Atos 27
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARC
1 Kinzi koipu sipa ŋgua lâ tu maka ma kakai wâŋga toŋge kalâ pa Itali tâno kâ. Mine kala sikai Paulo, tavanzi tamâta pinde uru simo luma sakamao ilo, aku sionzi silâ zugu tamâta nenzi koipu toŋge mbau ilo, i ŋa mine Julius. Julius uru iveta wurâta pa Koipu Ŋalae Kaisara tamwata.
1 Como se determinou que havíamos de navegar para a Itália, entregaram Paulo e alguns outros presos a um centurião por nome Júlio, da Coorte Augusta.
2 Ŋineŋga maka kakâki Adramitium lawea nenzi wâŋga toŋge kulu. Wâŋga ŋinde nde iluku lâ ŋana ikâwa ilâ ikura mâta mâta lee ma ipâŋga Esia tâno. Ŋineŋga kapile mâta ŋinde ku kakâwa kalâ. Aku Aristarkus, i Tesalonaika lawea warika lâ Masedonia tâno, ande iyoka kuma kalâ.
2 E, embarcando nós em um navio adramitino, partimos navegando pelos lugares da costa da Ásia, estando conosco Aristarco, macedônio de Tessalônica.
3 Maka kalâ lee, aku mbwale kilo, ŋineŋga kalâ katoa Saidon lawea. Aku Julius iveta kie ara pa Paulo, kala isâu tu Paulo ma ilâ imoranzi ninambwe pinde simo ŋinde, ŋana ma sisuka i ŋana kâpwa wa kelekele pinde wa.
3 E chegamos no dia seguinte a Sidom, e Júlio, tratando Paulo humanamente, lhe permitiu ir ver os amigos, para que cuidassem dele.
4 Kamo lee, ŋineŋga kapile Saidon ku kakâwa kalâ. Andeta lawea iyoka kaika itiŋgi maka. Mine kala wâŋga ikâwa ilâ pa Saiprus sia muli.
4 E, partindo dali, fomos navegando abaixo de Chipre, porque os ventos eram contrários.
5 Ŋineŋga kakâwa sondo nâ kalâ pa Silisia tâno wa Pamfilia tâno wa. Aku kalâ lee katoa Maira lawea, lâ Lisia tâno.
5 E, tendo atravessado o mar ao longo da Cilícia e Panfília, chegamos a Mirra, na Lícia.
6 Aku lâ lawea ŋinde, zugu tamâta nenzi koipu imora Aleksandria lawea nenzi wâŋga toŋge iluku ŋana ilâ pa Itali tâno kâ. Mine kala ikaima kakâki wâŋga ŋinde kulu.
6 Achando ali o centurião um navio de Alexandria, que navegava para a Itália, nos fez embarcar nele.
7 Ŋineŋga kapile Maira lawea, aku wâŋga ikâwa mwasa mwasa ikura lâ zo rârâ ilâ. Maka kakâwa kakundua lawea lee ku kalâ kapâŋga Nidus lawea tini laiti. Andeta lawea ipono naoma, kala kakura ŋana kakâwa sondo kâ, ande tia. Tia ku kakâwa kalâ pa Krit sia muli, lâ Salmone lawea tini laiti.
7 E, como por muitos dias navegássemos vagarosamente, havendo chegado apenas defronte de Cnido, não nos permitindo o vento ir mais adiante, navegamos abaixo de Creta, junto de Salmona.
8 Wâŋga ŋinde ne wurâta tamâta simakâsa nâ, aku kakâwa kakapi Krit sâwa sâwa kalâ. Ŋineŋga kalâ katoa mâta toŋge ikeno Lasea lawea tini laiti. Mâta ŋinde ŋa mine tu “Mâta Ara”.
8 E, costeando-a dificilmente, chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto do qual estava a cidade de Laseia.
9 Maka kamo lee zo luandondo ilâ lâ, aku Juda nenzi kumbwa ŋana sindi kaika ŋana kâpwa kâ nde marumbu lâ. Mine kala kasama tu lawea ŋalae ne zo nde imâ ipâŋga laiti lâ, aku kâla-lawea ŋalae ma iyaula tâi. Mine nde Paulo ipainzi tamâta ŋalaŋala tu,
9 Passado muito tempo, e sendo já perigosa a navegação, pois também o jejum já tinha passado, Paulo os admoestava,
10 “Miki tamâta ŋai, naneŋgu morâŋa mine; ambo kinda ma toka talâ lâ zo ŋine, ande ma tasânda malia kulu, aku wâŋga tava ne kelekele ma sipayaula. Aku kinda kala ma tapayaula warakânda mine nâ.”
10 dizendo-lhes: Varões, vejo que a navegação há de ser incômoda e com muito dano, não só para o navio e a carga, mas também para a nossa vida.
11 Andeta zugu tamâta ne koipu ipono muli pa Paulo ne ŋgua, ande tia. Ipono muli pa wâŋga warika kuku wâŋga ne poe tamâta ŋinde rua nenzi ŋgua.
11 Mas o centurião cria mais no piloto e no mestre do que no que dizia Paulo.
12 Mâta maka kamo ŋinde nde ara koŋa tia. Ambo tu kâla-lawea ma ipâŋga, ande wâŋga ma ikura tu ipâti lâ mâta ŋinde, ande tia. Mine kala wâŋga ne wurâta tamâta rârâ nde sisâu tu ma kapile mâta ŋinde ku kalâ. Kinzi situ ma kalâ katoa Finiks lawea, ŋineŋga ma kao tinima ŋana zo ara kâ lâ ŋinde. Finiks nde lawea toŋge ikeno pa sâwa lâ Krit sia, aku nenzi mâta ara ŋana ma kamuna ŋana kâla-lawea kâ.
12 E, como aquele porto não era cômodo para invernar, os mais deles foram de parecer que se partisse dali para ver se podiam chegar a Fenice, que é um porto de Creta que olha para a banda do vento da África e do Coro, e invernar ali.
13 Ŋineŋga zo toŋge, mbwera imâ ilaŋenzi iyoka sulu nâ. Aku ilonzi patea tu maka ma kakâwa ara nâ kalâ katoa mâta muŋga siporo ŋana ŋinde. Mine kala sitapa wâŋga ne mira kâki ku kakâwa kakapi Krit sâwa nâ kalâ.
13 E, soprando o vento sul brandamente, lhes pareceu terem já o que desejavam, e, fazendo-se de vela, foram de muito perto costeando Creta.
14 Andeta malawa tia nâ, ŋineŋga lawea kaika toŋge ipâŋga, i ŋa tu Wâra, iyoka pa Krit sia indue imâ.
14 Mas, não muito depois, deu nela um pé de vento, chamado Euroaquilão.
15 Lawea nde itiŋgi wâŋga kaika lâ, ikura ŋana wâŋga ma ikâwa sondo kâ, ande tia. Mine kala maka kasakoko.
15 E, sendo o navio arrebatado e não podendo navegar contra o vento, dando de mão a tudo, nos deixamos ir à toa.
16 Kasakoko kalâ papa sia mota toŋge muli, i ŋa mine Kauda sia. Aku kaveta wurâta ŋalae ŋana kasine wâŋga ne boti kaika kâ.
16 E, correndo abaixo de uma pequena ilha chamada Cauda, apenas pudemos ganhar o batel.
17 Kinzi wurâta tamâta sitapa boti kâki wâŋga kulu, aku raveŋa nâ sipa kaika lâ wâŋga tini. Siruru tu wâŋga ma ikâwa ilâ iloko lâ Afrika tâno nenzi kumbu. Mine kala sikai loa piti, aku maka kasakoko nâ kalâ.
17 E, levado este para cima, usaram de todos os meios, cingindo o navio; e, temendo darem à costa na Sirte, amainadas as velas, assim foram à toa.
18 Kâla-lawea nde itiŋgi maka kaika kayâti kataulo. Mine nde wurita kilo, ŋineŋga sikai kelekele malia pinde ikeno wâŋga kulu ku sitambira indue tâi ilo.
18 Andando nós agitados por uma veemente tempestade, no dia seguinte, aliviaram o navio.
19 Kari ŋato ilâ lâ, ŋineŋga kinzi wurâta tamâta warakanzi mbaunzi sikai wâŋga tini saŋgara ku sitambira indue tâi ilo.
19 E, ao terceiro dia, nós mesmos, com as próprias mãos, lançamos ao mar a armação do navio.
20 Maka kasakoko mine kalâ lee zo luandondo ilâ lâ, aku kamora kari wa pitu wa, ande tia. Lawea iyoka ŋalae itiŋgi maka kayâti kataulo nâ. Mine kala iloma patea tu ma kakura ŋana katoa mâta toŋge, ande tia; ma kapayaulani nâ.
20 E, não aparecendo, havia já muitos dias, nem sol nem estrelas, e caindo sobre nós uma não pequena tempestade, fugiu-nos toda a esperança de nos salvarmos.
21 Wâŋga ne wurâta tamâta nde sika kâpwa toŋge tia lee ikura zo luandondo. Mine kala Paulo imandi naonzi ku ipainzi tu, “Miki tamâta ŋai, ambo muŋga miki kapono muli pa naneŋgu ŋgua, aku kinda tapile Krit tia, ande miki ma kakura ŋana kasânda malia mine kulu, ande tia. Aku wâŋga ne kelekele ma ikeno ara nâ. Andeta tia.
21 Havendo já muito que se não comia, então, Paulo, pondo-se em pé no meio deles, disse: Fora, na verdade, razoável, ó varões, ter-me ouvido a mim e não partir de Creta, e assim evitariam este incômodo e esta perdição.
22 Taitu kala ŋine naŋa atu apu tini kaika pa ilomi kalomi, kala apaimi tu miki ilomi ndeka nâ! Tamâta toŋge lâ ŋgininda ma ipayaula ku nao tia lâ, ande tia. Wâŋga nâ ma ipayaula.
22 Mas, agora, vos admoesto a que tenhais bom ânimo, porque não se perderá a vida de nenhum de vós, mas somente o navio.
23 Naŋa nde Maro Kindeni ne tamâta, kala uru apanea i ku aveta wurâta papa. Aku nola mbo, ande i io ne aŋelo toŋge imâ imandi tiniŋgu laiti.
23 Porque, esta mesma noite, o anjo de Deus, de quem eu sou e a quem sirvo, esteve comigo,
24 Aku aŋelo ipai naŋa tu, ‘Paulo, kururu ndimo. Maro Kindeni ipatea tu noko ma kulâ kumandi Koipu Ŋalae Kaisara nao. Aku Maro Kindeni ipaloŋo pa noko ne noŋa lâ, kala tamâta rârâni simo wâŋga ŋine kulu kuku noko ma simo ara. Kinzi ma sipayaula tia.’
24 dizendo: Paulo, não temas! Importa que sejas apresentado a César, e eis que Deus te deu todos quantos navegam contigo.
25 Mine kala apaimi tu miki ma karuru ndimo. Naŋa kaloŋgu tawana tu Maro Kindeni ma iveta vetâŋa rârâni ikura muŋga itula pana mine.
25 Portanto, ó varões, tende bom ânimo! Porque creio em Deus que há de acontecer assim como a mim me foi dito.
26 Ambo taitu kinda ma takâwa lee talâ taloko lâ sia toŋge.” Paulo iporo ŋgua mine.
26 É, contudo, necessário irmos dar numa ilha.
27 Sânda rua ilâ lâ ŋga, aku maka kasakoko lee kalâ kapâŋga Mediterenian tâi ŋgini. Aku mbo ŋgini-ŋgini tamwata, ŋineŋga wurâta tamâta sisama tu wâŋga ŋga ilâ ipâŋga sia toŋge tini laiti lâ.
27 Quando chegou a décima quarta noite, sendo impelidos de uma e outra banda no mar Adriático, lá pela meia-noite, suspeitaram os marinheiros que estavam próximos de alguma terra.
28 Kinzi siloe wâlo ndue ŋana sisama nia kâ, aku mira ikeno laiti, ikura tamâta taitu (20). Aku katoa mwasa kilo, ŋineŋga siloe wâlo ndue kilo, aku ikura saŋao kanaŋo lima.
28 E, lançando o prumo, acharam vinte braças; passando um pouco mais adiante, tornando a lançar o prumo, acharam quinze braças.
29 Kinzi siruru pâta tu ambo ma kakâwa kalâ, ande ma kaloko lâ mira kulu. Mine kala sitambira wâŋga ne mira ŋapa indue tâi ilo pa wâŋga muli. Ŋineŋga sikai noŋa tu ma mbwale pwataki walele nâ.
29 E, temendo ir dar em alguns rochedos, lançaram da popa quatro âncoras, desejando que viesse o dia.
30 Wâŋga ne wurâta tamâta nde ilonzi tu siroto nzâla ŋana sipile wâŋga sitoa kâ. Mine kala sitiu boti indue tâi ilo, aku silaŋe maka tu ma sisia wâŋga ne mira pinde ndue tâi ilo pa wâŋga nao.
30 Procurando, porém, os marinheiros fugir do navio e tendo já deitado o batel ao mar, como que querendo lançar as âncoras pela proa,
31 Andeta Paulo ipainzi zugu tamâta sitava nenzi koipu mine tu, “Ambo tamâta ndai ma sipile wâŋga silâ, ande miki ma kapayaula ku naomi tia lâ.”
31 disse Paulo ao centurião e aos soldados: Se estes não ficarem no navio, não podereis salvar-vos.
32 Mine kala kinzi zugu tamâta sitoto boti ne wâlo, aku boti imbe indue tâi ilo.
32 Então, os soldados cortaram os cabos do batel e o deixaram cair.
33 Aku laiti ŋana mbwale-mbwale kâ, ŋineŋga Paulo iporo ŋgua panzi tamâta rârâni simo wâŋga kulu. Paulo ilo tu ma iveta ilonzi ara ŋana sika kâpwa kâ. Mine nde ipainzi tu, “Opopo, kalo-lokoni nde ikaimi kaika lâ ikura zo luandondo, kala miki kaka kâpwa toŋge tia. Mao nâ, kapwami loka nâ ikura sânda rua lâ.
33 E, enquanto o dia vinha, Paulo exortava a todos a que comessem alguma coisa, dizendo: É já hoje o décimo quarto dia que esperais e permaneceis sem comer, não havendo provado nada.
34 Mine kala ano kaika pami tu ŋine nâ miki ma kaka kâpwa pinde ŋana isukami kâ. Kaloŋo ŋga; miki ma kapayaula tia. Miki rârâni ma kamo naomi rege nâ.”
34 Portanto, exorto-vos a que comais alguma coisa, pois é para a vossa saúde; porque nem um cabelo cairá da cabeça de qualquer de vós.
35 Paulo iporo mine lâ, ŋineŋga mbau ilâ ikai puroŋa pinde lâ naonzi. I kawa ndaŋge pa Maro Ŋalae lâ, ŋineŋga ipwataki puroŋa ku ika.
35 E, havendo dito isto, tomando o pão, deu graças a Deus na presença de todos e, partindo- o, começou a comer.
36 Ŋineŋga tamâta rârâni ilonzi ara mwasa, kala kinzi warakanzi sika kâpwa pinde tona.
36 E, tendo já todos bom ânimo, puseram-se também a comer.
37 Maka tamâta rârâni kamo wâŋga ŋinde kulu kambwaŋema ikura 276.
37 E éramos ao todo no navio duzentas e setenta e seis almas.
38 Kinzi sika kuranzi lâ, ŋineŋga sitambira kâpwa indue tâi ilo, ŋana ma wâŋga malalâka kâ.
38 Refeitos com a comida, aliviaram o navio, lançando o trigo ao mar.
39 Kari nde ikâki lâ, aku wâŋga ne wurâta tamâta simora nia lâ. Andeta sisama tâno ŋinde kilala tia. Matanzi ilâ simora mâta toŋge, aku ilonzi patea tu wâŋga ikura ŋana ilâ itoa sâwa ŋinde.
39 E, sendo já dia, não reconheceram a terra; enxergaram, porém, uma enseada que tinha praia e consultaram-se sobre se deveriam encalhar nela o navio.
40 Mine kala sitoto wâŋga ne mira raveŋa ututu, aku sipile ikeno tâi ilo. Ŋineŋga sipalalana raveŋa pinde piti lâ wâŋga ne poe tini, aku sipa loa sitapa kâki. Kinzi situ ma sikai lawea ŋana ma wâŋga ikâwa ilâ itoa pa tina tini kâ.
40 Levantando as âncoras, deixaram-no ir ao mar, largando também as amarras do leme; e, alçando a vela maior ao vento, dirigiram-se para a praia.
41 Andeta wâŋga ilâ ikâki kumbu kaika toŋge, aku iloko nâ ikeno. Wâŋga nao nde iloko kaika lâ ikeno kumbuni, aku kâla isapu wâŋga muli lee ipu pwapwataki lâ.
41 Dando, porém, num lugar de dois mares, encalharam ali o navio; e, fixa a proa, ficou imóvel, mas a popa abria-se com a força das ondas.
42 Ŋineŋga zugu tamâta ilonzi patea tu ma sipunzi tamâta ŋinde muŋga simo luma sakamao ilo simâte. Tia ma sirea sitoa tina tini ma sikâwa pwapwataki silâ.
42 Então, a ideia dos soldados foi que matassem os presos para que nenhum fugisse, escapando a nado.
43 Andeta zugu tamâta nenzi koipu ilo tu ma ivila Paulo. Mine kala itu kaika panzi ne zugu tamâta ŋinde. Ŋineŋga iporo panzi tamâta pinde, kinzi ŋinde sikura ŋana sirea kâ, aku ipainzi tu, “Miki kasoŋga karea katoa tina tini muŋga ŋga”.
43 Mas o centurião, querendo salvar a Paulo, lhes estorvou este intento; e mandou que os que pudessem nadar se lançassem primeiro ao mar e se salvassem em terra;
44 Aŋga kinzi tamâta pinde sikura ŋana sirea tia, ande koipu ipainzi tu, “Miki kakai palaŋa wa wâŋga ne pinde-pinde muŋga ipwa pwapwataki ŋinde, aku karana katoa tina tini.” Kinzi siveta mine nâ, aku rârâni naonzi rege nâ silâ lee sipâŋga tina tini marumbu lâ.
44 e os demais, uns em tábuas e outros em coisas do navio. E assim aconteceu que todos chegaram à terra, a salvo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.