Lucas 6
Nzuwulai n Sa'avu na̱ Tsishingini na̱ a̱ɗiva̱ a na a ɗangulai a Nzuwulai mu Ufaru (TSWNT) vs NVT
1 Urana wa Ashibi,† a̱yi a ɓatsasa a̱ a̱ɗuma̱ e ishina, reve ojoro a̱ yi a kuɗusa a̱ga̱za̱ e ishinaꞌa, a picirasa na a tami.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 A̱vu Afarishi o ro a damma, “Nye i zuwai yaa kuɗusa ishina, i reve wila̱ u ɗa o urana wa Ashibi shi?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 A̱vu Yesu usu le, “I reve ili i na Da̱wuda na̱ nꞌutsa̱ ma̱ yi n yuwain, a mantsa ma na a uwwai ambulu shi?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Ana u uwai o uꞌwa wa̱ A̱sula̱, reve u tama opopofu a̱ Wila̱. Reve u ca akapi a na a̱ da̱na̱i oɓolo na̱ a̱yi, agba aza a na nan ganu ɗa goon aa tama.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 A̱vu u koso na adanshi, “A̱mu Mawun ma Vuma, Zagbain vu urana wa Ashibi u ɗa.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Urana wa Ashibi o ro, a̱vu u uwa a̱ a̱a̱ꞌisa̱, reve u reme uritosu. Reve u cina pe vuma na ukere u usaꞌani wa̱ yi u da̱na̱i usowu.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Afarishi gba na̱ munlu n Wila̱ a zamishi ta̱ ure u na ee reme yi nu unusu. A̱vu a karishi yi ana, tsa̱ra̱ e ene ko u ta̱ yuwaan yi opocino urana wa Ashibi.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Agba u reve ta̱ ili i na aa yuwusan majiyan, reve u damma vumaꞌa, “ꞌYon vi isawan mishin elime a ama suru.” A̱vu u ꞌyon wi isawan.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 A̱vu we ece le, “N ta yuwusan ɗu yeci. Zane ɗa laꞌai ulobonu a̱ Wila̱ wu urana wa Ashibi: a yuwan isaꞌani ko iwuya? A wawa ko o una?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 A̱vu u ka̱lyuwa̱ le suru, a̱vu u damma vumaꞌa, “Canana ukere wa̱ wu.” Reve u canana, ɗaɗa ukere wa̱ yi u ka̱mba̱i gbaga.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Reve a uwwa upan lo, reve a dammulai ununa aa yuwan na̱ Yesu.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 A̱tsuma̱ a rana ndolo, a̱vu u ka̱ra̱ a̱ ꞌya̱wa̱ a masasan, tsa̱ra̱ u yuwan avasa. Reve u yuwan avasaꞌa e ekere a̱ A̱sula̱ ayin ma̱ɓula̱.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Ana usana u tawai, reve u ɗe ojoro a̱ yi, reve u ɗangwa ama kupa ne ejere, reve u ɗe le ajiya.†
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 A̱vu u ɗe Simo (za na u cayi aala Bituru), na̱ zawaꞌa va̱ yi Andarawu, na̱ Yakubu, na̱ Yahaya, oɓolo na̱ Filibu, na̱ Batalamawu,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 u ɗangwa ta̱ fo Matta, na̱ Toma, oɓolo waru na̱ Yakubu mawun ma Alfa, na̱ Simo za na a̱ tsu ɗe Bakanani,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 waru u ɗangwa ta̱ Yahuza mawun ma Yakubu na̱ Yahuza Iskariyoti, za na wina niyi.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Reve u cipa̱ oɓolo ne ele, reve wi isawan a agalaci a saꞌani. Otoni a̱ yi na̱ a̱bunda̱ a̱ da̱na̱ ta̱ lo na ama a̱ a̱bunda̱ diga Yahuda, na̱ Urishelima, nu upasu wi iɗa ya Taya na̱ Sida, aza a na a̱ ri a̱ ngeꞌen m mala.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 A̱ ta̱wa̱ ta̱ tsa̱ra̱ a uwwa yi, reve waru u yuwaan le opocino a banakun le. Aza a na a̱ da̱na̱i no otoni a̱ lima̱ o oꞌwo ta̱ gbaga.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Reve ama suru a ciga a̱ juꞌwa̱n yi, adama a na ucira wu utusa̱ ta̱ a̱tsuma̱ a̱ yi, reve o oꞌwo gbaga suru.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 A̱vu u ka̱lyuwa̱ ojoro a̱ yi, reve u damma le,
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Aza a na a uwwusa ambulu gogo, abaꞌun za ɗu ɗa, adama a na a̱ ta̱ cuwa̱ton ɗu.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Abaꞌun za ɗu ɗa mantsa ma na ama a ꞌyuwan ɗu, a̱vu a kasa ɗu, a̱vu e isula ɗu, agba ee ɗe ɗu na ala a saꞌani shi, adama a̱ va̱ Mawun ma Vuma.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Na̱ cuꞌun ndolo fara, i yuwan ma̱za̱nga̱, a̱vu i yuwan tsuꞌyan tsu uyoꞌo wa asuvu, adama a na atsupu a̱ ɗu a̱ ta̱ a̱bunda̱ ɗe zuva. Ne ɗa nan dada le a yuwain na ama̱sula̱ nu ujimu.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Woo yoꞌono a̱za̱ o utsuru gogo shi, adama a na i tsura̱i ɗe asuvu nden.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Woo yoꞌono a̱za̱ o ucuwun gogo shi, i ta̱ ta̱wa̱ i yuwan ambulu.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Woo yoꞌono aza a na ama aa cuwusa shi. Ne ɗa nkaya n le n cuwai ama̱sula̱ e epen.”
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 A̱vu Yesu lyuwa elime na adanshi u damma, “Agba n ta dansaa ɗu aza a na aa uwwusa mu, i ciga nꞌyuwatan n ɗu, i yuwaan aza a na a ꞌyuwan ɗu isaꞌani.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 I zuwaa aza a na a yuwaan ɗu una̱ abaꞌun, aza a na a yuwusaan ɗu ikpaꞌa, i yuwaan le avasa.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Na̱ za ro ɓasa wu o ugbaguzu u ta̱, vadalaa yi ugbaguzu we ire. Za na usa nuwu aapalutsu, vu ca yi utugu fo.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Za na pati nuwu ili suru, vu neꞌe yi. Na̱ vuma ro usa ili ya̱ wu, she ve ece yi wan.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Ununa vu cigai ama a yuwaan wu, vu yuwaan le ne fo.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 “Na̱ vu ciga aza a na a yuwaan nuwu isaꞌani goon, atsupu e ne a ɗa va̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu ciga ta̱ aza a na a ciga nle.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Na̱ vu yuwan isaꞌani a̱ tyo aza a na a yuwaan nuwu isaꞌani goon, to, atsupu e ne a ɗa va̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu yuwan ta̱ ne.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Na̱ yaa yuwusan majiyan she aza a na aa tsupa ɗu ɗa yaa ca okopu, to, atsupu e ne a ɗa ya̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu ca ta̱ a̱za̱ o unusu, tsa̱ra̱ a̱ ta̱wa̱ a tsupa le ununa o kopoi.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 I ciga nꞌyuwatan n ɗu, i yuwaan le isaꞌani. I kopoo le agba i zuwa okolo na aa tsupa ɗu wan. Ne ɗa atsupu a̱ ɗu a̱a̱ da̱na̱ a̱bunda̱. Ne ɗa waru yoo oꞌwo muwun m Mogono ma̱ A̱sula̱. Waru u tsu yuwaan ta̱ aza a na o tsu godyo shi, na̱ a̱za̱ e iwuya isaꞌani.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Ye eneshe iliyali ya ama ununa Dada ɗu eneshe iliyali.”
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 A̱vu u lyuwa elime na adanshi, “I geꞌeto wan, a̱ɗu fo ee geꞌetowa̱ ɗu shi. I kototo wan, tsa̱ra̱ o kototo ɗu wan. I yuwan gafura, tsa̱ra̱ a yuwaan ɗu gafura.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Neꞌei, e te neꞌe ɗu: makundatsu ma saꞌani, wukiru ushiwun, torotoro, hali ocusho e iɗa. Ne ɗa a̱a̱ tsuwa̱n ɗu e ekere. Na̱ makundatsu ma na i kunzuwa̱yi, na̱ a̱yi ɗa a̱a̱ kunzuwa̱ ɗu.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Reve u yuwaan le iroci i nda: “Irumba̱ i ta gura roco irumba̱ ure? Ele ra a̱a̱ riya̱ a̱ a̱a̱ka̱ri shi?
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Mawun ma makaranta ma laꞌa manlu ma̱ yi shi, amma za na o ritoi lon, u to oꞌwo ununa manlu ma̱ yi ma̱ ri.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 “Cine va̱a̱ ka̱nla̱sa̱ macaka ma na ma̱ ri pe a̱ lyusu vu za va̱ wu, a̱vu vi icina na̱ a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 Cine vaa gura damma za va̱ wu, ‘Isawan, lyawa mu uta̱a̱ macaka ma na ma̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu,’ agba a̱vu vu rono a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu shi? A̱vu vuma vi ikpaꞌa! Rono neꞌen a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri a̱ lyusu va̱ wu, tsa̱ra̱ ve ene ulobonu u na voo uta̱a̱ za va̱ wu macaka ma na ma̱ ri a̱ lyusu va̱ yi.”
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 A̱vu Yesu lyuwa elime na adanshi, “Uɗanga u saꞌani wu lo ana u tsu matsan muwun m babu a̱ɓula̱ shi, agba uɗanga u babu a̱ɓula̱ u tsu matsan muwun n saꞌani shi.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Uɗanga suru na̱ muwun ma̱ yi n ɗa a̱ tsu reve yi. A tsu taɓa ubiri o uɗanga wa awanda shi, ko a̱ɗyumbu a ataci† shi.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Vuma va̱ a̱ɓula̱ u tsu uta̱a̱ ta̱ ni ili i saꞌani i na u zuwai o ookolo, za vu ulambu wa̱ a̱ɓula̱ waru e ili yu ulambu ya̱ a̱ɓula̱ a na u zuwai o ookolo pe ɗa ulambu wa̱ a̱ɓula̱ u tsu uta̱. A̱tsuma̱ e ili i na i ri pe o ookolo a̱ yi pe ɗa adanshi a̱ tsu uta̱.”
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 A̱vu u lyuwa elime na adanshi, “Cine tsa ɗa ya̱a̱ ɗesu mu, ‘Zagbain, Zagbain,’ agba i yuwan ili i na n damma nɗu i yuwan shi?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Za na a̱a̱ ta̱wusa̱ ya̱ꞌa̱ va̱ aa uwwusa ili i na maa dansa suru, a yuwusan le waru suru, n to roco ɗu cuꞌun vuma na u ri.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 U ta̱ cuꞌun vuma na aa suwusa usaa, reve u ka̱pa̱ wa̱cin wu usaa a̱lungu, reve u suwa ikyun yu usaaꞌa uba̱ta̱ o ugbamu. Ana mini ma gbain ma̱ ta̱wa̱i, a̱vu u keɓe usaaꞌa, agba u gura varu yi shi. Ana wo oꞌwoi a suwa niyi ulobonu.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Za na uwwai adanshi a̱ va̱, agba u linga ni ili i na wu uwwai shi, u to oroci a vuma na suwai uꞌwa wa̱ yi a̱ wuyun, agba u ri ni ikyun shi. Ana mini ma lapai usaaꞌa, reve u ra̱mo babu usa̱n. Uriyu wu uꞌwa u ndolo u riya̱ ta̱ suru suru.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.