Atos 19
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs VC
1 Apolos imo Korin lawea yo, aku pa zo ŋinde Paulo iyoka nzâla ikatona tuu tini pinde ilâ ipâŋga Efesus lawea. Ipâŋga lâ, ŋineŋga isânda kalo-tawana tamâta pinde kulunzi lâ lawea ŋinde.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo atravessou as províncias superiores e chegou a Éfeso, onde achou alguns discípulos e indagou deles:
2 Aku ikasoŋanzi tu, “Muŋga, lâ zo ŋinde miki kao nemi kalo-tawana ilâ mao pa Yesu, ande miki kakai Koroani Sapâŋa lâ zoni ndaina, tiya?” Andeta kinzi nde siporo tu, “Tia, maka ŋandai kaloŋo ŋgua tu Koroani Sapâŋa toŋge imo.”
2 Recebestes o Espírito Santo, quando abraçastes a fé? Responderam-lhe: Não, nem sequer ouvimos dizer que há um Espírito Santo!
3 Ande Paulo ikasoŋanzi tu, “Aŋga miki kaloŋo ea ne ŋgua ŋineŋga kakai lââ-liliŋa.” Kinzi situ lâ kawa tu, “Maka kaloŋo Yoane Lââ-Liliŋa Tamwata ne ŋgua lâ, ŋineŋga kakai lââ-liliŋa.”
3 Então em que batismo fostes batizados?, perguntou Paulo. Disseram: No batismo de João.
4 Aku Paulo ipainzi tu, “Muŋga Yoane ililinzi Juda tamâta ku itula Yesu parina mine tu, ‘Ambo miki ma kapalele ilomi kalomi mao nâ, ande miki ma kakai lââ-liliŋa. Aku kao nemi kalo-tawana ilâ pa tamâta ŋinde iyoka naŋa muliŋgu mwaŋga imâ’.”
4 Paulo então replicou: João só dava um batismo de penitência, dizendo ao povo que cresse naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Kinzi siloŋo Paulo ne ŋgua ŋinde, ŋineŋga silili pâri ara ne lââ lâ Maro Yesu ŋa.
5 Ouvindo isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Paulo nde io mbalau kâki lâ kulunzi lâ, ŋineŋga Koroani Sapâŋa indue imâ panzi. Ŋineŋga siporo lawea pinde nenzi ŋgua wasaseki kaŋa-kaŋa, aku situla ŋgua itogo ŋgua-tulâŋa tamâta uru situla mine.
6 E quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo desceu sobre eles, e falavam em línguas estranhas e profetizavam.
7 Kinzi tamâta ŋinde kambwaŋenzi ipâŋga saŋao kanaŋonzi rua.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ŋineŋga Paulo ilâ Juda nenzi luma ŋana pasauŋa kâ ilo, aku iporo kaika itula Maro Kindeni kawa ŋgua panzi. Iveta mine nâ imo ndaina ikura nzimona ŋato lâ. Itu igagati ilonzi kalonzi ŋana ma sisama Maro Kindeni ne mâsi ŋana ikai maro panzi tamâta kâ.
8 Paulo entrou na sinagoga e falou com desassombro por três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Aŋga kinzi pinde nde sipasakana ilonzi kalonzi kaika ku kalonzi tawana tia. Aku lâ ŋgu ŋalae naonzi kinzi tamâta ŋinde siveta kapa-kapa ŋana Maro Ŋalae ne nzâla kâ. Mine kala Paulo ipilenzi tamâta ŋinde ku ikainzi kalo-tawana tamâta nâ simâ simo kuku. Aku ikura zo zo itula ŋgua panzi tamâta ŋinde uru sipasau lâ Tiranus ne pepa luma.
9 Mas, como alguns se endurecessem e não cressem, desacreditando a sua doutrina diante da multidão, apartou-se deles e reuniu à parte os discípulos, onde os ensinava diariamente na escola de um certo Tirano.
10 Paulo iveta mine nâ imo ndaina ikura mbwera rua lâ. Iveta mine lee, aku tamâta rârâni simo Esia tâno nde siloŋo Maro Ŋalae kawa ŋgua, kinzi Juda tamâta wa Grik tamâta wa.
10 Isto durou dois anos, de tal maneira que todos os habitantes da Ásia, judeus e gentios, puderam ouvir a palavra do Senhor.
11 Maro Kindeni io mâsi kaika kie-kie lâ Paulo mbalau tini.
11 Deus fazia milagres extraordinários por intermédio de Paulo, de modo que lenços e outros panos que tinham tocado o seu corpo eram levados aos enfermos;
12 Mine kala kinzi tamâta lâ Efesus lawea uru sikai kelekele pinde itogo lalava turâŋa kâ wa lalava naonzi puŋa kâ muŋga ikeno Paulo tini. Kinzi uru sikai kelekele ŋinde silâ panzi pukoŋa tamâta, ŋineŋga pukoŋa tamâta ŋinde tininzi ara lâ. Aku koroani saka sikâwa piti lâ ilonzi tona.
12 e afastavam-se deles as doenças e retiravam-se os espíritos malignos.
13 Aŋga Juda tamâta pinde uru silâ wa simâ wa, sikai wurâta ŋana sisokinzi koroani saka piti lâ tamâta ilonzi, aku uru sikai mbumbu ŋana nenzi wurâta ŋinde kâ. Kinzi pinde sipatogo ŋana siveta mine lâ Maro Yesu ŋa, andeta ŋandai kalonzi tawana Yesu ŋga. Kinzi uru siporo ŋgua panzi koroani saka mine tu, “Naŋa aporo kaika pano lâ Maro Yesu ŋa, ina tamâta ŋinde Paulo uru iporo itula ŋgua ŋana. Noko pwâwa kulâ!”
13 Alguns judeus exorcistas que percorriam vários lugares inventaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que se achavam possessos dos espíritos malignos, com as palavras: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Aku Juda nenzi patarawâŋa tamâta ŋalae toŋge imo ndaina, i ŋa mine Seva. I natu tamâne lima kanaŋonzi rua nde uru siveta mâsini ndaina.
14 Assim procediam os sete filhos de um judeu chamado Cevas, sumo sacerdote.
15 Andeta zo toŋge koroani saka itu lâ kawanzi mine tu, “Naŋa asama Yesu kilala lâ, aku aloŋo Paulo parina lâ. Aŋga miki nde ea kinzi, a?”
15 Mas o espírito maligno replicou-lhes: Conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vós, quem sois?
16 Koroani saka iporo mine lâ, aku marumbu. Tamâta ŋinde koroani saka muŋga ipakâe kuku nde isoŋga kâki panzi Seva natu ipara kunzi ku ipolenzi lâ. Iyaula karaenzi pwapwataki kala seenzi ipâŋga, aku isaraka nenzi pasawaŋa tona. Iveta mine lâ, ŋineŋga Seva natu ŋinde nde sipile luma ŋinde ku sikâwa wuwulonzi nâ silâ.
16 Nisto o homem possuído do espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois deles e subjugou-os de tal maneira, que tiveram que fugir daquela casa feridos e com as roupas estraçalhadas.
17 Kinzi Juda tamâta wa Grik tamâta simo Efesus lawea ŋinde nde siloŋo ŋgua ŋana mâsi ŋinde kâ, ŋineŋga ruruŋa ŋalae tina ipâŋga panzi tamâta rârâni. Aku sipanea Maro Yesu sisuka i ŋa kâki.
17 Este caso tornou-se {em breve} conhecido de todos os judeus e gregos de Éfeso, e encheu-os de temor e engrandeceram o nome do Senhor Jesus.
18 Aku pinde rârâ nde kalonzi tawana Yesu, ŋineŋga simâ ku sipatula vetâŋa soki rârâni muŋga siveta ŋinde.
18 Muitos dos que haviam acreditado vinham confessar e declarar as suas obras.
19 Aku tamâta ŋgu ŋalae, kinzi ŋinde muŋga siveta nzâmbe sakamao, ande sigona nenzi pepa ŋana nzâmbe sakamao kâ ku sirumbia lâ ŋgu naonzi. Pepa ŋinde rârâni ne kulu nde ipâŋga ikura mbumbu 50,000 mine.
19 Muitos também, que tinham exercido artes mágicas, ajuntaram os seus livros e queimaram-nos diante de todos. Calculou-se o seu valor, e achou-se que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Ŋana mâsi ŋinde kâ Maro Ŋalae kawa ŋgua ipâŋga kaika isala nia ilâ.
20 Foi assim que o poder do Senhor fez crescer a palavra e a tornou sempre mais eficaz.
21 Ŋinde marumbu lâ, ŋineŋga Paulo ilo patea tu ma iyoka ilâ pa Masedonia tâno wa Grik tâno wa, ŋineŋga ma ikâki ilâ pa Jerusalem lawea. Aku ilo patea tu, “Naŋa ma alâ mine, ŋineŋga ma alâ pa Rom lawea tona.”
21 Concluídas essas coisas, Paulo resolveu ir a Jerusalém, depois de atravessar a Macedônia e a Acaia. Depois de eu ter estado lá, disse ele, é necessário que veja também Roma.
22 Ŋineŋga ionzi ne kuleŋa tamâta rua, Timoti ku Erastus rua, silâ pa Masedonia tâno. Aŋga Paulo tamwata nde imo tini lâ Esia tâno.
22 Enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, mas ele mesmo se demorou ainda por algum tempo na Ásia.
23 Pa zo ŋinde tamâta pinde sikai kazâŋa pa Maro Ŋalae ne nzâla, aku siveta nduŋeŋa ŋalae tina ipâŋga.
23 Por esse tempo, ocorreu um grande alvoroço a respeito do Evangelho.
24 Tamâta toŋge imo ndaina, i ŋa mine Demitrius. I uru iveta wurâta ŋana ikai mira “silva” ku ipa luma laŋeŋa kiri-kiri itogo Artemis ne luma sapâŋa mine. Artemis nde Efesus lawea nenzi maro taine ŋalae. Demitrius uru iwae wurâta panzi ne tamâta pinde ŋana siveta kelekele ŋinde kâ, aku sikai mbaliŋa ŋalae ŋinde.
24 Um ourives, chamado Demétrio, que fazia de prata templozinhos de Ártemis, dava muito a ganhar aos artífices.
25 Pa zo ŋinde Demitrius igonanzi ne wurâta tamâta ŋinde sitavanzi tamâta pinde uru siveta wurâta taituni ŋana siveta pareŋa-mâsi kâ. Aku ipainzi tu, “Niŋgu-nambwe wukale, miki kasama tu mbaliŋa ŋalae nde uru ipâŋga lâ nenda wurâta tini.
25 Convocou-os, juntamente com os demais operários do mesmo ramo, e disse: Conheceis o lucro que nos resulta desta indústria.
26 Aku miki kaloŋo wa kamora tu tamâta ŋinde Paulo uru ilaŋenzi tamâta rârâ ku izavaru ilonzi kalonzi. Andeta iveta mine lâ Efesus lawea nâ, ande tia. Iveta mineni lâ Esia tâno pinde tona. I uru iporo mine, ‘Maro ndia taveta lâ mbalaunda, ande ŋinde nde maro laŋeŋa nâ.’
26 Ora, estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas quase em toda a Ásia, esse Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, dizendo que não são deuses os ídolos que são feitos por mãos de homens.
27 Paulo ne ŋgua ŋinde nde ŋana iyaula nenda wurâta parina. Aku ŋgua kaŋa mine ikura ŋana iveta nenda maro taine ŋalae Artemis ne luma sapâŋa ipâŋga kelekele kaa nâ lâ tamâta ilonzi kalonzi tona. Lâ zo ŋine tamâta rârâni simo Esia tâno, sitavanzi tamâta rârâni simo tâno ndoni, ande uru siwâŋgi sipanea maro taine ŋine. Taitu Paulo ne ŋgua nde ŋana iyaula maro taine ŋine ŋa kâ.” Demitrius iporo ŋgua mine.
27 Daí não somente há perigo de que essa nossa corporação caia em descrédito, como também que o templo da grande Ártemis seja desconsiderado, e até mesmo seja despojada de sua majestade aquela que toda a Ásia e o mundo inteiro adoram.
28 Kinzi siloŋo ŋgua ŋinde lâ, aku wisinzi nâna ŋalae tina. Mine nde simandi sisarâwa kawanzi ŋalae mine tu, “Maka Efesus nema maro Artemis i nde maro ŋalae!”
28 Estas palavras encheram-nos de ira e puseram-se a gritar: Viva a Ártemis dos efésios!
29 Kinzi tamâta rârâni kawanzi pakâe-pakâe mine sisarâwa ilâ ikura lawea ŋinde ndoni. Aku ŋgu ŋalae ilonzi taitu silâ ku sikainzi Gaius ku Aristarkus rua silaenzi sipalilu silâ pa luma ŋana pasauŋa kâ. Kinzi tamâta rua ŋinde nde Masedonia tâno lawea warakanzi uru siveta wurâta kuku Paulo.
29 A cidade alvoroçou-se e todos correram ao teatro levando consigo Caio e Aristarco, macedônios e companheiros de Paulo.
30 Paulo tamwata ilo tu ma ilâ iporo ŋgua panzi tamâta lâ pasauŋa nia, andeta kalo-tawana tamâta siruru ku situ kaika ŋana.
30 Paulo queria apresentar-se ao povo, mas os discípulos não o deixaram.
31 Aku Rom nenzi koipu pinde lâ Efesus lawea kala ilonzi mine nâ, kala sipasupwa imâ pa Paulo siporo kaika tu i ma iyâti ilâ pasauŋa nia kunzi ŋgu ŋalae ŋinde ndimo. Koipu ŋinde muŋga siveta mete kuku Paulo.
31 Até alguns dos asiarcas, que eram seus amigos, enviaram-lhe recado, pedindo que não se aventurasse a ir ao teatro.
32 Aku tamâta ŋgu ŋalae ŋinde ilonzi ipâŋga kapa lâ. Pinde sisarâwa siporo ŋgua kie toŋge, aŋga pinde nde siporo ŋgua kaŋa toŋge. Aku kinzi rârâni sizizâla tu ŋana sâ kâ ŋga simâ sipasau lâ pasauŋa nia.
32 Todos gritavam ao mesmo tempo. A assembléia era uma grande confusão e a maioria nem sabia por que se achavam ali reunidos.
33 Ŋineŋga kinzi Juda tamâta sizuzuŋa tamâta toŋge, i ŋa mine Arisande, iyâti ilâ pasauŋa nao. Kinzi ilonzi tu i ma iporo itula mâsi ŋinde kie pwataki panzi ŋgu ŋalae. Arisande nde mbau kâki itogo panzi tu ma iporo ŋine pwataki panzi.
33 Então fizeram sair do meio da turba Alexandre, que os judeus empurravam para a frente. Alexandre, fazendo sinal com a mão, queria dar satisfação ao povo.
34 Andeta simora i kilala pwataki tu i nde Juda tamwata. Mine kala kinzi rârâni ilonzi ilâ taitu ku sisarâwa kilo tu, “Maka Efesus nema maro Artemis i nde maro ŋalae!” Kawanzi kâki rege sisarâwa siporo ŋgua ndainani nâ ikura kari tai rua.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram pelo espaço de quase duas horas: Viva a Ártemis dos efésios!
35 Kari tai rua ilâ lâ, ŋineŋga Efesus nenzi pepa ŋgereŋa tamâta imandi ku itoto nenzi ŋgua. Iporo tu, “Miki Efesus ŋgu, kaloŋo ŋga! Kinzi tamâta simo tâno ndoni nde sisama tu Efesus nde lawea ŋana ikatona Artemis ne luma sapâŋa tava ne mira sapâŋa ŋinde muŋga imbe iyoka samba ilo indue imâ.
35 Então o escrivão da cidade {veio} para apaziguar a multidão e disse: Efésios, que homem há que não saiba que a cidade de Éfeso cultua a grande Ártemis, e que a sua estátua caiu dos céus?
36 Tamâta toŋge ikura ŋana iporo tu ŋgua ŋine nde mao tia, ande tia. Mine nde miki kaporo ndimo, kawami buu nâ. Miki ma kapasusu ŋana kaveta vetâŋa toŋge walele ndimo.
36 Se isso é incontestável, convém que vos sossegueis e nada façais inconsideradamente.
37 Miki muŋga kakainzi tamâta rua ŋai kamâ, ambo taitu kinzi rua ŋandai sipanawe kelekele toŋge lâ luma sapâŋa ŋga. Aku ŋandai siporo ŋgua pavaligiŋa pa nenda maro taine ŋga.
37 Estes homens, que aqui trouxestes, não são sacrílegos nem blasfemadores da vossa deusa.
38 Ambo Demitrius tavanzi ninambwe nenzi ŋgua tâ ikeno pa tamâta toŋge, ande ara, nenzi zo ikeno ŋana sipawa ŋgua kâ. Kinda nenda koipu ma siloŋo nenzi ŋgua.
38 Mas, se Demétrio e os outros artífices têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e aí estão os magistrados: institua-se um processo contra eles.
39 Ambo nemi ŋgua pinde ikeno mo ŋai yo, ande ara ŋana miki warakami ma kaveta ŋine sondo lâ pasauŋa mao toŋge.
39 Se tendes reclamação a fazer, a assembléia legal decidirá.
40 Taitu kala ŋine kazâŋa nde laiti ŋana ipâŋga pa kinda kâ, ŋana tu kinda taveta paraŋa koa tia nâ. Paraŋa ŋine ne duvi toŋge tia ndo. Ambo kinzi koipu ma sikasoŋa kinda ŋana pasauŋa soki ŋine ne duvi kâ, ande ma takura ŋana taporo tatula ŋine kie pwataki panzi, ande ma tia.”
40 Do que se deu hoje, até corremos risco de sermos acusados de rebelião, porque não há motivo algum que nos permita justificar este concurso.
41 Pepa ŋgereŋa tamâta iporo ŋgua mine lâ, ŋineŋga isokinzi sipile pasauŋa nia siyâti silâ.
41 A estas palavras, dissolveu-se a aglomeração.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.