porque vocês pegaram a chave do conhecimento. No entanto, vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam entrando.
53 Yesu iporo ŋgua ŋine lâ, ŋineŋga ipile luma ŋinde ku ilâ. Aku kinzi Parisai tamâta sitavanzi kinzi pananâŋa tamâta ŋana ŋgua tukuŋa kâ nde wisinzi nâna ŋalae tina pa Yesu, aku simandi ŋana sikasoŋa i kasoŋâŋa kie-kie.
53 Quando Jesus saiu dali, os escribas e fariseus começaram a contestá-lo com veemência, fazendo perguntas a respeito de muitos assuntos,
54 Kinzi situ ma sitogo i ŋana iporo ŋgua pinde soki tâ, ŋana ma sio i lâ ŋgua nia.
54 com o objetivo de tirar daquilo que ele dizia um motivo para o acusar.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.