Gênesis 24

Udi Bible (UDI) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Avraham lap q'ojabakeney, iziyal hər şey buney, şot'o görə ki, \+w Q'ončuğon\+w* şot'oxun İz xeyir-bərəkətə kamtenebsay.
1 Ora, Abraão era já velho e de idade avançada; e em tudo o Senhor o havia abençoado.
2 Sa ği Avrahamen izi bito əşurxo taşala nökərə iz t'ǒğǒl k'alpi pine: «Vi tadala əyiti loxol çurpsuna ak'est'eynak' vi kula bez c'ile loxol laxi
2 E disse Abraão ao seu servo, o mais antigo da casa, que tinha o governo sobre tudo o que possuía: Põe a tua mão debaixo da minha coxa,
3 göye q'a oç̌ali Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* elasp'a ki, bezi ğareynak' beşi həysə bakala ganuxun xuyər ten haq'al, şot'aynak' me kənanluğoy xuyərmoğoxun eşt'un tez çuresa.
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor, Deus do céu e da terra, que não tomarás para meu filho mulher dentre as filhas dos cananeus, no meio dos quais eu habito;
4 Bezi c'eri ganu, bezi q'oomxoy t'ǒğǒl taśi t'et'iin xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu bezi İsaak'eynak'».
4 mas que irás à minha terra e à minha parentela, e dali tomarás mulher para meu filho Isaque.
5 Nökəren Avrahama pine: «P'oy xuyər miya eysun nu çureğayin hetər bakale? Yaq'abaz vi ğaral taśi t'iya, vi c'eri ganuq'an baki?»
5 Perguntou-lhe o servo: Se porventura a mulher não quiser seguir-me a esta terra, farei, então, tornar teu filho à terra donde saíste?
6 Avrahamen qaybaki metəre pi: «Sal sa vədə!
6 Respondeu-lhe Abraão: Guarda-te de fazeres tornar para lá meu filho.
7 Za bezi bavay k'oyaxun, bezi nanaxun baki oç̌alaxun c'evk'i göye Buxačux bakala \+w Q'ončuğon\+w* İçin vi yaq'a qayk'ale. "Vaxun bakit'oğo mandale me oç̌al" pi za əyit tadiyone Şo, vaxun běš İzi angela yaq'abi vi əşlə suuk'bale Şot'in, hunal bezi ğareynak' xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu.
7 O Senhor, Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e da terra da minha parentela, e que me falou, e que me jurou, dizendo: À tua o semente darei esta terra; ele enviará o seu anjo diante de si, para que tomes de lá mulher para meu filho.
8 Əşe, xuyər iç va gərbaki miya eysun nu çureğayin, mo vi taxsır tene, zaxun "vi tadi əyiti loxol ten çurpi" əyit ten ibakal. Ama k'ə bakale bakeq'an, bezi ğara t'e oç̌ala taysa ma barta!»
8 Se a mulher, porém, não quiser seguir-te, serás livre deste meu juramento; somente não farás meu filho tornar para lá.
9 Nökərenal iz kula Avrahami c'ile loxol laxi elasepi ki, bitova şot'ay pi k'inək' bale.
9 Então pôs o servo a sua mão debaixo da coxa de Abraão seu senhor, e jurou-lhe sobre este negócio.
10 Hametər, nökəren iz ağaxun vis' buş ext'i k'ə şaat' payur bunesa şot'oğoy loxol laxi yükləyinşit'uxun oşa Aram-Naharayima yaq'anebaft'i. Avrahami viçi Naxori yəşəyinşala şəhər t'et'iyaney.
10 Tomou, pois, o servo dez dos camelos do seu senhor, porquanto todos os bens de seu senhor estavam em sua mão; e, partindo, foi para a Mesopotâmia, à cidade de Naor.
11 Şo hari şəhəre bağala gala p'ap'at'an biyəsç̌oney. Běneği xuyərmoğon hari xe taşala vədəne, bureqi izi buşurxo efi miya bakala kərizəxun xe ǔğest'a.
11 Fez ajoelhar os camelos fora da cidade, junto ao poço de água, pela tarde, à hora em que as mulheres saíam a tirar água.
12 Şot'in afırıpsa burqi pine: «Ay \+w Q'ončux\+w*, ay bezi ağa Avrahami Buxačux, ğe bezi əşurxo Hun yönə bada, bezi ağa Avrahamaxun Vi xeyirxaxluğa kammaba.
12 E disse: Ó Senhor, Deus de meu senhor Abraão, dá-me hoje, peço-te, bom êxito, e usa de benevolência para com o meu senhor Abraão.
13 Mone, çurpezu həysə me kərizi bel, me şəhəri xuyərmoğonal hari memiin xet'un taşt'a.
13 Eis que eu estou em pé junto à fonte, e as filhas dos homens desta cidade vêm saindo para tirar água;
14 T'etər ba ki, zu xuyərmoğoy mat'u "eça vi gamataxun xe ǔğə̌z" pit'uxun oşa za qaybaki "ko mani əyite, həysə vi buşurxoval ǔğest'oz" uk'ayin, haşoval Vi k'ul İsaak'eynak' c'ək'p'iyoq'an baki. Barta mo zaynak' sa nišanq'an baki, t'e vədə zuval avabakoz ki, Vi sa kul bezi ağay loxole».
14 faze, pois, que a donzela a quem eu disser: Abaixa o teu cântaro, peço-te, para que eu beba; e ela responder: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; seja aquela que designaste para o teu servo Isaque. Assim conhecerei que usaste de benevolência para com o meu senhor.
15 Şot'in hələ afırıpi tene çark'ey, sa xuyər izi ə̌mnəbel gamat xeneynak'e hari. Mo Avrahami viçi Naxori q'a izi çuux Milk'ay nəvə Rebek'aney, şot'oğoy Bet'uel uk'ala ğare xuyər.
15 Antes que ele acabasse de falar, eis que Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, saía com o seu cântaro sobre o ombro.
16 Xuyər gele gözəl xuyərey, hələ işq'aral tene taśey. Şot'in kərizəxun xena buybi qaybaki tağat'an
16 A donzela era muito formosa à vista, virgem, a quem varão não havia conhecido; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Avrahami nökəren şot'ay běšt'an bot'est'i pine: «Za vi gamataxun samal xe tades bankon, ǔğə̌z?»
17 Então o servo correu-lhe ao encontro, e disse: Deixa-me beber, peço-te, um pouco de água do teu cântaro.
18 Xuyərenal qaybaki "ko mani əyite, bez ağa, ext'a ǔğə̌" pi iz gamata nökərə tanedi ki, ǔğeq'an.
18 Respondeu ela: Bebe, meu senhor. Então com presteza abaixou o seu cântaro sobre a mão e deu-lhe de beber.
19 Nökəren ǔği çark'it'uxun oşa xuyəren pine: «Barta vi buşurxoynak'al xe eçaz boşşamin ǔğeq'at'un».
19 E quando acabou de lhe dar de beber, disse: Tirarei também água para os teus camelos, até que acabem de beber.
20 Metər piyal gamati boş mandi xena nə̌ve boş ams'ibi t'inet'eri ki, kərizəxun saal xe eçeri bak'ale. Hametər, xuyəren xe zapi buşurxo bitova ǔğesedi.
20 Também com presteza despejou o seu cântaro no bebedouro e, correndo outra vez ao poço, tirou água para todos os camelos dele.
21 Nökəren isə izi ǰomoxun əyit tene c'evksay, izi t'evərcə afırıpi çureśit'oğo bala me xuyəri loxol t'ǒǒxun běği, şot'o həgigiyal Buxačuğon iz běš c'evk'i nu c'evksuna q'amişaksune çuresay.
21 E o homem a contemplava atentamente, em silêncio, para saber se o Senhor havia tornado próspera a sua jornada, ou não.
22 Buşurxon ǔği boşit'uxun oşa Avrahami nökəren c'evk'i xuyərə bǒxmǒğo lavk'ala toyexlu sa q'ızıli halq'a saal p'ə̌ dənə q'oxlang tadi
22 Depois que os camelos acabaram de beber, tomou o homem um pendente de ouro, de meio siclo de peso, e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 pine: «İsə upa běyn, hun şi xuyərnu? Vi bavay k'oya mandala ga bune, yax me üşe q'onağbes banankon?»
23 e perguntou: De quem és filha? dize-mo, peço-te. Há lugar em casa de teu pai para nós pousarmos?
24 Xuyərenal qaybaki "Milk'ay q'a Naxori ğar Bet'ueli xuyərzu" pine.
24 Ela lhe respondeu: Eu sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu a Naor.
25 Oşa saal pine: «Yast'a heyvanxo tadala kološ q'a yemal gelene, k'oya və̌ynak' mandala gaal bune».
25 Disse-lhe mais: Temos palha e forragem bastante, e lugar para pousar.
26 Me əyitmoğo ibakat'an Avrahami nökəren çökt'i \+w Q'ončuğo\+w* şükürebi.
26 Então inclinou-se o homem e adorou ao Senhor;
27 Şot'in pine: «Bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* alxışq'anbaki, İzi nu badalbakala çuresuna ak'est'i qı̌ yaq'a tene efi Şot'in bezi ağa! Mone, Q'ončuğon za düz bezi ağay q'oomxoy k'oyane eçeri!»
27 e disse: Bendito seja o Senhor Deus de meu senhor Abraão, que não retirou do meu senhor a sua benevolência e a sua verdade; quanto a mim, o Senhor me guiou no caminho à casa dos irmãos de meu senhor.
28 Xuyəren isə t'it'eri me bakit'oğo bitova izi nana q'a k'oya bakala çupuxxo exlətebi.
28 A donzela correu, e relatou estas coisas aos da casa de sua mãe.
29 Rebek'ay sa viçiyal buney, iz s'i Lavan. Şo c'eri t'ist'un kərizi bel çurpi me amdari t'ǒğǒle taśi.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, cujo nome era Labão, o qual saiu correndo ao encontro daquele homem até a fonte;
30 Şot'in Rebek'ay bǒxmǒğo lavk'i halq'ina q'a ə̌mel lavk'i q'oxlangxo ak'i Rebek'axun bakit'oğo bitova avabakat'an taśi t'e amdara aksune çureśi. Taśiyal běneği ki, amdar Rebek'an pi gala, kərizi bel iz buşurxoy t'ǒğǒl çurpene.
30 porquanto tinha visto o pendente, e as pulseiras sobre as mãos de sua irmã, e ouvido as palavras de sua irmã Rebeca, que dizia: Assim me falou aquele homem; e foi ter com o homem, que estava em pé junto aos camelos ao lado da fonte.
31 Lavanen ı̌šalayinşaki pine: «Ay \+w Q'ončuğon\+w*xeyir-bərəkət tadi amdar, miya het'u görən çurpe? Eki q'onağbaz va, vi mandala ganuval həzirbez, vi heyvanxo efala ganuval».
31 E disse: Entra, bendito do Senhor; por que estás aqui fora? pois eu já preparei a casa, e lugar para os camelos.
32 Hametər, Lavanen amdara haq'i hare k'oya. Eçeri buşurxoy loxol bakala yükə ams'ibi içoğoy běš kološ q'a yeme śipi, oşa q'onağxoynak' xeyal eneçeri ki, içoğoy turmoğoq'at'un os'k'i.
32 Então veio o homem à casa, e desarreou os camelos; deram palha e forragem para os camelos e água para lavar os pés dele e dos homens que estavam com ele.
33 Eçeri šum laxala vədine Avrahami nökəren pine: «Bezi miya eysuni s'iya nu uk'ayiz, šum tez bot'al». Lavanenal qaybaki "upa" pine.
33 Depois puseram comida diante dele. Ele, porém, disse: Não comerei, até que tenha exposto a minha incumbência. Respondeu-lhe Labão: Fala.
34 Nökəren exlətpsa burqi pine: «Za Avrahamene yaq'abe, şot'ay nökərzu.
34 Então disse: Eu sou o servo de Abraão.
35 Bezi ağay hər şey but'ux, \+w Q'ončuğon\+w* şot'oxun İzi xeyir-bərəkətə kamtenebi. Eğelxo, beliyox, q'ızıl-gümüş, çuux nökərxo q'a işq'ar nökərxo, buşurxo q'a elemxo - mot'oğo bitova iz belxun oq'a baramine tadi Q'ončuğon bez ağa.
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, o qual se tem engrandecido; deu-lhe rebanhos e gado, prata e ouro, escravos e escravas, camelos e jumentos.
36 İz çuux Saran izi q'ojabaki vədine bezi ağaynak' sa ğaral eneçeri, ağanal pine ki, bezi k'ə bunesa bito me ğareq'an baki.
36 E Sara, a mulher do meu senhor, mesmo depois, de velha deu um filho a meu senhor; e o pai lhe deu todos os seus bens.
37 İsəəl mone, bezi ağan za elasp'est'i əyite tadest'i ki, izi ğareynak' içoğoy bakala ganuxun, yəni kənanluğoxun xuyər tez haq'al.
37 Ora, o meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás mulher para meu filho das filhas dos cananeus, em cuja terra habito;
38 Za tapşurebi ki, hari memiin, izi q'oomxo bakala ganuxun izi ğareynak' xuyər eçaz.
38 irás, porém, à casa de meu pai, e à minha parentela, e tomarás mulher para meu filho.
39 Bezi ağaxun xavarez haq'i ki, p'oy xuyər zaxun eysun nu çureğayin k'ə baz.
39 Então respondi ao meu senhor: Porventura não me seguirá a mulher.
40 Za qaybaki pine: "Bezi çalxala, bezi həmişə İzi laxi yaq'en tağala \+w Q'ončuğon\+w* İçin vi yaq'a qayk'ale, vaxun běš İzi angela yaq'abi vi əşlə suuk'bale, hunal bezi q'oomxoy, bezi p'iyaxun bakalt'oğoy boşt'an xuyər bə̌ğə̌bi eçalnu bez ğareynak'.
40 Ao que ele me disse: O Senhor, em cuja presença tenho andado, enviará o seu anjo contigo, e prosperará o teu caminho; e da minha parentela e da casa de meu pai tomarás mulher para meu filho;
41 Ama əşe, xuyərə va nu tadayt'un, c'eki eki. Avabakoz ki, hun vi tadi əyiti loxol çurpi bezi q'oomxoy ç̌omol śirik' taśenu, ene t'et'iin tağayal vi taxsır tene".
41 então serás livre do meu juramento, quando chegares à minha parentela; e se não te derem, livre serás do meu juramento.
42 Zuval ğe hari efi kərizi t'ǒğǒl p'ap'at'an afırıpi metərez pi: "Ay bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončux\+w*, bezi əşlə Hun yönə bada!
42 E hoje cheguei à fonte, e disse: Senhor, Deus de meu senhor Abraão, se é que agora prosperas o meu caminho, o qual venho seguindo,
43 Mone, çurpezu həysə me kərizi bel. T'etər ba ki, həysə hari memiin xe taşala xuyərmoğoy mat'u <eça vi gamataxun xe ǔğə̌z>
43 eis que estou junto à fonte; faze, pois, que a donzela que sair para tirar água, a quem eu disser: Dá-me, peço-te, de beber um pouco de água do teu cântaro,
44 pit'uxun oşa za qaybaki <ko mani əyite, həysə vi buşurxoval ǔğest'oz> uk'ayin, haşoval Vi bezi ağay ğareynak' c'ək'p'iyoq'an baki".
44 e ela me responder: Bebe tu, e também tirarei água para os teus camelos; seja a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 Hələ hametər fikirbala gala, bězği Rebek'a iz ə̌mnəbel gamat enesa. Şot'in śiri kərizəxun xena buybi qaybakat'an pizu: "Banekon vi gamataxun xe ǔğə̌z?"
45 Ora, antes que eu acabasse de falar no meu coração, eis que Rebeca saía com o seu cântaro sobre o ombro, desceu à fonte e tirou água; e eu lhe disse: Dá-me de beber, peço-te.
46 Za hat'e dəyğa gamata boxodi, qaybakiyal metəre pi: "Ko mani əyite, barta vi buşurxoynak'al xe eçaz ǔğeq'at'un". Hametər, zuval ǔzği, oşa eçeri bezi buşurxoval ǔğesedi.
46 E ela, com presteza, abaixou o seu cântaro do ombro, e disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; assim bebi, e ela deu também de beber aos camelos.
47 Oşa içuxun xavarez haq'i ki, hun şi xuyərnu, qaybakiyal pine: "Naxori q'a Milk'ay ğar Bet'ueli xuyər". Zuval eçeri izi bǒxmǒğo halq'ina, izi kiyel q'oxlangxo lavk'it'uxun oşa
47 Então lhe perguntei: De quem és filha? E ela disse: Filha de Betuel, filho de Naor, que Milca lhe deu. Então eu lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras sobre as mãos;
48 ç̌ooq'a biti bezi ağa Avrahami Buxačux bakala \+w Q'ončuğo\+w* alxışezbi. Bezi yaq'a qaypi za düz bezi ağay viçey ç̌omo eçeriyone Şo, eçerene ki, ağay viçey nəvə izi ğareynak' haq'az.
48 e, inclinando-me, adorei e bendisse ao Senhor, Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido pelo caminho direito para tomar para seu filho a filha do irmão do meu senhor.
49 İsə və̌n upanan, bezi ağay niyətə izi boş nu efi me xeyir əşlin bul biq'suna ə̌m zap'nanne təə? Efi axırınci əyitə upanan ki, zuval bezi əşlə avabakaz».
49 Agora, pois, se vós haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, declarai-mo; e se não, também mo declarai, para que eu vá ou para a direita ou para a esquerda.
50 Lavanen q'a Bet'uelen metərt'un coğab tadi: «\+w Q'ončuğon\+w* İçin me əşlə ə̌m zapenesa, yax əyit tene kofst'a!
50 Então responderam Labão e Betuel: Do Senhor procede este negócio; nós não podemos falar-te mal ou bem.
51 Mo Rebek'a, mo hun - ext'a taki! Barta \+w Q'ončuğoy\+w* çureğaloq'an baki, taşa vi ağay ğareynak' çuuxq'an baki».
51 Eis que Rebeca está diante de ti, toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho de teu senhor, como tem dito o Senhor.
52 Şot'oğon metər uk'at'an Avrahami nökəren oç̌ala p'ap'amin k'os'p'aki \+w Q'ončuğo\+w* şükürebi.
52 Quando o servo de Abraão ouviu as palavras deles, prostrou-se em terra diante do Senhor:
53 Oşa izi eçeri payurxo c'evk'i Rebek'a q'ızıl-gümüş q'a cürbəcür paltarxone tadi. Şot'in Rebek'ay viçeynak' q'a nanaynak'al toyexlu payurxone eçerey.
53 e tirou o servo jóias de prata, e jóias de ouro, e vestidos, e deu-os a Rebeca; também deu coisas preciosas a seu irmão e a sua mãe.
54 Hametər, Avrahami nökəren izi eysuni s'iya pi Lavani q'a Bet'ueli fikirəl avabakit'uxun oşa arśi içinal, içuxun hari amdarxonal kəyi-ǔt'unği, üşeyal hamiya mant'undi.
54 Então comeram e beberam, ele e os homens que com ele estavam, e passaram a noite. Quando se levantaram de manhã, disse o servo: Deixai-me ir a meu senhor.
55 Metər ukat'an Rebek'ay viçen q'a nanan xuyərə tərbsun nu çureśi pit'un: «Barta beş xuyər sa vis' ğiyal beşi t'ǒğǒl bakeq'an, oşa tananğon».
55 Disseram o irmão e a mãe da donzela: Fique ela conosco alguns dias, pelo menos dez dias; e depois irá.
56 Ama Avrahami nökəren qaybaki metəre pi: «İsə ki \+w Q'ončuğon\+w* İçin me əşlə yönə badene, boxoypsuni məənə tene bu. Za yaq'abadanan tağaz bezi ağay t'ǒğǒl».
56 Ele, porém, lhes respondeu: Não me detenhas, visto que o Senhor me tem prosperado o caminho; deixai-me partir, para que eu volte a meu senhor.
57 T'e vədə pit'un: «Ekinan Rebek'axun içuxun xavar haq'en, şot'in k'ə uk'ayin şoq'an baki».
57 Disseram-lhe: chamaremos a donzela, e perguntaremos a ela mesma.
58 Rebek'a k'alt'unpi, şot'inal içuxun "me amdaraxun tansa?" pi xavar haq'at'an qaybaki pine: «Hoo, tazsa».
58 Chamaram, pois, a Rebeca, e lhe perguntaram: Irás tu com este homem; Respondeu ela: Irei.
59 Hametər, Rebek'a Avrahami nökərə q'a şot'oxun hari amdarxo gərbi yaq'abadalat'un baki. Rebek'ay t'ǒğǒl içu muč'anaq' tadi kalabi nökərəl buney.
59 Então despediram a Rebeca, sua irmã, e à sua ama e ao servo de Abraão e a seus homens;
60 Rebek'a me əyitmoğon xeyir-bərəkət tadit'un yaq'abadi: «Ay xunçi, barta vaxun bakit'oğoy say hazarxon, vis' hazarxonq'an baki! Barta vi əyloğon düşmənxoy şəhərmoğo bağala darvazoğo ç̌axç̌uxp'iq'at'un c'ovaki!»
60 e abençoaram a Rebeca, e disseram-lhe: Irmã nossa, sê tu a mãe de milhares de miríades, e possua a tua descendência a porta de seus aborrecedores!
61 Rebek'a q'a izi çuux-nökərxoval buşurxoy loxol arśi Avrahami nökəri bač'anexun tat'unśi. Hametər, nökəren Rebek'a ext'i yaq'anebaft'i.
61 Assim Rebeca se levantou com as suas moças e, montando nos camelos, seguiram o homem; e o servo, tomando a Rebeca, partiu.
62 İsaak' isə sa heq'ədər vədəney ki, Beer-Laxay-Roina navadaney. Avrahami nökər q'a Rebek'a hari p'ap'ala vədine, şo Negev ams'i oç̌ala təzəne qaybakey,
62 Ora, Isaque tinha vindo do caminho de Beer-Laai-Rói; pois habitava na terra do Negebe.
63 biyəsç̌oyeyal çöle c'eri "samal tarak'az" uk'at'an, běneği mone, ə̌xiləxun buşurxone eysa!
63 Saíra Isaque ao campo à tarde, para meditar; e levantando os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Rebek'an içinal İsaak'a anek'i, şo buşe loxolxun śiri
64 Rebeca também levantou os olhos e, vendo a Isaque, saltou do camelo
65 nökərəxun xavare haq'i: «Me beşi běš eğalo şuva?» Nökərenal qaybaki "bezi ağane" pine. Mot'o ibakala k'inək' Rebek'an çalmina ext'i izi ç̌oya but'ek'i.
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? respondeu o servo: É meu senhor. Então ela tomou o véu e se cobriu.
66 Oşa nökəren bakit'oğo bitova İsaak'a exlətebi,
66 Depois o servo contou a Isaque tudo o que fizera.
67 İsaak'enal Rebek'a ext'i iz nana Saray çadırane taşeri. Rebek'a şot'ay çuuxe baki, şo İsaak'i ük'e gelene bask'i. Metərluğen, izi nana p'urit'uxun oşa İsaak'i ç̌oyen axšumpsane burqi.
67 Isaque, pois, trouxe Rebeca para a tenda de Sara, sua mãe; tomou-a e ela lhe foi por mulher; e ele a amou. Assim Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.