Lucas 6
Nzuwulai n Sa'avu na̱ Tsishingini na̱ a̱ɗiva̱ a na a ɗangulai a Nzuwulai mu Ufaru (TSWNT) vs NAA
1 Urana wa Ashibi,† a̱yi a ɓatsasa a̱ a̱ɗuma̱ e ishina, reve ojoro a̱ yi a kuɗusa a̱ga̱za̱ e ishinaꞌa, a picirasa na a tami.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 A̱vu Afarishi o ro a damma, “Nye i zuwai yaa kuɗusa ishina, i reve wila̱ u ɗa o urana wa Ashibi shi?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 A̱vu Yesu usu le, “I reve ili i na Da̱wuda na̱ nꞌutsa̱ ma̱ yi n yuwain, a mantsa ma na a uwwai ambulu shi?
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Ana u uwai o uꞌwa wa̱ A̱sula̱, reve u tama opopofu a̱ Wila̱. Reve u ca akapi a na a̱ da̱na̱i oɓolo na̱ a̱yi, agba aza a na nan ganu ɗa goon aa tama.”
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 A̱vu u koso na adanshi, “A̱mu Mawun ma Vuma, Zagbain vu urana wa Ashibi u ɗa.”
5 Então Jesus lhes disse:
6 Urana wa Ashibi o ro, a̱vu u uwa a̱ a̱a̱ꞌisa̱, reve u reme uritosu. Reve u cina pe vuma na ukere u usaꞌani wa̱ yi u da̱na̱i usowu.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Afarishi gba na̱ munlu n Wila̱ a zamishi ta̱ ure u na ee reme yi nu unusu. A̱vu a karishi yi ana, tsa̱ra̱ e ene ko u ta̱ yuwaan yi opocino urana wa Ashibi.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Agba u reve ta̱ ili i na aa yuwusan majiyan, reve u damma vumaꞌa, “ꞌYon vi isawan mishin elime a ama suru.” A̱vu u ꞌyon wi isawan.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 A̱vu we ece le, “N ta yuwusan ɗu yeci. Zane ɗa laꞌai ulobonu a̱ Wila̱ wu urana wa Ashibi: a yuwan isaꞌani ko iwuya? A wawa ko o una?”
9 Então Jesus disse a eles:
10 A̱vu u ka̱lyuwa̱ le suru, a̱vu u damma vumaꞌa, “Canana ukere wa̱ wu.” Reve u canana, ɗaɗa ukere wa̱ yi u ka̱mba̱i gbaga.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Reve a uwwa upan lo, reve a dammulai ununa aa yuwan na̱ Yesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 A̱tsuma̱ a rana ndolo, a̱vu u ka̱ra̱ a̱ ꞌya̱wa̱ a masasan, tsa̱ra̱ u yuwan avasa. Reve u yuwan avasaꞌa e ekere a̱ A̱sula̱ ayin ma̱ɓula̱.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ana usana u tawai, reve u ɗe ojoro a̱ yi, reve u ɗangwa ama kupa ne ejere, reve u ɗe le ajiya.†
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 A̱vu u ɗe Simo (za na u cayi aala Bituru), na̱ zawaꞌa va̱ yi Andarawu, na̱ Yakubu, na̱ Yahaya, oɓolo na̱ Filibu, na̱ Batalamawu,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 u ɗangwa ta̱ fo Matta, na̱ Toma, oɓolo waru na̱ Yakubu mawun ma Alfa, na̱ Simo za na a̱ tsu ɗe Bakanani,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 waru u ɗangwa ta̱ Yahuza mawun ma Yakubu na̱ Yahuza Iskariyoti, za na wina niyi.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Reve u cipa̱ oɓolo ne ele, reve wi isawan a agalaci a saꞌani. Otoni a̱ yi na̱ a̱bunda̱ a̱ da̱na̱ ta̱ lo na ama a̱ a̱bunda̱ diga Yahuda, na̱ Urishelima, nu upasu wi iɗa ya Taya na̱ Sida, aza a na a̱ ri a̱ ngeꞌen m mala.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 A̱ ta̱wa̱ ta̱ tsa̱ra̱ a uwwa yi, reve waru u yuwaan le opocino a banakun le. Aza a na a̱ da̱na̱i no otoni a̱ lima̱ o oꞌwo ta̱ gbaga.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Reve ama suru a ciga a̱ juꞌwa̱n yi, adama a na ucira wu utusa̱ ta̱ a̱tsuma̱ a̱ yi, reve o oꞌwo gbaga suru.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 A̱vu u ka̱lyuwa̱ ojoro a̱ yi, reve u damma le,
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Aza a na a uwwusa ambulu gogo, abaꞌun za ɗu ɗa, adama a na a̱ ta̱ cuwa̱ton ɗu.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Abaꞌun za ɗu ɗa mantsa ma na ama a ꞌyuwan ɗu, a̱vu a kasa ɗu, a̱vu e isula ɗu, agba ee ɗe ɗu na ala a saꞌani shi, adama a̱ va̱ Mawun ma Vuma.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Na̱ cuꞌun ndolo fara, i yuwan ma̱za̱nga̱, a̱vu i yuwan tsuꞌyan tsu uyoꞌo wa asuvu, adama a na atsupu a̱ ɗu a̱ ta̱ a̱bunda̱ ɗe zuva. Ne ɗa nan dada le a yuwain na ama̱sula̱ nu ujimu.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Woo yoꞌono a̱za̱ o utsuru gogo shi, adama a na i tsura̱i ɗe asuvu nden.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 Woo yoꞌono a̱za̱ o ucuwun gogo shi, i ta̱ ta̱wa̱ i yuwan ambulu.
25 — Ai de vocês
26 Woo yoꞌono aza a na ama aa cuwusa shi. Ne ɗa nkaya n le n cuwai ama̱sula̱ e epen.”
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 A̱vu Yesu lyuwa elime na adanshi u damma, “Agba n ta dansaa ɗu aza a na aa uwwusa mu, i ciga nꞌyuwatan n ɗu, i yuwaan aza a na a ꞌyuwan ɗu isaꞌani.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 I zuwaa aza a na a yuwaan ɗu una̱ abaꞌun, aza a na a yuwusaan ɗu ikpaꞌa, i yuwaan le avasa.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Na̱ za ro ɓasa wu o ugbaguzu u ta̱, vadalaa yi ugbaguzu we ire. Za na usa nuwu aapalutsu, vu ca yi utugu fo.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Za na pati nuwu ili suru, vu neꞌe yi. Na̱ vuma ro usa ili ya̱ wu, she ve ece yi wan.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Ununa vu cigai ama a yuwaan wu, vu yuwaan le ne fo.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 “Na̱ vu ciga aza a na a yuwaan nuwu isaꞌani goon, atsupu e ne a ɗa va̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu ciga ta̱ aza a na a ciga nle.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Na̱ vu yuwan isaꞌani a̱ tyo aza a na a yuwaan nuwu isaꞌani goon, to, atsupu e ne a ɗa va̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu yuwan ta̱ ne.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Na̱ yaa yuwusan majiyan she aza a na aa tsupa ɗu ɗa yaa ca okopu, to, atsupu e ne a ɗa ya̱a̱ tsura̱? A̱za̱ o unusu fo a tsu ca ta̱ a̱za̱ o unusu, tsa̱ra̱ a̱ ta̱wa̱ a tsupa le ununa o kopoi.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 I ciga nꞌyuwatan n ɗu, i yuwaan le isaꞌani. I kopoo le agba i zuwa okolo na aa tsupa ɗu wan. Ne ɗa atsupu a̱ ɗu a̱a̱ da̱na̱ a̱bunda̱. Ne ɗa waru yoo oꞌwo muwun m Mogono ma̱ A̱sula̱. Waru u tsu yuwaan ta̱ aza a na o tsu godyo shi, na̱ a̱za̱ e iwuya isaꞌani.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Ye eneshe iliyali ya ama ununa Dada ɗu eneshe iliyali.”
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 A̱vu u lyuwa elime na adanshi, “I geꞌeto wan, a̱ɗu fo ee geꞌetowa̱ ɗu shi. I kototo wan, tsa̱ra̱ o kototo ɗu wan. I yuwan gafura, tsa̱ra̱ a yuwaan ɗu gafura.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Neꞌei, e te neꞌe ɗu: makundatsu ma saꞌani, wukiru ushiwun, torotoro, hali ocusho e iɗa. Ne ɗa a̱a̱ tsuwa̱n ɗu e ekere. Na̱ makundatsu ma na i kunzuwa̱yi, na̱ a̱yi ɗa a̱a̱ kunzuwa̱ ɗu.”
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Reve u yuwaan le iroci i nda: “Irumba̱ i ta gura roco irumba̱ ure? Ele ra a̱a̱ riya̱ a̱ a̱a̱ka̱ri shi?
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Mawun ma makaranta ma laꞌa manlu ma̱ yi shi, amma za na o ritoi lon, u to oꞌwo ununa manlu ma̱ yi ma̱ ri.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Cine va̱a̱ ka̱nla̱sa̱ macaka ma na ma̱ ri pe a̱ lyusu vu za va̱ wu, a̱vu vi icina na̱ a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Cine vaa gura damma za va̱ wu, ‘Isawan, lyawa mu uta̱a̱ macaka ma na ma̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu,’ agba a̱vu vu rono a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri pe a̱ lyusu va̱ wu shi? A̱vu vuma vi ikpaꞌa! Rono neꞌen a̱a̱gba̱la̱ a na a̱ ri a̱ lyusu va̱ wu, tsa̱ra̱ ve ene ulobonu u na voo uta̱a̱ za va̱ wu macaka ma na ma̱ ri a̱ lyusu va̱ yi.”
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 A̱vu Yesu lyuwa elime na adanshi, “Uɗanga u saꞌani wu lo ana u tsu matsan muwun m babu a̱ɓula̱ shi, agba uɗanga u babu a̱ɓula̱ u tsu matsan muwun n saꞌani shi.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Uɗanga suru na̱ muwun ma̱ yi n ɗa a̱ tsu reve yi. A tsu taɓa ubiri o uɗanga wa awanda shi, ko a̱ɗyumbu a ataci† shi.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Vuma va̱ a̱ɓula̱ u tsu uta̱a̱ ta̱ ni ili i saꞌani i na u zuwai o ookolo, za vu ulambu wa̱ a̱ɓula̱ waru e ili yu ulambu ya̱ a̱ɓula̱ a na u zuwai o ookolo pe ɗa ulambu wa̱ a̱ɓula̱ u tsu uta̱. A̱tsuma̱ e ili i na i ri pe o ookolo a̱ yi pe ɗa adanshi a̱ tsu uta̱.”
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 A̱vu u lyuwa elime na adanshi, “Cine tsa ɗa ya̱a̱ ɗesu mu, ‘Zagbain, Zagbain,’ agba i yuwan ili i na n damma nɗu i yuwan shi?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Za na a̱a̱ ta̱wusa̱ ya̱ꞌa̱ va̱ aa uwwusa ili i na maa dansa suru, a yuwusan le waru suru, n to roco ɗu cuꞌun vuma na u ri.
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 U ta̱ cuꞌun vuma na aa suwusa usaa, reve u ka̱pa̱ wa̱cin wu usaa a̱lungu, reve u suwa ikyun yu usaaꞌa uba̱ta̱ o ugbamu. Ana mini ma gbain ma̱ ta̱wa̱i, a̱vu u keɓe usaaꞌa, agba u gura varu yi shi. Ana wo oꞌwoi a suwa niyi ulobonu.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Za na uwwai adanshi a̱ va̱, agba u linga ni ili i na wu uwwai shi, u to oroci a vuma na suwai uꞌwa wa̱ yi a̱ wuyun, agba u ri ni ikyun shi. Ana mini ma lapai usaaꞌa, reve u ra̱mo babu usa̱n. Uriyu wu uꞌwa u ndolo u riya̱ ta̱ suru suru.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.