Atos 17
MARO KINDENI KAWA ŊGUA (XSI) vs ACF
1 Paulo ku Sailas rua soka silâ sipâŋga Ampipoli lawea, aku soka lee sipâŋga Apolonia lawea. Ŋineŋga sipile lawea ŋinde ku soka silâ sipâŋga Tesalonaika lawea. Juda ŋgu nenzi luma ŋana pasauŋa kâ toŋge ikeno lawea ŋinde.
1 E passando por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Aku Paulo iveta ikura muŋga uru iveta mine, ku mbwani ŋato, lâ Juda nenzi pwareâŋa ne zo sapâŋa pinde, ande ilâ luma ŋana pasauŋa kâ ilo kunzi ku iporo itula Maro Kindeni kawa ŋgua panzi.
2 E Paulo, como tinha por costume, foi ter com eles; e por três sábados disputou com eles sobre as Escrituras,
3 Itula Maro Kindeni kawa ŋgua duvi pwataki ku ipainzi tu, “Maro Kindeni ipatea Kirisi tu ma ikai nâna ku imâte lâ, ŋineŋga imandi imo via kilo.” Aku Paulo iporo tu, “Yesu, ina tamâta kala ŋine atula i parina pami, ande inani tamwata nde Kirisi.”
3 Expondo e demonstrando que convinha que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos. E este Jesus, que vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Kinzi Juda tamâta pinde lâ lawea ŋinde siloŋo ŋgua ŋinde ku kalonzi tawana Yesu, ŋineŋga sipono muli panzi Paulo ku Sailas rua. Aku Grik tamâta pinde uru siwâŋgi sipanea Maro Kindeni, ande kinzi kala kalonzi tawana tona. Kinzi Grik tamâta ŋinde kambwaŋenzi ŋalae. Aku tamâta ŋalaŋala pinde kaiwanzi taine kala kalonzi tawana mine nâ.
4 E alguns deles creram, e ajuntaram-se com Paulo e Silas; e também uma grande multidão de gregos religiosos, e não poucas mulheres principais.
5 Aŋga Juda tamâta rârâ nde sipadâda ŋana ŋine kâ. Mine kala silâ pa ao ŋgini ku sigonanzi tamâta sakamao pinde sikainzi simâ, ŋineŋga sisowe ŋgu ŋalae ilonzi kala siveta nduŋeŋa ŋalae, ku simandi ŋana sizavaru nenzi lawea ŋinde. Kinzi silâ siŋge tamâta toŋge ne luma, i ŋa mine Jeson, ku siroto ŋananzi Paulo ku Sailas rua. Ilonzi tu ma sionzi rua siyâti simandi nia yo lâ ŋgu naonzi.
5 Mas os judeus desobedientes, movidos de inveja, tomaram consigo alguns homens perversos, dentre os vadios e, ajuntando o povo, alvoroçaram a cidade, e assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para junto do povo.
6 Andeta sisânda rua kulunzi tia. Tia ku silae Jeson tavanzi kalo-tawana tamâta pinde, aku sikainzi silâ panzi lawea ŋinde nenzi tamâta mbâna-mbâna. Aku sisarâwa panzi tu, “Kinzi tamâta ŋai nde siveta mâsi sakamao ipâŋga tâno rârâni, kala ŋineŋga simâ sipâŋga ŋine,
6 E, não os achando, trouxeram Jasom e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm alvoroçado o mundo, chegaram também aqui;
7 kala Jeson ikatonanzi lâ ne luma ilo. Kinzi tamâta ŋinde rârâni nde sipu mulinzi pa Koipu Ŋalae Kaisara ne tukuŋa, aku siporo tu, ‘Koipu ŋalae toŋge nde imâ muŋga lâ, i ŋa mine Yesu’.”
7 Os quais Jasom recolheu; e todos estes procedem contra os decretos de César, dizendo que há outro rei, Jesus.
8 Lawea ŋinde ne tamâta mbâna-mbâna nde siloŋo ŋgua ŋinde lâ, ŋineŋga kinzi sitavanzi ŋgu ŋalae ŋinde nde wisinzi nâna ndo.
8 E alvoroçaram a multidão e os principais da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Ŋineŋga siveta pa Jeson tavanzi tamâta pinde tu ma sikonzi ŋana kazâŋa ŋinde kâ. Sikonzi lâ, ŋineŋga kinzi tamâta mbâna-mbâna siyautenzi silâ.
9 Tendo, porém, recebido satisfação de Jasom e dos demais, os soltaram.
10 Aku lâ mbo ndainani nâ kinzi kalo-tawana tamâta sionzi Paulo ku Sailas rua silâ pa Beria lawea. Silâ lee sipâŋga Beria lâ, ŋineŋga silâ Juda nenzi luma ŋana pasauŋa kâ ilo.
10 E logo os irmãos enviaram de noite Paulo e Silas a Beréia; e eles, chegando lá, foram à sinagoga dos judeus.
11 Aku tamâta simo Beria lawea ŋinde nde tamâta ara nâ, sipolenzi Juda tamâta ŋinde simo Tesalonaika lawea. Ŋana tu ikura zo zo, kinzi taŋanzi mwasa nâ sipono Maro Kindeni kawa ŋgua ikeno lâ pepa tini. Kinzi situ sisama mine; tiambo Paulo iporo ŋgua mao, tiya?
11 Ora, estes foram mais nobres do que os que estavam em Tessalônica, porque de bom grado receberam a palavra, examinando cada dia nas Escrituras se estas coisas eram assim.
12 Aku Juda tamâta rârâ nde kalonzi tawana Yesu, aku Grik tamâta ŋalaŋala pinde, kinzi taine wa tamâne wa, ande kala kalonzi tawana mine nâ.
12 De sorte que creram muitos deles, e também mulheres gregas da classe nobre, e não poucos homens.
13 Andeta muli ŋga, kinzi Juda tamâta lâ Tesalonaika lawea nde siloŋo ŋgua tu Paulo imo Beria lawea itula Maro Kindeni kawa ŋgua panzi tamâta simo ŋinde. Mine kala silâ pa Beria lawea ku sizavaru tamâta ŋinde ilonzi kalonzi, kala kinzi ilonzi rârâ.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus também era anunciada por Paulo em Beréia, foram lá, e excitaram as multidões.
14 Ŋana ŋinde kâ kinzi kalo-tawana tamâta sio Paulo indue walele nâ pa sâwa, ŋineŋga kinzi pinde sikai Paulo sikâki wâŋga toŋge kulu. Aŋga Sailas ku Timoti rua nde simo Beria laweani.
14 No mesmo instante os irmãos mandaram a Paulo que fosse até ao mar, mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Ŋineŋga kalo-tawana tamâta ŋinde sikai Paulo silâ lee sipâŋga Atens lawea. Paulo itoa ŋinde, ŋineŋga ionzi tamâta ŋinde sitaulo kilo, aku ipasupwa ilâ panzi Sailas ku Timoti rua tu ma simâ walele nâ ŋana ma simo kuku i lâ Atens lawea.
15 E os que acompanhavam Paulo o levaram até Atenas, e, recebendo ordem para que Silas e Timóteo fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Paulo imo Atens lawea io tini ŋananzi Sailas ku Timoti rua, aku mata ilâ imoranzi maro laŋeŋa rârâ tainzi simandi lâ lawea ŋinde. Aku Paulo ilo malia ŋana Atens lawea ne mâsi ŋinde kâ.
16 E, enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se comovia em si mesmo, vendo a cidade tão entregue à idolatria.
17 Mine kala ilâ luma ŋana pasauŋa kâ ilo ku iporo ŋgua kunzi Juda tamâta wa Grik tamâta wa, kinzi ŋinde uru siwâŋgi sipanea Maro Kindeni. Aku ikura zo zo i uru ilâ pa lawea ŋinde ao ŋgini ŋana iporo kunzi tamâta simo nia ŋinde tona.
17 De sorte que disputava na sinagoga com os judeus e religiosos, e todos os dias na praça com os que se apresentavam.
18 Andeta pananâŋa tamâta pinde, kinzi ŋinde papa Epikurian ŋgu wa Stoik ŋgu wa, ande siporo sipawa ŋgua kuku Paulo. Paulo uru itula pâri ara ŋana Yesu tava ne mandiŋa lâ mateŋa nianzi. Mine kala pananâŋa tamâta pinde siporo tu, “Tamâta ndai i tamâta ŋana iporo ŋgua kaŋa-kaŋa kâ. Kala ŋine iporo ŋgua duvi mana.” Aŋga pinde nde siporo tu, “Tiambo iporo itula ŋgua ŋananzi lawea pinde nenzi maro tâ.”
18 E alguns dos filósofos epicureus e estóicos contendiam com ele; e uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece que é pregador de deuses estranhos; porque lhes anunciava a Jesus e a ressurreição.
19 Tia ku sikai Paulo silâ panzi tamâta ŋalaŋala ŋinde uru sipasau simo Areopagus ŋgu nenzi pasauŋa nia. Aku sipai Paulo tu, “Noko uru kutula ŋgua wasaseki panzi tamâta, aku maka katu kasama ŋgua ŋinde kilala.
19 E tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 Maka taŋama kaloŋo noko kawa ŋgua, ande kasama tu ŋgua ŋinde nde kie piti ndo. Mine kala maka katu kasama ŋgua ŋinde kie sondo.”
20 Pois coisas estranhas nos trazes aos ouvidos; queremos pois saber o que vem a ser isto
21 (Kinzi tamâta rârâni lâ Atens lawea, sitavanzi tamâta pinde muŋga sipile warakanzi nenzi lawea ku simâ simo Atens, kinzi tamâta ŋinde rârâni nde ilonzi ndo pa ŋgua nâ. Ikura zo zo uru sisaŋona ku sipaloŋo siveta ŋgua wasaseki pinde.)
21 (Pois todos os atenienses e estrangeiros residentes, de nenhuma outra coisa se ocupavam, senão de dizer e ouvir alguma novidade).
22 Ŋineŋga Paulo imandi lâ ilo-kalo tamâta ŋinde naonzi lâ Areopagus ŋgu nenzi pasauŋa nia, aku iporo tu, “Miki tamâta lâ Atens, naneŋgu morâŋa tu miki uru kamandi kaika ndo ŋana kapaveta kuku paneâŋa ne mâsi wa wâŋgiŋa ne mâsi wa.
22 E, estando Paulo no meio do Areópago, disse: Homens atenienses, em tudo vos vejo um tanto supersticiosos;
23 Nanayoni naŋa apete alâ wa amâ wa, aku matâŋgu amora nemi maro tainzi. Naŋa alea sondo pa kelekele ŋinde, aku amora nemi paneâŋa nia toŋge tona. Kinzi muŋga siŋgere ŋgua lâ paneâŋa nia ŋinde tini mine tu, ‘Ŋine nde maro toŋge ne paneâŋa nia, taitu tasama i kilala tia.’ Ande kala Maro ŋinde miki kazizâla ŋana ku kapanea koa tia nâ, kala ŋine naŋa ma atula i kilala pwataki pami.
23 Porque, passando eu e vendo os vossos santuários, achei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais, não o conhecendo, é o que eu vos anuncio.
24 Maro Kindeni ipulia tâno tava kelekele rârâni ikeno tâno kulu, aku ikai maro pa samba wa tâno wa. Mine kala i uru imo luma sapâŋa toŋge tamâta mbaunzi sipa, ande tia.
24 O Deus que fez o mundo e tudo que nele há, sendo Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 I ilo pa kelekele toŋge kinda tamâta taveta lâ mbaunda ŋana isuka i kâ, ande tia ndo. I tamwata nâ uru via wa koroani wa kelekele rârâni ilua kinda tamâta.
25 Nem tampouco é servido por mãos de homens, como que necessitando de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, e a respiração, e todas as coisas;
26 Nia ndoyo ipulia tamâta taitu nâ, ŋineŋga lâ tamâta ŋinde ne vâsa ipulianzi tamâta rârâni sipâŋga, ku ionzi sikura nia nia lâ tâno kulu. I tamwata nâ muŋga ipatea zo wa tâno ne keri wa lawea wa panzi.
26 E de um só sangue fez toda a geração dos homens, para habitar sobre toda a face da terra, determinando os tempos já dantes ordenados, e os limites da sua habitação;
27 Maro Kindeni iveta mine ŋana kinda tamâta rârâni ma taroto ŋana i kâ. Ambo tu kinda ma tatâtâŋo lee, ande ma tasânda i kulu. Andeta i uru imo malawae ŋana kinda taitu-taitu kâ, ande tia.
27 Para que buscassem ao Senhor, se porventura, tateando, o pudessem achar; ainda que não está longe de cada um de nós;
28 ‘Kinda uru takai via lâ i mbau, aku i uru isuka nenda moŋa. Mao nâ, kinda uru tamo i simbo nâ tini laiti.’ Ŋinde iyoke ŋgua toŋge nemi ilo-kalo tamâta muŋga siporo tu, ‘Kinda kala tamo i ne vâsa’.
28 Porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois somos também sua geração.
29 Mao nâ, kinda tamo Maro Kindeni ne vâsa. Mine kala kinda ma ilonda patea tu Maro Kindeni kilala nde itogo ‘gol’ wa ‘silva’ wa mira ara pinde wa, mine ndimo. Aku ma ilonda patea tu tamâta toŋge ne ilo-kalo wa mbau wa ikura ŋana iveta Maro Kindeni kilala ipâŋga itogo pareŋa-mâsi, mine ndimo.
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não havemos de cuidar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida por artifício e imaginação dos homens.
30 Muŋgani, ande kinzi tamâta nenzi ilo-kalo tia. Mine kala Maro Kindeni ŋandai wisi nâna ŋana vetâŋa rârâni siveta ŋinde ŋga. Taitu lâ zo ŋine i itu ŋgua kaika panzi tamâta simo nia ndoni mine tu, ‘Miki ma kapalele ilomi kalomi’.
30 Mas Deus, não tendo em conta os tempos da ignorância, anuncia agora a todos os homens, e em todo o lugar, que se arrependam;
31 Maro Kindeni ne ŋgua ŋinde nde duvi mine; siŋgani ipatea zo toŋge ŋana ma ipare nia sondo panzi tamâta rârâni ŋana nenzi vetâŋa kâ. I muŋgani ipatea tamâta toŋge ŋana ikatona zo ŋalae ŋinde kâ. Aku tamâta ŋinde imâte lâ, ŋineŋga Maro Kindeni via ilua kala imandi lâ mateŋa nianzi imo via kilo. Aku mâsi ŋinde itula pwataki tu Maro Kindeni ne zo ŋalae ŋinde ma muli ipâŋga mao kanaŋo.” Paulo iporo ŋgua mine.
31 Porquanto tem determinado um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do homem que destinou; e disso deu certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Kinzi tamâta ŋalaŋala siloŋo Paulo ne ŋgua ŋana tamâta toŋge imandi lâ mateŋa nianzi imo via kilo, ŋineŋga siporo ŋgua pavaligiŋa papa. Aŋga pinde nde siporo tu, “Maka iloma tu zo toŋge noko ma kuporo kutula ŋgua ŋinde pama kilo”.
32 E, como ouviram falar da ressurreição dos mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos outra vez.
33 Ŋineŋga Paulo ipilenzi ku ilâ.
33 E assim Paulo saiu do meio deles.
34 Andeta tamâta pinde kalonzi tawana Yesu, aku sipono muli pa Paulo. Areopagus ŋgu nenzi tamâta ŋalae toŋge, i ŋa mine Dionisius, ande i kalo tawana Yesu. Aku taine toŋge, i ŋa mine Damaris, i kala kalo tawana mine nâ. Aku tamâta pinde kala kalonzi tawana tona.
34 Todavia, chegando alguns homens a ele, creram; entre os quais foi Dionísio, areopagita, uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.