Mateus 13
TI ACHꞌ REXTOMENTO YUꞌUN TI JESUCRISTOE (TZO_TZC) vs NVT
1 Ti jech cꞌacꞌal taje ilocꞌ batel ta na ti Jesuse. Bat chotluc ta tiꞌ nab.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Pero laj stsob sbaic ep cristianoetic ti bu oy ti Jesuse. Jech o xal iꞌoch chotluc ta barco. Yan ti cristianoetique icomic ta tiꞌ nab.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 Jech ti Jesuse ep ta tos babacꞌop lic chanubtas ti cristianoetique. Jech lic yal: ―Oy jun vinic ti bat svij ti stsꞌunobale.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Cꞌalal yacal ta svij batele, oy jlom icꞌot ta be. Tal ti mutetique. Laj stam slajesic.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Oy jlom icꞌot ta ba tontic ti bu joy noꞌox ti slumale. Ti stsꞌunobale ta ora noꞌox ivocꞌ, jaꞌ ti joy noꞌox ti slumale.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Pero cꞌalal qꞌuixnaj talel ti cꞌacꞌale, tey itaquij, jaꞌ ti muꞌyuc lec nat mucul ti yibele.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Oy jlom xtoc ti tsꞌunobale icꞌot ta chꞌixtic. Cꞌalal ichꞌi tal ti chꞌixe, laj snetꞌ comel.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Pero ti jlom tsꞌunobale icꞌot ta lequil banomil. Toj lec laj yacꞌ ti sate. Jech ti sate oy jlom laj yacꞌ voꞌvinic (100) ta bej sat ti jujupetse. Oy jlom laj yacꞌ oxvinic (60). Oy jlom laj yacꞌ lajuneb schaꞌvinic (30).
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Ti mi oy achiquinique, chiquintaic ―xi.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Jech ti yajchancꞌoptaque inopajic batel ta stojol ti Jesuse. Jech laj sjacꞌbeic: ―¿Cꞌu chaꞌal ta babacꞌop noꞌox ta xachanubtas ti cristianoetique? ―xiic.
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Ti Jesuse jech laj stacꞌ: ―Dios ta xacꞌboxuc anaꞌic smelol ti ventainel yuꞌun ti Dios ti macal to oxe. Pero ti yane mu xuꞌ ta xaꞌibeic smelol.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Yuꞌun ti buchꞌu ta scꞌan ta xaꞌibe ti smelole, ta to xꞌacꞌbat snaꞌ más ep. Pero ti buchꞌu mu scꞌan xaꞌibe smelol ti ventainele, ta xpojbat ti juteb snaꞌoje.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Jech o xal ta babacꞌop ta jchanubtas ti cristianoetique. Yuꞌun ti stuquique ta xilic ti cꞌusi ta jpase, pero coꞌol sꞌelan ti mu xilique. Ta xaꞌiic ti cꞌusi ta xcale, pero coꞌol sꞌelan ti muꞌyuc cꞌusi ta xaꞌiique.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Jech o xal jaꞌ icꞌot ta pasel ta stojol ti cristianoetique jech chac cꞌu chaꞌal laj yal ti jꞌalcꞌop Isaíase:
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 xi ti Diose, xi ti Isaíase.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 ’Yan yutsil ti voꞌoxuque. Yuꞌun ta xavil ta asatic. Yuꞌun ta xavaꞌi ta achiquinic.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Ta melel ta xcalboxuc avaꞌiic, ep ti jꞌalcꞌopetique, ep ti lequil cristianoetic ta voꞌnee ti ta scꞌan ta sqꞌuelic ox yaꞌiic jech chac cꞌu chaꞌal ta xavilic avi liꞌe. Pero muꞌyuc laj yilic. Ta scꞌan ta xaꞌiic ox jech chac cꞌu chaꞌal ta xavaꞌiic liꞌe. Pero muꞌyuc bu laj yaꞌiic ―xi.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Ti Jesuse jech laj yal xtoc: ―Aꞌyic lec smelol ti jtsꞌunobajel vinic ti laj jbabaꞌale.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Ti tsꞌunobal ti icꞌot ta bee, jaꞌ smelol ti oy jlom ti ta xaꞌiic ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele. Pero ital ti pucuj ta stojolique. Ta spojbe loqꞌuel ta yoꞌnton ti cꞌusi laj yaꞌiique.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Ti tsꞌunobal ti icꞌot ta ba tontique, jaꞌ smelol ti oy jlom ti xmuyubajic xa laj yaꞌiique.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Ta scoj ti muꞌyuc to lec yip ti yoꞌntonique, ti cꞌalal ital ti lajeltsaele, ti vocole ta sventa ti lequil achꞌ cꞌope, lic chibajuc yoꞌntonic.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Ti tsꞌunobal ti icꞌot ta chꞌixtique, jaꞌ smelol ti oy jlom ti ta xaꞌiic ti lequil achꞌ cꞌope. Pero jaꞌ bat ta yoꞌntonic ti cꞌusi sventa sba banomile. Ilajic ta loꞌlael yuꞌun ti scꞌulejalique. Jaꞌ ijelav ti cꞌusitic ta scꞌan ti stuquique. Tey ichꞌay ta yoꞌntonic ti lequil achꞌ cꞌope.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Yan ti tsꞌunobal ti icꞌot ta lequil banomile, jaꞌ smelol ti oy jlom ti ta sjunul yoꞌntonic ta xaꞌiic ti lequil achꞌ cꞌope. Yalel toyol ta xꞌacꞌbat sbijilic yuꞌun ti lequil achꞌ cꞌope jech chac cꞌu chaꞌel ti sat tsꞌunobale ti oy jlom laj yacꞌ ta voꞌvinic (100), ta oxvinic (60), ta lajuneb schaꞌvinic (30) ta bej ti sate ―xi ti Jesuse.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Ti Jesuse lic yal yan babacꞌop: ―Ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal jun vinic ti laj stsꞌun lequil tsꞌunobal ti ta yosile.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Cꞌalal jech yacal ta xvayique, jaꞌ o ital yajcronta ti vinique. Laj scap ta stsꞌunel ta trigo tꞌul ti batsꞌi trigoe. Cꞌalal jech laj spase, tey ibat.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Cꞌalal ichꞌi ti trigoe, tey laj yacꞌ ti sjole. Jech xtoc tey ivinaj ti trigo tꞌule.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 ’Ti yajꞌabteltac ti vinique bat yalbeic ti yajvalique: “Cajval, ti tsꞌunobal ti laj atsꞌune lec onoꞌox. ¿Bu ilocꞌ tal ti trigo tꞌul ti capal ichꞌie?” xiic.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Ti ajvalile jech laj yal: “Jaꞌ nan jun cajcronta laj stsꞌun”, xi. Jech ti jꞌabteletique jech lic sjaqꞌuic: “¿Mi ta xacꞌan ti chba jbulcutic loqꞌuel ti trigo tꞌule?” xiic.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Pero ti ajvalile jech laj stacꞌ: “Chꞌan uto, yuꞌun ti mi ta xabulique, yicꞌal capal ta xlocꞌ ti batsꞌi trigoe.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Jaꞌ lec, chꞌan utic, acꞌo chꞌiuc jmoj schiꞌuc ti trigoe. Cꞌalal ta sta yorail ti ta xichꞌ tsobel ti trigoe, vuꞌun ta jtac jelavel cajꞌabteltac yoꞌ jech ta stsobic baꞌyel ti trigo tꞌule. Ta spasic ta jujuchuc yoꞌ jech ta xichꞌ chiqꞌuel ta cꞌocꞌ. Tsꞌacal to un, ti trigoe ta xichꞌ tsobel yoꞌ jech ta jqꞌuej ta yavil”, xi ti vinique ―xi ti Jesuse.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Ti Jesuse lic yal yan babacꞌop: ―Ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal ti becꞌ mostaza ti laj stsꞌun ta yosil ti vinique.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Ti uni jbej becꞌ mostazae más to biqꞌuit ta scotol ti yan sbecꞌ tsꞌunobaletique. Pero cꞌalal ta xchꞌie, jaꞌ más mucꞌ ta xbat ta scotol ti cꞌusitic yan tsꞌunobaletique. Jutuc xa mu coꞌoluc smucꞌul jpets ta teꞌ ta xbat. Jech o xal un, ti mutetique tey ta xtal spas stasic ta scꞌob-cꞌobtac ti mostazae ―xi.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Ti Jesuse lic yal yan babacꞌop: ―Ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan ti spajubtasobil pan ti ta scap ta oxib sbisol harina ti antse, yoꞌ jech ta xpajub scotol ti votsꞌbil harinae ―xi.
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Ti Jesuse jaꞌ noꞌox ta babacꞌop laj xchanubtas ti cristianoetique. Muꞌyuc cꞌusi laj yal ti mi muꞌyuc ta xal ta babacꞌope.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Ti jech taje, jaꞌ ta sventa yoꞌ jech ta xcꞌot ta pasel jech chac cꞌu chaꞌal ti laj stsꞌiba comel ti jꞌalcꞌope:xi.
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Ti Jesuse laj scꞌopon comel ti cristianoetique. Tsꞌacal to un, iꞌoch ta na. Jaꞌ o inopajic batel ti yajchancꞌoptaque. Jech lic yalbeic ti Jesuse: ―Albun caꞌicutic smelol ti trigo tꞌul ti laj ababaꞌale ―xiic.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Ti Jesuse jech laj stacꞌbe: ―Ti buchꞌu laj stsꞌun ti lequil tsꞌunobale, jaꞌ jcꞌoplal vuꞌun ti coꞌol jꞌelantique.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Ti yav tsꞌunobale, jaꞌ ti cristianoetic ti oyic ta sbejel banomile. Ti lequil tsꞌunobale, jaꞌic ti buchutic ta xichꞌic ta mucꞌ ti ventainel yuꞌun ti Diose. Ti trigo tꞌule, jaꞌic ti buchꞌutic ventainbilic yuꞌun ti pucuje.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Ti buchꞌu laj stsꞌun ti trigo tꞌule, jaꞌ ti pucuj stuque. Ti tsꞌunobal ti ta xichꞌ tsobele, jaꞌ smelol ti slajebal cꞌacꞌale. Ti jtsob-tsꞌunobaletique, jaꞌ ti ángeletique.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Yan ti trigo tꞌul ti ta xichꞌ tsobele, ti ta xichꞌ chiqꞌuel ta cꞌoqꞌue, jaꞌ smelol ti jaꞌ jech sꞌelan ta xcꞌot ta pasel ta stojol cristianoetic ta slajebal cꞌacꞌale.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ti vuꞌun coꞌol jꞌelantique ta xcalbe mantal ti cajꞌángeltaque yoꞌ jech ta stsobic loqꞌuel ta jtojol ti jsaꞌmuliletique schiꞌuc ti buchꞌutic ta xacꞌbe yil ta spasel mulil ti yane.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Ta xjipatic ochel ta cꞌocꞌ. Tey ta xꞌoqꞌuic. Tey xcꞌuxuxet ti yeique.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Yan ti buchꞌutic ta spasic ti cꞌusi ta scꞌan ti Diose, coꞌol sꞌelan xojobal cꞌacꞌal xnobetic ti bu ta xventainvan ti Jtotique. Ti mi oy achiquinique, chiquintaic lec ―xi.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Ti Jesuse jech laj yal xtoc: ―Ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal ti meꞌtaqꞌuin ti mucul ta jsep osile. Ti meꞌtaqꞌuine laj sta jun vinic. Jech ti vinique laj xchaꞌmuc lec comel ti bu onoꞌox oye. Jaꞌ yuꞌun un, xmuyubaj xa ba xchon scotol ti cꞌusitic oy yuꞌune, yoꞌ jech ta sman ti jsep osile ―xi.
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Ti Jesuse jech laj yal xtoc: ―Jaꞌ jech xtoc ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal jun jbolomajel vinic ti ta saꞌolan ti lequil perla tone.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Cꞌalal mi laj sta jun perla ton ti toj toyol stojole, jaꞌ yuꞌun un, ta xbat xchon scotol ti cꞌusitic oy yuꞌune, yoꞌ jech ta sman ti perla tone ―xi.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Jech laj yal xtoc ti Jesuse: ―Ti ventainel yuꞌun ti Dios ti oy ta vinajele coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal ti stsacobil choy ti ta xichꞌ jipel ochel ta yut nabe, yoꞌ jech ta xꞌoch talel ti ep ta tos choye.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Cꞌalal ta xnoj ta choy ti stsacobile, jech ti jtsac-choyetique ta snitic loqꞌuel ta tiꞌ nab. Tey ta xchotiic ta stꞌujel ti choye. Ta sticꞌ ta moch ti bu lequique. Yan ti bu mu xtune ta sjipic batel.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Jaꞌ jech sꞌelan ta xcꞌot ta pasel cꞌalal ta sta ti slajebal cꞌacꞌale. Ta xloqꞌuic batel ti ángeletique ta xchꞌaquel loqꞌuel ti chopol cristianoetic ta stojolic ti lequil cristianoetique.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Ti chopol cristianoetique ta xjipatic ochel ta cꞌocꞌ. Tey ta xꞌoqꞌuic. Tey xcꞌuxuxet ti yeique ―xi.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ti Jesuse jech laj sjacꞌ: ―¿Mi xavaꞌibeic smelol scotol ti vaꞌi sꞌelan laj cale? ―xi. Jech laj staqꞌuic: ―Laj caꞌicutic, Cajval ―xiic.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Ti Jesuse jech laj yalbe: ―Ti jun jchanubtasvanej yuꞌun ti mantale, cꞌalal chanubtasbil yuꞌun ti ventainel yuꞌun ti Diose, coꞌol sꞌelan jech chac cꞌu chaꞌal jun yajval na ti oy cꞌusi chaꞌtos xchabioj teye. Ti vinic taje ta snaꞌ stꞌunesel schibal, ti cꞌusi pocoꞌe, ti cꞌusi achꞌe ―xi.
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Cꞌalal laj yoꞌnton ta chanubtasvanej ta babacꞌop ti Jesuse, ilocꞌ batel.
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 Icꞌot ta steclumal. Tey lic chanubtasvanuc ta chꞌul na. Jech ti cristianoetique chꞌayal icꞌot yoꞌntonic. Jech ta xalbe sbaic: ―¿Bu laj sta sbijil ti vinic leꞌe? ¿Cꞌusi xut ti ta xacꞌ iluc ti smucꞌul stsatsale?
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 Yuꞌun ti vinic leꞌe, jaꞌ snichꞌon ti jcarpinteroe. Jaꞌ squerem ol xtoc ti Maríae. Ti yitsꞌinabtaque, jaꞌ ti Jacoboe, ti Josee, ti Simone, ti Judase.
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 Jech ti yixleltac xtoque liꞌ nacalique. Jech o xal, ¿bu laj xchan talel scotol ti vi sꞌelan ta spase? ―xiic.
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Jech o xal ti cristianoetique muꞌyuc laj yichꞌic ta mucꞌ ti Jesuse. Ti Jesuse jech lic yal: ―Scotol cristianoetic ta xichꞌic ta mucꞌ jun jꞌalcꞌop. Pero ti ta slumal stuque, ti ta sna stuque, bajbil ta xcꞌot yuꞌunic ―xi.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Jech o xal ti Jesuse mu másuc tey laj yacꞌ ta ilel ti smucꞌul stsatsale. Jaꞌ ti mu xꞌichꞌat ta muqꞌue.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.