Mateus 5
Wusyep Bwore tikin Got (URT) vs NAA
1 Jisas ŋetekeꞌe lenge miyeꞌ tuweinge wondoh embere taꞌe luku pe, kin nal ŋanah hwate malaih ende pe, kin gah narp. Lenge jetalah kin yate yarp yoyorꞌme kin.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Pe kin ŋanange wusyep ŋasambe lenge taꞌe leꞌe,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye tale titinge yal ŋembep tikin Got pe,
3 — Bem-aventurados
4 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yilil yarp pe, tinge ka hriphrip.
4 — Bem-aventurados
5 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye tale tititinge yarp ŋumwaiye pe,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yende nihararme ŋaiye ka yende
6 — Bem-aventurados
7 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yasambe ŋoihmbwaip michukor tinge yal
7 — Bem-aventurados
8 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye ŋoihmbwaip tinge bwore prihe miꞌ supule pe,
8 — Bem-aventurados
9 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yarp bumbe no,
9 — Bem-aventurados
10 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yambaꞌe nihe syohme
10 — Bem-aventurados
11 Ŋupe ŋaiye lenge miyeꞌ tuweinge se ka jonosambalaiꞌ yip, topoꞌe se ka yineiꞌ yip pakaiye yininge wusyep homboꞌe, topoꞌe se ka yende yumbune yip. Tehei kin taꞌe leꞌe, yip jande ŋam. Kom Got se ka ende miꞌmiꞌ me yip.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Yip pa yambaꞌe ŋoihmbwaip ŋumwaiye pe, pa hriphrip supule. Detale, yitini embere ŋanar nanah moihlaꞌ ŋeseperhme yip. Tinge yende yumbune lenge profet ŋaiye yarp yerme yip ŋahilyeh taꞌe luku.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 “Yip taꞌe tihir tikin kekep eꞌe. Kom ŋaiye nehe tihir uku si nasme wondohe miꞌe pe, na se plihe ende tihir uku ka nehe tuꞌe la? Tihir ŋaiye taꞌe luku pe, ki pupwa ko. Pe tinge yambaꞌe yiche yal pe, lenge miyeꞌ tuweinge ŋihip jah.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Yip taꞌe nih yirise ŋaiye tikin kekep lalme leꞌe. Moi embere ende ŋaiye sai nanah hwate yukur ka se tise.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Lenge miyeꞌ tuweinge yukur yinise nih lam tinge ya yoto marp tuwihe, pakai. Tinge yenete nih lam yal yanah hendeinge hlaꞌ ŋaiye ka aŋaꞌe yirise el lenge mitiŋ lalme ŋaiye yarp yoto yukoh.Nih lam ŋaiye tinge yenge kekep yende.|src="HK00151B.tif" size="col" ref="5.15"
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ki ŋahilyeh me yirise ŋaiye sai me yip iki ka aŋarꞌe guh ŋembep lenge miyeꞌ tuweinge no, ka yetekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe bwore bwore ŋaiye yip yende. Pe ka yirisukwarme yai yip ŋaiye narp nanah moihlaꞌ.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Yip yukur pa ŋoiheryembe nange ŋam mat ŋaiye ma gwenyenme wusyep erŋeme tikin Moses topoꞌe wusyep titinge profet, pakai. Ŋam yukur mat ŋaiye ma gwinyenme wusyep uku, ŋam mat ŋaiye ma moworꞌe member wusyep tehei uku mil halhale.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Ŋam mana yip bwore mise! Tatame ŋaiye kekep topoꞌe moihlaꞌ ka e miꞌe, kom yukur tatame ŋaiye wusyep sikirp ende tikin wusyep erŋeme ka talai, pakai. Wusyep erŋeme luku ka si el tutume ŋup yuwo.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Taꞌe luku pe, ŋaiye miyeꞌ ende ka oworꞌe wusyep erŋeme sikirp no, ka asamb lenge miyeꞌ syeꞌ no, ka yende junde pe, naŋ kin ka malaih sikirp el oto lemame tikin Got. O lahmende ŋaiye ŋasande wusyep erŋeme no, kin ŋende gande, topoꞌe plihe ŋana lenge mitiŋ syeꞌ ŋaiye ka yende ŋahilyeh pe, naŋ kin ka ŋembere el oto lemame tikin Got.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Ŋam mana yip bwore mise. Yip pa yende wah nihe junde wusyep erŋeme tikin Got no, pa yengelyembe lenge jetmam tikin wusyep erŋeme topoꞌe lenge Farisi. Ŋaiye pakai pe, yukur pa yi yoto lemame tikin moihlaꞌ.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “Yip si yisande wusyep eꞌe ŋaiye lenge mwan kaꞌ yip somohonme yisande. Wusyep uku ki taꞌe leꞌe, ‘Yukur pa yongombe lenge miyeꞌ tuweinge ka yule. Lahmende ŋaiye ka yende ŋai uku pe, ka yenge kin yil ka gin wusyep.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Kom tukwini ŋam mana yip na, lahmende ŋaiye ka ŋoihmbwaip nihme toꞌ kin pe, kin ka gin wusyep kot. Topoꞌe miyeꞌ ŋaiye ŋaname ŋilim wusyep me toꞌ kin nange kin miyeꞌ pakaiye pe, kin ka ote gin wusyep el ŋembep lenge kokorohtup. Topoꞌe miyeꞌ ŋaiye ka gonosambalaiꞌ inime toꞌ kin nange kin kwote pe, miyeꞌ uku kin ka el hel.Lenge pris titinge Juta yende ofa tinge yanah ŋeser hendeinge.|src="LB00254B.TIF" size="col" ref="5.23"
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 O ŋaiye nin nala ember ofa nin elme Got el unuh ŋeser hendeinge pe, na ŋoiheryembe elme toꞌ nin na, wusyep tuhwar ende kin sai bumbe me yip hindi.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Ŋaiye kin sai pe, na osme ofa ka inir sehei me alta, kut na el la ininge wusyep onombe tuhwar uku topoꞌe toꞌ nin miꞌe pe, na se el la aŋaꞌe ofa nin elme Got.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Ŋaiye miyeꞌ ende nala ende wusyep me nin no, na el la gin wusyep kot pe, ŋaiye teter yukur yip yal jere luh ŋaiye wusyep pe, hindi yininge yonombe wusyep uku yinir moi. O ŋaiye pa hindi yil jere luh ŋaiye wusyep pe, se ka ember nin elme miyeꞌ ŋaiye narpe wusyep. Pe miyeꞌ ŋaiye narpe wusyep se ka ember nin el lenge kokorohtup pe, tinge se ka yember nin yil mwahupwaiꞌe.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Ŋam mana yip bwore mise. Nato mwahupwaiꞌe pe, na orp el tutume ŋaiye na iche wuhyau tutume ŋaiye tinge si yalaŋatme.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Yip si yisande wusyep ŋaiye ŋanange na, ‘Yukur na ambaꞌe ŋimei topoꞌe tuwei tikin miyeꞌ ende.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Kom tukwini ŋam da mini yip tuꞌe leꞌe, ŋaiye miyeꞌ ende ka etekeꞌe tuwei no, ŋoihmbwaip kin ka tuhur me ti pe, miyeꞌ uku si nambaꞌe ŋimei topoꞌe ti nato ŋoihmbwaip meleꞌe kin.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Taꞌe luku pe, ŋaiye ŋembep non nin ka kete nin ŋaiye na ende hwap pe, ongoꞌ iche el! Ki bwore ŋaiye na osme ŋembep umbur nin ende ŋaiye ŋende hwap uku el. Pe yukur ka yiche wahriꞌ nin lalme el hel.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 O ŋaiye syep non nin ka kite nin ŋaiye na ende hwap pe, otombo syep uku iche el! Ki bwore ŋaiye na osme syep nin ende luku no, yukur na plihe ende hwap. Pe wahriꞌ nin lalme luku yukur ka se el hel.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Wusyep tikin Got ŋaiye sai nato tup plihe ŋanange na, ‘Lahmende miyeꞌ ŋaiye ka ginyenme tuwei kin pe, ka aŋaꞌe tup ende ŋaiye sasambe nange kin si ŋoworꞌe dindiꞌ topoꞌe ti.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Kom tukwini ŋam mana yip, ŋaiye tuwei miyeꞌ uku yukur wende niŋ pinip yar, kom kin ginyenme pe, kin si ŋende tuwei kin woworꞌe wusyep erŋeme ŋaiye dindiꞌ. Ŋaiye tuwei uku ta wila windiꞌ miyeꞌ ende pe, tinge hindi hoime si yende niŋ pinip yar.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “Yip topoꞌe si yisande wusyep ŋaiye lenge mwan kaꞌ somohonme yisande. Yukur na homboꞌe ŋaiye na ininge na, bwore mise nanah hlaꞌ. Kom ŋaiye na ininge wusyep bwore mise nanah hlaꞌ ŋaiye nin nala ende ŋaimune pe, na ende bwore bwarme gunde wusyep uku el ŋembep tikin Lahmborenge.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Kom tukwini ŋam mana yip. Yukur pa yininge wusyep ende yende bongolme wusyep yip, topoꞌe pa jil naŋ tikin moihlaꞌ. Tehei kin taꞌe leꞌe, moihlaꞌ kin luh yilihe ŋaiye Got narp.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Topoꞌe yukur pa plihe jil naŋ kekep yende bongolme wusyep yip. Tehei kin taꞌe leꞌe, kekep pe, luh tikin Got ŋaiye kin nikil ŋihip ŋanah tikir. Topoꞌe yukur pa plihe jil naŋ Jerusalem yende bongolme wusyep yip. Detale, Jerusalem pe, moi embere tikin Got ŋaiye kiŋ embere supule.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Topoꞌe yukur na gil ŋondoh nin ende bongolme wusyep nin. Detale, nin yukur tatame na ende dohwaih nin ka bunjenge e tuꞌe ŋosohe lakai wukauwe.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Na ininge na, ‘Hei, ma mende.’ Lakai na ininge na, ‘Ŋam yukur ma mende.’ Wusyep mune ŋaiye nin plihe neŋelꞌe nal topoꞌe luku pe, wusyep tikin Satan.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Yip si yisande ŋaiye somohon tinge yanange na, ‘Ŋaiye miyeꞌ ende ka ende yumbune ŋembep miyeꞌ ende pe, pa plihe yende yumbune ŋembep kin ŋahilyeh. O ŋaiye miyeꞌ ende ka onombe miyeꞌ ende aŋal ŋesep kin pe, pa plihe yonombe yaŋal ŋesep kin tuwaꞌe.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Kom tukwini ŋam mana yip. Yukur na plihe ungwisme hwap mune pupwa ŋaiye miyeꞌ ende ŋende natme nin. Ŋaiye miyeꞌ ende ka angalai syep gute wutiꞌ non nin pe, plihe bunjenge aŋaꞌe wutiꞌ yaŋgam el ka angalai syep gute topoꞌe.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 O ŋaiye miyeꞌ ende nala ende wusyep me nin ŋaiye ka ambaꞌe temhroŋ nin pe, plihe aŋaꞌe temhroŋ mwate nin el topoꞌe.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 O ŋaiye miyeꞌ ende ka ini nin wusyep bongol nange na ungwisme kin ikirh me ŋaiꞌe ŋaiꞌe enge el tuꞌe kilomita ŋilyeh pe, ungwisme enge el tuꞌe kilomita hoi.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 O ŋaiye lahende ka isilih nin nange na aŋaꞌe ŋainde pe, aŋaꞌe el. O ŋaiye ka isilih nin nange na aŋaꞌe ŋainde ti, min ka ungwisme nin pe, yukur na ininge pakai, aŋaꞌe el.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Yip si yisande wusyep ŋaiye ŋanange na,
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Kom tukwini ŋam mana yip. Pa yende niharar lenge wachaih yip, topoꞌe pa yisilihme Got ŋaiye ka ungwisme lenge mitiŋ ŋaiye yende wachaihme yip.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Pa yende tuꞌe luku pe, pa yurp tuꞌe talah tikin Yai yip ŋaiye narp nanah moihlaꞌ. Kin taꞌe ŋau naŋarꞌe gah lenge mitiŋ ŋaiye yende hwap, topoꞌe lenge mitiŋ ŋaiye yarp bwore bwarme. Topoꞌe kin ŋende ŋisih gah lenge mitiŋ ŋaiye yende ŋaiꞌe ŋaiꞌe bwore, topoꞌe lenge mitiŋ ŋaiye yende hwap.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 O ŋaiye pa yende nihararme lenge mitiŋ ŋaiye yende nihararme yip pe, Got se ka yul yip yitini tuꞌe la? Lenge miyeꞌ ŋaiye yambaꞌe wuhyau takis, tinge topoꞌe yende yaŋah ilyeh taꞌe likili.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 O ŋaiye pa yungwis lenge toꞌ tatai yip ŋilyehme pe, luku yip ŋoiheryembe nange yip yende bwore? Pakai. O lenge haiten ŋaiye ŋoihmbwaip tinge yukur teŋeime Got, tinge topoꞌe yende taꞌe likili.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Yip pa yurp bwore bwarme miꞌ supule tuꞌe Yai yip ŋaiye narp bwore bwarme miꞌ supule nanah moihlaꞌ.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.