Atos 21
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs NAA
1 Maka kaloma sukâŋa ŋalae ŋinde, andeta kakâki wâŋga kulu ku kapilenzi kalâ. Wâŋga ikaima kayoke Kos sia kalâ. Aku mbwale pwataki, ŋineŋga kalâ kapâŋga Rodes sia. Ŋineŋga kalâ lee katoa Patara lawea.
1 Depois de nos separarmos deles, navegamos diretamente para a ilha de Cós. No dia seguinte, chegamos a Rodes, e dali fomos a Pátara.
2 Lâ lawea ŋinde maka kasânda wâŋga toŋge itu ilâ pa Fonisia tâno kâ, aku kakai wâŋga ŋinde kalâ.
2 Encontrando um navio que ia para a Fenícia, embarcamos nele, seguindo viagem.
3 Maka kalâ lee, ŋineŋga kamora Saiprus sia. Aku kapole sia ŋinde pa tinima ŋâsi kâ, ŋineŋga kalâ lee katoa Tair lawea lâ Siria tâno. Katoa ŋinde ŋana kinzi ma sio wâŋga ne kelekele pinde itoa lawea ŋinde.
3 Quando a ilha de Chipre já estava à vista, deixando-a à esquerda, navegamos para a Síria e chegamos a Tiro, pois o navio devia ser descarregado ali.
4 Aŋga maka nde kalâ kasânda kalo-tawana tamâta pinde kulunzi, aku kamo ndaina ikura kari lima kanaŋo rua. Aku Koroani Sapâŋa itula ilo-kalo panzi kalo-tawana tamâta ŋinde, kala situ kaika pa Paulo tu ma ilâ pa Jerusalem ndimo.
4 Encontrando os discípulos, permanecemos lá durante sete dias. Movidos pelo Espírito, eles recomendavam a Paulo que não fosse a Jerusalém.
5 Maka nema zo marumbu lâ lawea ŋinde, ŋineŋga kamandi ŋana kapilenzi kâ. Aku kinzi kalo-tawana tamâta ŋinde sitavanzi kaiwanzi natunzi nde sikaima kapile lawea ku kayâti kalâ pa sâwa ŋgaŋe. Ŋineŋga maka rârâni kapare tukuma lâ sâwa ku kakai noŋa.
5 Passados aqueles dias, saímos para continuar a viagem. Todos os discípulos, cada um com a sua mulher e os seus filhos, nos acompanharam até fora da cidade; e, ajoelhados na praia, oramos.
6 Noŋa marumbu lâ, ŋineŋga maka rârâni kaporo wisi-ara ne ŋgua, aku kakâki wâŋga kulu. Aŋga kinzi nde sitaulo silâ pa nenzi luma luma.
6 Despedindo-nos uns dos outros, embarcamos; e eles voltaram para casa.
7 Maka kakai wâŋga kapile Tair lawea, ŋineŋga kalâ lee katoa Tolemes lawea. Maka kaporo wisi-ara ne ŋgua ilâ panzi kalo-tawana tamâta simo lawea ŋinde, aku kamo ndaina kunzi ikura kari taitu.
7 Quanto a nós, concluindo a viagem iniciada em Tiro, chegamos a Ptolemaida, onde saudamos os irmãos, passando um dia com eles.
8 Aku mbwale kilo, ŋineŋga kapile Tolemes lawea ku kalâ lee katoa Sisaria lawea. Aku kalâ pa pâri-tamâta Pilip ne luma, ku kamo ndaina. Pilip nde toŋge lâ kinzi tamâta lima kanaŋonzi rua ŋinde muŋga ŋgu nenzi katonâŋa sipateanzi ŋana sisukanzi Yesu ne pâri-tamâta.
8 No dia seguinte, partimos e fomos para Cesareia. E, entrando na casa de Filipe, o evangelista, que era um dos sete, ficamos com ele.
9 Aku Pilip natu taine taipa ŋapa simo, sikâe tia yo. Kinzi uru siporo situla Maro Kindeni kawa ŋgua.
9 Filipe tinha quatro filhas solteiras, que profetizavam.
10 Maka kamo Sisaria laweani ikura zo pinde lâ, ŋineŋga ŋgua-tulâŋa tamâta toŋge ipile Judia tâno ku indue imâ Sisaria. Tamâta ŋinde ŋa mine Agabus.
10 Demorando-nos ali alguns dias, veio da Judeia um profeta chamado Ágabo,
11 Imâ ipâŋga kuma lâ, ŋineŋga ikai Paulo ne lalava mota ŋana ipu lâ kambwaŋe kâ, aku ipa i tamwata kie wa mbalau kaika lâ. Ŋineŋga iporo mine tu, “Koroani Sapâŋa ne ŋgua ikeno mine; ‘Kinzi Juda tamâta lâ Jerusalem lawea ma sipa lalava ŋine warika mine nâ, ŋineŋga ma sio lâ kinzi tinikoa mbaunzi ilo.’”
11 que, aproximando-se de nós, pegou o cinto de Paulo e, amarrando com ele os próprios pés e mãos, declarou: — Assim diz o Espírito Santo: É isto que os judeus em Jerusalém farão ao dono deste cinto para entregá-lo nas mãos dos gentios.
12 Maka kaloŋo ŋgua ŋinde lâ, ŋineŋga maka katavanzi tamâta simo lawea ŋinde nde kaporo ŋgua kaika pa Paulo tu ma ilâ pa Jerusalem tia.
12 Quando ouvimos estas palavras, tanto nós como os daquele lugar rogamos a Paulo que não fosse a Jerusalém.
13 Taitu Paulo iporo taulo tu, “Ŋana sâ kâ ŋga miki kakai tiŋa kazavaru iloŋgu kaloŋgu, a? Naŋa apaveta warakâŋgu iloŋgu kaloŋgu sondo lâ ŋana amo luma sakamao ilo. Aku apaveta sondo lâ ŋana amâte lâ Jerusalem lawea tona, ŋana aveta Maro Ŋalae Yesu ŋa ipâŋga ŋalae.”
13 Mas ele respondeu: — O que estão fazendo, ao chorar assim e partir o meu coração? Pois estou pronto não só para ser preso, mas até para morrer em Jerusalém pelo nome do Senhor Jesus.
14 Maka kakura tu kalele Paulo ne ilo-kalo ŋinde, ande tia. Mine kala kapile nema ŋgua ŋinde. Maka kaporo tu, “Ara, Maro Ŋalae ma iveta papa ikura i tamwata ne pateâŋa mine.”
14 Como Paulo não se deixou persuadir, conformados, dissemos: — Seja feita a vontade do Senhor!
15 Zo pinde ilâ lâ, ŋineŋga maka kaluku lâ ŋana kapile lawea ŋinde ku koka nzâla kakâki kalâ pa Jerusalem lawea kâ.
15 Passados aqueles dias, tendo feito os preparativos, fomos para Jerusalém.
16 Kinzi kalo-tawana tamâta pinde lâ Sisaria lawea nde soka kuma kalâ, aku sikaima kalâ pa Nason ne luma. Nason nde Saiprus sia tamwata, aku i nanayoni ipâŋga kalo-tawana tamâta. I ilo tu maka ma kamo ne luma.
16 Alguns dos discípulos também vieram de Cesareia conosco, trazendo consigo Mnasom, natural de Chipre, velho discípulo, com quem nos deveríamos hospedar.
17 Ŋineŋga kalâ lee kapâŋga Jerusalem, aku kinzi kalo-tawana tamâta lâ lawea ŋinde ilonzi ara nâ sikaima kalâ kamo kunzi.
17 Quando chegamos a Jerusalém, os irmãos nos receberam com alegria.
18 Aku wurita kilo, ŋineŋga Paulo iyoka kuma kalâ ŋana kamora Yamesi kâ. Kinzi ŋgu nenzi katonâŋa rârâni nde sipasau lâ simo kuku Yamesi.
18 No dia seguinte, Paulo foi conosco encontrar-se com Tiago, e todos os presbíteros se reuniram.
19 Paulo iporo wisi-ara ne ŋgua pinde panzi lâ, ŋineŋga itapâri sondo nâ panzi ŋana vetâŋa rârâni Maro Kindeni muŋga isuka i ŋana iveta panzi tinikoa ŋgu tamâta.
19 E, tendo-os saudado, contou em detalhes o que Deus tinha feito entre os gentios por seu ministério.
20 Kinzi katonâŋa siloŋo Paulo ne ŋgua marumbu lâ, ŋineŋga sipanea Maro Kindeni. Andeta siporo tu, “Nima-nambwe Paulo, kuloŋo ŋga. Kinzi Juda tamâta rârâ ŋinde nde sipâŋga kalo-tawana tamâta marumbu lâ. Aku kinzi rârâni nde ilonzi ndo tu ma sipono muli pa Mose ne ŋgua tukuŋa.
20 Ouvindo isso, eles deram glória a Deus e lhe disseram: — Você percebe, irmão, que há milhares de judeus que creram, e todos são zelosos da Lei.
21 Andeta muŋga, tamâta pinde sisowe ŋgua laŋeŋa lâ noko tini mine tu, ‘Paulo uru ipanananzi Juda tamâta simo ŋgu pinde ŋgininzi ikura nia nia, aku uru ipainzi tu ma sipu mulinzi pa Mose ne ŋgua tukuŋa. I uru ipainzi tu, “Miki ma kavenzi natumi karaenzi ndimo. Miki ma kapaveta kuku mâsi siŋga ndimo.’”
21 Eles foram informados que você ensina todos os judeus entre os gentios a apostatarem de Moisés, dizendo-lhes que não devem circuncidar os filhos, nem andar segundo os costumes da Lei.
22 Kala ŋine kinzi tamâta ŋinde ma siloŋo ŋgua tu noko kupâŋga lâ kala kumo Jerusalem. Mine nde kinda ma taveta mana.
22 Que faremos, então? Certamente saberão que você já chegou.
23 Ara mbo, maka iloma patea tu noko ma kuveta mine; maka nema tamâta ŋapa simo ŋai, aku kinzi muŋga sipa ŋgua kuku Maro Kindeni ŋana siveta mâsi toŋge.
23 Faça, portanto, o que vamos dizer: Estão entre nós quatro homens que, voluntariamente, fizeram um voto.
24 Noko ma kulâ kunzi tamâta ŋinde, aku kupono muli pa mâsi ŋinde situ siveta ŋana tininzi mbâra-mbâra kâ. Aku noko ma kuko nzâla panzi tona, ŋana patarawâŋa tamâta ma igiru kulumi pwau. Ambo noko ma kuveta mine, ande tamâta rârâni ma sisama tu ŋgua ŋinde kinzi sisowe lâ noko tini nde laŋeŋa nâ. Kinzi ma sisama tu noko tamwata kala kupono muli mine nâ pa Mose ne ŋgua tukuŋa.
24 Leve esses homens, participe da cerimônia de purificação com eles e pague a despesa deles, para que rapem a cabeça. Assim todos saberão que não procede a informação que receberam a respeito de você e que, pelo contrário, você mesmo vive de conformidade com a lei.
25 Aŋga kinzi kalo-tawana tamâta lâ tinikoa ŋgu, ande muŋga taŋgere ŋgua pinde lâ pepa tini ilâ panzi lâ. Kinda taporo pwataki panzi lâ ŋana ŋgua pâŋa muŋga taveta ŋinde. Kinda tapainzi tu ma sipakatona sondo, aku ma sika kâpwa ŋinde muŋga tamâta sipatarâwa panzi maro laŋeŋa ndimo. Kinzi ma sinu see ndimo, ku ma sika simbi tamâta sipa ŋandola kaika kala imâte ŋinde ndimo. Aku ma sipalulua tininzi potomule ndimo.” Kinzi katonâŋa siporo ŋgua ŋine pa Paulo.
25 Quanto aos gentios que creram, já lhes transmitimos decisões para que se abstenham das coisas sacrificadas a ídolos, do sangue, da carne de animais sufocados e da imoralidade sexual.
26 Aku wurita kilo, ŋineŋga Paulo ikainzi tamâta ŋapa ŋinde ku ipaveta kuku mâsi ŋana tini mbâra-mbâra kâ kunzi. Iveta mine lâ, ŋineŋga ilâ Maro Kindeni ne luma sapâŋa ilo aku iporo pwataki ŋana zo ndia nenzi mâsi ŋana tini mbâra-mbâra kâ ma marumbu lâ. Iporo tu i ma itaulo lâ zoni ndaina ŋana iveta ne patarawâŋa ŋana kinzi tamâta ŋinde taitu-taitu.
26 Então Paulo, levando aqueles homens, no dia seguinte, tendo-se purificado com eles, entrou no templo, acertando o cumprimento dos dias da purificação, até que se fizesse a oferta em favor de cada um deles.
27 Mâsi ŋinde ne kari lima kanaŋo rua nde laiti ŋana marumbu kâ, ŋineŋga Juda tamâta pinde simora Paulo imo Maro Kindeni ne luma sapâŋa ilo. Kinzi tamâta ŋinde muŋga soka Esia tâno simâ. Kinzi simora Paulo, ŋineŋga sisowe tamâta rârâni ilonzi kalonzi ku sikale Paulo kaika.
27 Quando já estavam por findar os sete dias, os judeus que tinham vindo da província da Ásia, ao verem Paulo no templo, alvoroçaram todo o povo e o agarraram,
28 Kinzi sisarâwa tu, “Wa, miki Isrel tamâta ŋai, kasukama ŋga! Tamâta ŋine uru ilâ ikura nia nia ipanananzi tamâta rârâni ŋana siveta ‘a’ pa nenda ŋgu wa nenda ŋgua tukuŋa wa luma sapâŋa ŋine wa. Andeta ŋinde nâ tia; ikainzi Grik tamâta pinde simâ luma sapâŋa ilo tona, aku mâsi ŋine iveta muso pa nia sapâŋa!”
28 gritando: — Israelitas, socorro! Este é o homem que por toda parte anda ensinando todos a serem contra o povo, contra a Lei e contra este lugar. E mais ainda: introduziu até gregos no templo e profanou este recinto sagrado.
29 Kinzi nenzi ŋgua ŋinde nde duvi mine; muŋga simora Trofimus, i Efesus lawea warika, imo kuku Paulo lâ Jerusalem lawea, aku situ Paulo ikai Trofimus ilâ luma sapâŋa ilo.
29 Disseram isso, pois antes tinham visto Trófimo, o efésio, em sua companhia na cidade e pensavam que Paulo o havia levado para dentro do templo.
30 Ŋgua laŋeŋa ŋinde ilâ ikura Jerusalem lawea ndoni, aku kinzi tamâta sipalilu simâ ku siŋgunu patu. Ŋineŋga sikale Paulo kaika lâ luma sapâŋa ilo ku silae siyâti silâ pa nia yo. Siyâti silâ lâ, ŋineŋga walele nâ sisae luma sapâŋa ne nzâla giri lâ.
30 Toda a cidade ficou em grande alvoroço, e o povo veio correndo. Agarraram Paulo e o arrastaram para fora do templo; e imediatamente as portas foram fechadas.
31 Ŋgu ŋalae ŋinde nde siveta ŋana sipu Paulo pâta imâte kâ, aku ŋgua ilâ pa Rom zugu tamâta nenzi koipu. Sitapâri papa tu, “Ayo, tamâta rârâni simo Jerusalem nde wisinzi nâna ku simandi ŋana sikai kazâŋa kâ!”
31 Procurando eles matá-lo, chegou ao conhecimento do comandante das tropas romanas que toda a Jerusalém estava amotinada.
32 Koipu iloŋo ŋgua ŋinde lâ, ŋineŋga walele nâ ikainzi zugu tamâta pinde sitavanzi nenzi katonâŋa, aku sipalilu sindue silâ panzi ŋgu ŋalae. Kinzi ŋgu matanzi kâki simoranzi zugu tamâta nenzi koipu ipalilu imâ kunzi zugu tamâta pinde, kala mbaunzi piti lâ Paulo tini, aku sipu kilo tia.
32 Então este, levando logo soldados e centuriões, correu para o meio do povo. Ao verem chegar o comandante e os soldados, pararam de espancar Paulo.
33 Zugu tamâta nenzi koipu nde ilâ panzi, ŋineŋga ionzi zugu tamâta pinde tu ma silâ sipa Paulo lâ wâlo kaika rua. Ŋineŋga koipu ikasoŋanzi ŋgu mine tu, “Tamâta ŋine nde ea. Iveta mana pami.”
33 O comandante se aproximou e ordenou que Paulo fosse preso e amarrado com duas correntes. Então perguntou quem era e o que havia feito.
34 Tamâta ŋgu ŋalae tina nde simo ndaina. Kinzi pinde nde sisarâwa siporo ŋgua kie toŋge, aŋga pinde nde siporo ŋgua kaŋa toŋge. Aku koipu iloŋo nenzi ŋgua sondo tia, ŋana tu nia nduŋeŋa ŋalae. Mine kala ipainzi ne zugu tamâta tu ma sikai Paulo silâ warakanzi nenzi luma ilo.
34 Na multidão, uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. Não podendo ele, porém, saber a verdade por causa do tumulto, ordenou que Paulo fosse recolhido à fortaleza.
35 Sikai Paulo silâ sipâŋga luma ne nzâla tini laiti, ŋineŋga mbalaunzi nâ sisuka i kâki, ŋana tu tamâta ŋgu ŋalae nde situ sipu i pâta imâte.
35 Ao chegar às escadas, foi preciso que os soldados o carregassem, por causa da violência da multidão,
36 Aku ŋgu ŋalae ŋinde soka kunzi ku sisarâwa siporo kaika tu, “Kapu pâta imâte!”
36 pois a massa de povo o seguia gritando: — Mate-o!
37 Kinzi zugu tamâta siveta ŋana sikai Paulo sio lâ nenzi luma ilo, andeta Paulo iporo Grik ŋgua pa nenzi koipu mine tu, “Naŋa iloŋgu tu aporo ŋgua pinde pano”. Koipu nde wisi motu iporo taulo tu, “Mana mana ŋga noko kuloŋo Grik ŋgua, a?
37 E, quando Paulo ia sendo recolhido à fortaleza, disse ao comandante: — Seria possível dizer algo para o senhor? O comandante respondeu: — Você sabe grego?
38 Naŋa atu noko nde Isip tamwata ŋinde muŋga kumandi pwai kazâŋa pa Rom. Tiambo noko muŋga pwainzi tamâta 4,000 kakai pila ŋalaŋala kalâ pa nia bilimu toŋge, tiya?”
38 Você não é, por acaso, aquele egípcio que algum tempo atrás começou uma revolta e levou quatro mil guerrilheiros para o deserto?
39 Andeta Paulo itu lâ kawa tu, “Mine tia ndo. Naŋa nde Juda tamwatâŋgu. Naŋa nana ipaguguana lâ Tarsus lawea lâ Silisia tâno, aku naneŋgu lawea tina ŋinde ŋa nde ipâŋga ŋalae lâ. Naŋa iloŋgu tu aporo ŋgua mbuku taitu panzi tamâta ŋgu ŋine.”
39 Paulo respondeu: — Eu sou judeu, natural de Tarso, uma importante cidade da Cilícia. E peço ao senhor que me permita falar ao povo.
40 Koipu nde isâu pa Paulo tu ma iporo panzi, ŋineŋga Paulo imandi luma ne tete kulu ku mbalau kâki panzi tu ma kawanzi buu sitambira taŋanzi pa i kawa ŋgua. Kinzi rârâni nenzi ŋgua ne nduŋeŋani marumbu lâ, ŋineŋga Paulo iporo panzi lâ Hibru ŋgua.
40 Obtida a permissão, Paulo, em pé na escadaria, fez com a mão sinal ao povo. Fez-se grande silêncio, e ele falou em língua hebraica, dizendo:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.