Lucas 12
Maaron Saveeŋ Tooni Patabuyaaŋ (TUC-T) vs NTLH
1 Saawe tana, tamtamon eval le eval kat tilam tighe tilooŋ Yesu saveeŋ tooni. Yes tilam tilup zi le lezi sooso mako, tivavagiriŋi zi. Yesu ipaburigin saveeŋ tooni, ve iveveen mbiwa tooni imin maata ighe: “Ayamaan gham pa yis to zeran tutuuŋa. Ene yau nasavia gabuazi tau tipapamir tauzi pa ghuruuŋ ila toozi.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Alooŋ. Gabua eta irau iyooŋ mako. Gabua isov tau zunuaaŋ, ene pale tipool zi, leso tigheen ghazooŋa. Ve ŋgar tau ŋgozaaŋ na, ene pale ivot mataghare.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Tauvene saveeŋ tau yam asavia ila ndoroom loolo imin ŋgozaaŋ, ene pale ivot pa mataaz le eval tiina tilooŋa. Ve saveeŋ tau yam akamuun pani ila ruum loolo, ene pale tamtamon tiyooz izala ruum toozi pavozi ve tibobaini.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 “Aa zetagŋa, yau nasaav payam. Yes tau tighe tirav gham amaat na, aroi pazi sov. Pa ighe tirav gham amaat, ene isov tana. Tivaghamunia anoŋamim mon. Murei, irau tigham gabua eta payam muul mako.
4 Jesus continuou:
5 Tauvene yau nasaav payam: Aroi pa Maaron mon. Pa i tapiri tiina, ve yam aleep ila i niima. Isaav ighe loolo pa ravuuŋ tamtamon eta imaat, ene i irau isik tamtamon tana anunu izila nugh saghati paam. Tauta nasaav payam: Aroi pa Maaron mon.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 “Aghita. Man niuruuŋgu, ene man sorok. Irau taghol liim pa maet siŋsiŋai ru mon. Eemon Maaron irau loolo iveegh pa eta mako.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Ve yam ndamomim ve aliiv kat pa niuruuŋgu ta katini ne. Ve i iwatagh katin gham. Dabamim raua paam, i ininiir zi tisov. Tauvene yam aroi sov. I pale maata iŋgal gham.”
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Yesu isaav muul ighe: “Yau nasaav payam. Isaav ighe tamtamon eta isaav ghazooŋa ila tamtamon matazi ighe i imin leg ve itaghon ghau, ene pale Tamtamon Naatu paam, isaav ghazooŋa ila Maaron aŋela tooni matazi ighe tamtamon tana imin i le wa.
8 Jesus disse ainda:
9 Eemon, isaav ighe ŋeer eta ipaisamun tauu ila tamtamon matazi ighe i tamtamon tsiau mako, ene pale Tamtamon Naatu ipaisamuna paam ila Maaron aŋela tooni matazi.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 “Isaav ighe tamtamon eta isik saveeŋ saghati iŋarui Tamtamon Naatu, ene sosor tooni tana, Maaron irau ireua pani. Eemon isaav ighe isik saveeŋ saghati iŋarui Avuvu Patabuyaaŋ ve ivelegh uraat tooni, ene sosor tauvene, Maaron irau ireua mako.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 “Isaav ighe tikis gham, ve tipayooz gham iloŋ ila rumei, ma tipayooz gham ila yes pooza ve yes daaba to nugh naghozi, na lolomim bubu ve ail ŋgar ve saveeŋ to asavia pazi na sov.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Pa saawe tau tipayooz gham pa savsaveeŋ, Avuvu Patabuyaaŋ tauu pale ipaghazoŋai gham pa saa saveeŋ tau Maaron ighe yam asavia.”
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Ŋeer ee ileep ila eval tiina sosozi, ve isaav pa Yesu ighe: “Mos puughu, usaav pa toghag, leso ivalagh gabua tau tamamai ipul zi payei na, ve igham leg siriv.”
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Eemon Yesu isaav pani ighe: “Wai, ŋeer tsiau, sei ighur ghau to nagharaat saveeŋ tsiam ve navalagh gabua tsiam?”
14 Jesus disse:
15 Ra Yesu isaav pa eval tiina ighe: “Matamim izaa ve ayamaan gham pa ŋgar to loloon ighaar pa gabua maata maata to taan. Alooŋ. Isaav ighe tamtamon eta i le gabua katini to taan, gabua tawe mon irau ighamu ileep poia ne mako.”
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Ra i isavia saveeŋ palelaaŋ pazi ighe: “Pai ee, kuaz tauu ee, taan tooni ŋgoreeŋa tiina. Tauvene gabua isov tau i ivazogh zi na, titum tizaa le anoŋazi katini.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 I ighita anoŋazi tawe, ve igham ŋgar ighe: ‘Wai, pale nagham mindai pa aniiŋ tsiau tane? Naghur zi sindei? Pa balbaal tsiau tirao mako.’
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Ra ŋgar ee ivot pani: ‘Aa, ŋgarig gha matag iŋgal ŋgar ee! Yau aat nareu balbaal tsiau muŋganazi tizi, ve narau paghpaaghu ve tintiina. Leso naghur aniiŋ tsiau tomania gabua tsiau naol isov tiloŋ tila.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Isov, mako nasaav pa taug naghe: Aa, ŋgarig gha narao kat! Gabua popoia naol tau nandou zi ne, ene aat iuul ghau irau ndaman katini. Aazne ve ila, yau aat namariau, ve naghan ma naghun, ve naleep toman lolog poia mon.’
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 “Eemon Maaron isaav pani ighe: ‘Aa, yo borau! Lem ŋgar mako kat! Mboŋ aazne, yo aat umaat. Ve sei pale ighamuur gabua tsio tau undou zi na?’”
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Ra Yesu iparwai saveeŋ tooni ighe: “Ŋgar raraate mon pale ivot pa tamtamon tisov tau tindou lezi kuaz to taan, eemon timbool pa ŋgar popoia tau Maaron loolo pani na.”
21 Jesus concluiu:
22 — ausente —
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 — ausente —
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Agham ŋgar pa man kool. Yes tivazogh aniiŋ mako, ve tiyau aniiŋ anooŋa mako. Ve lezi balbaal to ndouŋ aniiŋ toozi iloŋ ila ne mako. Maaron tauu ipanpan zi. Ve yam, Maaron ighit gham ighe yam, o gabua tauu. Aliiv kat pa man ta naol ne.
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Mindai? Isaav ighe tsiam eta igham ŋgar naol pa lepoogh tooni to taan, ve iil eez to iseeŋ saawe tooni le malau rig, pale irao? Ene aat mako.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Isaav ighe yam irau agham gabua ŋgiira tana mako, puughu mindai ta lolomim bubu, ve agham ŋgar naol pa gabua siriv to taan imin aniiŋ ma nonoghiiŋa?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 “Aghita manman tau tiyozyooz we. Titum mindai? Tauzi tigham uraat, ma tigharaat lezi nonoghiiŋa eta to tinonogh zi pani? Mako. Eemon yau nasaav payam. Muuŋ, kinik Solomon, i eeza tiina kat, ve inonogh ghi pa nonoghiiŋa tau popoiazi kat. Eemon nonoghiiŋa tooni eta ŋgereeta poia irau manman tawe ruŋguzi mako.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Ve aghita kikiliiŋ tau ruŋguzi popoiazi we. Ene kaut sorok. Aazne, ighengheen. Ve bogzo pale tiravu ve tizaare ila yav ighani. Eemon Maaron tauu ipabood kikiliiŋ tawe le paghuuna kat. Laak, isaav ighe i maata iŋgalŋgal gabua sorok tauvene, i pale maata iŋgal gham paam, ve igham lemim nonoghiiŋa. Oyai, ghuruuŋ ila tsiam ŋgiira rigmon kat!
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Tauvene lolomim bubu ve arav taumim pa ghamuuŋ aniiŋ to ghaniiŋ ve yaa to ghunuuŋ na sov.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Pa gabua tauvene, ta nughmariŋ to taan tau tiwatagh Maaron mako na tiravrav tauzi pa ghamuuŋ zi. Tamamim Maaron iwatagh: Isaav ighe yam ambool pa gabua tauvene, irau aleep poia ne mako. [Tauvene i pale iuul gham.]
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Yam aat azuari gham pa taghoniiŋ pooz tooni imin maata. O i tauu maata iŋgal gham pa gabua naol tana paam.”
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Yesu isaav muul ighe: “O yam sipsip to Maaron, onoon yam eval mako. Eemon aroi sov. Pa Tamamim Maaron loolo poia payam, ve ighe igham gham aleep ila pooz tooni loolo leso aghita anooŋa tooni.
32 Jesus continuou:
33 Tauvene agholia gabua tsiam, ve arei maeta pa yes mbolaaŋa. Ene eez to agharaat lemim lugluug tau irau isaghat mako, ve andou lemim kuaz izi nugh sambam. Kuaz to nugh tawe irau isov mako. Igheen irau saawe. Umbuuŋa irau tiumbu mako, ve up paam irau ivaghamunia mako.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 [Tauvene azuari gham pa nugh tawe.] Pa nugh tau yam aghita aghe kuaz tsiam igheen pani, ene aat lolomim iyaryaaŋ pani.”
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 Yesu isaav muul ighe: “Yam agharaat gham pataghaaŋ, ve matamim iŋgal lam tsiam ighan irau saawe, ve asasaŋan.
35 E Jesus disse ainda:
36 Ataghon ŋgar to yes besooŋa tau tiina toozi ileep ila marewaaŋ to vaiŋ, ve ighe imuul ilam. Yes tighurghur matazi ve tisasaŋani. Leso saawe tau ighe i imuul ilam peria ve iseŋ ataman, ene aat rekia mon ve tikaak ataman pani.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 Yau nasaav payam kat. Yes besooŋa tau tiina toozi imuul ilam, ve ighit zi tighurghur matazi ve tisasaŋani, ene pale tintinizi pa poia tau pale izaa toozi. Pasaa, tiina toozi pale igharaat ghi pa ŋgaliiŋ aniiŋ, mako isaav pazi mbolezi izi, ve i tauu ilam ve iŋgal lezi aniiŋ, ve ibees pazi.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 “Isaav ighe tiina toozi ilam pa mboŋ anooŋa, ma nugh itun, ve ighit zi tighurghur matazi ve tisasaŋani, ene pale tintinizi pa poia tau pale izaa toozi.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 “Agham ŋgar poi. Isaav ighe ruum taama eta iwatagh saawe duduuŋ tau umbuuŋa eta ighe ilam, ene irau igheen mako. Pale imamaat ve iŋgin ruum tooni poi. Mako pale umbuuŋa tana ireu ruum tooni, ve iloŋ ila ium gabua tooni.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Yam tauvene paam. Agharaat gham pataghaaŋ ve asasaŋan. Pa Tamtamon Naatu pale ilam pa saawe eta tau yam awataghi mako, ve ipaperekin gham.”
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Yesu isavia saveeŋ tane le isov, ra Petrus ighasoni ighe: “Tiina, mindai? Saveeŋ palelaaŋ tsio tana iŋarui ghei, ma ila pa tamtamon tisov?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Tiina toit Yesu iyol aliiŋa ighe: “Isaav ighe besooŋa eta ŋgar tooni poia, ve tiini ibees pa uraat tau tighuru ila niima, ene pale tiina tooni ighuru imin daaba. Leso iŋgin ruum tooni tomania besooŋa tooni siriv, ve igham lezi aniiŋ ila saawe tau tiina tooni ighuru.
42 O Senhor respondeu:
43 Besooŋa tau ighe tiina tooni ila pa nugh ite, ve imuul ilam le ighita besooŋa tana igham katin uraat tooni, ene aat tintini pa poia tau pale izaa tooni.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Onoon kat, yau nasaav payam. Tiina tooni pale ighuru imin daaba, ve iŋginiir gabua tooni naol isov.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 “Eemon isaav ighe besooŋa eta loolo ighur ighe: ‘Ah, tiina tsiau irau rekia imuul ilam soone.’ Tauvene iburig gha irav sorokin zeetŋa siriv, zitamoot ve zilivaa. Ve ighanghan ve ighunghun le ivaghamgham. Besooŋa tana aat iyamaan ghi.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Pasaa, tiina tooni pale imuul ilam ipaperekin besooŋa tana pa saawe eta tau i iwataghi mako. Mako ilos matini le uuli imotmot, ve isiki izila nugh saghati. Leso ileep ta sewe tomania yes tau matazi iŋgal uraat toozi mako, ve tizorzoor i aliiŋa.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 “Tauvene besooŋa tau iwatagh ŋgar tau tiina tooni loolo pani na, eemon igharaat ghi pa uraat mako, ve itaghon ŋgar to tiina tooni mako, ene pale tilos matini.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Eemon besooŋa tau ighe ikankaan pa ŋgar to tiina tooni, ve isosor pa gabua siriv, ene pale tiina tooni loolo kuruŋia pani ve ilosi kat mako. Pasaa, tamtamon tisov tau Maaron igham lezi gabua katini, ene pale ighur maata pazi to tigham uratoi gabua tawe, leso anoŋazi katini tivot. Ve isaav ighe Maaron inumeer ŋeer eta, ve ighur gabua tiina ila niima to iŋgini, ene pale Maaron ighur maata pani to igham anooŋa tiina ivot.”
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Yesu isaav muul ighe: “Yau nalam to nasik yav
49 Jesus continuou:
50 Eemon pataŋani tiina aat igham ghau imin maata. Le isov, o gabua tana ivot. Tauvene yau aat naleep toman lolog ipataŋan ve napasov uraat tana le isov.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Mindai? Yam aghe pa yau nalam to napasovuur malmal isov to taan, ve nalup tamtamon timin eemon? Mako. Yau nasaav payam. Yau pale namin puughu pa tamtamon tivarewai zi, ve tileep soghan soghan pa tauzi.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Saawe tane ve ila, toŋvetaz irau tivalupu zi timin eemon muul mako. Ighe yes liim, ve tilup zi ila ruum eemon, ene pale tivavalaghi zi, ve tol tileep ila ziige ee, ve ru ila ziige ite.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Ve tamazŋa ve tinazŋa toman natuzŋa pale tivavalaghi zi ve tileep soghan soghan pa tauzi paam. Ve zilivaa tomania rauaz livaŋa tauvene paam, pale tileep soghan soghan pa tauzi.”
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Yesu isaav pa eval tiina tauvene: “Isaav ighe yam aghita taitai iyooz ila ragh puughu, ene aat rekia mon asaav aghe: ‘O, uman ighe ilam tane.’ Le onoon, uman ilam.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Ve isaav ighe yaghur ilaagh yavaar ilam, ene asavsaav aghe: ‘O, ene aat nugh ituntun.’ Le onoon, gabua ivot imin tau yam asavia.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Yam zeran to karom. Apapamir taumim pa ghuruuŋ ila tsiam! Puughu mindai ta yam irau agabiiz nugh, eemon gabua tau ivotvot pa saawe tane, yam aghilaal puughu mako.”
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Yesu isaav muul ighe: “Ŋgar duduuŋa, yam awataghi wa. Puughu mindai ta agabiiz poi mako?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Isaav ighe tamtamon eta ighe ipayooz ghom pa savsaveeŋ, na usaŋan sov. Saawe tau yamru alaghlaagh ala pa nugh to gharatooŋ saveeŋ, na rekia mon utoova to ugharaat saveeŋ tsio tomania ŋeer tana le loolo poia. Mako pale igherev ghom ula to daaba to gharatooŋ saveeŋ, ve daaba tawe ighur ghom ula uraata tooni niima, ve aana ighur ghom uloŋ ula ruum to yavyavuuŋ.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Onoon kat, yau nasaav payo. Yo irau uvot rekia ne mako. Pale ulepleep ta sewe le irau upasov atuya tau tighuru payo na le isov kat.”
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.