Atos 27
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ARIB
1 Kinzi koipu sipa ŋgua lâ tu maka ma kakai wâŋga toŋge kalâ pa Itali tâno kâ. Mine kala sikai Paulo, tavanzi tamâta pinde uru simo luma sakamao ilo, aku sionzi silâ zugu tamâta nenzi koipu toŋge mbau ilo, i ŋa mine Julius. Julius uru iveta wurâta pa Koipu Ŋalae Kaisara tamwata.
1 E, como se determinou que navegássemos para a Itália, entregaram Paulo e alguns outros presos a um centurião por nome Júlio, da corte augusta.
2 Ŋineŋga maka kakâki Adramitium lawea nenzi wâŋga toŋge kulu. Wâŋga ŋinde nde iluku lâ ŋana ikâwa ilâ ikura mâta mâta lee ma ipâŋga Esia tâno. Ŋineŋga kapile mâta ŋinde ku kakâwa kalâ. Aku Aristarkus, i Tesalonaika lawea warika lâ Masedonia tâno, ande iyoka kuma kalâ.
2 E, embarcando em um navio de Adramítio, que estava prestes a navegar em demanda dos portos pela costa da Ásia, fizemo-nos ao mar, estando conosco Aristarco, macedônio de Tessalônica.
3 Maka kalâ lee, aku mbwale kilo, ŋineŋga kalâ katoa Saidon lawea. Aku Julius iveta kie ara pa Paulo, kala isâu tu Paulo ma ilâ imoranzi ninambwe pinde simo ŋinde, ŋana ma sisuka i ŋana kâpwa wa kelekele pinde wa.
3 No dia seguinte chegamos a Sidom, e Júlio, tratando Paulo com bondade, permitiu-lhe ir ver os amigos e receber deles os cuidados necessários.
4 Kamo lee, ŋineŋga kapile Saidon ku kakâwa kalâ. Andeta lawea iyoka kaika itiŋgi maka. Mine kala wâŋga ikâwa ilâ pa Saiprus sia muli.
4 Partindo dali, fomos navegando a sotavento de Chipre, porque os ventos eram contrários.
5 Ŋineŋga kakâwa sondo nâ kalâ pa Silisia tâno wa Pamfilia tâno wa. Aku kalâ lee katoa Maira lawea, lâ Lisia tâno.
5 Tendo atravessado o mar ao longo da Cilícia e Panfília, chegamos a Mirra, na Lícia.
6 Aku lâ lawea ŋinde, zugu tamâta nenzi koipu imora Aleksandria lawea nenzi wâŋga toŋge iluku ŋana ilâ pa Itali tâno kâ. Mine kala ikaima kakâki wâŋga ŋinde kulu.
6 Ali o centurião achou um navio de Alexandria que navegava para a Itália, e nos fez embarcar nele.
7 Ŋineŋga kapile Maira lawea, aku wâŋga ikâwa mwasa mwasa ikura lâ zo rârâ ilâ. Maka kakâwa kakundua lawea lee ku kalâ kapâŋga Nidus lawea tini laiti. Andeta lawea ipono naoma, kala kakura ŋana kakâwa sondo kâ, ande tia. Tia ku kakâwa kalâ pa Krit sia muli, lâ Salmone lawea tini laiti.
7 Navegando vagarosamente por muitos dias, e havendo chegado com dificuldade defronte de Cnido, não nos permitindo o vento ir mais adiante, navegamos a sotavento de Creta, à altura de Salmone;
8 Wâŋga ŋinde ne wurâta tamâta simakâsa nâ, aku kakâwa kakapi Krit sâwa sâwa kalâ. Ŋineŋga kalâ katoa mâta toŋge ikeno Lasea lawea tini laiti. Mâta ŋinde ŋa mine tu “Mâta Ara”.
8 e, costeando-a com dificuldade, chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto do qual estava a cidade de Laséia.
9 Maka kamo lee zo luandondo ilâ lâ, aku Juda nenzi kumbwa ŋana sindi kaika ŋana kâpwa kâ nde marumbu lâ. Mine kala kasama tu lawea ŋalae ne zo nde imâ ipâŋga laiti lâ, aku kâla-lawea ŋalae ma iyaula tâi. Mine nde Paulo ipainzi tamâta ŋalaŋala tu,
9 Havendo decorrido muito tempo e tendo-se tornado perigosa a navegação, porque já havia passado o jejum, Paulo os advertia,
10 “Miki tamâta ŋai, naneŋgu morâŋa mine; ambo kinda ma toka talâ lâ zo ŋine, ande ma tasânda malia kulu, aku wâŋga tava ne kelekele ma sipayaula. Aku kinda kala ma tapayaula warakânda mine nâ.”
10 dizendo-lhes: Senhores, vejo que a viagem vai ser com avaria e muita perda não só para a carga e o navio, mas também para as nossas vidas.
11 Andeta zugu tamâta ne koipu ipono muli pa Paulo ne ŋgua, ande tia. Ipono muli pa wâŋga warika kuku wâŋga ne poe tamâta ŋinde rua nenzi ŋgua.
11 Mas o centurião dava mais crédito ao piloto e ao dono do navio do que às coisas que Paulo dizia.
12 Mâta maka kamo ŋinde nde ara koŋa tia. Ambo tu kâla-lawea ma ipâŋga, ande wâŋga ma ikura tu ipâti lâ mâta ŋinde, ande tia. Mine kala wâŋga ne wurâta tamâta rârâ nde sisâu tu ma kapile mâta ŋinde ku kalâ. Kinzi situ ma kalâ katoa Finiks lawea, ŋineŋga ma kao tinima ŋana zo ara kâ lâ ŋinde. Finiks nde lawea toŋge ikeno pa sâwa lâ Krit sia, aku nenzi mâta ara ŋana ma kamuna ŋana kâla-lawea kâ.
12 E não sendo o porto muito próprio para invernar, os mais deles foram de parecer que daí se fizessem ao mar para ver se de algum modo podiam chegar a Fênice, um porto de Creta que olha para o nordeste e para o sueste, para ali invernar.
13 Ŋineŋga zo toŋge, mbwera imâ ilaŋenzi iyoka sulu nâ. Aku ilonzi patea tu maka ma kakâwa ara nâ kalâ katoa mâta muŋga siporo ŋana ŋinde. Mine kala sitapa wâŋga ne mira kâki ku kakâwa kakapi Krit sâwa nâ kalâ.
13 Soprando brandamente o vento sul, e supondo eles terem alcançado o que desejavam, levantaram ferro e iam costeando Creta bem de perto.
14 Andeta malawa tia nâ, ŋineŋga lawea kaika toŋge ipâŋga, i ŋa tu Wâra, iyoka pa Krit sia indue imâ.
14 Mas não muito depois desencadeou-se do lado da ilha um tufão de vento chamado euro-aquilão;
15 Lawea nde itiŋgi wâŋga kaika lâ, ikura ŋana wâŋga ma ikâwa sondo kâ, ande tia. Mine kala maka kasakoko.
15 e, sendo arrebatado o navio e não podendo navegar contra o vento, cedemos à sua força e nos deixávamos levar.
16 Kasakoko kalâ papa sia mota toŋge muli, i ŋa mine Kauda sia. Aku kaveta wurâta ŋalae ŋana kasine wâŋga ne boti kaika kâ.
16 Correndo a sota-vento de uma pequena ilha chamada Clauda, somente a custo pudemos segurar o batel,
17 Kinzi wurâta tamâta sitapa boti kâki wâŋga kulu, aku raveŋa nâ sipa kaika lâ wâŋga tini. Siruru tu wâŋga ma ikâwa ilâ iloko lâ Afrika tâno nenzi kumbu. Mine kala sikai loa piti, aku maka kasakoko nâ kalâ.
17 o qual recolheram, usando então os meios disponíveis para cingir o navio; e, temendo que fossem lançados na Sirte, arriaram os aparelhos e se deixavam levar.
18 Kâla-lawea nde itiŋgi maka kaika kayâti kataulo. Mine nde wurita kilo, ŋineŋga sikai kelekele malia pinde ikeno wâŋga kulu ku sitambira indue tâi ilo.
18 Como fôssemos violentamente açoitados pela tempestade, no dia seguinte começaram a alijar a carga ao mar.
19 Kari ŋato ilâ lâ, ŋineŋga kinzi wurâta tamâta warakanzi mbaunzi sikai wâŋga tini saŋgara ku sitambira indue tâi ilo.
19 E ao terceiro dia, com as próprias mãos lançaram os aparelhos do navio.
20 Maka kasakoko mine kalâ lee zo luandondo ilâ lâ, aku kamora kari wa pitu wa, ande tia. Lawea iyoka ŋalae itiŋgi maka kayâti kataulo nâ. Mine kala iloma patea tu ma kakura ŋana katoa mâta toŋge, ande tia; ma kapayaulani nâ.
20 Não aparecendo por muitos dia nem sol nem estrelas, e sendo nós ainda batidos por grande tempestade, fugiu-nos afinal toda a esperança de sermos salvos.
21 Wâŋga ne wurâta tamâta nde sika kâpwa toŋge tia lee ikura zo luandondo. Mine kala Paulo imandi naonzi ku ipainzi tu, “Miki tamâta ŋai, ambo muŋga miki kapono muli pa naneŋgu ŋgua, aku kinda tapile Krit tia, ande miki ma kakura ŋana kasânda malia mine kulu, ande tia. Aku wâŋga ne kelekele ma ikeno ara nâ. Andeta tia.
21 Havendo eles estado muito tempo sem comer, Paulo, pondo-se em pé no meio deles, disse: Senhores, devíeis ter-me ouvido e não ter partido de Creta, para evitar esta avaria e perda.
22 Taitu kala ŋine naŋa atu apu tini kaika pa ilomi kalomi, kala apaimi tu miki ilomi ndeka nâ! Tamâta toŋge lâ ŋgininda ma ipayaula ku nao tia lâ, ande tia. Wâŋga nâ ma ipayaula.
22 E agora vos exorto a que tenhais bom ânimo, pois não se perderá vida alguma entre vós, mas somente o navio.
23 Naŋa nde Maro Kindeni ne tamâta, kala uru apanea i ku aveta wurâta papa. Aku nola mbo, ande i io ne aŋelo toŋge imâ imandi tiniŋgu laiti.
23 Porque esta noite me apareceu um anjo do Deus de quem eu sou e a quem sirvo,
24 Aku aŋelo ipai naŋa tu, ‘Paulo, kururu ndimo. Maro Kindeni ipatea tu noko ma kulâ kumandi Koipu Ŋalae Kaisara nao. Aku Maro Kindeni ipaloŋo pa noko ne noŋa lâ, kala tamâta rârâni simo wâŋga ŋine kulu kuku noko ma simo ara. Kinzi ma sipayaula tia.’
24 dizendo: Não temas, Paulo, importa que compareças perante César, e eis que Deus te deu todos os que navegam contigo.
25 Mine kala apaimi tu miki ma karuru ndimo. Naŋa kaloŋgu tawana tu Maro Kindeni ma iveta vetâŋa rârâni ikura muŋga itula pana mine.
25 Portanto, senhores, tende bom ânimo; pois creio em Deus que há de suceder assim como me foi dito.
26 Ambo taitu kinda ma takâwa lee talâ taloko lâ sia toŋge.” Paulo iporo ŋgua mine.
26 Contudo é necessário irmos dar em alguma ilha.
27 Sânda rua ilâ lâ ŋga, aku maka kasakoko lee kalâ kapâŋga Mediterenian tâi ŋgini. Aku mbo ŋgini-ŋgini tamwata, ŋineŋga wurâta tamâta sisama tu wâŋga ŋga ilâ ipâŋga sia toŋge tini laiti lâ.
27 Quando chegou a décima quarta noite, sendo nós ainda impelidos pela tempestade no mar de Ádria, pela meia-noite, suspeitaram os marinheiros a proximidade de terra;
28 Kinzi siloe wâlo ndue ŋana sisama nia kâ, aku mira ikeno laiti, ikura tamâta taitu (20). Aku katoa mwasa kilo, ŋineŋga siloe wâlo ndue kilo, aku ikura saŋao kanaŋo lima.
28 e lançando a sonda, acharam vinte braças; passando um pouco mais adiante, e tornando a lançar a sonda, acharam quinze braças.
29 Kinzi siruru pâta tu ambo ma kakâwa kalâ, ande ma kaloko lâ mira kulu. Mine kala sitambira wâŋga ne mira ŋapa indue tâi ilo pa wâŋga muli. Ŋineŋga sikai noŋa tu ma mbwale pwataki walele nâ.
29 Ora, temendo irmos dar em rochedos, lançaram da popa quatro âncoras, e esperaram ansiosos que amanhecesse.
30 Wâŋga ne wurâta tamâta nde ilonzi tu siroto nzâla ŋana sipile wâŋga sitoa kâ. Mine kala sitiu boti indue tâi ilo, aku silaŋe maka tu ma sisia wâŋga ne mira pinde ndue tâi ilo pa wâŋga nao.
30 Procurando, entrementes, os marinheiros fugir do navio, e tendo arriado o batel ao mar sob pretexto de irem lançar âncoras pela proa,
31 Andeta Paulo ipainzi zugu tamâta sitava nenzi koipu mine tu, “Ambo tamâta ndai ma sipile wâŋga silâ, ande miki ma kapayaula ku naomi tia lâ.”
31 disse Paulo ao centurião e aos soldados: Se estes não ficarem no navio, não podereis salvar-vos.
32 Mine kala kinzi zugu tamâta sitoto boti ne wâlo, aku boti imbe indue tâi ilo.
32 Então os soldados cortaram os cabos do batel e o deixaram cair.
33 Aku laiti ŋana mbwale-mbwale kâ, ŋineŋga Paulo iporo ŋgua panzi tamâta rârâni simo wâŋga kulu. Paulo ilo tu ma iveta ilonzi ara ŋana sika kâpwa kâ. Mine nde ipainzi tu, “Opopo, kalo-lokoni nde ikaimi kaika lâ ikura zo luandondo, kala miki kaka kâpwa toŋge tia. Mao nâ, kapwami loka nâ ikura sânda rua lâ.
33 Enquanto amanhecia, Paulo rogava a todos que comessem alguma coisa, dizendo: É já hoje o décimo quarto dia que esperais e permaneceis em jejum, não havendo provado coisa alguma.
34 Mine kala ano kaika pami tu ŋine nâ miki ma kaka kâpwa pinde ŋana isukami kâ. Kaloŋo ŋga; miki ma kapayaula tia. Miki rârâni ma kamo naomi rege nâ.”
34 Rogo-vos, portanto, que comais alguma coisa, porque disso depende a vossa segurança; porque nem um cabelo cairá da cabeça de qualquer de vós.
35 Paulo iporo mine lâ, ŋineŋga mbau ilâ ikai puroŋa pinde lâ naonzi. I kawa ndaŋge pa Maro Ŋalae lâ, ŋineŋga ipwataki puroŋa ku ika.
35 E, havendo dito isto, tomou o pão, deu graças a Deus na presença de todos e, partindo-o começou a comer.
36 Ŋineŋga tamâta rârâni ilonzi ara mwasa, kala kinzi warakanzi sika kâpwa pinde tona.
36 Então todos cobraram ânimo e se puseram também a comer.
37 Maka tamâta rârâni kamo wâŋga ŋinde kulu kambwaŋema ikura 276.
37 Éramos ao todo no navio duzentas e setenta e seis almas.
38 Kinzi sika kuranzi lâ, ŋineŋga sitambira kâpwa indue tâi ilo, ŋana ma wâŋga malalâka kâ.
38 Depois de saciados com a comida, começaram a aliviar o navio, alijando o trigo no mar.
39 Kari nde ikâki lâ, aku wâŋga ne wurâta tamâta simora nia lâ. Andeta sisama tâno ŋinde kilala tia. Matanzi ilâ simora mâta toŋge, aku ilonzi patea tu wâŋga ikura ŋana ilâ itoa sâwa ŋinde.
39 Quando amanheceu, não reconheciam a terra; divisavam, porém, uma enseada com uma praia, e consultavam se poderiam nela encalhar o navio.
40 Mine kala sitoto wâŋga ne mira raveŋa ututu, aku sipile ikeno tâi ilo. Ŋineŋga sipalalana raveŋa pinde piti lâ wâŋga ne poe tini, aku sipa loa sitapa kâki. Kinzi situ ma sikai lawea ŋana ma wâŋga ikâwa ilâ itoa pa tina tini kâ.
40 Soltando as âncoras, deixaram-nas no mar, largando ao mesmo tempo as amarras do leme; e, içando ao vento a vela da proa, dirigiram-se para a praia.
41 Andeta wâŋga ilâ ikâki kumbu kaika toŋge, aku iloko nâ ikeno. Wâŋga nao nde iloko kaika lâ ikeno kumbuni, aku kâla isapu wâŋga muli lee ipu pwapwataki lâ.
41 Dando, porém, num lugar onde duas correntes se encontravam, encalharam o navio; e a proa, encravando-se, ficou imóvel, mas a popa se desfazia com a força das ondas.
42 Ŋineŋga zugu tamâta ilonzi patea tu ma sipunzi tamâta ŋinde muŋga simo luma sakamao ilo simâte. Tia ma sirea sitoa tina tini ma sikâwa pwapwataki silâ.
42 Então o parecer dos soldados era que matassem os presos para que nenhum deles fugisse, escapando a nado.
43 Andeta zugu tamâta nenzi koipu ilo tu ma ivila Paulo. Mine kala itu kaika panzi ne zugu tamâta ŋinde. Ŋineŋga iporo panzi tamâta pinde, kinzi ŋinde sikura ŋana sirea kâ, aku ipainzi tu, “Miki kasoŋga karea katoa tina tini muŋga ŋga”.
43 Mas o centurião, querendo salvar a Paulo, estorvou-lhes este intento; e mandou que os que pudessem nadar fossem os primeiros a lançar-se ao mar e alcançar a terra;
44 Aŋga kinzi tamâta pinde sikura ŋana sirea tia, ande koipu ipainzi tu, “Miki kakai palaŋa wa wâŋga ne pinde-pinde muŋga ipwa pwapwataki ŋinde, aku karana katoa tina tini.” Kinzi siveta mine nâ, aku rârâni naonzi rege nâ silâ lee sipâŋga tina tini marumbu lâ.
44 e que os demais se salvassem, uns em tábuas e outros em quaisquer destroços do navio. Assim chegaram todos à terra salvos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.