Gênesis 24
Udi Bible (UDI) vs VC
1 Avraham lap q'ojabakeney, iziyal hər şey buney, şot'o görə ki, \+w Q'ončuğon\+w* şot'oxun İz xeyir-bərəkətə kamtenebsay.
1 O velho Abraão estava avançado em idade, e o Senhor o tinha abençoado em todas as coisas.
2 Sa ği Avrahamen izi bito əşurxo taşala nökərə iz t'ǒğǒl k'alpi pine: «Vi tadala əyiti loxol çurpsuna ak'est'eynak' vi kula bez c'ile loxol laxi
2 Abraão disse ao servo mais antigo de sua casa, que administrava todos os seus bens: "Mete tua mão debaixo de minha coxa.
3 göye q'a oç̌ali Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* elasp'a ki, bezi ğareynak' beşi həysə bakala ganuxun xuyər ten haq'al, şot'aynak' me kənanluğoy xuyərmoğoxun eşt'un tez çuresa.
3 Quero que jures pelo Senhor, Deus do céu e da terra, que não escolherás para mulher de meu filho nenhuma das filhas dos cananeus, no meio dos quais habito;
4 Bezi c'eri ganu, bezi q'oomxoy t'ǒğǒl taśi t'et'iin xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu bezi İsaak'eynak'».
4 mas irás à minha terra, à minha parentela, e lá escolherás uma mulher para o meu filho Isaac."
5 Nökəren Avrahama pine: «P'oy xuyər miya eysun nu çureğayin hetər bakale? Yaq'abaz vi ğaral taśi t'iya, vi c'eri ganuq'an baki?»
5 O servo respondeu: "Talvez essa mulher não me quererá seguir a esta terra; nesse caso, poderei reconduzir o teu filho à terra de onde saíste?"
6 Avrahamen qaybaki metəre pi: «Sal sa vədə!
6 "Guarda-te bem, disse-lhe Abraão, de reconduzir para lá o meu filho!
7 Za bezi bavay k'oyaxun, bezi nanaxun baki oç̌alaxun c'evk'i göye Buxačux bakala \+w Q'ončuğon\+w* İçin vi yaq'a qayk'ale. "Vaxun bakit'oğo mandale me oç̌al" pi za əyit tadiyone Şo, vaxun běš İzi angela yaq'abi vi əşlə suuk'bale Şot'in, hunal bezi ğareynak' xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu.
7 O Senhor Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha pátria, que me disse e me jurou dar esta terra à minha posteridade, este Senhor mandará o seu anjo diante de ti, e tu escolherás lá uma mulher para o meu filho.
8 Əşe, xuyər iç va gərbaki miya eysun nu çureğayin, mo vi taxsır tene, zaxun "vi tadi əyiti loxol ten çurpi" əyit ten ibakal. Ama k'ə bakale bakeq'an, bezi ğara t'e oç̌ala taysa ma barta!»
8 Mas, se ela não te quiser seguir, estarás desobrigado do juramento que te impus. Somente não reconduzas {de forma alguma} para lá o meu filho."
9 Nökərenal iz kula Avrahami c'ile loxol laxi elasepi ki, bitova şot'ay pi k'inək' bale.
9 Pôs, então, o servo sua mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e fez-lhe o juramento que ele pedia.
10 Hametər, nökəren iz ağaxun vis' buş ext'i k'ə şaat' payur bunesa şot'oğoy loxol laxi yükləyinşit'uxun oşa Aram-Naharayima yaq'anebaft'i. Avrahami viçi Naxori yəşəyinşala şəhər t'et'iyaney.
10 E, tendo tomado dez camelos do rebanho de seu senhor, partiu, levando as mãos cheias das riquezas de Abraão. E pôs-se a caminho, andando para a Mesopotâmia, para a cidade de Nacor.
11 Şo hari şəhəre bağala gala p'ap'at'an biyəsç̌oney. Běneği xuyərmoğon hari xe taşala vədəne, bureqi izi buşurxo efi miya bakala kərizəxun xe ǔğest'a.
11 E fez descansar os camelos fora da cidade, perto de um poço. Era pela tarde, à hora em que saíam as mulheres para ir buscar água.
12 Şot'in afırıpsa burqi pine: «Ay \+w Q'ončux\+w*, ay bezi ağa Avrahami Buxačux, ğe bezi əşurxo Hun yönə bada, bezi ağa Avrahamaxun Vi xeyirxaxluğa kammaba.
12 "Senhor, disse ele, Deus de Abraão, meu senhor, fazei-me encontrar hoje o que desejo, e manifestar vossa bondade para com meu senhor Abraão.
13 Mone, çurpezu həysə me kərizi bel, me şəhəri xuyərmoğonal hari memiin xet'un taşt'a.
13 Eis-me aqui, de pé, junto desta fonte onde as filhas dos habitantes da cidade virão buscar água.
14 T'etər ba ki, zu xuyərmoğoy mat'u "eça vi gamataxun xe ǔğə̌z" pit'uxun oşa za qaybaki "ko mani əyite, həysə vi buşurxoval ǔğest'oz" uk'ayin, haşoval Vi k'ul İsaak'eynak' c'ək'p'iyoq'an baki. Barta mo zaynak' sa nišanq'an baki, t'e vədə zuval avabakoz ki, Vi sa kul bezi ağay loxole».
14 Portanto, a donzela a quem eu disser: Inclina o teu cântaro, por favor, para que eu beba -, e me responder: Bebe, e darei de beber também aos teus camelos -, essa seja a que destina ao vosso servo Isaac. Por isto conhecerei que manifestais vossa bondade para com meu senhor."
15 Şot'in hələ afırıpi tene çark'ey, sa xuyər izi ə̌mnəbel gamat xeneynak'e hari. Mo Avrahami viçi Naxori q'a izi çuux Milk'ay nəvə Rebek'aney, şot'oğoy Bet'uel uk'ala ğare xuyər.
15 Ainda não tinha acabado de falar, quando sobreveio, com um cântaro aos ombros, Rebeca, filha de Batuel, filho de Melca, mulher de Nacor, irmão de Abraão.
16 Xuyər gele gözəl xuyərey, hələ işq'aral tene taśey. Şot'in kərizəxun xena buybi qaybaki tağat'an
16 A jovem era extremamente bela, virgem, e homem algum a havia possuído. Ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e ia voltando.
17 Avrahami nökəren şot'ay běšt'an bot'est'i pine: «Za vi gamataxun samal xe tades bankon, ǔğə̌z?»
17 O servo correu-lhe ao encontro e disse-lhe: "Queres dar-me de beber um pouco da água de teu cântaro?"
18 Xuyərenal qaybaki "ko mani əyite, bez ağa, ext'a ǔğə̌" pi iz gamata nökərə tanedi ki, ǔğeq'an.
18 "Bebe, meu senhor", respondeu ela. E prontamente inclinou o cântaro sobre o seu braço para lhe dar de beber.
19 Nökəren ǔği çark'it'uxun oşa xuyəren pine: «Barta vi buşurxoynak'al xe eçaz boşşamin ǔğeq'at'un».
19 Tendo ele bebido, ela disse: "Vou buscar água também para os teus camelos, para que todos bebam."
20 Metər piyal gamati boş mandi xena nə̌ve boş ams'ibi t'inet'eri ki, kərizəxun saal xe eçeri bak'ale. Hametər, xuyəren xe zapi buşurxo bitova ǔğesedi.
20 E, despejando seu cântaro no bebedouro, correu a buscar água de novo na fonte para todos os camelos.
21 Nökəren isə izi ǰomoxun əyit tene c'evksay, izi t'evərcə afırıpi çureśit'oğo bala me xuyəri loxol t'ǒǒxun běği, şot'o həgigiyal Buxačuğon iz běš c'evk'i nu c'evksuna q'amişaksune çuresay.
21 O homem contemplava em silêncio, curioso por saber se o Senhor tinha ou não tornado feliz a sua viagem.
22 Buşurxon ǔği boşit'uxun oşa Avrahami nökəren c'evk'i xuyərə bǒxmǒğo lavk'ala toyexlu sa q'ızıli halq'a saal p'ə̌ dənə q'oxlang tadi
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem tirou um anel de ouro pesando meio siclo, e dois braceletes de ouro pesando dez siclos.
23 pine: «İsə upa běyn, hun şi xuyərnu? Vi bavay k'oya mandala ga bune, yax me üşe q'onağbes banankon?»
23 E disse à jovem: "Dize-me, por favor: De quem és filha? Haveria na casa de teu pai um lugar para passarmos a noite?"
24 Xuyərenal qaybaki "Milk'ay q'a Naxori ğar Bet'ueli xuyərzu" pine.
24 "Eu sou filha de Batuel, respondeu ela, o filho de Melca, que ela deu à luz a Nacor."
25 Oşa saal pine: «Yast'a heyvanxo tadala kološ q'a yemal gelene, k'oya və̌ynak' mandala gaal bune».
25 E ajuntou: "Há em nossa casa palha e forragem em abundância, e também lugar para passar a noite."
26 Me əyitmoğo ibakat'an Avrahami nökəren çökt'i \+w Q'ončuğo\+w* şükürebi.
26 Inclinou-se, então, o homem e prostrou-se diante do Senhor:
27 Şot'in pine: «Bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* alxışq'anbaki, İzi nu badalbakala çuresuna ak'est'i qı̌ yaq'a tene efi Şot'in bezi ağa! Mone, Q'ončuğon za düz bezi ağay q'oomxoy k'oyane eçeri!»
27 "Bendito seja, exclamou ele, o Senhor, o Deus de Abraão, meu senhor, que não faltou à sua bondade e à sua fidelidade para com ele. O Senhor conduziu-me diretamente à casa dos parentes de meu senhor."
28 Xuyəren isə t'it'eri me bakit'oğo bitova izi nana q'a k'oya bakala çupuxxo exlətebi.
28 A jovem foi correndo contar à sua mãe tudo o que se tinha passado.
29 Rebek'ay sa viçiyal buney, iz s'i Lavan. Şo c'eri t'ist'un kərizi bel çurpi me amdari t'ǒğǒle taśi.
29 Rebeca tinha rim irmão chamado Labão. Este apressou-se em ir ao encontro do homem que se encontrava junto da fonte.
30 Şot'in Rebek'ay bǒxmǒğo lavk'i halq'ina q'a ə̌mel lavk'i q'oxlangxo ak'i Rebek'axun bakit'oğo bitova avabakat'an taśi t'e amdara aksune çureśi. Taśiyal běneği ki, amdar Rebek'an pi gala, kərizi bel iz buşurxoy t'ǒğǒl çurpene.
30 Ele tinha visto o anel e os braceletes nas mãos de sua irmã, e ouvido a narração de sua irmã Rebeca: "Esse homem me disse isso e aquilo." Foi ele, pois, ao encontro do estrangeiro e o achou perto dos camelos, na fonte.
31 Lavanen ı̌šalayinşaki pine: «Ay \+w Q'ončuğon\+w*xeyir-bərəkət tadi amdar, miya het'u görən çurpe? Eki q'onağbaz va, vi mandala ganuval həzirbez, vi heyvanxo efala ganuval».
31 "Vem, bendito do Senhor, disse ele, por que permaneces aí fora? Preparei a casa e um lugar para os camelos."
32 Hametər, Lavanen amdara haq'i hare k'oya. Eçeri buşurxoy loxol bakala yükə ams'ibi içoğoy běš kološ q'a yeme śipi, oşa q'onağxoynak' xeyal eneçeri ki, içoğoy turmoğoq'at'un os'k'i.
32 E o homem entrou na casa. Descarregaram os camelos, deram-lhes palha e forragem, enquanto traziam ao estrangeiro e aos seus companheiros água para lavar os pés.
33 Eçeri šum laxala vədine Avrahami nökəren pine: «Bezi miya eysuni s'iya nu uk'ayiz, šum tez bot'al». Lavanenal qaybaki "upa" pine.
33 Serviu-se-lhe em seguida de comer; mas ele disse: "Não comerei nada enquanto não expuser o que tenho a dizer." "Fala", disse Labão.
34 Nökəren exlətpsa burqi pine: «Za Avrahamene yaq'abe, şot'ay nökərzu.
34 "Eu sou, disse ele, escravo de Abraão.
35 Bezi ağay hər şey but'ux, \+w Q'ončuğon\+w* şot'oxun İzi xeyir-bərəkətə kamtenebi. Eğelxo, beliyox, q'ızıl-gümüş, çuux nökərxo q'a işq'ar nökərxo, buşurxo q'a elemxo - mot'oğo bitova iz belxun oq'a baramine tadi Q'ončuğon bez ağa.
35 O Senhor encheu de bênçãos o meu senhor, que se tornou poderoso; e deu-lhe ovelhas e bois, prata e ouro, servos e servas, camelos e jumentos.
36 İz çuux Saran izi q'ojabaki vədine bezi ağaynak' sa ğaral eneçeri, ağanal pine ki, bezi k'ə bunesa bito me ğareq'an baki.
36 Sara, mulher do meu senhor, apesar de sua velhice, deu-lhe à luz um filho, ao qual ele deu todos os seus bens.
37 İsəəl mone, bezi ağan za elasp'est'i əyite tadest'i ki, izi ğareynak' içoğoy bakala ganuxun, yəni kənanluğoxun xuyər tez haq'al.
37 Então o meu senhor fez-me jurar que eu não escolheria para o seu filho uma mulher entre as filhas dos cananeus, em cuja terra ele mora,
38 Za tapşurebi ki, hari memiin, izi q'oomxo bakala ganuxun izi ğareynak' xuyər eçaz.
38 mas que viria à casa de seu pai, à sua família, para aí escolher uma mulher para o seu filho.
39 Bezi ağaxun xavarez haq'i ki, p'oy xuyər zaxun eysun nu çureğayin k'ə baz.
39 E eu disse-lhe: Talvez a mulher não me quererá seguir.
40 Za qaybaki pine: "Bezi çalxala, bezi həmişə İzi laxi yaq'en tağala \+w Q'ončuğon\+w* İçin vi yaq'a qayk'ale, vaxun běš İzi angela yaq'abi vi əşlə suuk'bale, hunal bezi q'oomxoy, bezi p'iyaxun bakalt'oğoy boşt'an xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu bez ğareynak'.
40 'O Senhor, respondeu-me ele, em cujo caminho sempre andei, mandará o seu anjo contigo e fará bem-sucedida a tua viagem: escolherás para o meu filho uma mulher de minha família, na casa de meu pai.
41 Ama əşe, xuyərə va nu tadayt'un, c'eki eki. Avabakoz ki, hun vi tadi əyiti loxol çurpi bezi q'oomxoy ç̌omol śirik' taśenu, ene t'et'iin tağayal vi taxsır tene".
41 Mas serás desobrigado do juramento que me fazes, se, tendo visitado minha parentela, encontrares oposição e não fores recebido.'
42 Zuval ğe hari efi kərizi t'ǒğǒl p'ap'at'an afırıpi metərez pi: "Ay bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončux\+w*, bezi əşlə Hun yönə bada!
42 Ora, chegando hoje à fonte, eu disse: Senhor, Deus de meu senhor Abraão, se vos dignardes tornar bem-sucedida a viagem que empreendi {concedei-me isto:}
43 Mone, çurpezu həysə me kərizi bel. T'etər ba ki, həysə hari memiin xe taşala xuyərmoğoy mat'u <eça vi gamataxun xe ǔğə̌z>
43 Ficarei perto da fonte; a jovem que vier buscar água, e a quem eu disser: Deixa-me, por favor, beber um pouco da água de teu cântaro,
44 pit'uxun oşa za qaybaki <ko mani əyite, həysə vi buşurxoval ǔğest'oz> uk'ayin, haşoval Vi bezi ağay ğareynak' c'ək'p'iyoq'an baki".
44 e que me responder:'Bebe, e buscarei também água para os teus camelos', essa será a mulher que o Senhor destina ao filho de meu senhor.
45 Hələ hametər fikirbala gala, bězği Rebek'a iz ə̌mnəbel gamat enesa. Şot'in śiri kərizəxun xena buybi qaybakat'an pizu: "Banekon vi gamataxun xe ǔğə̌z?"
45 Eu não tinha ainda acabado de falar comigo mesmo, quando veio Rebeca com o seu cântaro aos ombros, e desceu à fonte para buscar água. Eu disse-lhe: Dá-me de beber, por favor.
46 Za hat'e dəyğa gamata boxodi, qaybakiyal metəre pi: "Ko mani əyite, barta vi buşurxoynak'al xe eçaz ǔğeq'at'un". Hametər, zuval ǔzği, oşa eçeri bezi buşurxoval ǔğesedi.
46 E, descendo logo o cântaro dos seus ombros, ela me disse: 'Bebe, e darei também de beber aos camelos.'
47 Oşa içuxun xavarez haq'i ki, hun şi xuyərnu, qaybakiyal pine: "Naxori q'a Milk'ay ğar Bet'ueli xuyər". Zuval eçeri izi bǒxmǒğo halq'ina, izi kiyel q'oxlangxo lavk'it'uxun oşa
47 Perguntei-lhe então de quem era filha. Ela respondeu-me: 'Sou filha de Batuel, filho de Nacor, que Melca lhe deu à luz.' Eu, pois, coloquei o anel em suas narinas e os braceletes em seus punhos.
48 ç̌ooq'a biti bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* alxışezbi. Bezi yaq'a qaypi za düz bezi ağay viçey ç̌omo eçeriyone Şo, eçerene ki, ağay viçey nəvə izi ğareynak' haq'az.
48 Inclinei-me, então, prostrando-me diante do Senhor, e bendisse o Senhor, o Deus de meu senhor Abraão, que me conduziu diretamente ao lugar onde eu podia tomar a filha do parente de meu senhor para o seu filho.
49 İsə və̌n upanan, bezi ağay niyətə izi boş nu efi me xeyir əşlin bul biq'suna ə̌m zap'nanne təə? Efi axırınci əyitə upanan ki, zuval bezi əşlə avabakaz».
49 Agora, se quiserdes testemunhar afeição e fidelidade ao meu senhor, dizei-mo; senão, dizei-mo também, para que eu tome outra direção."
50 Lavanen q'a Bet'uelen metərt'un coğab tadi: «\+w Q'ončuğon\+w* İçin me əşlə ə̌m zapenesa, yax əyit tene kofst'a!
50 Labão e Batuel tomaram então a palavra: "Do Senhor veio tudo isso, disseram eles. Nada temos a dizer.
51 Mo Rebek'a, mo hun - ext'a taki! Barta \+w Q'ončuğoy\+w* çureğaloq'an baki, taşa vi ağay ğareynak' çuuxq'an baki».
51 Eis aí Rebeca: toma-a e parte. Que ela seja a mulher do filho de teu senhor, como o Senhor disse."
52 Şot'oğon metər uk'at'an Avrahami nökəren oç̌ala p'ap'amin k'os'p'aki \+w Q'ončuğo\+w* şükürebi.
52 Ouvindo estas palavras, o servo de Abraão prostrou-se por terra diante do Senhor.
53 Oşa izi eçeri payurxo c'evk'i Rebek'a q'ızıl-gümüş q'a cürbəcür paltarxone tadi. Şot'in Rebek'ay viçeynak' q'a nanaynak'al toyexlu payurxone eçerey.
53 Tomando em seguida objetos de prata, objetos de ouro e vestidos, ofereceu-os como presente a Rebeca. Ofereceu também ricos presentes ao seu irmão e à sua mãe.
54 Hametər, Avrahami nökəren izi eysuni s'iya pi Lavani q'a Bet'ueli fikirəl avabakit'uxun oşa arśi içinal, içuxun hari amdarxonal kəyi-ǔt'unği, üşeyal hamiya mant'undi.
54 Puseram-se então à mesa, ele e os seus companheiros, e passaram a noite. Levantando-se no dia seguinte, disse o servo: "Deixai-me partir para a casa do meu senhor."
55 Metər ukat'an Rebek'ay viçen q'a nanan xuyərə tərbsun nu çureśi pit'un: «Barta beş xuyər sa vis' ğiyal beşi t'ǒğǒl bakeq'an, oşa tananğon».
55 Ao que o irmão e a mãe de Rebeca responderam: "Fique a jovem ainda conosco alguns dias, ao menos dez dias; depois disto partirá."
56 Ama Avrahami nökəren qaybaki metəre pi: «İsə ki \+w Q'ončuğon\+w* İçin me əşlə yönə badene, boxoypsuni məənə tene bu. Za yaq'abadanan tağaz bezi ağay t'ǒğǒl».
56 "Não me retenhais, tornou ele: pois que o Senhor fez bem-sucedida a minha viagem, deixai-me partir e voltar para o meu senhor."
57 T'e vədə pit'un: «Ekinan Rebek'axun içuxun xavar haq'en, şot'in k'ə uk'ayin şoq'an baki».
57 "Chamemos a jovem, disseram eles, e perguntemos-lhe o seu parecer."
58 Rebek'a k'alt'unpi, şot'inal içuxun "me amdaraxun tansa?" pi xavar haq'at'an qaybaki pine: «Hoo, tazsa».
58 Chamaram Rebeca e disseram-lhe: "Queres partir com este homem?" "Sim", respondeu ela.
59 Hametər, Rebek'a Avrahami nökərə q'a şot'oxun hari amdarxo gərbi yaq'abadalat'un baki. Rebek'ay t'ǒğǒl içu muč'anaq' tadi kalabi nökərəl buney.
59 Deixaram-na, pois, partir juntamente com sua ama-de-leite, com o servo de Abraão e seus companheiros.
60 Rebek'a me əyitmoğon xeyir-bərəkət tadit'un yaq'abadi: «Ay xunçi, barta vaxun bakit'oğoy say hazarxon, vis' hazarxonq'an baki! Barta vi əyloğon düşmənxoy şəhərmoğo bağala darvazoğo ç̌axç̌uxp'iq'at'un c'ovaki!»
60 Eles abençoaram-na, dizendo: "Ó nossa irmã: possas tu tornar-te a mãe de milhares de miríades! E possua a tua posteridade a porta dos seus inimigos!"
61 Rebek'a q'a izi çuux-nökərxoval buşurxoy loxol arśi Avrahami nökəri bač'anexun tat'unśi. Hametər, nökəren Rebek'a ext'i yaq'anebaft'i.
61 Rebeca e suas servas levantaram-se, montaram nos camelos e seguiram o homem. Este conduzindo Rebeca, pôs-se logo a caminho.
62 İsaak' isə sa heq'ədər vədəney ki, Beer-Laxay-Roina navadaney. Avrahami nökər q'a Rebek'a hari p'ap'ala vədine, şo Negev ams'i oç̌ala təzəne qaybakey,
62 Entretanto, Isaac tinha voltado do poço de Lacai-Roi, e habitava no Negeb.
63 biyəsç̌oyeyal çöle c'eri "samal tarak'az" uk'at'an, běneği mone, ə̌xiləxun buşurxone eysa!
63 Uma tarde em que saíra para meditar no campo, levantando os olhos, viu alguns camelos que se aproximavam.
64 Rebek'an içinal İsaak'a anek'i, şo buşe loxolxun śiri
64 Rebeca também, tendo levantado os olhos, viu Isaac, e desceu do camelo.
65 nökərəxun xavare haq'i: «Me beşi běš eğalo şuva?» Nökərenal qaybaki "bezi ağane" pine. Mot'o ibakala k'inək' Rebek'an çalmina ext'i izi ç̌oya but'ek'i.
65 Ela disse ao servo de Abraão: "Quem é aquele homem que vem ao nosso encontro no campo?" "É o meu senhor", respondeu ele. E ela tomou depressa o véu e cobriu-se.
66 Oşa nökəren bakit'oğo bitova İsaak'a exlətebi,
66 O servo contou a Isaac tudo o que tinha feito.
67 İsaak'enal Rebek'a ext'i iz nana Saray çadırane taşeri. Rebek'a şot'ay çuuxe baki, şo İsaak'i ük'e gelene bask'i. Metərluğen, izi nana p'urit'uxun oşa İsaak'i ç̌oyen axšumpsane burqi.
67 E Isaac introduziu Rebeca na tenda de Sara, sua mãe. Desposou-a, e ela tornou-se sua mulher muito amada. E desse modo Isaac consolou-se da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.