Mateus 5
Wusyep Bwore tikin Got (URT) vs ARA
1 Jisas ŋetekeꞌe lenge miyeꞌ tuweinge wondoh embere taꞌe luku pe, kin nal ŋanah hwate malaih ende pe, kin gah narp. Lenge jetalah kin yate yarp yoyorꞌme kin.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Pe kin ŋanange wusyep ŋasambe lenge taꞌe leꞌe,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye tale titinge yal ŋembep tikin Got pe,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yilil yarp pe, tinge ka hriphrip.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye tale tititinge yarp ŋumwaiye pe,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yende nihararme ŋaiye ka yende
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yasambe ŋoihmbwaip michukor tinge yal
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye ŋoihmbwaip tinge bwore prihe miꞌ supule pe,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yarp bumbe no,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yambaꞌe nihe syohme
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Ŋupe ŋaiye lenge miyeꞌ tuweinge se ka jonosambalaiꞌ yip, topoꞌe se ka yineiꞌ yip pakaiye yininge wusyep homboꞌe, topoꞌe se ka yende yumbune yip. Tehei kin taꞌe leꞌe, yip jande ŋam. Kom Got se ka ende miꞌmiꞌ me yip.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Yip pa yambaꞌe ŋoihmbwaip ŋumwaiye pe, pa hriphrip supule. Detale, yitini embere ŋanar nanah moihlaꞌ ŋeseperhme yip. Tinge yende yumbune lenge profet ŋaiye yarp yerme yip ŋahilyeh taꞌe luku.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Yip taꞌe tihir tikin kekep eꞌe. Kom ŋaiye nehe tihir uku si nasme wondohe miꞌe pe, na se plihe ende tihir uku ka nehe tuꞌe la? Tihir ŋaiye taꞌe luku pe, ki pupwa ko. Pe tinge yambaꞌe yiche yal pe, lenge miyeꞌ tuweinge ŋihip jah.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Yip taꞌe nih yirise ŋaiye tikin kekep lalme leꞌe. Moi embere ende ŋaiye sai nanah hwate yukur ka se tise.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Lenge miyeꞌ tuweinge yukur yinise nih lam tinge ya yoto marp tuwihe, pakai. Tinge yenete nih lam yal yanah hendeinge hlaꞌ ŋaiye ka aŋaꞌe yirise el lenge mitiŋ lalme ŋaiye yarp yoto yukoh.Nih lam ŋaiye tinge yenge kekep yende.|src="HK00151B.tif" size="col" ref="5.15"
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ki ŋahilyeh me yirise ŋaiye sai me yip iki ka aŋarꞌe guh ŋembep lenge miyeꞌ tuweinge no, ka yetekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe bwore bwore ŋaiye yip yende. Pe ka yirisukwarme yai yip ŋaiye narp nanah moihlaꞌ.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Yip yukur pa ŋoiheryembe nange ŋam mat ŋaiye ma gwenyenme wusyep erŋeme tikin Moses topoꞌe wusyep titinge profet, pakai. Ŋam yukur mat ŋaiye ma gwinyenme wusyep uku, ŋam mat ŋaiye ma moworꞌe member wusyep tehei uku mil halhale.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ŋam mana yip bwore mise! Tatame ŋaiye kekep topoꞌe moihlaꞌ ka e miꞌe, kom yukur tatame ŋaiye wusyep sikirp ende tikin wusyep erŋeme ka talai, pakai. Wusyep erŋeme luku ka si el tutume ŋup yuwo.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Taꞌe luku pe, ŋaiye miyeꞌ ende ka oworꞌe wusyep erŋeme sikirp no, ka asamb lenge miyeꞌ syeꞌ no, ka yende junde pe, naŋ kin ka malaih sikirp el oto lemame tikin Got. O lahmende ŋaiye ŋasande wusyep erŋeme no, kin ŋende gande, topoꞌe plihe ŋana lenge mitiŋ syeꞌ ŋaiye ka yende ŋahilyeh pe, naŋ kin ka ŋembere el oto lemame tikin Got.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ŋam mana yip bwore mise. Yip pa yende wah nihe junde wusyep erŋeme tikin Got no, pa yengelyembe lenge jetmam tikin wusyep erŋeme topoꞌe lenge Farisi. Ŋaiye pakai pe, yukur pa yi yoto lemame tikin moihlaꞌ.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Yip si yisande wusyep eꞌe ŋaiye lenge mwan kaꞌ yip somohonme yisande. Wusyep uku ki taꞌe leꞌe, ‘Yukur pa yongombe lenge miyeꞌ tuweinge ka yule. Lahmende ŋaiye ka yende ŋai uku pe, ka yenge kin yil ka gin wusyep.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Kom tukwini ŋam mana yip na, lahmende ŋaiye ka ŋoihmbwaip nihme toꞌ kin pe, kin ka gin wusyep kot. Topoꞌe miyeꞌ ŋaiye ŋaname ŋilim wusyep me toꞌ kin nange kin miyeꞌ pakaiye pe, kin ka ote gin wusyep el ŋembep lenge kokorohtup. Topoꞌe miyeꞌ ŋaiye ka gonosambalaiꞌ inime toꞌ kin nange kin kwote pe, miyeꞌ uku kin ka el hel.Lenge pris titinge Juta yende ofa tinge yanah ŋeser hendeinge.|src="LB00254B.TIF" size="col" ref="5.23"
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 O ŋaiye nin nala ember ofa nin elme Got el unuh ŋeser hendeinge pe, na ŋoiheryembe elme toꞌ nin na, wusyep tuhwar ende kin sai bumbe me yip hindi.
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Ŋaiye kin sai pe, na osme ofa ka inir sehei me alta, kut na el la ininge wusyep onombe tuhwar uku topoꞌe toꞌ nin miꞌe pe, na se el la aŋaꞌe ofa nin elme Got.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Ŋaiye miyeꞌ ende nala ende wusyep me nin no, na el la gin wusyep kot pe, ŋaiye teter yukur yip yal jere luh ŋaiye wusyep pe, hindi yininge yonombe wusyep uku yinir moi. O ŋaiye pa hindi yil jere luh ŋaiye wusyep pe, se ka ember nin elme miyeꞌ ŋaiye narpe wusyep. Pe miyeꞌ ŋaiye narpe wusyep se ka ember nin el lenge kokorohtup pe, tinge se ka yember nin yil mwahupwaiꞌe.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ŋam mana yip bwore mise. Nato mwahupwaiꞌe pe, na orp el tutume ŋaiye na iche wuhyau tutume ŋaiye tinge si yalaŋatme.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Yip si yisande wusyep ŋaiye ŋanange na, ‘Yukur na ambaꞌe ŋimei topoꞌe tuwei tikin miyeꞌ ende.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Kom tukwini ŋam da mini yip tuꞌe leꞌe, ŋaiye miyeꞌ ende ka etekeꞌe tuwei no, ŋoihmbwaip kin ka tuhur me ti pe, miyeꞌ uku si nambaꞌe ŋimei topoꞌe ti nato ŋoihmbwaip meleꞌe kin.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Taꞌe luku pe, ŋaiye ŋembep non nin ka kete nin ŋaiye na ende hwap pe, ongoꞌ iche el! Ki bwore ŋaiye na osme ŋembep umbur nin ende ŋaiye ŋende hwap uku el. Pe yukur ka yiche wahriꞌ nin lalme el hel.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 O ŋaiye syep non nin ka kite nin ŋaiye na ende hwap pe, otombo syep uku iche el! Ki bwore ŋaiye na osme syep nin ende luku no, yukur na plihe ende hwap. Pe wahriꞌ nin lalme luku yukur ka se el hel.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Wusyep tikin Got ŋaiye sai nato tup plihe ŋanange na, ‘Lahmende miyeꞌ ŋaiye ka ginyenme tuwei kin pe, ka aŋaꞌe tup ende ŋaiye sasambe nange kin si ŋoworꞌe dindiꞌ topoꞌe ti.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Kom tukwini ŋam mana yip, ŋaiye tuwei miyeꞌ uku yukur wende niŋ pinip yar, kom kin ginyenme pe, kin si ŋende tuwei kin woworꞌe wusyep erŋeme ŋaiye dindiꞌ. Ŋaiye tuwei uku ta wila windiꞌ miyeꞌ ende pe, tinge hindi hoime si yende niŋ pinip yar.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Yip topoꞌe si yisande wusyep ŋaiye lenge mwan kaꞌ somohonme yisande. Yukur na homboꞌe ŋaiye na ininge na, bwore mise nanah hlaꞌ. Kom ŋaiye na ininge wusyep bwore mise nanah hlaꞌ ŋaiye nin nala ende ŋaimune pe, na ende bwore bwarme gunde wusyep uku el ŋembep tikin Lahmborenge.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Kom tukwini ŋam mana yip. Yukur pa yininge wusyep ende yende bongolme wusyep yip, topoꞌe pa jil naŋ tikin moihlaꞌ. Tehei kin taꞌe leꞌe, moihlaꞌ kin luh yilihe ŋaiye Got narp.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Topoꞌe yukur pa plihe jil naŋ kekep yende bongolme wusyep yip. Tehei kin taꞌe leꞌe, kekep pe, luh tikin Got ŋaiye kin nikil ŋihip ŋanah tikir. Topoꞌe yukur pa plihe jil naŋ Jerusalem yende bongolme wusyep yip. Detale, Jerusalem pe, moi embere tikin Got ŋaiye kiŋ embere supule.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Topoꞌe yukur na gil ŋondoh nin ende bongolme wusyep nin. Detale, nin yukur tatame na ende dohwaih nin ka bunjenge e tuꞌe ŋosohe lakai wukauwe.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Na ininge na, ‘Hei, ma mende.’ Lakai na ininge na, ‘Ŋam yukur ma mende.’ Wusyep mune ŋaiye nin plihe neŋelꞌe nal topoꞌe luku pe, wusyep tikin Satan.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Yip si yisande ŋaiye somohon tinge yanange na, ‘Ŋaiye miyeꞌ ende ka ende yumbune ŋembep miyeꞌ ende pe, pa plihe yende yumbune ŋembep kin ŋahilyeh. O ŋaiye miyeꞌ ende ka onombe miyeꞌ ende aŋal ŋesep kin pe, pa plihe yonombe yaŋal ŋesep kin tuwaꞌe.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Kom tukwini ŋam mana yip. Yukur na plihe ungwisme hwap mune pupwa ŋaiye miyeꞌ ende ŋende natme nin. Ŋaiye miyeꞌ ende ka angalai syep gute wutiꞌ non nin pe, plihe bunjenge aŋaꞌe wutiꞌ yaŋgam el ka angalai syep gute topoꞌe.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 O ŋaiye miyeꞌ ende nala ende wusyep me nin ŋaiye ka ambaꞌe temhroŋ nin pe, plihe aŋaꞌe temhroŋ mwate nin el topoꞌe.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 O ŋaiye miyeꞌ ende ka ini nin wusyep bongol nange na ungwisme kin ikirh me ŋaiꞌe ŋaiꞌe enge el tuꞌe kilomita ŋilyeh pe, ungwisme enge el tuꞌe kilomita hoi.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 O ŋaiye lahende ka isilih nin nange na aŋaꞌe ŋainde pe, aŋaꞌe el. O ŋaiye ka isilih nin nange na aŋaꞌe ŋainde ti, min ka ungwisme nin pe, yukur na ininge pakai, aŋaꞌe el.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Yip si yisande wusyep ŋaiye ŋanange na,
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Kom tukwini ŋam mana yip. Pa yende niharar lenge wachaih yip, topoꞌe pa yisilihme Got ŋaiye ka ungwisme lenge mitiŋ ŋaiye yende wachaihme yip.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Pa yende tuꞌe luku pe, pa yurp tuꞌe talah tikin Yai yip ŋaiye narp nanah moihlaꞌ. Kin taꞌe ŋau naŋarꞌe gah lenge mitiŋ ŋaiye yende hwap, topoꞌe lenge mitiŋ ŋaiye yarp bwore bwarme. Topoꞌe kin ŋende ŋisih gah lenge mitiŋ ŋaiye yende ŋaiꞌe ŋaiꞌe bwore, topoꞌe lenge mitiŋ ŋaiye yende hwap.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 O ŋaiye pa yende nihararme lenge mitiŋ ŋaiye yende nihararme yip pe, Got se ka yul yip yitini tuꞌe la? Lenge miyeꞌ ŋaiye yambaꞌe wuhyau takis, tinge topoꞌe yende yaŋah ilyeh taꞌe likili.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 O ŋaiye pa yungwis lenge toꞌ tatai yip ŋilyehme pe, luku yip ŋoiheryembe nange yip yende bwore? Pakai. O lenge haiten ŋaiye ŋoihmbwaip tinge yukur teŋeime Got, tinge topoꞌe yende taꞌe likili.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Yip pa yurp bwore bwarme miꞌ supule tuꞌe Yai yip ŋaiye narp bwore bwarme miꞌ supule nanah moihlaꞌ.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.